قوباد تاڵەبانی لە پەیامێکدا سوپاسی هەڤاڵانی بازنەکانی هەڵبژاردنی پارێزگای هەولێر دەکات و دەڵێت، یەکێتی هەرگیز خەمخۆری و پەرۆشی هەڤاڵانی خۆی لەبیر ناکات.

قوباد تاڵەبانی لە هەژماری تایبەتی خۆی لە فەیسبوک رایگەیاند، "لە کۆبوونەوەم لەگەڵ هەڤاڵانی بازنەکانی هەڵبژاردنی پارێزگای هەولێر، سوپاس و دەستخۆشیم لێکردن لەپای ماندووبوون و هەوڵی بێوچانیان بۆ سەرخستنی لیستی ٢٢٢ی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان".

ئاماژەی بەوەشكرد، ئەم سەرکەوتنە بەرهەمی ماندووێتی و هەوڵەکانی هەموو کادران و هەڤاڵان و جەماوەرە دڵسۆزەکەیەتی و یەکێتی هەرگیز خەمخۆری و پەرۆشی هەڤاڵانی خۆی لەبیر ناکات.

قوباد تاڵەبانی وتیشی؛ "دڵنیامکردنەوە لەگەڵیان بەردەوام دەبم، بە تایبەتیش بۆ گۆڕانکارییە پێویستەکان و داڕشتنەوەی هەیکەلی رێکخستنەکانی یەکێتی لە سنووری پارێزگای هەولێر بەو ئامانجەی بەرەو سەرکەوتن و دەستکەوتی گەورەتر هەنگاوبنێین".

نرخی زێڕ جارێکی دیکە رووی لەبەرزبوونەوە کرد و نرخی ئۆنسەیەک زێڕ بە چوار هەزار و 437 دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت.

ئەمڕۆ لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان نرخی مسقاڵێک زێڕی عەیارە 21 بە 850 هەزار دینارە و مسقاڵێک عەیارە 18ـش بە 728 هەزار دینار مامەڵەی پێوەدەکرێت.

هاوکات نرخی مسقاڵێک عەیارە 22 بە 890 هەزار دینارە، هەروەها کانزا زەردەکە هەر گۆڕانکارییەک بەرزبوونەوە و نزمبوونەوەى دۆلار لە بازاڕەكانى هەرێمی کوردستان و كردنەوەى بۆرسەكانى جيهان بەردەوام گۆڕانکاری بەسەردا دێت.

جێگەی ئاماژەیە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا لە لە ئۆفیسی ئۆڤاڵ لە كۆشكی سپی ئیمزای لەسەر پڕۆژە یاسایەك كرد بۆ كۆتاییهێنان بە درێژترین داخستنی حكومەتی فیدراڵی لە مێژووی ئەمەریكادا كە 43 رۆژی خایاند و كەرتە گرنگەكانی ئابوریی تێكدا و سەدان هەزار كرێكاری بێ موچە كرد، دوا بەدوای ئیمزاکردنەکەی ترەمپ نرخی زێڕ بەڕێژەیەکی بەرچاو بەرزبووەوە.

بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی لە 48 سەعاتی داهاتوودا باران بارین دەستپیدەکات و بۆ ماوەی چەند رۆژێک بەردەوام دەبێت.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێم پێشبینییەکانی بۆ ئەمڕۆ و سبەینێ بڵاوکردوە و رایگەیاند، ئەمڕۆ ئاسمان لەنێوان هەور و نیمچە هەور دەبێت، هەروەها پلەکانی گەرما  یەک بۆ دوو پلە بەگشتی نزم دەبێتەوە، هەروەها لەناوچە شاخاوییەکان (2-3) پلە نزم دەبێتەوە بە بەراورد بە تۆمارکراوەکانی دوێنێ.

ئاماژەی بەوەشکرد، سبەینێ لەکاتەکانی شەودا باران بارین بەشێوەی نمە باران لەناوچەکانی رۆژئاوای هەرێم دەستپێدەکات، پاشان کاریگەری درێژ دەبێتەوە بۆ زۆربەی ناوچەکانی دیکە.

کەشناسی هەرێم ئەوەشی خستەڕوو، لەکاتەکانی درەنگانی شەو لەهەندێک ناوچە ئەگەری تاوە باران و بروسکە هەیە، هەر بەپێی پێشبینییەکان کاریگەری ناسەقامگیری کەشوهەو و باران بارین بەردەوامی دەبێت بۆ رۆژانی داهاتوو.

