هەواڵەکان
لێپرسراوانی ئۆکراین ڕایانگەیاندووە، وڵاتەکەیان پێویستییەکی زۆری بە بەھێزکردنی توانا سەربازییەکانیەتی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ھەڕەشەکانی مۆسکۆ، بۆیە لە کاتی سەردانەکەیدا بۆ ئەمریکا، وەزیری بەرگری ئۆکراین داوای ھاوکاری سەربازیی کردووە و داواکارییەکە دابینکردنی سیستمی بەرگری دژە موشەکیش لە خۆ دەگرێت، بەڵام لێپرسراوانی کۆشکی سپی ئاشکرایان کردووە، ئیدارەکەی بایدن تا ئێستا بڕیاری نەداوە و تاوتوێی ئەو ھەنگاوە دەکات.
جین شاھین و ڕۆب پۆرتمان ھەردوو ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکاش، داوایان لە ئیدارەکەی بایدن کردوە چەکی پێشکەوتوو و سیستمی بەرگری دژی موشەک و فڕۆکە و کەشتی و زریپۆش بداتە ئۆکراین تا بتوانێت بەو شێوەیە ڕێگری لە ھەڕەشەکانی ڕووسیا بکات.
میدیای ئێران بڵاویکردەوە، لە جادەی نێوان ئەھواز-خوڕەمشار لە پارێزگای خوزستان پێنج ئۆتۆمبێل لە جۆرەکانی بارھەڵگر و پاس و سێ ئۆتۆمبێلی تایبەت خۆیان بە یەکدا کێشاوە و لە ئاکامدا ١٠ کەس گیانیان لە دەستداوە و ١٣ی تریش برینداربوون.
ئاماژە بەوەشکراوە، تا ئێستا ھۆکاری ڕووداوەکە بەو ردی نەزانراوە و لێکۆڵینەوەی پۆلیس لە ڕووداوەکە دەستیپێکردووە.
نوێنەرانی خوێندکارانی دەرچووی دانەمەزراو چەند داواکارییەک ئاراستەی حکومەتی ھەرێمی کوردستان دەکەن و مۆڵەتی یەک ھەفتەش بە حکومەت دەدەن.
ئەنجومەنی دەرچووانی زانکۆ و پەیمانگاکان کە دانەمەزراون لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا چەند داواکارییەکیان ئاراستەی حکومەتی ھەرێمی کوردستان کرد، داوا دەکەن حکومەتی ھەرێم کار بکات بۆ دامەزراندنیان و دابینکردنی بودجەیەکی تایبەت وەک پێشینەیەک کە لە ١٥٠ ھەزار دینار کەمتر نەبێت تا ئەوکاتەی دادەمەزرێن و ھەلی کارکردنییان بۆ دەڕەخسێت.
وتیشی، پەرتەوازەیی کورد لە بەغداد خزمەت بە پرسی رەوای کورد ناکات و گرنگە کورد لەسەر کۆی ئەو پرسانە ھاوڕابێت کە رەھەندی نیشتمانییان ھەیە.
وتیشی، بافڵ جەلال تاڵەبانی پارێزەری بۆ گرتووم و پێ وتم تۆ لە ژێر پارێزگاری مندای و ھەموو مافێکتان پارێزراوەو من پارێزەری مافەکانتان دەبم.
راشیگەیاند، سوپاسی بافڵ جەلال تاڵەبانی دەکەن کە بەدەنگیانەوە ھات و دڵنیایکردنەوە سلێمانی شاری خۆیانە و مافیان پارێزراو دەبێت و دڵنیابوونەوە سلێمانی شارێکی ئارامە و کەس ناتوانێت ئەو برایەتییەی ھەیە لە نێوان کورد و عەرەب تێکی بدات.
ئاشکراشیکرد، ھەر لە سەرەتای دروست بوونی کێشەکە بافڵ جەلال تاڵەبانی، قوباد تاڵەبانی ، بەڕێوەبەری ئاسایشی سلێمانی لەسەر خەت بوون و داکۆکیان لە مافەکانی ئێمەکرد کە زۆر سوپاسیان دەکەین .
