هەواڵەکان
ڤلادیمێر پوتین رایگەیاند، هێشتا بەشار ئەسەدم نەبینیوە، ئەگەر بینیم پرسیاری ئەو رۆژنامەنووسە ئەمریکییەی لێدەکەم کە ١٢ ساڵە لە سوریا بێسەروشوێنە.
ڤلادیمێر پوتین سەرۆکی روسیا رایگەیاند، ئەوان ئومێدی ئاشتی دەخوازن بۆ سوریا.
ئاماژەی بەوەشکرد، "لەو کاتەوەی بەشار ئەسەد گەیشتووەتە مۆسکۆی پایتەخت، چاوم پێی نەکەوتوە و نەمبینیوە، لە پلانمدایە بیبینم، ئەگەر بینیم پرسیاری رۆژنامەنووسە ئەمریکیەکەی لێدەکەم کە ١٢ ساڵە لە سوریا بێسەروشوێنە".
ئەوەشی خستە روو، روسیا لەگەڵ سەرجەم وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە پەیوەندیدایە، زۆرینەی وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پاڵپشتی مانەوەی بنکە سەربازیەکانی روسیا لە سوریا دەکەن.
لەبارەی پەیوەندییەکانی روسیا لەگەڵ هێزەکانی ئێستا لە سوریادا باڵادەستن پوتین ئاماژەی بەوەکرد، "ئێمە پێویستە خۆمان بڕیار بدەین پەیوەندییەکانمان چۆن دەبن لەگەڵ ئەو هێزانەی ئێستا لە سوریادان و داهاتووی وڵاتەکەیان بەدەستە، بەپێی بەرژەوەندیمان بڕیار دەدەین".
پاش کەوتنی رژێمی ئەسەد و کۆنتڕۆڵکردنی دیمەشق لەلایەن چەکدارانی تەحریر شام، زیاتر لە چوار هەزار چەکداری ئێرانی لەڕێگەی بنکەی هێزەکانمان لە حەمیمیەوە گواسترانەوە تاران.
ئەوەش لەکاتێکدایە، لەدوای رووخانی رژێمەکەی بەشار ئەسەد لە ٨ی ئەم مانگەدا، بەشار ئەسەد و خێزانەکەی بەرەو روسیا هەڵهاتن.
پۆلیسی سلێمانی رایگەیاند، تۆمەتبارێکیان دەستگیر کردووە کە بە ئۆتۆمبێل لە کەسێکی دابوو و هەڵاتبوو.
پۆلیسی سلێمانی رایگەیاندووە، دوای بەدواداچوون و سوودوەرگرتن لە کامێراکانی چاودێری، لەلایەن مەفرەزەكانی بنكەی پۆلیسی ئازادییەوە تۆمەتبارێك دەستگیركرا كە بە ئۆتۆمبێلەكەی لە هاووڵاتییەكی دابوو دواتر هەڵاتبوو.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لەرێگای کامێراکانی چاودێرییەوە توانرا ئۆتۆمبێلەکە بدۆزرێتەوە، کە لە جۆری تۆیۆتا کراون بوو و دواتریش تۆمەتبارەکە دۆزرایەوە و دەستگیر کرا.
پۆلیسی سلێمانی راشیگەیاندووە، لە ئێستادا تۆمەتبار (ر،م،ج) بەبڕیاری دادوەر و بەپێی ماددەی ٢٣ی هاتوچۆ راگیراوە و دانی ناوە بەتاوانەكەیدا.
حکومەتی هەرێم لە ساڵی ٢٠٢٤، هیچ موچەیەکی لەکاتی خۆیدا دابەش نەکردووە؛ دوو موچەش تا ئێستا چارەنووسیان نادیارە.
وەزارەتی دارایی حکومەتی هەرێم لە ساڵی ٢٠٢٤ دا، هیچ موچەیەکی لەکاتی خۆیدا دابەش نەکردووە، هەرچەندە موچەی مانگی ١٢ کاتی دابەشکردنی نەهاتووە، بەڵام بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز لەم ساڵدا دابەش ناکرێت.
لەبارەی موچەی مانگی ١٢ سەرچاوەیەک بە کوردسات نیوزی راگەیاند، پێدەچێت لە مانگی یەکی ساڵی داهاتوودا دابەشبکرێت.
