سندوقی گەشەپێدانی عیراق950  ملیۆن دۆلار بۆ نۆژەنكردنەوەی هێڵی ئاسنین تەرخان دەكات.

محەمەد نەجاڕ بەڕێوەبەری سندوقی گەشەپێدانی عیراق،  پڕۆژەیەكی بە بڕی 950 ملیۆن دۆلار بۆ نۆژەنكردنەوەی تۆڕی هێڵی ئاسنی عیراق بە هاوكاری بانكی نێودەوڵەتی راگەیاند، روونیشیكردەوە، پڕۆژەكە بریتییە لە هێڵەكانی بەسرە بۆ سنوری توركیا، هەروەها داڕشتنەوەی كۆمپانیای هێڵی ئاسنین، لەگەڵ راهێنانی كارمەندەكانی لەسەر نوێترین تەكنەلۆژیا.

بانكی نێودەوڵەتیش پشتڕاستی كردەوە، پڕۆژەكە تۆڕێكی 10 هەزار و 47  كیلۆمەتری نۆژەن دەكاتەوە، كە خزمەت بە هەشت پارێزگار و نزیكەی 17 ملیۆن كەس دەكات، هەروەها بەشداری دەكات لە باشتركردنی گواستنەوە و بەرزكردنەوەی بازرگانی ناوخۆیی و گواستنەوەی هەندێك گواستنەوەی بار لە بارهەڵگرەوە بۆ شەمەندەفەر.

ئەنجامی دانوستانەکانی مەسقەت لە نێوان ئەمریکا و ئێران، ئیسرائیلی تووشی نیگەرانی کردووە و ئێستا تەل ئەبیب هەوڵ دەدات واشنتن قایل بکات تاوەکو رێگەی دیپلۆماسی وەلا بنێت و پەنا بۆ هێرشی سەربازیی نوێ دژی تاران ببات.

لە کاتێکدا دانوستانەکانی عوممان بە "جدی و ئەرێنی" وەسف کران، بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل بڕیاریدا وادەی سەردانەکەی بۆ واشنتن پێشبخات و رۆژی چوارشەممە لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ کۆببێتەوە. ئەم هەنگاوە دوای ئەوە دێت کە گەڕی یەکەمی دانوستانەکانی مەسقەت و گێڕانەوەی هەواڵی گەڕێکی دیکە لە هەفتەی داهاتوودا، گومانی لای ئیسرائیل دروست کردووە کە رەنگە ئەمریکا لە رێگەی سەربازی دوور بکەوێتەوە.

لیستی داواکارییەکانی ناتانیاهۆ:

بەپێی زانیارییەکانی کەناڵی 14ـی ئیسرائیل، ناتانیاهۆ بە لیستێکی پڕ لە داواکارییەوە دەچێتە لای ترەمپ، کە گرنگترینیان ئەمانەن:

1. هەڵوەشاندنەوەی تەواوەتیی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران.

2. رێگریی رەسمی لە هەر جۆرە پیتاندنی یۆرانیۆمێک لە ناو خاکی ئێراندا.

3. گواستنەوەی تەواوی یۆرانیۆمی پیتێنراو بۆ دەرەوەی ئەو وڵاتە.

4. سنووردارکردنی مەودای موشەکەکانی ئێران بۆ تەنیا 300 کیلۆمەتر.

5. هەڵوەشاندنەوەی تەواوی گروپە چەکدارەکانی سەر بە تاران لە ناوچەکەدا.

ئامادەکاری بۆ هێرشێکی زۆر گەورە:

میدیاکانی ئیسرائیل تیشک دەخەنە سەر ئەوەی کە ئەمریکا قۆناغی یەکەمی ئامادەکارییەکانی بۆ ئەنجامدانی "هێرشێکی زۆر گەورە" دژی ئێران تەواو کردووە و چاوەڕوان دەکرێت لە هەفتەکانی داهاتوودا قۆناغی دووەمی ئامادەکارییەکان تەواو ببن. ئاماژە بەوەش دەکرێت کە سەردانەکەی ستیڤ ویتکۆف و جارید کوشنەر بۆ سەر کەشتیی فڕۆکەهەڵگری "ئەبراهام لینکۆڵن" پەیامێکی روون بووە بۆ تاران کە بژاردەی سەربازی هێشتا لەسەر مێزەکەیە.

