لێپرسراوێكی باڵای پارتی دانبەوەدا دەنێت، کە حزبەكەی بەبێ یەكێتی توانای پێكهێنانی حكومەتی نییە و دەشڵێت، جێگرەوەی یەكێتی هەر یەكێتییە.

فازڵ میرانی بەرپرسی دەستەی كارگێڕیی مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفیزیۆنیدا لەبارەی پێكهێنانی حكومەتی نوێی هەرێمی كوردستان رایگەیاند، پارتی ناتوانێت بەبێ یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان حكومەت پێكبهێنێت، ناشكرێت تەنها وەك ژمارەی كورسی مامەڵە لەگەڵ یەكێتی بكرێت.

وتیشی، جێگرەوەی یەكێتی هەر یەكێتییە و بۆ یەكێتیش جێگرەوەی پارتی هەر پارتییە.

فازل میرانی لەو چاوپێكەوتنەدا ئاماژەی بەوەكرد، نەیانتوانیووە بەبێ یەكێتی حكومەت پێكبهێنن و پێكنەهێنانی حكومەت و نەبوونی پەرلەمان لە هەرێمی كوردستان لە بەرانبەر بەغداد كورد لاواز دەكات، چونكە ئەگەر كورد لە ناوخۆدا بەهێز بێت، لە دەرەوەش بەهێز دەبێت.

جەختیشیكردەوە، "یەكڕیزی كورد لە بەغداد گرنگە، بۆئەوەی بتوانن مەرجەكانیان بەسەر عیراقدا بسەپێنن".

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا ئەمڕۆ چوارشەممە دووپاتی کردەوە کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا بە رەسمی درێژترین داخستنی حکومەتی لە مێژووی وڵاتەکەیدا بەخۆیەوە دەبینێت و ناوبراو  دیموکراتەکانیشی بە هۆکاری داخستنەکە زانی.

سەرۆکی ئەمریکا، لە میانی دیدارێکی لەگەڵ سیناتۆرە کۆمارییەکان رایگەیاند، داخستنی حکومەت هۆکارێکی نەرێنی سەرەکی بوو بۆ کۆمارییەکان لە هەڵبژاردنەکانی دوێنێدا و دەبێت کۆتایی بە داخستنی حکومەت بهێنین.

سەرۆکی ئەمریکا وتوشیەتی؛ سیستەمی دەنگدانیان کەموکوڕی زۆری هەیە، کار بۆ گۆڕینی دەکەن  و دیموکراتەکان خۆکوژانە مامەڵە دەکەن و وڵاتەکەیان لەناودەبەن.

ترەمپ جەختیشیکردوەتەوە ئەوەی دیموکراتەکان دەیانەوێت بەدەستی ناهێنن، هۆشداریشیدا لەوەی داخستنی حکومەت کاریگەری لەسەر چەند کەرتێک هەیە، لەوانەش بازاڕی بۆرسە و هێڵی ئاسمانی، جەختیشیکردەوە، "دەبێت بە هەر رێگەیەکی پێویست کۆتایی بە داخستنی حکومەت بهێنن".

ئەم قسانەی ترەمپ لە کاتیكدایە بە هۆی ناکۆکی نێوان هەردوو حزبی گەورەی ئەمریکا دیموکراتەکان و  کۆمارییەکان، حکومەتی ئەمریکا زیاتر لە مانگێکە داخراوە و ئەم داخستنەش لە مێژوی وڵاتەکەدا درێژترین داخستنە و  تا ئێستاش دیار نییە کەی ئەم داخستنە کۆتایی دێت

ڤلادیمێر پوتنی سەرۆکی روسیا فەرمانی بە بەرپرسانی باڵای سەربازی و بەرگری کرد کە پێشنیازەکان سەبارەت بە ئەگەری ئەنجامدانی تاقیکردنەوەی ئەتۆمی پێشکەش بکەن، ئەمەش وەک وەڵامێک بۆ لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا کە باس لەوە دەکات واشنتۆن ئەو جۆرە تاقیکردنەوانە ئەنجام دەدات.

ئەمڕۆ چوارشەممە پوتن رایگەیاند، فەرمانیداوە بە بەرپرسانی وڵاتەکەی پێشنیازەکان بۆ ئەگەری تاقیکردنەوەی چەکی ئەتۆپمی پێشکەش بکەن و ئاماژەی بەوەشکردوە؛  ئەگەر وڵاتانی دیکە تاقیکردنەوەی لەو شێوەیە ئەنجام دەدەن، پێویستە روسیاش ئامادەبێت بۆ وەڵامدانمەوە.

سەرۆکی ئەمریکا، لە پلاتفۆڕمی تروس، کە خۆی خاوەندارێتی دەکار پێشتر رایگەیاندبوو، ئەمریکا تاقیکردنەوە ئەتۆمییەکان دەستپێدەکاتەوە، روونیکردەوە کە ئامانج لێی ئەنجامدانی تاقیکردنەوەکانە "بە یەکسانی" لەگەڵ وڵاتانی دیکە، ئەمەش ئاماژەیەکی ناڕاستەوخۆیە بۆ روسیا.