حکومەتی فیدراڵ لە پێش ٢٠ـی هەر مانگێکەوە دەست دەکات بە دابەشکردنی موچەی ئەو مانگەی موچەخۆران، جگە لەوەی لە سەرەتای هەموو مانگێکدا موچەی خانەنشینان وەک یەکەم شوێن دابەش دەکات، بەڵام لە هەرێم کاتێکی دیاریکراوی نییە و هەر مانگێک لە رۆژێکی جیاوازدا دابەش دەکرێت.
لە هەرێم دابەشکردنی موچەکان بەشێوەیەک بووە، موچەی هیچ مانگێک لەکاتی خۆیدا و نەبووە و چووەتە مانگی دواتر یانیش دوو مانگ دواتر.
دابەشکردنی موچەکان بەم جۆرە بووە؛
مانگی یەک لە رۆژی ٢ـی ٢ دەستکراوە بە دابەشکردنی
مانگی دوو لە رۆژی ٣٠ـی ٣ دەستکراوە بە دابەشکردنی
مانگی سێ لە رۆژی ٦ـی ٤ دەستکراوە بە دابەشکردنی
مانگی چوار لە ١٥ـی ٥ دەستکراوە بە دابەشکردنی
مانگی پێنج لە ١١ـی ٦ دەستکراوە بە دابەشکردنی
مانگی شەش لە ١٠ـی ٧ دەستکراوە بە دابەشکردنی
مانگی حەوت لە ٣ـی ٩ دەستکراوە بە دابەشکردنی
مانگی هەشت لە ٤ـی ١٠ دەستکراوە بە دابەشکردنی
مانگی نۆ لە ١٨ـی ١٠ دەستکراوە بە دابەشکردنی
مانگی دە لە ١٧ـی ١٢ دەستکرا بە دابەشکردنی
مانگی یانزە دابەشنەکراوە
مانگی دوانزە دابەشنەکراوە، هێشتا کاتی دابەشکردنی نەهاتووە
کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕؤ و سبەی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، سبەی بارانبارین دەستپێدەکات و لە چەند ناوچەیەکیش بەفر دەبارێت.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاندووە، ئەمڕۆ پێنجشەممە، ئاسمان پەڵەهەور دەبێت پاشان دەگۆرێت بۆ نیمچەهەور و پلەکانی گەرما نزیک دەبنەوە لە تۆمارکراوەکانى دوێنێ .
ئەوەش هاتووە، سبەی هەینی، ئاسمان نیمچە هەوردەبێت پاشان دەگۆڕێت بۆ هەورى تەواو، سەرەتا نمەباران لەکاتەکانى دواى نیوەڕۆدا دەست پێدەکات، پاشان لە شەودا رێژەى دابارین لە زۆربەى ناوچەکان زیاتر دەبێت بەتایبەت لەسنوورى پاریزگاى سلێمانى وهەڵەبجە و ئیدارەى سەربەخۆی راپەڕین.
ئەوەش خراوەتە روو، پێشبینی بەفربارینێکی کەم دەکرێت لە ناوچە شاخاوییە سنووریەکانی رۆژهەڵاتی هەرێم و پلەکانی گەرما بە نزیکەی ١ بۆ ٢ پلەی سیلیزی بەرز دەبنەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :
هەولێر: ١٦ پلەى سیلیزى
سلێمانی: ١٥ پلەى سیلیزى
دهۆک: ١٦ پلەى سیلیزى
کەرکوک: ١٧ پلەى سیلیزى
هەڵەبجە: ١٦ پلەى سیلیزى
زاخۆ: ١٦ پلەى سیلیزى
حاجی ئۆمەران: ٧ پلەى سیلیزى
سۆران: ١٥ پلەى سیلیزى
گەرمیان: ٢٠ پلەى سیلیزى
وەزارەتی ناوخۆ داوا لە سەرجەم ئەفسەران و کارمەندانی وەزارەتەکە دەکات هەرکەس کارتی نیشتمانی نییە، پەلە بکات لە دەرهێنانی بەپێچەوانەوە ئەگەر کارتەکەیان نەبێت، کاریگەریی لەسەر موچەکانیان دەبێت.