 

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی

هەولێر : 25 پلەی سیلیزی

سلێمانی : 22 پلەی سیلیزی

دهۆک : 22 پلەی سیلیزی

زاخۆ : 23 پلەی سیلیزی

کەرکوک : 26 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە : 25 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران : 12 پلەی سیلیزی

گەرمیان : 27 پلەی سیلیزی

نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ عیراق پیرۆزبایی سەرکەوتنی هەڵبژاردن لە عیراقییەکان دەکات و دەڵێت: گەلی عیراق جارێکی دیکە پاپەندبوونی خۆی بە ئازادی و سەروەری یاسا و دامەزراوە نیشتمانییە بەهێزەکان نیشاندا.

مارک ساڤایا نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ عیراق لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، پیرۆزبایی دڵسۆزانە لە خەڵکی عیراق دەکەم بەبۆنەی تەواوبوونی سەرکەوتوانەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، هەروەها هەنگاوێکی چارەنووسسازە بەرەو پتەوکردنی سەقامگیری و دیموکراسی لە وڵاتدا.

ئاماژەی بەوەشکرد، گەلی عیراق جارێکی دیکە پاپەندبوونی خۆی بە ئازادی و سەروەری یاسا و دامەزراوە نیشتمانییە بەهێزەکان نیشاندا، هەروەها دەستخۆشی لە حکومەتی عیراق دەکات بۆ دڵنیابوون لەوەی ئەو هەڵبژاردنە گرنگە لەکاتی خۆیدا و بە ئاسانی بەڕێوەچوو، ئەمەش نیشانەیەکی روونە بۆ عیراق کە بەرەو خۆشگوزەرانی و سەروەری زیاتر هەنگاو دەنێت.

مارک ساڤایا راشیگەیاند، ئەمریکا بە گرنگیەوە پاپەندە بە پشتیوانیکردن لە سەروەری عیراق و هەوڵەکانی چاکسازی و هەوڵدان بۆ کۆتاییهێنان بە دەستێوەردانی دەرەکی و میلیشیا چەکدارەکان، دەشڵێت بەو پەڕی خۆشحاڵییەوە چاوەڕێی کارکردنن لەگەڵ حکومەتی داهاتوو بۆ بەهێزکردنی هاوبەشی ستراتیژی و لە بواری ئاسایش و وزە و گەشەپێدانی نێوان ئەمریکا و عیراق، هەروەها هاوکاری بنیاتنانی داهاتوویەکی سەقامگیر و خۆشگوزەرانن بۆ هەموو عیراقییەکان.

لە دوای 43 رۆژ كۆتایی بە درێژترین داخستنی حكومەت لە مێژووی ئەمریكادا هێنرا، كە زیانەكانی بە زیاتر لە 14 ملیار دۆلار دەخەمڵێنرێت.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا لە لە ئۆفیسی ئۆڤاڵ لە كۆشكی سپی ئیمزای لەسەر پڕۆژە یاسایەك كرد بۆ كۆتاییهێنان بە درێژترین داخستنی حكومەتی فیدراڵی لە مێژووی ئەمەریكادا كە 43 رۆژی خایاند و كەرتە گرنگەكانی ئابوریی تێكدا و سەدان هەزار كرێكاری بێ موچە كرد.

ئەوەش پاش ئەوەی ئەو پرۆژە یاساییە بە زۆرینەی دەنگ لە لایەن ئەنجومەنی نوێنەران ئەو وڵاتەوە پەسەندكرا، هەر چەندە تێپەڕاندنی ئەو پرۆژە یاساییە تۆرەبونی زۆری دیموكراتەكانی لێكەوتۆتەوە سەركردەكانی پارتەكەیان بە لاواز وەسفكردوە.

هاوكات، فەرمانگەی بودجەی كۆنگرێس رایگەیاند، مەزەندە دەكەن ئەو داخستنی حكومەتە زیانی زیاتر لە 14 ملیار دۆلاری لە ئابوری ئەمریكا دابێت.

کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق ئەنجامی بەرایی هەڵبژاردنەکانی راگەیاند و بەپێی ئەنجامەکان رێژەی بەشداریکردنی دەنگدەران لە ٪56.11 بووە.

كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا ئەنجامی بەرایی هەڵبژاردنەکانی راگەیاند و ئاشکرایکرد، یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە سلێمانی 240 هەزار 899 دەنگی بە دەستهێناوە و توانیویەتی 8 کورسی بەدەستبهێنێت. 

ئاماژەی بەوەشکرد، یەکێتی لە هەولێر 97 هەزار و 301 دەنگی بەدەستهێناوە و سێ کورسی مسۆگەر کرد.