نووسینگەی بافڵ جەلال تاڵەبانی ئاماژەی بەوەکردووە، لەسەر بڕیاری بافڵ جەلال تاڵەبانی پارێزەر بۆ ئەو خوێندکارو باوکە دەگیرێت کە لە قوتابخانەیەک لە سلێمانی ھێرشکرایە سەریان و داکۆکیکار دەبین بۆ گەڕانەوەی ماف بۆیان.
د. سامان بەرزنجی وەزیری تەندروستی ھەرێم لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا لە ئیدارەی سۆران رایگەیاند، ئێستا لە قۆناغی چاودێریکردن و دۆزینەوەی حاڵەتەکانی توشبوون بە ئۆمیکرۆنن و تا ئێستا ھیچ حاڵەتێک تۆمار نەکراوە.
دەقی راگەیەندراوەکە...
ئامادەکاریەکانی وەزارەتی تەندروستی بۆ ڕۆژانی پشووی جەژنی حەزرەتی مەسیح و سەری ساڵی نوێی ٢٠٢٢ لە ھەرێمی کوردستان.
بەبۆنەی سەری ساڵی زاینینی و جەژنی لە دایکبوونی حەزرەتی مەسیح، پیرۆزبایی لە کەسوکار و خانەوادەی سەربەرزی شەھیدان و پێشمەرگە قارەمانەکان و پزیشکان و پەرستاران و کارمەندانی تەندروستی و سەرجەم ھاووڵاتیان دەکەین، ھیواخوازین ساڵی ئایندە ببێتە ساڵی خۆشگوزەرانی و ھیوای تەندروستیەکی باش بۆ ھەموولایەک دەخوازین.
ھاووڵاتیانی بەڕێز و دام و دەزگاکانی تەندروستی ئاگاداردەکەینەوە کەوا ڕۆژانی پشووی فەرمی ھەمان ڕۆژانی پشووی ڕاگەیاندراوە کە لایەن حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە ڕێکەوتی (٢٥/١٢/٢٠٢١) دەست پێ دەکات تاکوو (٢/١/٢٠٢٢) کە یەکەم ڕۆژی دەوام دەبێت بۆ ئەم مەبەستە نەخۆشخانە و دامودەزگا تەندروستیەکان رادەسپێرێت کە تەنھا ئێشکگری دەبێت بۆ کارئاسانی ھاووڵاتیان و بەرژەوەندی گشتی بەپێ ی ئەم رینماییانەی خوارەوە:.
١- پابەندبوون بە ڕێکارەکانی خۆپارێزی دژی ڤایرۆسی کۆڕۆنا بە بەستنی ماسک و دوورکەوتنەوەی کۆمەڵایەتی لە قەرەبالغی و بایەخدان بە پاکوخاوێنی تاک بەتایبەت دەست شوشتن.
٢- پابەندبووون بە وەرگرتنی ڤاکسین لە لایەن ھاووڵاتیان لە سەنتەرەکانی پێدانی ڤاکسین .
٣- لە ڕۆژانی پشووی سەری ساڵ سەرجەم سەنتەرەکانی وەرگرتنی ڤاکسین کراوە دەبێ بۆ پێشوازی لەو ھاووڵاتیانەی کە مەبەستیانە ڤاکسین وەربگرن.
٤- فریاکەوتنەکان (٢٤) کاتژمێرکراوە دەبن بەشێوەی ئێشکگری.
٥- دەوامی نەخۆشخانەکان بەشێوەی ئێشکگری دەبێت.
٦- نۆرینگە دەرەکیەکان کراوە دەبن لە ڕۆژانی پشوو.
٧- ڕاوێژکارییە (٢٤) کاتژمێرییەکان کراوە دەبن بە پێ ی خشتەی دەوامکردنیان لە لایەن بەڕێوەبەرایتیە گشتیەکان دیاری دەکرێت.
٨- سەنتەرەکانی شووشتنی گورچیلە بەردەوام کراوە دەبێت بەشێوەی ئێشکگری کە لەلایەن بەڕێوەبەرایتیە گشتیەکان دیاری دەکرێت.