وەزارەتی ناوخۆی هەرێم لە نووسراوێکدا کە ئاڕاستەی سەرجەم پارێزگاکان و ئیدارە سەربەخۆکانی کردووە، داوا لە ئەفسەران و کارمەندان و فەرمانبەرانی سەر بە وەزارەتەکە دەکات، ئەگەر کارتی نیشتیمانیان نییە پەلە بکەن لە دەرهێنانی، یان لانیکەم وێنەیەکی تۆماری ئەلیکترۆنی "صورة قید الیکتروني" دەربکەن کە ژمارەی تایبەتی کارتی نیشتیمانی تێدا دەنووسرێت.
ئەوەش هاتووە، ئەوەی بەهەر هۆکارێک دەستی ناگاتە بەڕێوەبەرایەتی کارتی نیشتیمانی سنووری خۆی، بەتایبەت ئەوانەی ناوچە کوردستانییەکانی ماددەی ١٤٠، دەتوانن سەردانی بەشی تۆماری ناوەندی بەڕێوەبەرایەتی رەگەزنامە و کارتی نیشتیمانی هەولێر یان دهۆک بکەن، بۆ ئەوەی بەپەلە کارەکانیان بۆ رایی بکرێت.
وەزارەتەکە دەشڵێت، ئەوە بەشێکە لە پێداویستی و داواکارییەکانی حکومەتی عیراق و کاریگەریی دەبێت لەسەر موچە، بۆیە بەپەلە ئەو کارە ئەنجامبدەن.
سەرۆكی دەستەی تەحریر شام رایگەیاند، نایانەوێت سوریا بكەنە ئەفغانستان و داوای هەڵگرتنی سزاكانی سەر سوریاش دەكات.
ئەحمەد شەرع ناسراوە بە ئەبو محەمەد جۆلانی سەرۆكی دەستەی تەحریر شام رایگەیاندووە ، سوریا ماندوو بووە لە جەنگ و ئامانجیشیان نیە وڵاتەكە بكەنە ئەفغانستان ، دەپاتیشیكردەوە كە نایانەوێت هیچ مەترسییەك بۆ سەر دراوسێكانی سوریا و وڵاتانی رۆژئاوا دروست بكەن ، بەلام هۆشداری داوە لەوەی ئیسرائیل دزە دەكاتە ناو خاكی سوریا.
جۆلانی وتیشی، دەبێت تەحریر شام لەلایەن ئەمریكا و بەریتانیا و نەتەوە یەكگرتووەكان و یەكێتی ئەوروپاوە لە لیستی رێكخراوە تیرۆریستییەكان لاببرێت و سزا كانی سەر سوریاش هەڵبگیرێت.
هەرچەندە گروپی تەحریر شام لە ساڵی 2016 لە قاعیدە جیابووەوە بەڵام جۆلانی جەختی لەوەكردەوە، تەحریر شام گروپێكی تیرۆریستی نییە.
وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، رێگە نادەن سوریا ببێتە زەمینەیەکی لەبار بۆ تیرۆر. دەشڵێت: ئەمریکا بەشدار دەبێت لە قۆناغی راگوزەری سوریادا.
ئەنتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاندووە، "ئێمە هەوڵمانداوە کە کۆدەنگییەک لەنێوان وڵاتانی دراوسێی سوریا و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا دروستبکەین، بەو هیوایەی داهاتووی سوریا بەو ئاڕاستە باشەدا بڕوات کە جیهان هیوای بۆ دەخوازێت".
ئەوەشی خستووەتە روو، "دەمانەوێت دڵنیا بینەوە لەوەی هێزی نوێی سوریا و بەتایبەت دەستەی تەحریر شام، ئەگەر دەیەوێت دانی پێدا بنێرت و پشتگیری بکرێت، گوێ لە جیهان بگرێت".
لەلایەکی دیکەوە، غێر بیدرسۆن نێردەی تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە سوریا لەمیانی سەردانێکی سێ رۆژیدا بۆ سوریا، داوای لە هێزەکانی ئێستای وڵاتەکە کرد، بۆ تێپەڕاندنی قۆناغی راگوزەر، هەڵبژاردنێکی پاک ئەنجامبدەن، کە چاوەڕوان دەکرێت حکومەتی راگوزەر تەمەنی لەماوەی سێ مانگی داهاتوودا کۆتایی پێبێت.