ئەوەی جێگەی سەرنجە، رادیۆی سوپای ئیسرائیل بڵاویکردەوە کە فەرماندەی هێزی ئاسمانیی ئیسرائیل یاوەری ناتانیاهۆ دەبێت لە سەردانەکەیدا بۆ واشنتن. شرۆڤەکاران پێیان وایە ئامادەبوونی فەرماندەی هێزی ئاسمانی لەم کاتەدا، نیشانەی فشارە بۆ راگەیاندنی شکستی دیپلۆماسی و دەستپێکردنی جەنگ دژی ئێران لە نزیکترین کاتدا.

بەرپرسانی تەل ئەبیب نیگەرانی ئەوەن کە ترەمپ لەو خاڵانە پاشەکشێ بکات کە پێش دەستپێکردنی دانوستانەکان لەگەڵ ئیسرائیل لەسەری رێککەوتووە، بۆیە نەتەنیاهوو دەیەوێت لەرێگەی ئەم دیدارە بەپەلەیەوە رێگری لە هەر جۆرە رێککەوتنێکی نەخوازراو بکات.

بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ئاسایشی عیراق و دەستەی حەشدی شەعبی لە ئۆپەراسیۆنێكدا گرنگترین پێگە و حەشارگەكانی تیرۆرستانی داعشیان لە پارێزگای سەڵاحەدین و دەوروبەری كردە ئامانج و دەستیان بەسەر چەندین چەك و تەقەمەنی ئەو گروپەدا گرت.

دەستەی حەشدی شەعبی عیراقی رایگەیاند، بە هاوكاریی بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ئاسایشی عیراق، لە پارێزگای سەڵاحەدین و دەوروبەری و بە دیاریكیراویش لە باشوری دەریاچەی حەمرین دیارترین پێگە و مۆڵگە و حەشارگەكانی داعشیان كردووەتە ئامانج، كە وەك ژێرخانی لۆجستی ئەو گروپە تیرۆرستییە بەكارهێنراون و ناویان ناوە سەربازگەی عائیشە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەو مۆڵگانەی داعش لە ناوچەكەدا كە لەناوبراون وەك رێڕەوێكی سەرەكی هاتوچۆی تیرۆستەكان لەنێوان ویلایەتەكاندا بەكارهێنراون و بە گرنگترین مۆڵگە و پەناگەی سەركردە كارگێڕی و ئەمنییەكانی ئەو تیرۆرستانە دانراون، هەر لەوێشەوە پلانی هێرشە تیرۆرستییەكانیان داناوە.

بەپێی راگەیەنراوەكە، ئۆپەراسیۆنەكە چەند رۆژێكی خایاندووە و لەگەڵ ئەوەشدا دەستیان بەسەر بڕێكی زۆر لە چەك و تەقەمەنی و كەرستەی لۆجستیدا گرتووە.

پزیشکان و شارەزایانی چاودێریی پزیشکی، ریزبەندیی لەدەستدانی هەستەکانی مرۆڤیان لە سەعاتەکانی کۆتایی پێش مردن ئاشکرا کرد، کە بە قۆناغی "سەرەمەرگی چالاک" دەناسرێت و تێیدا فرمانەکانی جەستە بە خێرایی پاشەکشێ دەکەن لە چالاکی.

بەپێی وتەی پسپۆڕان، ئەو زانیارییانەی لەسەر هەستی مرۆڤ لە ساتە کۆتاییەکاندا لەبەردەستن تا رادەیەک سنووردارن؛ چونکە نەخۆش لەو قۆناغەدا بەهۆی بێهێزی یان لەدەستدانی توانای وەڵامدانەوە، ناتوانێت گوزارشت لەوە بکات کە پیایدا تێپەڕ دەبێت، بۆیە زۆربەی زانیارییەکان پشت بە تێبینییەکانی پزیشک و خێزانەکان دەبەستن.

جێمس هالبێنبێک، پرۆفیسۆری چاودێریی پزیشکی لە زانکۆی ستانفۆرد، لە کتێبەکەیدا ئاماژە بەوە دەکات کە لەدەستدانی هەستەکان بەپێی ریزبەندییەکی جێگیر رودەدات. هالبێنبێک رونیکردووەتەوە کە سەرەتا هەستی برسیێتی ون دەبێت، دواتر تینوێتی، پاشان توانای قسەکردن و دوای ئەویش بینین؛ بەڵام هەستی بیستن و دەستلێدان دوایین هەستن کە مرۆڤ لەدەستیان دەدات.