ئەوەشی خستەڕوو، یەکێتی لە کەرکوک بە 178هەزار 629 دەنگ یەکەمی سەر ئاستی پارێزگاکەیە و خاوەنی 4 کورسییە.

کۆمیسیۆن راشیگەیاند، یەکێتی لە نەینەوا بە لیستی یەکێتی خەڵكی نەینەوا 56،346 دەنگی بەدەستهێناوە و توانی 2 کورسی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بەدەستبهێنێت.

هەر بەپێی ئەنجامەکانی کۆمیسیۆن تاکە کاندیدەکەی یەکێتی لە سەڵاحەدین کورسییەکی پارێزگاکەی مسۆگەر کردووە.

مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پەیامێکی هاوخەمی ئاڕاستەی د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق دەکات.

دەقی پەیامەکە

بەڕێز  دکتۆر عەبدول لەتیف جەمال ڕەشید سەرۆک کۆماری عیراق بۆکۆچی  دوایی  مامۆستا  شەماڵ  جەمال ڕەشید  ، برای بەڕێزت ، لەناخی دڵەوە  پرسە و ماتەمی  خۆمان ئاڕاستەی  جەنابتان و کەسوکار و خانەوادە بەڕێزەکەتان  دەکەین لەیەزدانی مەزن داواکارین   کۆچکردوو  بە بەهەشتی  بەرین  شاد بکات  و ئارامی  بە بەڕێزتان و گشت  لایەکتان ببەخشێت انا للە وانا الیەراجعون

 

 مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان

قوباد تاڵەبانی بە بۆنەی بەڕێوەچوونی پرۆسەی هەڵبژاردن پیرۆزبایی لە هەموو عیراقییەکان و خەڵکی هەرێم دەکات و دەڵێت: یەکێتی ئەم متمانەیەی خەڵکی کوردستان بەکاردەهێنێت بۆ بەهێزترکردنی پێگەی کورد لە عیراق و چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغداد.

قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، بەڕێوەچوونی سەرکەوتووانەی پرۆسەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، سەرکەوتنی هەموو خەڵکی عیراق و هەرێمی کوردستانە، بەم بۆنەیەوە پیرۆزبایی لە هەموو عیراقییەکان و بە تایبەتیش لە هاووڵاتییانی کوردستان دەکەم.

ئاماژەی بەوەشکرد، سوپاسی ئەو بەشدارییە بەرچاوەی خەڵکی کوردستان دەکەم، سوپاس و پیرۆزباییەکی تایبەتیش بۆ هەموو دەنگدەرانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کە بە دەنگەکانیان سەنگ و پێگەی یەکێتییان لە کوردستان و عێراقدا بەهێزتر کرد. دەنگدەران و جەماوەری یەکێتی و خەڵکی کوردستان دڵنیا دەکەینەوە کە یەکێتی لە ئاستی ئەو متمانە گەورەیەدا دەبێت و بە هەموو توانایەوە کار دەکات بۆ جێبەجێکردنی بەڵێنەکانی.

قوباد تاڵەبانی ئەوەشی خستەڕوو، یەکێتی ئەم متمانەیەی خەڵکی کوردستان بەکاردەهێنێت بۆ بەهێزترکردنی پێگەی کورد لە عیراق و چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغداد و شەڕیش لەسەر هەموو مافە دەستورییەکانی خەڵکی کوردستان دەکەین.

وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، سەرەڕایی نەمانی متمانەیان بە ئەمریكا بەڵام خواستی رێككەوتیان هەیە لەگەڵیان.

سەعید خەتیب زادە جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، ئەمریكا لە رێگەی وڵاتانی نێوەندگیرەوە پەیامی دژبەیەك سەبارەت بە دانوستانە ئەتۆمییەكان دەنێرێت بۆ تاران، وتیشی، ئەمریكا و هاوپەیمانە ئەوروپیەكانی و ئیسرائیل تاران تۆمەتبار دەكەن بەوەی كە بەرنامە ئەتۆمییەكەی بۆ پەرەپێدانی تواناكانی چەكی ئەتۆمی بەكاردەهێنێت، لە كاتێكدا ئێران پێداگری لەسەر ئەوە دەكات كە بەرنامە ئەتۆمییەكەی تەنها بۆ مەبەستی ئاشتیانەیە.

خەتیب زادە ئەمریكای بە خیانەت لە هەوڵە دیپلۆماسییەكان تۆمەتبار كرد و جەختی لەوە شكردەوە كە وڵاتەكەی وازی لە دانوستان نەهێناوە .