رۆژنامەی واشنتۆن پۆست بڵاویکردەوە، ئەم هەنگاوەی تیرەمپ لەسەر بنەمای دەنگۆیەکی ناو ئیدارەی ترەمپە کە باس لەوەدەکات تاقیکردنەوەی ئەتۆمی پێویستە، بە لەبەرچاوگرتنی مەترسییە ئەتۆمییەکانی روسیا و چین و کۆریای باکوور کە لە ماوەکانی رابردودا، ئەو وڵاتانە سیستەمی ئەتۆمییان بەرەوپێش بردووە.

تاقیکردنەوە ئەتۆمییەکانی ئەمریکا لە سەردەمی سەرۆک جۆرج بوش وەستان و هەروەها بەپێی پەیماننامەی قەدەغەکردنی گشتگیری تاقیکردنەوە ئەتۆمییەکان (CTBT) لە ساڵی ١٩٩٦دا لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی قەدەغەکرا، کە واشنتۆن پەسەندی نەکردووە، لەکاتێکدا مۆسکۆ لە ساڵی ٢٠٢٣ واژۆی خۆی کشاندەوە.

 

 

لە میانی بەشداریکردنی لە کەرنەڤاڵی جەماوەری لیستی 222ـی یەکێتی، بافڵ تاڵەبانی وتارێکی پێشکەشکرد و رایگەیاند، کەم شوێن هەیە وەک خانەقین قوربانی دابێت و خانەقین هەمیشە سەوزە، جەختیکردەوە خانەقین و یەکێتی یەکن و هیچ کاتێک جیانابنەوە.

ئەمڕۆ چوارشەممە، بافڵ جەلال تاڵەبانی لە وتارێکیدا لە کەرنەڤاڵی جەماوەری یەکێتی لە خانەقین رایگەیاند؛ یەکێتی شانازی بە خانەقین و شەهیدەکانیەوە دەکات، کەم شوێن هەیە وەک خانەقین قوربانی دابێت.

بافڵ تاڵەبانی ئاماژەی بەوەشکرد خانەقین شوێنی تێکشاندنی حزبی باعس و داعشە و خاوەنی چەندین شەهید و سەرکردە و قارەمانە کە هەمیشە ناویان لە مێژوی کوردایەتیدا دەمێنێتەوە.

لە بەشێکی دیکەی وتارەکەشیدا وتی؛  خانەقین نمونەی چەپکە گوڵەکەی مام جەلالە و بەهەشتی کوردستانە، بەڵام نەتوانراوە وەک پێویست خزمەت بکرێت.

لە کۆتایی وتارەکەشیدا سەرۆکی یەکێتی جەختی لە کوردستانی بونی کەرکوک و خانەقین کردەوە و رایگەیاند؛ یان کەرکوک و خانەقین، یان تاماوین دەجەنگین.

لە میانی سەردانەکانی و کۆبونەوەی لەگەڵ هەڤاڵان و لایەنگرانی یەکێتی، قوباد تاڵەبانی سەردانی مەخموری کرد و رایەگەیاند ئاگاداری ئەو غەدرەن کە لە جوتیارانی ناوچەکە دەکرێت و لە بەغدادەوە کێشەکانیان چارەسەر دەکەن.

قوباد تاڵەبانی رایگەیاند؛ یەکێتی لە ناوچە دابڕێندراوەکان هێزی یەکەمە و ئەمجارەش چاویان لەوەیە بە هیمەتی ئەو جەماوەرە دڵسۆزەی هەیانە، بە دەنگ و بە کورسی سەرکەوتنی گەورەتر بەدەستبهێنن.

جەختیشیکردوەتەوە بۆ پشتیوانیکردن لە لیستی ٢٨١ی (اتحاد اهل نینوی) سەردانی مەخموری کردوە و چاوی بە هەڤاڵان و ئەو جەماوەرە دڵسۆز روون بووەتەوە.

خۆشحاڵی خۆشی دەربڕیوە بەوەی لەو سنورە  خەڵکێکی زۆر لە هەموو پێکهاتەکان شانبەشانی یەک، کاردەکەن بۆ سەرخستنی لیستی ٢٨١.

قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەشکردوە؛ ئاگاداری کێشە و گرفتەکانی جوتیارانی ئەو دەڤەرەن و بەڵێنی پێدان وەک یەکێتی لە بەغداوە کێشەکانیان چارەسەر دەکەن و  کۆتایی بەو غەدرە دەهێنن کە ساڵانێکە جوتیاران و خەڵکی ناوچەکە  پێوەی دەناڵێنن.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، خانمی یەکەمی عیراق، پەیامێکی هاوخەمی بۆ کۆچی دوایی کەسایەتیی ئایینی و چاکەخوازی ناسراوی شارباژێڕ، مامۆستا مەلا عەبدوڵای دێرێ، بڵاوکردەوە.