پسپۆڕان پێیان وایە ئەم ریزبەندییە هۆکاری ئەوەیە کە پزیشکان هەمیشە رێنمایی خێزانەکان دەکەن لە ساتەکانی کۆتایی سەرەمەرگدا، بە نەرمی قسە بۆ نەخۆشەکانیان بکەن و دەستیان لێ بدەن، چونکە ئەگەرێکی زۆر هەیە تاوەکو دوا ساتەکان ئەو دوو هەستە بە چالاکی بمێننەوە.

دەیڤد هۆفدا، بەڕێوەبەری ناوەندی لێکۆڵینەوەی پێکانەکانی مێشک لە زانکۆی کالیفۆرنیا، ئاماژە بەوە دەکات مێشک لە کاتی مردندا دەستبەرداری ئەو ناوچانە دەبێت کە بۆ مانەوە کەمتر گرنگن، ئەمەش دەبێتە هۆی چالاکبوونی کۆئەندامی بینین لە لای هەندێک کەس؛ ئەمەش رەنگە هۆکاری بینینی ئەو "روناکییە درەوشاوەیە" بێت کە هەندێک لە رزگاربووانی راوەستانی دڵ باسی دەکەن.

لەلایەکی دیکەوە، جیمۆ بۆرجیگین، زانای مێشک و دەمار لە زانکۆی میشیگن، دەڵێت مێشک پێش مردن روبەڕووی شەپۆلێکی لەناکاوی مادە کیمیاییەکان دەبێتەوە. ئەم چالاکییە نائاساییە رەنگە بەرپرس بێت لە دروستبوونی هەستێکی زۆر رون و رووناک، کە هەندێک کەس وەک "راستییەک لە راستی بەهێزتر" وەسفی دەکەن.
لە سەعاتەکانی کۆتاییدا، نەخۆشەکان بە گشتی واز لە خواردن و خواردنەوە دەهێنن و بینینیان وردە وردە کەم دەبێتەوە، پێش ئەوەی چاوەکانیان دابخەن و بە جۆرێک دەربکەون کە لە خەوێکی قوڵدا بن. هالبێنبێک پێی وایە ئەم حاڵەتە زیاتر لە "خەونبینین" دەچێت نەک بێهۆشییەکی تەواو. ناوبراو ئەم قۆناغە بە هاتنی عاسیفەیەک دەچوێنێت کە ناتوانرێت سەرەتاکەی بە وردی دیاری بکرێت، بەڵام وردە وردە چڕ دەبێتەوە تاوەکو دەگاتە کۆتایی.

ئیلۆن مەسک، ملیاردێری ئەمریکی و خاوەنی کۆمپانیای (SpaceX)، گۆڕانکاریی گەورەی لە ئامانجە ئاسمانییەکانیدا کرد و رایگەیاند کە ئێستا لەپێشینەی کارەکانی کۆمپانیاکەی، بونیاتنانی شارێکی گەشەسەندوە لەسەر رووی مانگ، نەک مەریخ.

مەسک لە رێگەی پلاتفۆرمی (X)ـەوە ئاماژەی بەوە کرد کە ئامانجی سەرەکی پاراستنی ئایندەی شارستانییەتە و مانگ رێگەیەکی خێراترە بۆ گەیشتن بەو ئامانجە. روونیشی کردەوە کە بونیاتنانی شارێک لەسەر مانگ دەکرێت لە ماوەی کەمتر لە 10 ساڵدا ئەنجام بدرێت، لە کاتێکدا جێبەجێکردنی هەمان پلان بۆ مەریخ پێویستی بە زیاتر لە 20 ساڵ هەیە.

سەبارەت بە جیاوازیی نێوان هەردوو گەشتەکە، مەسک وتی: "گەشتکردن بۆ مەریخ تەنیا 26 مانگ جارێک و لە کاتی گونجابوونی شوێنی هەسارەکان دەکرێت و 6 مانگی پێ دەچێت، بەڵام بۆ مانگ دەتوانین 10 رۆژ جارێک گەشت بکەین و تەنیا 2 رۆژیش دەخایەنێت."

ئەم بڕیارە نوێیەی مەسک لە کاتێکدایە کە ساڵی رابردوو پڕۆژەی (Artemis)ـی ئاژانسی ناسای بۆ گەڕانەوە بۆ سەر مانگ بە "سەرلێشێوان" وەسف کردبوو و رایگەیاندبوو کە دەبێت راستەوخۆ بەرەو مەریخ بڕۆن. بەڵام ئێستا پێ دەچێت مەسک هاوشێوەی پلانی حکومەتی ئەمریکا، کە لە سەردەمی خولی یەکەمی سەرۆکایەتیی ترەمپـەوە جەختی لەسەر دەکرێتەوە، مانگ وەک بونیاتێکی سەرەکی بۆ داهاتووی مرۆڤایەتی ببینێت.