لە رۆژی ٨ی ئەم مانگەدا، رووخانی رژێمی بەشار ئەسەد بە فەرمی راگەیەنرا و کۆتایی بە حوکمی ٥٣ ساڵەی بنەماڵەی ئەسەد هات لە سوریادا.
لە ئێستاشدا سوریا لە قۆناغی راگوزەردایە و چاوی وڵاتانی جیهان لەسەر ئەوەیە، لەدوای ١٣ ساڵ شەڕی ناوخۆی سوریا و بەتەواوی رووخانی رژێمی ئەسەد، سوریا بچێتە قۆناغێکی باشترەوە لەوەی لە رابردوودا هەبوو.
ئەمڕۆ نرخی هەریەک لە نەوت و زێڕ لە بازاڕەکانی جیهاندا بەشێوەیەکی بەرچاو نزمبوونەتەوە.
دوای ئەوەی بانکی فیدراڵی ئەمریکا 0.25 خاڵی لە رێژەی سوودی بانکی کەمکردەوە و ئاماژەی بە کەمکردنەوەی زیاتری رێژەی سوودی بانکیدا، بووە هۆی ئەوەی بەهای دۆلار بەرامبەر بە زێڕ بەرزبوونەوەی زیاتر بەخۆیەوە ببینێت، هاوکات دابەزینی زێر لە بەرەنجامی رێژەی سوود و هەڵاوسانی ئەمریکا دابەزینێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی.
لەلایەکی دیکەوە، شارەزایانی بازاڕە داراییەکان دەڵێن، پێشبینی دەکەن نرخی یەک ئۆنسە زێر بۆ دوو هەزار و ٥٥٠ دۆلار داببەزێت.
بەپێی سەکۆی جیهانی ئۆیل پرایس، ئەمڕۆ پێنجشەممە، یەک بەرمیل نەوتی خاوی برێنت بە ٧٢ دۆلار و ٩٢ سەنت مامەڵەی پێوەدەکرێت، هەروەها یەک بەرمیل نەوتی خاوی ئەمریکی بە ٧٠ دۆلار و ١٩ سەنتە.
لەلایەکی دیکەوە، یەک ئۆنسە زێڕ بە دوو هەزار و ٦١٠ دۆلارە، بەوەش بەراورد بە دوێنێ نرخەکەی بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە.
هاوکات، نرخی یەک کیلۆگرام زێڕ ٨٣ هەزار و ٩١٥ دۆلارە و یەک گرامیش بە ٨٣ دۆلار و ٩١ سەنتە.
بەوپێیەش لە بازاڕەکانی هەرێمدا یەک مسقاڵ زێڕی عەیار ٢١ بە ٥٦١ هەزار دینارە.
وەزارەتی دارایی عیراق دەڵێت، موچەی مانگەكانی ١٠ و ١١ـی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستانی خەرجكردووە و هۆكاری دواكەوتنەكەشی دەخاتە ئەستۆی حكومەتی هەرێم.
وەزارەتی دارایی عیراق راگەیەنراوێکی لەبارەی موچەی فەرمانبەرانی هەرێم بڵاوكردەوە و رایگەیاندووە، هەندێك میدیا و تۆڕی كۆمەڵایەتی باسیان لەوەكردووە وەزارەتی دارایی عیراق نایەوێت موچەی فەرمانبەرانی هەرێم خەرجبكات، بەڵام ئەو دەنگۆ و زانیارییانە دوورن لە راستییەوە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، پابەندن بە ئەركە داراییەكانیان بەپێی یاسا و رێكارەكان بەبێ كەمتەرخەمی و موچەی مانگەكانی ١٠ و ١١ـی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستانیشیان خەرجكردووە، بەڵام گرفت لە تەرازووی پێداچوونەوە هەبووە كە هەرێم ئامادەی كردووە و بەهۆیەوە خەرجكردنی موچە دواكەوتووە.
وەزارەتی دارایی عیراق جەختی لەوەشكردووەتەوە، پابەندن بە دابینكردنی موچە بەپێی كاتی دیاریكراو و رێكارە یاساییەكان، داواشی لە میدیاكان كردووە ورد بن لە گواستنەوەی زانیارییەكان و بەدواداچوون بۆ راستییەكان بكەن.
سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل رایدەگەیەنێت، سوپای وڵاتەکە تا كۆتایی ساڵی ٢٠٢٥ لە سوریا دەمێنێتەوە.
بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل فەرمانی بە سوپای وڵاتەکە كردووە، لە ناوچەی "جەبەل شێخ" نزیك بەرزاییەكانی جۆلان لە سوریا تا كۆتایی ساڵی ٢٠٢٥ بمێننەوە.
هاوكات، یسرائیل كاتس وەزیری بەرگری ئیسرائیل رایگەیاند، بەهۆی رەوشی سوریا و لەرووی ئەمنییەوە پێویست دەكات سوپای وڵاتەكەی لە "جەبەل شێخ" بمێننەوە.
دەشڵێت، پێویستە هەموو هەوڵێك بخرێتەگەڕ بۆ مانەوەی سوپای ئیسرائیل لەو ناوچەیەدا ئەگەر چی كەشوهەوای ناوچەكە سەختیش بێت.
دوای رووخانی "رژێمەكەی بەشار ئەسەد" سوپای ئیسرائیل نزیك بەرزاییەكانی جۆلانی لە سوریا كۆنتڕۆڵكرد، كە ئەو ناوچەیە نزیكەی ٢٥ كیلۆمەتر لە دیمەشقەوە دوورە.
لە ناوەندی قەزای ئاکرێدا شەرە تەقە رویدا و کەسێک بەناوی عەمار سەلام لەلایەن ئامۆزاکانیەوە کوژرا.
ئێوارەی ئەمڕۆ لە گەڕەكی ئازادی شاری ئاكرێ، بەهۆی كێشەی كۆمەڵایەتییەوە دوو خانەوادەوە كە خزمی یەكترن، شەڕە تەقە لە نێوانیان دروستبوو، لە ئەنجامدا گەنجێكی تەمەن ٢٥ ساڵ لەلایەن چەند ئامۆزەیەکییەوە كوژرا و چوار كەسی تریش برینداربوون.
شایەتحاڵێكیش بە كوردسات نیوزی راگەیاند، لە شەڕەكەدا بەرد و چەك بەكارهاتووە، ئەگەر فریا نەكەوتنایە، كارەساتی گەورەی لێدەكەوتەوە.
کلیک لێرە بکە بۆ بینینی ڤیدیۆی شەڕەکە
سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی هەرێم رایگەیاند، تا سەری ساڵ، موچەخۆران موچەیەكی دیكە وەردەگرن و موچەی مانگی ١١ دابەشدەكرێت.
ئەو سەرچاوەیەی وەزارەتی دارایی هەرێم بە كوردسات نیوزی وت، "ئەگەر بەغداد پارەی كورتهێنانی موچەی سێ مانگی كۆتایی ئەمساڵ بنرێت كە ٤٣٠ ملیار دینارە، ئەوا موچەی مانگی ١١ تا سەری ساڵی نوێ دابەشدەكرێت".
وتیشی، "موچەی مانگی ١٢ی موچەخۆران نافەوتێت و پێدەچێت دابەشكردنەكەی بكەوێتە مانگی ١ی ساڵی ٢٠٢٥، پێشتریش رێباز حەملان بریكاری وەزارەتی دارایی عیراق بە كوردسات نیوزی راگەیاند، لیستی موچەی مانگی ١٢ی موچەخۆران وردبینی بۆ دەكرێت و هەوڵی جددی هەیە بۆ چارەسەركردنی كێشەی موچە و لەئێستادا سەرقاڵی پڕكردنەوەی كورتهێنانی موچەی هەر سێ مانگی كۆتای ئەمساڵی موچەخۆرانی هەرێمی كوردستانن".
رۆژی سێشەممە، وەزارەتی دارایی دابەشكردنی موچەی مانگی ١٠ی دەستیپێكردووە و تا رۆژی دووشەممەی داهاتوو بەردەوام دەبێت، هەروەها دوێنێش وەزارەتی دارایی عیراق بڕی ٦٣١ ملیار و ٣٣٥ ملیۆن دیناری بۆ تەمویلی موچەی مانگی ١١ی موچەخۆرانی هەرێم خستە سەر هەژماری بانكی وەزارەتی دارایی هەرێم، بەڵام تائێستا دیارنییە كەی دەست بە دابەشكردنی دەكرێت.
وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، چەند رێنماییەکی تایبەت بە تاقیکردنەوەی توانستنی زمانی ئینگلیزی دەرکرد و ئاماژەی بەوەکردووە، بە مەبەستی ئاسانکاریکردن بۆ خوێندکاران ئەو رێنماییانەیان دەرکردووە.
دەقی رێنماییەکان:
کۆچ؛ ئەو دیاردەیەی بە درێژایی تەمەنی مرۆڤایەتی بوونی هەبووە و دەبێت، زۆرن ئەوانەی لە خاک و وڵاتی خۆیان دەبن و بە ناچاری رێگای وڵاتێکی دیکە دەگرنە بەر.
بە لەبەرچاوگرتنی زۆری ژمارەی کۆچەران لە وڵاتانی جیهاندا، لە ٤ی١٢ی ساڵی ٢٠٠٠دا نەتەوە یەکگرتووەکان ١٨ی١٢ی هەموو ساڵێکی وەک رۆژی جیهانیی کۆچەران ناساند.
کۆچکردن، ئەو کارەی کۆچەران بە مەبەستی دابینکردنی ژیانێکی شایستەتر و پارێزراوتر ئەنجامی دەدەن. زۆرێک لە کۆچەران لەدەست دۆخی ئابووری و خراپی دۆخی ژیانیان لە وڵاتەکەیان هەڵدێن و زۆرانی دیکەش جەنگ و ئاڵۆزی دۆخی سیاسی و ئەمنی ناچاریان دەکات.
کۆمسیۆنی ئابووری و کۆمەڵایەتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ئاسیا و زەریای هێمن، لە دوایین راپۆرتیدا تایبەت بە کۆچەران لە ٢٠٢٤دا ئاماژەی بەوەکردووە، کۆچەران بە گەیشتنیان بە هەر ناوچەیەک، کار دەکەنە سەر ئابووری و دیمۆگرافیا و کلتووری ناوچەکان، هەروەها دەبنە پردێکی پەیوەندی بۆ تێکەڵاوی کۆمەڵگەکان، بۆیە دەتوانن سودیان هەبێت.
لە راپۆرتەکەدا هاتووە، ١٦٪ی کۆچەرانی ئاسیا منداڵن، کە لەگەڵ خێزانەکانیاندا کۆچ دەکەن یان بە کۆچەری لەدایک دەبن.
نەتەوە یەکگرتووەکان لە دوایین راپۆرتی ئەمساڵیدا دەڵێت، کۆچەران خاڵی گرنگی گۆڕانکاری و بەشدارییەکی ئەرێنین لە بەردەوامیدان بە گەشەپێدانی ناوچە جیاوازەکانی جیهان.
بەپێی دوایین خەمڵاندن لە ساڵی ٢٠٢٠دا، ژمارەی کۆچەران لە جیهاندا بە ٢٨١ ملیۆن کۆچەر دانراوە، کە ئێستا ژمارەکە زیاتر بووە.
بەپێی ئاماری بەشی دانیشتووانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ساڵی ٢٠٢٠دا، بەشێوەیەکی گشتی ویلایەتە یەکگرتووەکان زۆرترین ژمارەی کۆچەری هەیە لە جیهاندا، بەداوای ئەویشدا، 'ئەڵمانیا، سعودیە، روسیا و بەریتانیا' دێن.
وتەبێژی دەستەی گەشتوگوزار رایگەیاند، پێشبینیدەكەن بەبۆنەی پشووەكانی سەری ساڵەوە زیاتر لە ٢٠٠ هەزار گەشتیار سەردانی هەرێمی كوردستان بكەن.
ئیبراهیم عەبدولمەجید، وتەبێژی دەستەی گەشتوگوزار بە كوردسات نیوزی راگەیاند، بەهۆی باشبوونی ژێرخانی كەرتی گەشتوگوزار و بەپشتبەستن بە زانیاری نوسینگە و شوێنە گەشتیارییەكان ژمارەی گەشتیاران روو لەزیادبوونە و پێشبینیدەكەن زیاتر لە هەشت ملیۆن گەشتیار تا كۆتایی ئەمساڵ سەردانی ناوچە گەشتیارییەكانی هەرێم بكەن.
وتیشی، بەهۆی پلانی دەستەكەیانەوە ژمارەی هاتنی گەشتیارانی نێودەوڵەتی زیادیكردووە و گەیشتووەتە زیاتر لە ٢٥٪ی ئەو گەشتیارانەی كە روو لە هەرێم دەكەن.