لە پەیامەکەیدا، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد رایگەیاندووە: "بە بیستنی هەواڵی ماڵئاوایی یەکجارەکیی کەسایەتیی ئایینی و چاکەخواز مامۆستا (مەلا عەبدوڵای دێرێ)، زۆر غەمبار بووم".

خانمی یەکەمی عیراق پرسە و سەرەخۆشیی خۆی ئاراستەی خێزان و کەسوکاری کۆچکردوو و سەرجەم خزمانی شارباژێڕ کردووە و خۆی بە هاوبەشی خەم و پەژارەیان زانیوە.

لە کۆتایی پەیامەکەیدا هیوای خواستووە، "خوای گەورە لە کۆچکردوو خۆش بێت و جێگەی بەهەشت بێت، سەبر و ئارامیش بە هەمووان ببەخشێت".

لە بەردەم زیندانی ئەدیرنەوە، هاتیمئۆغوڵاری داوای کرد: "وازبێنن لە بەکارهێنانی دادگا وەک داری دەستی سیاسەت و هاوڕێکانمان دەستبەجێ ئازاد بکەن" و پەیامێکی دەمیرتاشیشی خوێندەوە.

ئەمڕۆ، لە ساڵیادی دەستگیرکردنی هاوسەرۆکانی پێشووی هەدەپە و نۆ پەرلەمانتاری دیکە لە 4ی تشرینی دووەمدا، وەفدێکی دەم پارتی بە سەرۆکایەتیی توڵای هاتیمئۆغوڵاری و بە یاوەریی جەنگیز چیچەک، پەرلەمانتاری ئیستانبوڵ، سەردانی سەڵاحەدین دەمیرتاش و سەلچوک مزراکلی، هاوسەرۆکی پێشووی شارەوانیی گەورەی ئامەدیان کرد لە زیندانی ئەدیرنە.

دوای سەردانەکە، هاتیمئۆغوڵاری لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا کە ژمارەیەکی زۆر لە هاووڵاتیان ئامادەی بوون رایگەیاند، "دۆزی کۆبانێ وەک پەڵەیەکی رەشی گەورە لە مێژووی تورکیادا، چ لە رووی یاسایی و چ لە رووی سیاسییەوە، بەردەوامە". وتیشی: "هاوڕێکانمان بە شێوەیەکی نایاسایی و نادادپەروەرانە ماوەی نزیکەی 10 ساڵە لە زینداندان".

"بڕیارەکانی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا دەستبەجێ جێبەجێ بکەن"

هاوسەرۆکی دەم پارتی ئاماژەی بە سێ بڕیاری گرنگی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا (AİHM) کرد سەبارەت بە دۆسیەکە (20ی تشرینی دووەمی 2018، 22ی کانوونی یەکەمی 2020، 8ی تەمموزی 2025) و رایگەیاند، "بڕیارەکەی8ی تەمموز، دوای رەتکردنەوەی تانەی تورکیا، بووەتە بڕیارێکی کۆتایی و جێگیر. چاوەڕێی ئەنجامین و دەبێت تورکیا وەک وڵاتێکی ئەندام، پابەندی بڕیارەکە بێت و بەبێ دواکەوتنی یەک خولەکیش، سەڵاحەدین دەمیرتاش، فیگەن یوکسەکداغ و سەرجەم زیندانیانی دۆزی کۆبانێ دەستبەجێ ئازاد بکرێن".

پەیامەکەی دەمیرتاش:

دواتر، هاتیمئۆغوڵاری پەیامێکی سەڵاحەدین دەمیرتاشی خوێندەوە کە تێیدا هاتبوو: "سەرەتا سڵاو و خۆشەویستیی خۆم ئاراستەی گەلە بەڕێزەکەمان و میدیاکاران دەکەم. هیوادارین و چاوەڕێین کۆمسیۆنی چارەسەریی پەرلەمان بڕیارێکی بوێرانە بدات و لە نزیکترین کاتدا سەردانی بەڕێز عەبدوڵا ئۆجەلان بکات لە ئیمراڵی، چونکە شەڕی 50 ساڵە بە شێوەیەکی ریشەیی و هەمیشەیی کۆتایی دێت. بۆ ماوەی 50 ساڵ سیاسەتی ئەمنی لە پێشینە بوو، لە ئەنجامیشدا بەداخەوە ئەم وڵاتە گیانی دەیان هەزار گەنجی لەدەستدا. ئێستا کاتی ئەوەیە ئەوەی تا ئێستا تاقینەکراوەتەوە، تاقیبکرێتەوە. پێویستە پەرلەمانتاران، ئەگەر پێویست بکات بە وەرگرتنی مەترسیی سیاسیشەوە، بۆ کردنەوەی لاپەڕەیەکی نوێی ئاشتی، سەردانی ئیمراڵی بکەن".

 

 

لە تەمەنی 28 ساڵیدا، ڕاما دواجی دەبێتە گەنجترین 'خاتونی یەکەم' لە مێژووی شاری نیویۆرکدا، ئەمەش دوای ئەوەی هاوسەرەکەی، زهران ممدانی، شەوی سێشەممە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی بردەوە و دواجی خستە بەرچاوی میدیاکان.

