ئاشکراشیکرد، تا ئێستا بەھۆی شەڕ و پێکدادانەکانی ئۆکراین زیاتر لە ٧٥٠ مەدەنی کوژراون و برینداربوون.

لە ڕاگەیەندراوێکدا ئەمینداریەتی ئەنجومەنی وەزیران بڵاویکردەوە، بە پێی ئەو دەسەڵاتانەی کە دراوە بە سەرۆک وەزیران بە گوێرەی یاسا و دەستوور، ڕەزامەندی داوە لەسەر گۆڕینی سەرۆکی دیوانی وەقفی سوننە.

بە پێی بڕیارەکە سەعید حەمید کەمبش لە پۆستەی لابراوە و گەڕێندراوەتەوە بۆ کاری پێشووی کە بریکاری سەرۆکی دیوانی وەقفی سوننە بووە.

لە ڕاگەیەندراوەکەدا ئاماژە بەوەشکراوە، عەبدولخالق میدحەت عەبدولـلەتیف عەزاوی، وەک سەرۆکی نوێی دیوانی وەقفی سوننە دەستبەکار بووە.

ڕاوێژکاری سەرۆکی ئۆکراین، میخایلۆ پۆدۆلایک وێنەی کۆبوونەوەکەی لە تویتەر بڵاوکردووەتەوە بە بێ ئەوەی ئاماژە بە ئەنجامدانی ھیچ ڕێککەوتنێک بکات، بەڵام دەڵێت گفتوگۆیان کردووە بۆ ئاگربەست و کردنەوەی ڕێڕەوێکی مرۆیی.

ئەمە دووەم جارە بەرپرسانی ڕووسیا و ئۆکراین کۆدەبنەوە، جاری پێشوو ھەردوولا لە ھەرێمی (گومیل)ی بێلاروس کۆبوونەوە و سەرۆکی وەفدی دانوستانکاری ئۆکراینیش ڕایگەیاند، لەگەڵ وەفدی ڕووسیا لەسەر چەند خاڵێک ڕێککەوتوون و بۆ ڕاوێژ دەگەڕێنەوە وڵاتەکانیان.

سەرۆکایەتی ڕووسیاش ڕایگەیاند، کۆبوونەوەی وەفدی ڕووسیا و ئۆکراین ٥ سەعاتی خایاندووە و لە داھاتووشدا خولێکی تری دانوستانەکان بەڕێوەدەچێت.

دەربارەی دانوستانەکانیش سەرۆکی ئۆکراین ڕایگەیاند، وەفدی وڵاتەکەی داوای کشانەوەی تەواوەتی سوپای ڕووسیای کردووە لە ناو خاکی ئۆکراین بە دوورگەری کریما و ھەرێمی دونباسیشەوە.

سەرۆکی ئۆکراین ڕاشیگەیاند، کیێڤ مەبەستیەتی لە کاتی گفتوگۆکاندا ھێرشەکانی ڕووسیا بۆ سەر وڵاتەکەی ڕابگیرێت.

حکومەتی ئەڵمانیا بڕیاریدا ٢٧٠٠ موشەکی دژە فڕۆکە و نەرویجیش ٢٠٠٠ موشەکی دژە تانک پێشکەشی ئۆکراین بکەن.

ماریا زاخارۆڤا وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ڕووسیاش ڕایگەیاند، ١٦ ھەزار بەکرێگیراوی کرواتی ھاتوونەتە ئۆکراین بۆ شەڕکردن دژی سوپای وڵاتەکەیان و بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین دژی ئەم بڕیارەش وەزارەتی دەرەوەی ڕووسیا پاشکۆی سەربازیی کراواتیای بانگ کردووە و ئاگاداری پێداون.

ئێوارەی ئەمڕۆش وەفدی ئۆکراین بۆ جاری دووەم لە بێلاروس لەگەڵ وەفدی ڕووسیا کۆبوونەوە و وەزارەتی دەرەوەی ڕووسیاش دەڵێت، ئامانجی گفتوگۆکان گەڕانەوەی ئاشتییە بۆ دونباس.