وتیشی، ئێران بەدوای رێككەوتنی ئەتۆمی ئاشتیانەدا دەگەڕێت، بەڵام سازش لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی خۆی ناكات.

بەپێی ئەو ئامارانەی کە لە 99.98٪ی کۆی وێستگەکانی دەنگدانەوە بەدەستهاتوون، رێژەی گشتیی بەشداریکردن لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بۆ ساڵی 2025 گەیشتە 56.11٪.

کۆمسیۆنی سەربەخۆی باڵای هەڵبژاردنەکانی عیراق ئاماری 99.98٪ی کۆی وێستگەکانی بڵاوکردەوە و رایگەیاند؛ بەپێی ئامارەکان، لە کۆی 21 ملیۆن و 404 هەزار و 291 کەس کە مافی دەنگدانیان هەبووە، 12 ملیۆن و 9 هەزار و 453 کەس بەشدارییان لە پرۆسەکەدا کردووە.

وردەکاریی دەنگدانەکان بەپێی راگەیەندراوەکەی کۆمسیۆن:

• دەنگدانی گشتی: رێژەی بەشداری 54.35٪ بووە، کە تێیدا 10 ملیۆن و 904 هەزار و 637 دەنگدەر لە کۆی 20 ملیۆن و 63 هەزار و 773 کەس دەنگیان داوە.
  
  
• دەنگدانی تایبەت (هێزە ئەمنییەکان): رێژەی بەشداری 82.52٪ بووە، کە تێیدا یەک ملیۆن و 84 هەزار و 289 کەس لە کۆی یەک ملیۆن و 313 هەزار و 980 کەس دەنگیان داوە.
  
  
• دەنگدانی ئاوارەکان: رێژەی بەشداری 77.35٪ بووە، کە تێیدا 20 هەزار و 527 کەس لە کۆی 26 هەزار و 538 کەس دەنگیان داوە.
  
  

رێژەی بەشداری لە پارێزگاکاندا:

رێژەی بەشداریکردن لە دەنگدانی گشتیدا بەپێی پارێزگاکان بەم شێوەیە بووە:

دهۆک: 76.07٪

هەولێر: 69.02٪

سەڵاحەدین: 66.44٪

ئەنبار: 65.93٪

نەینەوا: 64.07٪

کەرکوک: 64.12٪

سلێمانی: 56.87٪

دیالە: 55.49٪

بەغدا-کەرخ: 53.27٪

بەسرە: 50.21٪

موسەننا: 49.79٪

بابل: 49.82٪

قادسیە: 48.39٪

زیقار: 47.94٪

واست: 46.76٪

کەربەلا: 46.13٪

نەجەف: 42.70٪

بەغدا-رەسافە: 41.55٪

میسان: 40.11٪

 

رێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچ رۆژی چوارشەممە رایگەیاند، بەلەمێکی لاستیکی کۆچبەران لە کەناراوەکانی لیبیا نوقمبووە و بەهۆیەوە 42 کۆچبەر بێسەروشوێنن و وا گریمانە دەکرێت گیانیان لەدەستدابێت.

بەپێی راگەیەندراوەکەی رێکخراوەکە، بەلەمەکە 49 کۆچبەری هەڵگرتبوو، بەڵام تەنها حەوت کەسیان لەلایەن دەسەڵاتدارانی لیبیاوە رزگارکراون. رزگاربووان بۆ ماوەی شەش رۆژ لە دەریادا مابوونەوە تا لە نزیک کێڵگەی نەوتی ئەلبوری دۆزرانەوە.

رێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچ ئاشکرایکردووە، ئەو کەسانەی بێسەروشوێنن بریتین لە 29 هاووڵاتیی سودانی، هەشت سۆماڵی، سێ کامیرۆنی و دوو نەیجیری.

هەوڵەکان بۆ دۆزینەوەی بێسەروشوێنبووان دەستیپێکردووە، هەرچەندە هیواکان بۆ دۆزینەوەیان بە زیندوویی زۆر کەمبوونەتەوە.

كۆمپانیای دانەغازی ئیماراتی یاداشتنامەیەكی لێكتێگەیشتنی لەگەڵ حكومەتی سوریا بۆ پەرەپێدانی كێڵگە غازییەكانی سوریا ئیمزاكرد.

بەپێی لێكتێگەیشتنەكە، كۆمپانیای دانەغاز دەست دەكات بە گەران و گەشەپێدان و فراوانكردنی چەند كێڵگەیەكی غاز لە ناوەڕاستی وڵاتەكە كە دیارترینیان كێڵگەی ئەبو رەباحە كە یەكێكە لە گەورەترین كێڵگەكانی  سوریا.