ممدانی لە وتاری سەرکەوتنەکەیدا، لەکاتێکدا هاوسەرەکەی لە تەنیشتییەوە وەستابوو، بە شێوەیەکی تایبەت ئاماژەی پێکرد و وتی: "بۆ هاوسەرە بێوێنەکەم، ڕاما، حەیاتم"، بە بەکارهێنانی وشەیەکی عەرەبی کە بە مانای "ژیانم" دێت، وتیشی: "کەس نییە کە زیاتر لە تۆ حەز بکەم لەم ساتەدا و لە هەموو ساتێکدا لەلام بێت".

چۆن یەکتریان ناسی؟

دواجی و ممدانی لە ساڵی 2021 لە رێگەی ئەپلیکەیشنی ژوانبەستنی "هینج"ەوە یەکتریان ناسیوە. لە ئۆکتۆبەری 2024 مارەیان بڕیوە و لە دیسێمبەری هەمان ساڵدا ئاهەنگیان لە دوبەی گێڕاوە، دواتریش لە مانگی شوباتدا لە ئۆفیسی تۆماری شارستانی لە مانهاتن بە رەسمی بوونە هاوسەر.

هونەرمەندێک بە هەڵوێستی سیاسییەوە:

ڕاما دواجی، هونەرمەندێکی دانیشتووی نیویۆرکە و بەڕەگەز سورییە. کارەکانی زۆرجار باس لە بابەتەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکەن و لە میدیا جیهانییەکانی وەک BBC News، The New York Times، The Washington Post و Vice، هەروەها لە مۆزەخانەی "تەیت مۆدێرن"ی لەندەن نمایشکراون.

سەرەڕای ئەوەی لە کاتی بانگەشەی هەڵبژاردندا کەم دەردەکەوت، بەڵام بەپێی CNN، لە پشت پەردەوە هێزێکی پاڵنەری سەرەکی بووە و یەکێک بووە لەو کەسانەی کە ناسنامەی براندی بانگەشەکەی ممدانی داڕشتووە.

کارە هونەرییەکانی دواجی، کە زۆربەیان رەش و سپین، رەخنە لە "ئیمپریالیزمی ئەمریکی" و ئەوەی بە "تاوانەکانی جەنگی ئیسرائیل" و "پاکتاوی رەگەزیی فەلەستینییەکان" ناوی دەبات، دەگرن، کە ئەمەش هاوتایە لەگەڵ هەڵوێستە سیاسییەکانی هاوسەرەکەیدا.

دواجی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ گۆڤاری "یۆنگ" دەڵێت: "لەگەڵ پەراوێزخستن و بێدەنگکردنی زۆرێک لە خەڵک بەهۆی ترسەوە، تاکە شت کە بتوانم بیکەم ئەوەیە کە دەنگی خۆم بەکاربهێنم بۆ قسەکردن لەسەر ئەوەی لە ئەمریکا و فەلەستین و سوریادا روودەدات، هێندەی لە توانامدا بێت".

هاوکات وتەیەکی هونەرمەند نینا سیمۆن بەکاردێنێت و دەڵێت: "تا ئەو شوێنەی من بزانم، ئەرکی هونەرمەند ئەوەیە کە رەنگدانەوەی سەردەمەکەی بێت".

وتیشی: "پێموایە هەمووان بەرپرسیارێتییان هەیە کە دژی نادادپەروەری قسە بکەن، و هونەر توانایەکی زۆری هەیە بۆ بڵاوکردنەوەی ئەو پەیامە. پێموانییە هەموو کەسێک دەبێت کاری سیاسی بکات، بەڵام هونەر خۆی لە خۆیدا سیاسییە لە چۆنیەتی دروستکردن، پارەدارکردن و بڵاوکردنەوەیدا".

کەناڵی 13ی ئیسرائیلی بڵاویکردەوە، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا، مۆڵەتێکی تا کۆتایی مانگی تشرینی دووەم داوەتە سوپای لوبنان بۆ ئەوەی گۆڕانکارییەک لە دۆخی پەیوەست بە پرسی چەکی حزبوڵادا دروست بکات.

بەپێی راپۆرتی کەناڵەکە، باراک روونیکردووەتەوە، ئەگەر تا ئەو وادەیە هیچ گۆڕانکارییەک روونەدات، ئەوا ئیسرائیل دەتوانێت هێرش ئەنجام بدات و ویلایەتە یەکگرتووەکانیش "تێگەیشتنی" بۆ ئەو کارە دەبێت، کە وەک چراسەوزێک بۆ هێرشەکانی ئیسرائیل لێکدەدرێتەوە.

ئامادەکارییەکانی ئیسرائیل

کەناڵەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، سوپای ئیسرائیل خۆی بۆ شەڕێکی چەند رۆژە لە دژی حزبوڵا ئامادە دەکات. هاوکات، ئیسرائیل هەڕەشەکانی بۆ دەستپێکردنەوەی بۆردومانەکان چڕتر کردووەتەوە، بەو هیوایەی فشارخستنە سەر حکومەتی لوبنان ببێتە هۆی چەک داماڵینی حزبوڵا.