دوای توندبوونەوەی پێکدادانەکان پەرلەمانی ئۆکراین یاسایەکی پەسەندکرد بۆ دەستگرتن بەسەر سەرمایەگوزاریی حکومەت و بازرگانانی ڕووسیا لە وڵاتەکەی و سوپای ئەو وڵاتەش دەڵێت، سێ فڕۆکە و دوو ھەلیکۆپتەری ڕووسیایان خستە خوارەوە.

ئەو بازرگانە کە لە ئەمریکا دەژی، ناوی ئەلێکس کۆنانیخینە دەڵێت دەستگیرکردنی پوتن بە پێی دەستوور ڕێگە پێدراوە چونکە تاوانی جەنگی ئەنجامداوە.

ئەلێکس کۆنانیخین دژی داگیرکردنی ئۆکراینە لەلایەن ڕووسیاوە و پوتن تۆمەتبار دەکات بە "پێشێلکردنی دەستووری ڕووسیا" و "دەستوەردانی لە ھەڵبژاردنەکان" و "کوشتنی نەیارەکانی".

ئەو بازرگانە دەشڵێت "وەکو ھاوڵاتییەکی ڕووسی، من ئەوە بە ئەرکی ئەخلاقی خۆم دەزانم تاوەکو ئاسانکاری بکەم بۆ نەھێشتنی بیری نازی لە ڕووسیا، من بەردەوام دەبم لە ھاوکارییەکانم بۆ ئۆکراین".

ھێرشی ڕووسیا بۆ سەر ئۆکراین کاردانەوەی نێودەوڵەتی لێکەوتووەتەوە و ئەمریکا و یەکێتی ئەوروپا پشتیوانی بۆ ئۆکراین دووپاتدەکەنەوە و داوا لە ڕووسیا دەکەن ھێرشەکە ڕابگرێت.

ئیبراھیم کاڵن وتەبێژی حکومەتی تورکیا رایگەیاند، ئەنقەرە ھیچ پلانێکی نییە بچێتە پاڵ ئەو وڵاتانەی کە سزایان بەسەر روسیادا سەپاندووە و نایەوێت لەوڕێیەوە زیان بە مۆسکۆ بگەیەنێت، وتیشی پەیوەندی بازرگانی نزیکیان  لە بوارەکانی گەشتیاری و غاز و کشتوکاڵ لەگەڵ روسیا ھەیە و دەبێت ئەو پەیوەندییانە بپارێزن.

ئاماژەی بەوەشکردووە، چەندین رێککەوتننامەی گرنگ  بۆ پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری دەریای رەش ھەیە و تورکیا دەیەوێت بە جێبەجێکردنی ئەو رێککەوتنانە، رێگە لە پەرەسەندی ئاڵۆزییەکان لە ناوچەکە بگرێت.

"بایدن" لە وتارێکیدا زۆرترین ھێرشی کردە سەر ھاوتا روسییەکەی و رایگەیاند، کایەی ئاسمانی ئەمریکایان بەڕووی فڕۆکەکانی روسیا داخستووە و سزای زیاتریشیان بۆ سەر "ڤلادمیر پوتن" سەرۆکی ئەو وڵاتە ئامادە کردووە.

"بایدن" "پوتن"ی بە دیکتاتۆری روسی وەسف کرد و وتی لە ئێستادا لە ھەموو کات زیاتر لە جیھان دابڕاوە و ئابوری وڵاتەکەی و بەھای دراوەکەی روبەڕووی داڕمان بووەتەوە، وتیشی جەنگی "پوتن" بۆ سەر ئۆکراین پلان بۆ داڕێژراو بووە و ناتۆ و وڵاتانی خۆرئاوا ئامادەکارییان بۆی کردووە. 

سەبارەت بە ئۆکراینیش وتی، ھێزەکانی ئەمریکا ناچنە ناو جەنگەوە بەڵام توانای ناتۆ پتەوتر دەکەن، تەرخان کردنی یەک ملیار دۆلاریشی بۆ ئۆکراین راگەیاند. 