ئامانجی یاداشتنامەكە پاڵپشتیكردنی هەوڵەكانی حكومەتی سوریایە بۆ بەرزكردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنانی غازی سروشتی و باشتركردنی بەرهەمهێنانی كارەبا و بوژاندنەوەی كەرتی وزە.

 كۆمپانیای دانەغاز لە راگەیەنراوێكدا باسی لەوەكردوە، كۆمپانیاكە بوەتە یەكەم وەبەرهێنەری غاز كە ڕێككەوتنێكی لەو شێوەیە لەگەڵ حكومەتی سوریا ئەنجام بدات، ئەمەش لە چوارچێوەی ستراتیژیەتی خۆی بۆ فراوانكردنی وەبەرهێنانە ناوچەییەكانی، بە سوودوەرگرتن لە ئەزموونی پێشووی لە پەرەپێدانی پڕۆژەی هاوشێوەدا.

ریچارد هۆڵ بەرێوەبەری جێبەجێكاری دانەغاز رایگەیاند، بەپێی ئەو ئەزمونەی بەدەستمانهێناوە لە عیراق بەتایبەتی لە كێڵگەی كۆرمۆر ، دەتوانین رۆڵێكی باش بگێرین لە بەهێزكردنی ژێرخانی وزەی سوریا.

یسرایل کاتز، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل، بڕیاریدا رادیۆی نیشتمانیی سوپا کە لە ساڵی 1950ەوە دامەزراوە، دابخات.

بەپێی میدیا ئیسرائیلییەکان، بڕیارەکە وەستاندنی یەکجارەکیی پەخش لەخۆدەگرێت تا 1ی ئازاری2026، و تیمێکیش بۆ ئەو مەبەستە دروستکراوە. 

کاتز: رادیۆکە زیانی بە پێگەی سوپا گەیاندووە:

بەپێی لێدوانەکانی کاتز، کە دەستەی پەخشی ئیسرائیلی "کان" گواستوویەتییەوە، رادیۆی "گالی تزاهال" لە بنەڕەتدا وەک میدیایەکی سەربازیی سەر بە حکومەت دامەزراوە بۆ خزمەتکردنی سەربازانی سوپای ئیسرائیل و بنەماڵەکانیان، وەک "بڵندگۆیەک بۆ دەنگی سوپا و گوێیەک بۆ سەربازەکانی"، نەک وەک سەکۆیەک بۆ دەربڕینی رای رەخنەگرانە دژی سوپا و ئەندامەکانی.

کاتز روونیکردەوە: "بەردەوامبوونی کاری رادیۆکە، سوپا بە پێچەوانەی ویستی خۆیەوە، تێوەدەگلێنێت لە گوتاری سیاسی و زیانێکی گەورە بە پێگەی وەک سوپایەکی گەل دەگەیەنێت کە پشتیوانییەکی بەرفراوانی لە تەواوی لایەنە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان هەیە."

جێی ئاماژەیە، رادیۆکە بە یەکێک لە دیارترین دامەزراوە میدیاییەکانی ئیسرائیل دادەنرێت، رادیۆیەکی نیشتمانیی سەر بە سوپایە و بە درێژایی 24 سەعات پەخشی هەیە. گەشتی هەواڵی سەربازی و سیاسی، شرۆڤە، راپۆرت لەسەر دۆخی هاتوچۆ، لەگەڵ بەرنامەی پەروەردەیی و کات بەسەربردن پێشکەش دەکات. بودجەی رادیۆکە لەلایەن وەزارەتی بەرگرییەوە دابین دەکرێت، جگە لەو داهاتەی لە رێکلامەوە دەستی دەکەوێت.

دەستەی باڵای كەشناسیی عیراق پێشبینی نوێی بۆ كەشوهەوا بڵاوكردەوە و ئاماژەی بەوەكردووە، شەپۆلێكی بارانبارین روو لە ناوچە جیاوازەكانی عیراق دەكات و تاوەكو رۆژی دووشەممەی داهاتوو بەردەوام دەبێت، هەروەها لە بەشێكی ناوچە شاخاوییەكان بەفرێكی كەم دەبارێت.

دەستەی باڵای كەشناسیی عیراق رایگەیاند، لەمڕۆوە رەشەبا چەند ناوچەیەكی عیراق دەگرێتەوە و خێراییەكەی لە ئێواران و بەیانیاندا زیاد دەكات، ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەم رەشەبایە بەشێكە لەو شەپۆلە بارانبارین و سەرمایەی كە بەرەو عیراق دێت.

بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسیی عیراق، لە ئێوارەی رۆژی هەینییەوە شەپۆلێكی بارانبارین چەند ناوچەیەكی عیراق و هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە و لە ناوچە شاخاویی و بەرزەكاندا زیاتر دەبێت، هەروەها لە بەشێكی ناوچە  شاخاوییەكاندا بەفرێكی كەم دەبارێت.

كەشناسیی ئەوەشی خستووەتە روو، بەپێی پێشبینییەكان پلەكانی گەرما وردە وردە نزمتر دەبنەوە و ئەو شەپۆلی سەرما و بارانبارینە تا رۆژی دووشەممەی هەفتەی داهاتوو بەردەوام دەبێت.

 

ئەحمەد شەرع وەک یەکەم سەرۆکی سوریا کە سەردانی کۆشکی سپی دەکات چووە ناو مێژووەوە، بەڵام دیمەنی سوریا لە واشنتن هێشتا تەمومژاویی و کراوەیە بەڕووی چەندین ئەگەردا، ئەمەش رێگە بە لایەنگران و نەیارانی شەرع دەدات کە هەریەکەیان لێکدانەوەی تایبەتی خۆی بۆ ئەو سەردانە مێژووییە بەو شێوەیەی دەیەوێت و ئارەزووی دەکات، دروستبکات. 

پێش سەردانەکە، لە کاتی سەردانەکە و دوای سەردانەکەش، لایەنگرانی سیاسەتی شەرع بە درێژی باسیان لە لێهاتوویی سیاسی ئەو کرد کە بە وتەی ئەوان، بووە هۆی شکاندنی گۆشەگیرییەکی نێودەوڵەتی کە دەیان ساڵ بوو سوریای گرتبووەوە. هەروەها باسیان لە سەرکەوتنی کرد لە هەڵپەساردنی سزاکانی ئابووری و خستنە ژێر چەتری بەهێزترین دەوڵەتی جیهانەوە بۆ پاراستنی لە "ئیسرائیل" کە سەردانەکە رێگەی لە بەردەوامیی دەستدرێژییەکانی بۆ سەر سوریا گرت.

بەڵام ژمارەیەک لە سورییەکان بۆچوونێکی جیاوازیان هەیە و لەو گۆشەنیگایەوە سەیری سەردانەکە دەکەن کە هیچ ئەنجامێکی بەرجەستەی لێ نەکەوتەوە پشتی پێ ببەسترێت، چونکە تەمومژیی هەڵوێستی ئەمریکا سەبارەت بە ئەنجامەکانی سەردانەکە زاڵ بوو، سزاکانیش تەنها هەڵپەسێردراون و هەڵنەوەشێنراونەتەوە، بە پێچەوانەی ئەوەی لایەنگرانی شەرع بانگەشەی بۆ دەکەن.

سەردانێکی مێژووویی:

ئەوەی ئەحمەد شەرع وەک یەکەم سەرۆکی سوریا سەردانی کۆشکی سپی بکات، تەنها وردەکارییەک نییە، بەڵکو هەنگاوێکە دەرئەنجامی گەورەی دەبێت، چونکە قۆناغێکی نوێ لە پەیوەندییەکانی سوریا و ئەمریکا دادەمەزرێنێت کە بۆ ماوەی چەندین ساڵی دوور و درێژ پڕ لە لێدوانی دژ بە یەک و دوژمنکارانەبووە

جەمال رەزوان، شیکاری سیاسی سوری، بە "RT"ی راگەیاند: "سوریا بە هەنگاوی پڕ لە متمانەوە بەرەو ئەوە دەڕوات ببێتە هاوپەیمانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کە هیچ کەسێکی عاقڵ ناتوانێت ئامادەیی بەردەوامی لە جیهاندا و توانای بۆ چەسپاندنی سەقامگیری لە هەر وڵاتێکدا پشتگوێ بخات."

رەزوان پێیوایە، شەرع بە دیدگایەکی روونەوە چووە واشنتۆن و دەیزانی کە پێکدادان لەگەڵ ئەمریکییەکان، دەرفەتی سەقامگیری لە وڵاتەکەی دەشێوێنێت کە دوای رووخانی رژێمی ئەسەد هاتۆتە ئاراوە. وتیشی: "سورییەکان ئەمڕۆ تامەزرۆی ئەوەن ئاسایش بەرقەرار بێت، کە ئەمەش لەرێگەی بەشداری کارا لەگەڵ واشنتۆن لە شەڕی دژی تیرۆر و پشت پێبەستنی بۆ گەیشتن بە لێکتێگەیشتنی ئەمنی لەگەڵ ئیسرائیل بەدی دێت."