ئەمەش لەکاتێکدایە کە گرژی و ئاڵۆزی لەنێوان لوبنان و ئیسرائیلدا لە زیادبووندایە، هاوکات لەگەڵ نیگەرانییە هەرێمییەکان لە ئەگەری هەڵگیرسانی روبەروبوونەوەیەکی نوێ لەنێوان حزبوڵا و ئیسرائیلدا.

حزبوڵا توانا سەربازییەکانی بەهێز دەکاتەوە:

بەپێی رۆژنامەی هائارتزی ئیسرائیلی، هەڵسەنگاندنە هەواڵگرییە رۆژئاواییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە حزبوڵا توانیویەتی بەشێک لە تۆڕی دابینکردنی پێداویستییە سەربازییەکانی ببوژێنێتەوە و چەکی لە ئێرانەوە لە رێگەی عیراق و سوریاوە پێگەیشتووە.

لەلایەکی دیکەوە، هەواڵگریی ئیسرائیل جەخت لەوە دەکاتەوە کە چاودێریی جوڵەیەکی چڕی حزبوڵایان کردووە بە ئامانجی نوێکردنەوەی تواناکانی و بەهێزکردنی نفوزی خۆی لەناوخۆی لوبناندا، بەتایبەتی لە باکووری رووباری لیتانی.

دەستەی پەخشی ئیسرائیلیش هۆشداریی داوە و رایگەیاندووە: "ئەگەر حزبوڵا بەردەوام بێت لە پڕچەککردنەوە، هیچ شوێنێک لە لوبناندا پارێزراو نابێت".

مۆڵەتی ئەمریکا بۆ لوبنان: یان چەکی حزبوڵا یان رووبەڕووی هێرشی ئیسرائیل ببنەوە

بەپێی میدیاکانی ئیسرائیل، تۆم باراک، نێردەی ئەمریکا، مۆڵەتی تا کۆتایی ئەم مانگەی داوەتە سوپای لوبنان بۆ چارەسەرکردنی پرسی چەکی حزبوڵا.

سەرچاوەکان دەڵێن، ئەگەر لوبنان پابەند نەبێت، ئەمریکا چراسەوز بۆ هێرشەکانی ئیسرائیل هەڵدەکات. ئەمەش لەکاتێکدایە کە سوپای ئیسرائیل خۆی بۆ شەڕێکی چەند رۆژە ئامادە دەکات و حزبوڵاش بەپێی زانیارییە هەواڵگرییەکان، لە پڕچەککردنەوەی خۆی بەردەوامە.

 

ئەمڕۆ، هێمن مامەند، رۆژنامەنووس و چالاکوان، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا لە بەردەم دادگای سلێمانی، وردەکاریی هەوڵی تیرۆرکردنەکەی ئاشکرا کرد و رایگەیاند، "بەر لەوەی بپرسن کێ ویستی تیرۆرت بکات، من پێتان دەڵێم؛ هەمان ئەو حزبە بوو کە سەردەشت عوسمانی تیرۆرکرد و لە زێدی باوک و باپیرانم دەری کردم. گروپێکی ١٠ کەسییان بۆ ناردمە سلێمانی و هەوڵیاندا تیرۆرم بکەن".

هێمن مامەند ئاماژەی بەوەشکرد، کارەکە پیلان بۆ داڕێژراو بووە و شەش مانگ پێشتر ئاسایشی سلێمانی ئاگاداری کردووەتەوە کە هەوڵی تیرۆرکردنی دەدرێت و دەبێت ئاگاداری خۆی بێت.

"بەڵێنی دامەزراندنیان بە بکوژەکانم داوە"

رۆژنامەنووسەکە ئاشکرایکرد، لەناو ئەو گروپەدا چوار کەسی سەرەکی هەن، کە سێ کەسیان ئەندامی هێزەکانی زێرەڤانین و پاسەوانی بەرپرسێکی پارتین و یەکێکی دیکەیان بەڵێنی دامەزراندنی پێدراوە.

هێمن مامەند بە جەختکردنەوەوە وتی: "لەکاتێکدا دامەزراندن بۆ یەکەمەکانی زانکۆکانی کوردستان نییە، بەڵام بۆ تیرۆریست هەیە".

لە کۆتاییدا داوای لە رۆژنامەنووسان، کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، دەستەی مافی مرۆڤ، حکومەتی فیدراڵی لە بەغداد، دادگای نێودەوڵەتی و سەرجەم کونسوڵخانەکان کرد کە چاوپۆشی لەم کەیسە نەکەن، چونکە وەک خۆی وتی: "ئەمە کەیسێکی حزبی یان کەسی نییە، بەڵکو کەیسی تیرۆرکردنی رۆژنامەنووسێکە".