٩- تیمەکانی فریاگوزاری و ھێلی (١٢٢) بەردەوام دەبن لە ئەرک و کارەکانیان بەشێوەی (٢٤) کاتژمێری وە بەھۆی پزیشکی فریاکەوتن خشتەی دابینکردنی تیمەکانی دادەنێت بۆ شوێنەکانی پێویست و گەشتیاری.
١٠- لەکاتی پێویستدا کۆگاکانی دەرمان و پێداویستی پزیشکی و تاقیگەیی کراوە دەبن لەسەرجەم شار و شارۆچکەکان.
١١- تیمەکانی (پشکنینی ئاوی خواردنەوەی ماڵان و نەخۆشیە گوازرەوەکان و چاودێری تەندروستی) بەردەوام دەبن لە بەدواداچوونەکانیان.
١٢- پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری تەندروستی بۆ ئاوەرەکان لە کەمپەکان بەردەوم دەبێت.
١٣- پابەندبوونی پزیشکانی پسپۆڕ و نیشتەجێ ی دێرین و خولاو و پەرستار و کارمەندانی تەندروستی بە دەوامی ئێشکگری لە ڕۆژانی پشوودا.
١٤- ھێلەکانی مۆبایلی بەڕێوەبەر و بەپرس و وەرگری بەشەکان کراوە دەبن و وەڵامی پەیوەندیەکان دەدرێنەوە لە ڕۆژانی پشوو.
١٥- لێژنەکانی بەدواداچوون لەسەرجەم بەرێوەبەرایەتیە گشتیەکان و نەخۆشخانەکان بەردەوام دەبن بۆ بەدواداچوونی دەوامی نەخۆشخانە و دەزگا تەندروستیەکان.
وەزارەتی تەندروستی
حکومەتی ھەرێمی کورستان
٢٣ دیسێمبەر ٢٠٢١
کامەران عەبدوڵا بەڕێوەبەری ناحیەی گاپیڵۆن بە کوردسات نیوزی راگەیاند، چوار لەو کۆچبەرانەی ٢٢ی ئەم مانگە بەلەمەکەیان لە دەریای ئیجە ژێر ئاو کەوت خەڵکی ناحیەکەیانن و دوای دڵنیاکردنەوەیان لەلایەن کەسانی رزگاربووی بەمەلەکە لە خنکانیان سبەینێ لە ناحیەکەیاندا پرسەیان بۆ دادەنێن.
وتیشی، کۆچبەرەکان ژن و پیاوێک و دوو منداڵن.
دەقی پرسەنامەکە...
بۆ کۆچی دوایی بەڕێز کاک (عەبدوڵا کانی مارانی) پارێزەر و تێکۆشەر و دۆستی دێرینی سەرۆک مام جەلال، پرسە و سەرەخۆشی و ھاوخەمی قوڵی خۆمان بە بنەماڵە تێکۆشەرەکەیان رادەگەیەنین.
خوالێخۆشبوو کاک عەبدوڵا کانی مارانی کەسایەتییەکی دیاری دەشتی کۆیە بوو، پارێزەر و تێکۆشەرێکی دێرین بوو کە ھەمیشە ھەڵوێست و بیروباوەڕی نیشتمان پەروەرانەی لە قۆناغە جیاجیاکانی خەباتدا دیار و بەرچاو بوو.
رۆحی بۆ ھەمیشە شاد بێت و خەمڕەوانی بۆ کەسوکار و بنەماڵە تێکۆشەرەکەیان.
دڵسۆزتان
بافڵ جەلال تاڵەبانی
ئیسماعیل زارعی کوشا پارێزگاری نوێی سنە لە یەکەم سەردانی بۆ شاری بانە لەگەڵ بەرپرسانی شارەکە کۆبووەوە و ڕایگەیاند، چارەسەرکردنی کێشەی کەمئاوی بانە لە ئەولەویەتی کارەکانیدایە.
وتیشی، تا مانگی ئایاری ساڵی داھاتوو و پێش ھاتنی وەرزی گەرما، کێشەی کەمی ئاوی خواردنەوە لە بانە بە تەواوەتی چارەسەر دەکەن.