 

ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، دواکەوتنی پارەکەی کێشەی تەکنیکییە و پەیوەندی بە لێکەوتەکانی بڕیاری دادگای فیدڕاڵییەوە نییە، دەشڵێت" ئەنجوومەنی وەزیرانی دەنگی لەسەر ناردنی ٢٠٠ ملیار دینارەکە بۆ ھەرێم داوە.

بەڵام تا ئێستا ھیچ سەرچاوەیەکی رەسمی لە حکومەتی ناوەندی و حکومەتی ھەرێم زانیارییەکەی بە تەواوی پشتڕاست نەکردۆتەوە.

حکومەتی ھەرێمی کوردستان بۆ دابەشکردنی مووچە گرفتی بۆ دروستبووە و نەناردنی ٢٠٠ ملیار دینارەکە کاریگەریی لەسەر داھات دروستکردووە.

"عەلی حەمە ساڵح"سەرۆکی لیژنەی وزە و سامانە سروشتییەکان لە پەرلەمانی کوردستان لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەانیدا رایگەیاند، حکومەتی ھەرێم مانگانە پێویستی بە ٨٧٤ ملیار دینار ھەیە بۆ دابەشکردنی مووچە، بێجگە لەو ٣٢ ملیار دینارەی لەلایەن ھاوپەمانانەوە دابیندەکرێت.

وتیشی، ئەگەر داھاتی ناوخۆ نیوەی ساڵی رابردوو بگەڕێنرێتەوە بۆ خەزێنەی حکومەت و لە فرۆشتنی ھەر بەرمیلێک نەوتیش ٣٥ دۆلار بگەڕێتەوە، ئەوا ھەرێم پێویستی بە ٢٠٠ ملیار دینارەکەی بەغداد نابێت.

وتیشی، پێوەری ئاوی ماڵان گرفتی گەورەی دروستکردووە، بەردەوامیش سکاڵای ھاووڵاتیان لەسەر خراپ خوێندنەوەی پارەی ئاو دەگاتە لیژنەکەیان.

 

"سەلمە فاتیح"سەرۆكی لیژنەی رۆشنبیری لە پەرلەمانی كوردستان لە لێدوانێكدا بۆ كوردسات نیوز رایگەیاند، فراكسیۆنی یەكێتی پڕۆژە بڕیارێكی ئاڕاستەی سەرۆكایەتی پەرلەمان كردووە، بۆ ئەوەی شاری چەمچەماڵ بكرێت بە پایتەختی شەهیدان و ئەنفالكراون.

وتیشی، شاری چەمچەماڵ قوربانی زۆری داوە، بەشێكی زۆری كەسوكاری شەهیدان و ئەنفالكراوانیش لە سنوری ئەو شارە نیشتەجێبوون.

 

ژمارەیەک پەرلەمانتار لە یاداشتێکدا کە ئاڕاستەی سەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستان کراوە، داوا دەکەن بۆ گفتوگۆکردن سەبارەت بە دۆسیەی نەوت و ناشەفافی و نەگەڕانەوەی داھاتی ناوخۆ و گرانبونی سوتەمەنی، ھەروەھا بۆ گفتوگۆکردن لەسەر پرسی دواکەوتن و سستی دابەشکردنی مووچەی فەرمانبەران، بانگھێشتی ھەردوو وەزیری"سامانە سروشتییەکان و دارایی و ئابوری"ھەرێم دەکەن.

ھەروەھا فراکسیۆنی یەکێتیش لەپەرلەمانی کوردستان جەخت لەسەر شەفەفکردنی داھات و دابینکردنی مووچە و ئامادەکردنی پڕۆژەیاسای بودجە دەکاتەوە.

قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بە بیستنی ھەواڵی لە دایکبوونی یامور، کچی یەکەم شەھیدی رێگای پاراستنی ژنان، شەھید محەمەد لەتیف پەیامێکی پیرۆزبایی ئاراستەی دایکی و خانەوادەکەی کردوو ڕایگەیاند ، چاوەڕێی ئەو رۆژە دەکەم، کە خۆم بتوانم بە یامور بڵێم باوکی کەسێکی قارەمان بوو، لە پێناوی پاراستنی ژیان و کەرامەتی ژنێک خۆی و ھاوڕێکانی کەوتنە بەردەم مەترسی و ھێرشی تاوانباران و شەھید کرا .

ئاماژەی بەوەشکرد، داوای لێبوردن لە یامور و یاران-ی خوشکی دەکەم  کە زیاتر لە ٩٠ رۆژە چاوەڕێن بکوژانی باوکیان دەسگیربکرێن .

وتیشی ، بەڵام ھەر چۆن لە سەرەتاوە دڵنیایم دا، ئێستاش دووبارەی دەکەمەوە کە ھێزە ئەمنییەکان کاری خۆیان دەکەن و خۆشم لەنزیکەوە چاودێریی بەدواداچوونەکان دەکەم، ھەتا ئەو رۆژەی مژدە و ھەواڵی دەستگیرکردنی بکوژانی شەھید محەمەد دەبەم و لەدەرگای ماڵی یامور و یاران دەدەم.

 

 

 

 

بە پێی ئامارێکی رێکخراوی مافی مرۆڤی ھەنگاو، لە مانگی شوباتدا، شەش کۆڵبەر و کاسبکاری کورد لە سنورەکانی خۆرھەڵاتی کوردستان کوژراون و ١١ی دیکەش برینداربوون کە ٣٥٪ی ئەو حاڵەتانە بە تەقەی راستەوخۆی ھێزە ئەمنییەکانی ئێران بووە.

ئاماژە بەوەشکراوە، زۆرترین ژمارەی کوژراو و برینداربوونی کۆڵبەران لە مانگی رابردوودا لە پارێزگای کرماشان بووە کە نۆ حاڵەت بووە.

وەزارەتی بەرگری روسیا لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، بەیانی ئەمڕۆ سوپای ئەو وڵاتە توانیویەتی لە چەند لاوە بچێتەناو شاری خێرسون لە باشوری ئۆکراین و شارەکەیان بەتەواوەتی کۆنترۆڵ کردووە، ئاماژەی بەوەشکردووە، لە شارەکانی خارکیڤ و کیێڤ لە پێشڕەویی خێرادان.

ئەندامێکی ئەنجومەنی خێرسون رایگەیاندووە، لە ھێرشەکەدا زیاتر لە ٢٠٠ کەس کوژراون کە زۆربەیان مەدەنین. بە پێی ھەندێک سەچاوە، ھەر ئەمڕۆ ھێزێکی تایبەتی روسیا بە پەڕەشوت چوونەتە باکوری خۆرھەڵاتی خارکیڤ و دواتر شەڕ و پێکدادانی قورس لە نێوان ئەو ھێزە و سەربازانی ئۆکراین لەناو شەقامەکانی خارکیڤ روویداوە، سوپای ئۆکراینیش رایگەیاند، ھێزەکەی روسیا لە خارکیڤ ھێرشی کردووەتە سەر نەخوشخانەیەک و بەھۆیەوە ژمارەیەکی زۆر مەدەنی کوژراون کە تائێستا ژمارەکەیان بە وردی نەزانراوە.

لەگەڵ پەرەسەندنی ئاڵۆزییەکان لە ئۆکراین، ڤلادمیر پوتن سەرۆکی روسیا بڕیاریدا ھیچ ھاوڵاتییەکەی وڵاتەکەی نەتوانێت زیاتر لە ١٠ ھەزار دۆلار لەگەڵ خۆی بباتەدەرەوە، ئەوەش وەک کاردانەوەیەک بۆ ئەو سزایانە دێت کە لەلایەن وڵاتانی ئەمریکا و ئەوروپا بەسەر روسیادا سەپێنراوە.