پارێزەرەکەی: تۆمەتبارەکان لە کەمتر لە شەش سەعاتدا هەڵاتوون

هاوکات، رێزان شێخ دلێر، یەکێک لە ئەندامانی تیمی پارێزەرانی هێمن مامەند، رایگەیاند، تۆمەتبارەکان دوای ئەنجامدانی تاوانەکە، لە رێگەی کەلارەوە لە کەمتر لە شەش سەعاتدا سلێمانی و دەوروبەریان جێهێشتووە.

وتیشی: "سێ کەس کە لەلایەن گروپەکەوە داوای هاوکارییان لێکرابوو دەستگیرکران، بەڵام دواتر لەلایەن دادگاوە ئازاد کران. داواکارین حکومەتی هەرێم کار لەسەر ئەو نووسراوانە بکات کە ئاراستەی کراون، بۆ ئەوەی تۆمتبارە سەرەکییەکان دەستگیر بکرێن".

ماریا کۆرینا ماچادۆ، سەرۆکی ئۆپۆزسیۆنی ڤەنزوێلا و براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتیی 2025، رایگەیاند کە پەیوەندیی بە بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیلەوە کردووە و سوپاسی کردووە بۆ پیرۆزباییەکەی. ئەم هەڵوێستەی ماچادۆ کاردانەوەی تووندی لێکەوتەوە و عەباس عراقچی، سیاسەتمەداری ئێرانی، رایگەیاند، ئەمە دەیسەلمێنێت کە خەڵاتی نۆبڵ "متمانەی لەدەستداوە".

"هیواخوازین پلانی ترەمپ جێبەجێ ببێت"

ماچادۆ لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئێکس نووسیویەتی: "ئەمڕۆ قسەم لەگەڵ بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل کرد و سوپاسیم کرد بۆ پیرۆزباییە گەرمەکەی لە گەلی ڤەنزوێلا بەبۆنەی وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتیی 2025".

ئەو لە درێژەی پۆستەکەیدا ئێرانی بە "پشتگیریکاری سەرەکیی رژێمی مادۆرۆ لە ڤەنزوێلا" و هاوکات "پشتیوانی رێکخراوە تیرۆریستییەکانی وەک حەماس، حزبوڵا و حوسییەکان" ناوبرد. ماچادۆ هیوای خواستووە کە "جێبەجێکردنی تەواوەتیی پلانی سەرۆک ترەمپ ببێتە هۆی بەدیهێنانی ئاشتییەکی دادپەروەرانە و هەمیشەیی لە ناوچەکەدا".

لەلایەکی دیکەوە، عەباس عراقچی لە کاردانەوەیەکدا بەرامبەر بە تویتەکەی ماچادۆ نووسیویەتی: "بە بڕوای زۆرێک لە جیهاندا، خەڵاتی نۆبڵ ماوەیەکی زۆرە ئەو متمانەیەی لەدەستداوە کە دەبوو هەیبێت. هۆکاری ئەمەش ئەوەیە کە خەڵاتەکە بەردەوام وەک ئامرازێک بەکارهێنراوە دژی ئەو حکومەتە نا-رۆژئاواییانەی کە بە 'دژ' بە بەرژەوەندییەکانی رۆژئاوا دادەنرێن".

عراقچی دەشڵێت: "پێدانی خەڵاتی 'ئاشتی'ی ئەمساڵ بە کەسێک کە هانی 'شەڕ' دەدات دژی وڵاتەکەی خۆی و لە هەمان کاتدا ستایشی ئەنجامدەرانی 'جینۆساید و تاوانی جەنگ' لە فەلەستین دەکات، ئەم بۆچوونەی بە شێوەیەکی بەرفراوانتر سەلماند".

د. حەیدەر بەرزنجی توێژەر لە کاروباری سیاسی و سەرۆکی دامەزراوەی "نارام سین" بۆ دیالۆگ و گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی و هەڵگری بڕوانامەی دکتۆرا لە بیری سیاسیی ئیسلامیدا، لە وتارێکدا تیشک دەخاتە سەر گرنگی وتارەکەی سەرۆکی یەکێتی و بە راگەیاندنی سەردەمێکی نوێی سیاسی ناوی دەبات.

دەقی وتارەکە:

وتارە دواییەکەی بافڵ تاڵەبانی بە زمانی عەرەبی، هەنگاوێکی سەرنجڕاکێش بوو لە کات و ناوەڕۆکدا، پەیامی ئاراستەی هەموو عیراقییەکانی دەکرد و تەنها لە چوارچێوەی جوگرافیای کوردیدا قەتیس نەبوو. ئەم دەرکەوتنە رەنگدانەوەی ئاراستەیەکی نوێیە لەناو یەکێتیی نیشتمانیی کوردستاندا بەرەو بەهێزکردنی ئامادەیی خۆی لە دیمەنی سیاسیی فیدراڵیدا، هەروەها داڕشتنەوەی رۆڵی وەک هاوبەشێکی سەرەکی لە دەوڵەتی عیراقدا.