لە ھاوینی ئەمساڵدا زۆربەی ناوچەکانی خۆرھەڵاتی کوردستان ڕووبەڕووی کەمی ئاوی خواردنەوە بوونەوە و لە شاری بانەش بە تانکەر ئاوی خواردنەوە بۆ دانیشتوانی شارەکە دابین دەکرا.
حسێن ئەمیر عەبدوڵاھیان وەزیری دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند، ھەفتەی ڕابردوو حکومەتی سعودیە ڕەزامەندی پیشاندا ڕێگە بە سێ دیپلۆماتکاری ئێران بدات بۆ ئەوەی بچنە ئەو وڵاتە و لەگەڵ ڕێکخراوی کۆنگرەی ئیسلامی لە شاری جدە کار بکەن و ھەر لەو شارەش نیشتەجێ ببن، ئەوەش ھەنگاوێکی زۆر باشە بۆ زیاتر ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکانی تاران و ڕیاز.
وتیشی، لە داھاتوویەکی نزیکدا و لە بەغداد پێنجەم خولی گفتوگۆ و دانوستانی نێوان ئێران و سعودیە بۆ ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکان لە بەغداد دەستپێدەکاتەوە کە تا ئێستا چوار خولی دانوستانیان ئەنجامداوە و ھەرچواریشیان لەلایەن عێراقەوە میوانداری کراوە.
لائیر لاپید وەزیری دەرەوەی ئیسڕائیل دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ جەیک سۆلیڤان ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتیمانی ئەمریکا لە ڕێی ڤیدیۆکۆنفڕانسەوە، ڕایگەیاند، وەک بژاردەی یەکەم ھیچ کێشەیەکیان لەگەڵ ڕێککەوتنێکی ئەتۆمیی باش لە نێوان ئەمریکا و ئێراندا نییە و پشتیوانی لێدەکەن.
وتیشی، بژاردەی دووەم ڕێککنەکەوتنە و لەم کاتەشدا دەبێت گەمارۆکان چڕ بکرێنەوە و ڕێگە نەدرێت تاران پەرە بە چالاکییە ئەتۆمییەکانی بدات. ئاماژەی بەوەشکرد، سێیەم و خراپترین بژاردە، ڕێککەوتنێکی خراپە کە دەبێت ئەمریکا خۆی لێ بە دوور بگرێت.
چەند ڕۆژێک پێش ئێستا جەیک سۆلیڤان ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتیمانی ئەمریکا سەردانی ئیسڕائیلی کرد و ڕایگەیاند، دەبێت ئەمریکا و ئیسڕائیل ستراتیژێکی ھاوبەشیان بۆ پاراستنی بەرژوەندییەکانیان ھەبێت.
نوسینگەی ھادی عامری بڵاویکردەوە، سەرۆکی ھاوپەیمانی فەتح لە بەغداد چاوی بە باڵیۆزی ژاپۆن لە عێراق کەوت و باسیان لە ڕەوشی سیاسیی عێراق و پەیوەندیەکانی بەغداد و تۆکیۆ کرد.
لە کۆبوونەوەکەدا ھادی عامری ڕایگەیاندووە، ھەڵوێستیان ڕوونە بەرامبەر ھێزە بیانییەکان و سەروەری نیشتیمانیی عێراقیش ھێڵی سورە، ھۆشداریشیدا لە ناسەقامگیریی عێراق لە ئەگەری نەکشانەوەی ھێزە بیانییەکان.
وتیشی، ئەگەر عێراق پێویستی بە ڕاوێژکاری بیانی بۆ بابەتی ڕاھێنان و ڕاوێژکاری ھەبێت، پێویستە بە پێی دەستوور و یاساکانی عێراق و بە شەفافی ئەو کارە بکرێت.
ئەوە لە کاتێکدا ھێزە شەڕکەرەکانی ئەمریکا و ھاوپەیمانی نێودەوڵەتیی دژی داعش لە عێراق و ھەرێمی کوردستان کشاونەتەوە و ئەو ھێزانەشی کە ماون ئەرکیان ڕاوێژ و ڕاھێنانی سەربازیی دەبێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی داعش.