سەبارەت بە پرۆتۆکۆڵی پێشوازییەکە و چوونەژوورەوەی شەرع لە دەرگایەکی لاوەکییەوە بۆ کۆشکی سپی، رەزوان بە وردەکارییەکی ئاسایی ناویبرد و وتی: "ئەو قسانەی تۆم باراک، نێردەی ئەمریکا بۆ سوریا، کردوویەتی ئەو بۆچوونە بەتاڵ دەکاتەوە، کاتێک وتی سەرۆک ترەمپ سەردانەکەی بۆ دوو سەعات درێژکردەوە، دوای ئەوەی بڕیاربوو تەنها بیست خولەک بێت، ئەمەش نیشانەی رێزی بووە بۆ هاوتا سورییەکەی."

هەڵپەساردنی سزاكان; هەنگاوێكی باش بەڵام ناتەواو:

لە بواری ئابوورییدا، ئیلیاس جەبور، شارەزای سوری، رایگەیاند، سەردانەکەی شەرع بۆ واشنتۆن سەرکەوتوو بوو لە رازیکردنی ئەندامانی کۆنگرێس و لایەنە پەیوەندیدارەکان بە سزاکانی قەیسەر، بۆ پێدانی دەرفەتێکی گونجاو بە حکومەتی نوێی سوریا تا توانای خۆی لە جێبەجێکردنی داواکارییەکانی ئەمریکا بسەلمێنێت.

جبور ئاماژەی بەوەشکرد، هەڵپەساردنی سزاکانی قەیسەر بۆ ماوەی شەش مانگ، حکومەتی سوریای خستۆتە ژێر تاقیکردنەوەیەکی راستەقینەوە، ئەگەر بە سەرکەوتوویی لێی دەربچێت، ئەوا شایستەیی خۆی دەسەلمێنێت. وتیشی: "ئەو هەڵمەتانەی هێزە ئەمنییەکانی سوریا پێش سەردانەکەی شەرع بۆ واشنتۆن دژی چەکدارانی داعش و شانەکانی دەستیانپێکرد، یەکەم هەنگاوی جێبەجێکردنی پابەندبوونەکانی سوریا بوو بە خواستی ئەمریکا بۆ شەڕکردن دژی ئەو رێکخراوە."

شەرع خاوەنی چ کارتێکی دانوستانە؟

بەڵام لە بەرامبەردا، بەشێکی دیکە لە سورییەکان پێیانوایە شەرع بەبێ هیچ کارتێکی بەهێز چووەتە کۆشکی سپی تا بتوانێت لەسەر پرسە گرنگەکانی وەک ئاسایش و سەروەری وڵاتەکەی دانوستان بکات.

حەمدان عەبدولحەق، پارێزەر و شیکاری سیاسی، پێیوایە، شێوازی پێشوازییەکە لە کۆشکی سپی پەیامێکی روونی تێدابوو کە "دانپێدانان بە شەرعییەتی تۆ هێشتا نەهاتووە و بەشێک لە پلانی ئەمریکا بۆ سوریا هێشتا لەناو دۆسیە داخراوەکاندایە."

بە بڕوای عەبدولحەق، شەرع هەوڵدەدات هەموو لایەنەکان رازی بکات و بە هەر لایەنێکی هەرێمی یان نێودەوڵەتی ئەوە دەڵێت کە حەز دەکات بیبیستێت، بێ ئەوەی ئاگاداری ناکۆکییە گەورەکانی نێوان ئەو لایەنانە بێت. وتیشی: "کێشە گەورەکە لە رێکخستنەوەی نێوخۆی دەستەی تەحریری شام و گروپە جیهادییەکانی دیکەدایە کە ترسیان لەو بەڵێنانە هەیە شەرع بە واشنتۆنی داوە."

شەرع: باشترین چارەسەر تێکەڵکردنی هەسەدەیە بە سەرپەرشتی ئەمریکا:

لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ رۆژنامەی "واشنتۆن پۆست"ی ئەمریکی، ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا رایگەیاند: "باشترین چارەسەر ئەوەیە کە هێزەکانی ئەمریکا لە سوریا سەرپەرشتی تێکەڵکردنی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) بکەن بە هێزە ئەمنییەکانی حکومەتی ناوەندییەوە." وتیشی: "پاراستنی خاکی سوریا بەرپرسیارێتی دەوڵەت دەبێت."