ئەو شێوازەی تاڵەبانی لە وتارەکەیدا بەکاریهێنا ئارام بوو، بەڵام راستەوخۆ بوو، هەروەها سوور بوو لەسەر جەختکردنەوە لە هاوبەشی، یەکێتیی چارەنووس و رێزگرتن لە فرەیی، لەگەڵ دەرخستنی رۆڵی سلێمانی و یەکێتیی نیشتمانی لە پاراستنی سەقامگیریی عیراق لە قۆناغە سەختەکاندا.

روون بوو کە یەکێتیی نیشتمانی خۆی ئامادە دەکات بۆ پێشکەشکردنی دیارترین کاندیدی خۆی بۆ پۆستی سەرۆکایەتیی کۆمار، بە پشتبەستن بە میراتێکی سیاسی و مێژوویی درێژ، و ئەمجارە بەنیازە بە متمانەوە هەنگاو بنێت دوور لە بژاردەی "کاندیدە یەدەگەکان" یان سازشەکانی دوا سات. لە سۆنگەی گۆڕانی هاوسەنگیی هێزەکان و دروستبوونی رێککەوتنی جیاواز.

ئەم وتارە ناتوانرێت تەنها وەک پەیامێکی راگەیاندن سەیر بکرێت، بەڵکو راگەیاندنی قۆناغێکی سیاسیی نوێیە، کە یەکێتیی نیشتمانی تێیدا هەوڵدەدات پێگە سروشتییەکەی خۆی لە هاوکێشەی نیشتمانیدا بەدەستبهێنێتەوە.

دەستەی کەشناسیی عیراق، ئەمڕۆ سێشەممە، رایگەیاند، لە ماوەی نێوان 1 بۆ 4ی تشرینی دووەمی 2025،114 بومەلەرزە لە عیراق و ناوچەکانی دەوروبەری تۆمارکراون.

دەستەکە لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، گوڕی بومەلەرزەکان لە نێوان 1 بۆ 4.6 پلەدا بووە و زۆربەیان پاشلەرزەی لاواز بوون و هەستیان پێ نەکراوە.

سەبارەت بەو بومەلەرزەیەی لە شاری خانەقین و نزیک سنووری عیراق-ئێران روویدا، دەستەکە روونیکردووەتەوە، ئەمە حاڵەتێکی ئاساییە کە دوای بومەلەرزەیەکی بەهێز روودەدات، چونکە لەسەر درێژایی زنجیرە قڵیشی خانەقین-مەندەلی-بەدرە بووە و تاوەکو توێکڵی زەوی دەگەڕێتەوە بۆ دۆخی ئاسایی خۆی، ئەم پاشلەرزانە بەردەوام دەبن.

 

وەزارەتی پێشمەرگەی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، سبەی پێنجشەممە، 6ی تشرینی دووەمی 2025، دەست بە دابەشکردنی هاوکاریی دارایی هاوپەیمانان دەکرێت بەسەر هێزەکانی پێشمەرگەدا بۆ مانگی 10).

بەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتەکە، رۆژی سێشەممە، ٤ی تشرینی دووەم، گوژمەی هاوکارییەکە خراوەتە سەر هەژماری بانکیی وەزارەتی پێشمەرگە و ئەمڕۆ چوارشەممەش، بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی بودجە و بەرنامەکان (ژمێریاریی سەربازی) دەستی بە رێکارە دارایی و ژمێریارییەکان کردووە بۆ ئامادەکردنی لیستەکان.

وەزارەتی پێشمەرگە ئەوەشی خستووەتەڕوو، کە لەم مانگەدا زیاتر لە 97٪ی ئەفسەران، پلەداران و پێشمەرگەکان لە رێگەی پڕۆژەی "هەژماری من"ەوە هاوکارییەکە وەردەگرن، ئەو رێژەیەی کە ماوەتەوە لە رێگەی سیستمی بانکییەوە پارەکەیان پێدەگات.

 

بەپێی ئەنجامە بەراییەکان کە لەلایەن تۆڕەکانی هەواڵی "ئێن بی سی"، "سی ئێن ئێن" و "سی بی ئێس"ەوە بڵاوکراونەتەوە، زهران ممدانی، کاندیدی دیموکراتەکان و نەیاری سەرسەختی دۆناڵد ترەمپ، رۆژی سێشەممە وەک سەرۆکی شارەوانیی نیویۆرک هەڵبژێردرا.

بەپێی داتاکانی ئەنجومەنی هەڵبژاردنەکانی نیویۆرک، ممدانی تەمەن ٣٤ ساڵ، پێش هەریەک لە پارێزگاری پێشووی ویلایەتەکە، ئاندرو کۆمۆ و کاندیدی کۆمارییەکان، کەرتیس سلیوا کەوتووە. بەمەش ممدانی دەبێتە یەکەم سەرۆکی شارەوانیی موسڵمان لە گەورەترین شاری ئەمریکادا و لە یەکی کانوونی دووەمدا دەستبەکار دەبێت.