ماریا لیڤۆڤا کۆمیسیاری ڕووسیا بۆ مافەکانی منداڵ، بە میدیای وڵاتەکەی ڕاگەیاند، دەیانەوێت لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی داھاتوو، قۆناغ بە قۆناغ گەڕاندنەوەی منداڵانی ڕووسیا لە کەمپەکانی ھۆڵ و ڕۆژ لە سوریا دەستپێبکەنەوە و "دی ئێن ئەی"ی تەواوەتیشیان لەو منداڵانە وەرگرتووە کە پێیان وایە ڕووسین.
ڕاشیگەیاند، لەگەڵ نوێنەرانی کورد لە ڕۆژئاڤای کوردستان لە بارەی گرنگی ئەو پڕۆسەیەوە گەیشتوون بە لێکتێگەیشتن و ھیوادارن ئەو ڕێککەوتنانەی ئەنجامیانداون جێبەجێ بکرێن.
ئەوە لە کاتێکدایە ڕووسیا دەیان منداڵی تیرۆریستە بە ڕەگەز ڕووسیەکانی داعشی لە کەمپی ھۆڵی سوریاوە گەڕاندووەتەوە بۆ وڵاتەکەی، بۆ ئەو مەبەستەش ھەفتەی ڕابردوو وەفدێکی ڕووسیا سەردانی ڕۆژئاڤای کوردستانی کرد.
ڕەنج مستەفا پشدەری، ڕۆژنامەنووس و چالاکوانی بواری کۆچبەران لە یۆنان، بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، ١٠٥ کۆچبەر کە زۆرینەیان خەڵکی ھەرێمی کوردستان و خۆرھەڵاتی کوردستانن و ژن و منداڵیشیان لە ناودایە، لە تورکیاوە بەرەو کەناراوەکانی ئیتاڵیا ڕۆیشتوون، بەڵام دوای دوو ڕۆژ مانەوە لە ئاوەکانی دەریای ئیجە، بەھۆی شەپۆلی دەریاوە یەختەکەیان خۆی بە شاخێکدا کێشاوە و بەھۆیەوە لە دوورگەیەکی یۆنان گیرساونەتەوە.
ڕاشیگەیاند، ھەشت کۆچبەری کورد گیانیان لە دەستداوە و کۆچبەرەکانی تریش کە ٩٧ کەسن، لە لایەن پۆلیسی دەریایی یۆنانەوە ڕزگارکراون و لە دوورگەکە گواستراونەتەوە و ئەگەر ھەیە دیپۆرتی تورکیا کرابنەوە.
ناوەڕاستی ئەم ھەفتەیە بەلەمێکی تری کۆچبەران بە نزیکەی ٧٠ کۆچبەرەوە لە دەریای ئینجە ژێرئاوکەوت و ژمارەیەکیان گیانیان لە دەستدا، چارەنووسی بەشێکیشیان نادیارە، کە زۆربەیان کوردن.
ئاژانسەکانی ھەواڵ بڵاویانکردەوە، لە نزیک شاری جەلوکاتی لە باشوری بەنگلادیش کەشتییەک بە ٥٠٠ سەرنشینەوە ئاگری گرتووە و بەھۆیەوە ٣٧ کەس گیانیان لە دەستداوە و زیاتر لە ١٠٠ کەسی تریش برینداربوون.
ئاماژە بەوەشکراوە، کەشتییەکە لە شاری داکای پایتەختی بەنگلادیش بەرەوە شاری بەرگونە بەڕێکەوتووە و لە نیوەی ڕێگەدا ئاگری گرتووە، تا ئێستاش ھۆکاری ڕووداوەکە نەزانراوە.
پۆلیسی جەلوکاتی ڕایگەیاندووە، تەرمی ئەو ٣٧ کەسەی گیانیان لە دەستداوە، دۆزراوەتەوە و ئەگەری بەرزبوونەوەی ژمارەی قوربانیانیش لە ئارادیە، چونکە برینی ژمارەیەک لە بریندارەکان سەختە.