وتەبێژی دەستەی گەشتوگوزار ئاماژەی بەوەشكرد، لەئەمساڵدا دەستەی گەشتوگوزار هەوڵەكانی چڕكردووەتەوە بەمەبەستی بە بازاڕكردنی كەرتی گەشتوگوزار لەسەر ئاستی ناوچەكە و جیهان و چەند چالاكییەكیان ئەنجامداوە و بەشدارییان لە ژمارەیەك پیشانگای نێودەوڵەتی گەشتیاری و كۆڕبەند و كۆنفڕانسی وەبەرهێنانی گەشتیاری كردووە.
ئەمڕۆ ١٨ـی ١٢، دوو ساڵ بەسەر یاری کۆتایی جامی جیهانی ٢٠٢٢ـی قەتەردا تێپەڕی، ئەو پاڵەوانێتییەی کە بە گیانلەدەستدانی زیاتر لە ٤٠٠ کرێکار دەستیپێکرد و ئەرجەنتین نازناوەکەی برد، دوای کۆتاییهاتنیشی راهێنەری ئەوکاتی هۆڵەندا وتی، "هەموو شتێک پێشتر ئامادەکرابوو بۆئەوەی ئەرجەنتین نازناوەکە ببات".
دەستپێکردن
لە رۆژی ٢٠ـی ١١ـی ٢٠٢٢ جامی جیهانی قەتەر بە یاری نێوان هەڵبژاردەکانی (قەتەری میوانداری پاڵەوانێتیەیکە و ئیکوادۆر) دەستیپێکرد.
راهێنەری هۆڵەندا: هەموو شت بۆ ئەرجەنتین ئامادەکرابوو
لویس ڤان گال کە ئەوکات راهێنەری هەڵبژاردەی هۆڵەندا بوو، دوای کۆتاییهاتنی پاڵەوانێتییەکە لە چاوپێکەوتنێکدا رایگەیاند، "جامی جیهانی بۆ ئەرجەنتین ئامادەکرابوو، بینیتان ئێمە چۆن گۆڵمان دەکرد و ئەوانیش چۆن گۆڵیان دەکرد، هەروەها یاریزانانی ئەرجەنتین چۆن سزا نەدەدران لە کاتی توندوتیژی".
ئاناژەی بەوەشدا، "یاریەکی پێشوەخت ئامادەکراو بوو تا ئەرجەنتین ببێتە پاڵەوان، من هیچ کاتێک درۆ ناکەم".
یاری نێوان هەڵبژاردەی هۆڵەندا و ئەرجەنتین لە قۆناغی چارەکی کۆتایی جامی جیهانیدا بوو لە رۆژی ٩ـی ١٢ـی ٢٠٢٤، تێیدا بە لێدانی یەکلاکەرەوە ئەرجەنتین براوەبوو، لە یاریەکەدا ٢-٢ یەکسان بوون، هەروەها ١٤ کارتی زەر و کارتێکی سوریشی تێیدا بەکارهات کە یاریزانێکی هەڵبژاردەی هۆڵەندا پێی کرایەدەرەوە.
مردنی زیاتر لە ٤٠٠ کرێکار
لە کاتی ئامادەکاری بۆ جامی جیهانی ٢٠٢٢ـی قەتەڕ، ٤٠٠ بۆ ٥٠٠ کرێکار لە یاریگاکانی وڵاتی قەتەردا گیانیان لەدەستدا، ئەمەش ژمارەیەکی زۆربوو کە رێکخراوە جیهانییەکان نیگەرانی خۆیان لەوبارەیەوە دەربڕی.
کۆتاییهاتن
یاری کۆتایی جامی جیهانی ٢٠٢٢ـی قەتەر لە نێوان هەڵبژاردەکانی (فەڕەنسا و ئەرجەنتین) بوو، کە یاریەکە بە یەکسانبوون و بە ئەنجامی ٣-٣ گەشتە لێدانە یەکلاکەرەوەکان، تێیدا ئەرجەنتین براوەبوو، میسی و هاوڕێکانی جامەکەیان لەگەڵ خۆیان بردەوە ئەرجەنتین و لە شەقامەکانی پایتەختی ئەو وڵاتەدا بە ئامادەبوونی هەزاران کەس نمایشیان کرد.