لەلایەکی دیکەوە، دۆناڵد ترەمپ هەڕەشەی راگرتنی بودجەی فیدراڵیی لە نیویۆرک کرد، ئەگەر ممدانی پۆستەکە بباتەوە. ترەمپ لە پۆستێکدا لە پلاتفۆرمی "تروس سۆشیاڵ" ممدانی بە "کۆمۆنیست" وەسفکرد و رایگەیاند، ئەو شارەکە بەجێدەهێڵێت "بەبێ هیچ دەرفەتێک بۆ سەرکەوتن یان تەنانەت مانەوە".

هاوکات لە ڤێرجینیا، ئابیگایل سپانبێرگەر، کاندیدی دیموکراتە میانڕەوەکان، بە ئاسانی پۆستی پارێزگاری ویلایەتەکەی بردەوە. سپانبێرگەری تەمەن ٤٦ ساڵ، کە ئەفسەری پێشووی دەزگای هەواڵگریی ناوەندی بووە، دوای ئەوەی بەسەر وینسۆم ئێرل سیرز، کاندیدی کۆمارییەکاندا سەرکەوت، دەبێتە یەکەم ژن کە ئەو پۆستە لە مێژووی ڤێرجینیادا وەربگرێت.

لە نیوجێرسیش، میکی شێریل، کاندیدی دیموکراتەکان، هەڵبژاردنی پارێزگاری ویلایەتەکەی بردەوە.

ئەم سێ هەڵبژاردنە دەرفەتێکی بۆ پارتی دیموکرات رەخساند تا شێوازی جیاوازی بانگەشەی هەڵبژاردن تاقیبکاتەوە، ئەمەش وەک ئامادەکارییەک بۆ هەڵبژاردنی ناوەڕاستی خولی 2026، کە تێیدا رکابەری لەسەر کۆنترۆڵکردنی کۆنگرێس دەکرێت. لە کاتێکدا سپانبێرگەر و شێریل سەر بە باڵی میانڕەوی پارتەکەن، ممدانی وەک پێشکەوتنخوازێک و دەنگێکی نەوەی نوێ بانگەشەی دەکرد.

وتارەکەی ممدانی ستراتیژی نوێی دیموکراتەکان دیاری دەکات: گرنگیدان بە گیرفانی هاوڵاتیان لەبری ترەمپ:

بۆ ماوەی دەیەی رابردوو، وتاری زۆربەی دیموکراتە دیارەکان لەسەر یەک بابەتی سەرەکی چڕببوەوە: بە دوژمن نیشاندانی ترەمپ بووە ناسنامەی هەموو کاندیدێکی سەرۆکایەتیی دیموکراتەکان، لە هیلاری کلینتنەوە تا جۆ بایدن و کامالا هاریس. وتارەکانیان پڕبوون لە ئاگادارکردنەوە لەسەر کەسایەتی، سیاسەتەکانی و ئەو مەترسییەی کە بە بۆچوونی ئەوان بۆ سەر دیموکراسیی ئەمریکای دروست دەکرد.

بەڵام دوای ئەوەی دەرکەوت ئەو شێوازە کاریگەری پێویستی نەماوە، دیموکراتەکان لەو کاتەوە بەدوای گوتارێکی نوێ و یەکگرتوودا دەگەڕێن. وتارەکەی ئەمشەوی زهران ممدانی، سەرۆکی شارەوانیی نوێی نیویۆرک، رێچکەیەکی جیاوازی گرتەبەر و وایکرد ببێتە هۆی بردنەوەی.

راستە، ممدانی ئاماژەی بە ترەمپ کرد، کە بە "کۆمۆنیست" ناوی بردووە و ئەمشەویش بە بەردەوامی لە "تروس سۆشیاڵ" پۆستی لەسەر دەکرد. بەڵام بەشی زۆری وتارەکەی ممدانی تەرخانکرابوو بۆ ئەو پرسانەی راستەوخۆ کاریگەرییان لەسەر گیرفانی هاوڵاتیان هەیە، هەروەها دیدگایەک بۆ شارێک کە بۆ تێکەڵەیەکی فرەڕەنگی دانیشتووانەکەی گونجاو و بەردەست بێت.

ئەو دووبارە باسی ئەو سیاسەتانەی کردەوە کە پاڵنەربوون بۆ سەرکەوتنەکەی، وەک جێگیرکردنی نرخی کرێی شوقەکان و دابینکردنی پاسی خێرا و بەخۆڕایی. هەروەها جەختی لەسەر یارمەتیدانی ئەو تاکانەی چینی کرێکار کردەوە کە هیوای خواستبوو خزمەتیان بکات.

ئەمە ئەو ستراتیژەیە کە پێشکەوتنخوازەکان بەردەوام داوایان کردووە، بەتایبەتی لەدوای ئەوەی ترەمپ جارێکی دیکە کۆشکی سپی بەدەستهێنایەوە.

ممدانی لە کۆتایی وتارەکەیدا وتی: "لەم ساتە وەختە تاریکە سیاسییەدا، نیویۆرک دەبێتە رووناکی."