سەبارەت بە دانوستان لەگەڵ ئیسرائیل، شەرع وتی: "ئێمە لە دانوستانی راستەوخۆداین لەگەڵ ئیسرائیل و هەنگاوێکی باشمان بڕیوە، بەڵام بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی، پێویستە ئیسرائیل بکشێتەوە بۆ سنوورەکانی پێش ٨ی کانوونی یەکەم."

شەرع ئامانجی سەرەکی سەردانەکەشی بۆ "دەستپێکردنی بنیادنانی پەیوەندی نێوان سوریا و ویلایەتە یەکگرتووەکان" گەڕاندەوە و رایگەیاند، "سەقامگیری سوریا کاریگەری لەسەر هەموو ناوچەکە دەبێت، هەروەک چۆن ناسەقامگیرییەکەشی کاریگەری دەبێت."

ئەوەی ماوەتەوە، هەوڵەکانی شەرع و حکومەتەکەیەتی بە ئاراستەیەکدا کە بتوانێت ببێتە دەنگی تەواوی سوریا و ئەو گەلەی کە تینوی ئازادی و ژیانێکی ئازادە، بەتایبەت دروزییەکان و کوردەکان و عەلەوییەکان، گرەوێکن کە ڕەنگە شەرع و حکومەتەکەی نەتوانن بیبەنەوە. 

فەریق روکن قەیس محەمەداوی، جێگری فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان، ئەمڕۆ چوارشەممە، سەرکەوتنی ئەو پلانە ئەمنییەی راگەیاند کە بۆ شەشەمین خولی هەڵبژاردنی یاسادانان لە عیراق ئامادەکرابوو

جێگری فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا لە بەغداد رایگەیاند: "پلانی ئەمساڵی هەڵبژاردن لە زۆر رووەوە جیاواز بوو، راپۆرتی نێردە نێودەوڵەتییەکان و رێکخراوە جیهانییەکانیش ئەوەیان سەلماند کە هیچ قەدەغەیەکی هاتوچۆ بوونی نەبوو."

روونیشیکردەوە، پلانەکە ئاسانکاری بۆ هاتوچۆی هاووڵاتیان لە سەرتاسەری عیراقدا کردووە و ئەمساڵ هەماهەنگییەکی زۆر باش لەگەڵ کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان هەبووە. وتیشی: "لیژنەی ئەمنی سوودی لە ئەزموونەکانی رابردوو وەرگرتووە و لە مانگی حوزەیرانی رابردووەوە دەستیکردووە بە کارکردن."

سەرۆکی لیژنەی ئەمنیی هەڵبژاردنەکان وتیشی: "لەبەردەم هەموو عیراقییەکاندا سەرکەوتنی پلانی ئەمنیی هەڵبژاردنەکان رادەگەیەنین، سیتکی یادگەکان (عصا الذاکرە) بەیانی ئەمڕۆ گەیشتنە نوسینگەی کۆمسیاران لە کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان."

فەریق روکن محەمەداوی ئاماژەی بەوەشکرد، هێزە ئەمنییەکان لە هەموو لایەنەکان بە یەک مەودا وەستابوون و هەڵبژاردنی ئەمساڵ شتێکی جیاواز و گرنگی تۆمارکرد. وتیشی: "134حاڵەتی سەرپێچی هەڵبژاردنمان تۆمارکردووە نەک پێشێلکاری، کە پەیوەست بوون بە بانگەشەکردن یان فشارخستنە سەر دەنگدەران لە دەرەوەی بنکەکانی دەنگدان."

پرۆسەی دەنگدانی گشتی و تایبەت بۆ شەشەمین خولی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، لە رۆژانی 9 و11ی تشرینی دووەم بەڕێوەچوو.

لەلایەکی دیکەوە، نەتەوە یەکگرتووەکان داوای لە لایەنە سیاسییە پەیوەندیدارەکانی عیراق کرد "بە زووترین کات و بە شێوەیەکی ئاشتیانە" حکومەتی داهاتووی فیدراڵی پێکبهێنن.

ستیفان دوجاریک، وتەبێژی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاند، ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس "پێشوازی لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەکان بە شێوەیەکی ئارام و رێکخراو دەکات و متمانەی هەیە لایەنە سیاسییەکان بە گیانی ئاشتی و رێزگرتن لە پرۆسەکە دەمێننەوە تا راگەیاندنی ئەنجامەکان."

گۆتێرێس جەختیشی لە پابەندبوونی نەتەوە یەکگرتووەکان کردەوە بۆ پشتیوانیکردنی عیراق لە رێڕەوی دیموکراسی و بەدیهێنانی خواستەکانی.