سەرەڕای ئەم گۆڕانکارییە، مەسک جەختی کردەوە کە هێشتا کۆمپانیاکەی پابەندە بە دروستکردنی شارێک لەسەر مەریخ، بەڵام دەستپێکردنی ئەو پڕۆژەیە بۆ 5 تا 7 ساڵی دیکە دواخراوە. هاوکات بڕیار وایە لە کۆتایی ساڵی 2026ـدا یەکەم کەشتیی ئاسمانیی بێ سەرنشین لەسەر رووی مەریخ بنیشێتەوە.

ئەم گۆڕانکارییانەی مەسک دوای ئەوە دێت کە هەفتەی رابردوو کۆمپانیای (SpaceX) کۆمپانیای (xAI)ی کڕی، ئەمەش بوە هۆی تێکەڵکردنی دوو لە گەورەترین کۆمپانیاکانی مەسک و گۆڕینیان بۆ بەهێزترین کۆمپانیای کەرتی تایبەت لە جیهاندا.

هاوپەیمانی ئیدارەی دەوڵەت بەئامادەبوونی سەرۆك كۆماری عیراق و سەرۆكی یەكێتی لە بەغداد كۆبووەوە بۆ تاوتوێكردنی چەند دۆسێیەكی ناوخۆیی و ناوچەیی و نێودەوڵەتی.

بەپێی راگەیەندراوی كۆبوونەوەكە،  هاوپەیمانی ئیدارەی دەوڵەتی بە ئامادەبوونی د.لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق و بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە بەغداد كۆبووەوە و تیایدا پێشوازی لە دانووستانەكانی ئەمریكا و ئێران بە نێوەندگیری عومان كرا و جەختیشكرایەوە لە پشتبەستن بە دیالۆگ بۆ چارەسەركردنی ناكۆكییەكان و خۆبەدوورگرتن لە هەر لێدوانێكی میدیایی و هەڵوێستێك كە بەرژەوەندییەكانی عیراق بخاتە مەترسییەوە.

ئیدارەی دەوڵەت تیشكی خستەسەر گرنگی پشتیوانیكردنی حكومەت بۆ چاكسازییە ئابورییەكان و ئەو بڕیارانەی پەیوەستن بە دەروازە سنوورییەكان، رێگریكردن لە قاچاخ و خۆدزینەوە لە باج و گومرگ، جەختیشیكردەوە لە گرنگی پلانێكی چاكسازی بۆ پاراستنی بەرهەمەكانی ناوخۆ و بەرەوپێشبردنی كەرتی پیشەسازیی عیراق.

لەبەشێكی تری كۆبوونەوەكەدا، گواستنەوەی تیرۆریستانی داعش لە سوریاوە بۆ عیراق تاوتوێكرا و جەختكرایەوە لە پشتیوانیكردنی رێككارە یاسایی و دادوەرییەكانی حكومەت بەرانبەر ئەو تیرۆریستانە، داواشی لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كرد پشتیوانی عیراق بكات لەو پرسەدا.

پاش بەدواداچوونی هەواڵگری ورد، هێزەکانی بەڕێوبەرایەتیی گشتیی دژەتیرۆر بە هاوبەشی دەزگای دژەتیرۆری عیراق، ئۆپەراسیۆنێکیان لە ناوچەی ئەبوو غرێب سەر بە پارێزگای بەغداد ئەنجامدا و تیرۆرستێکیان دەستگیرکرد.

بەڕێوەبەرایەتی گشتیی دژەتیرۆر لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، لە ئۆپەراسیۆنەکەدا توانرا تیرۆرست ( ع-م-خ ) داواکراو بە مادەی 4ـی تیرۆر لە لایەن دادگای لێکۆڵێنەوەی بەغدادەوە دەستگیربکرێت.

ئاماژەی بەوەشکرد، تاوانبار ئەندامی بەناو رێکخراوی تیرۆرستی داعشە بە پلەی سەربازی (جەنگاوەر) لە ولایەتی ئەنبار لە کەرتی رۆژئاوای جەزیرە بەشداری چەندین کردەوەی تیرۆرستی کردووە بە هێرشکردنە سەرهێزە ئەمنیەکان و هاووڵاتییانی مەدەنی شارەکە.

دژەتیرۆر راشیگەیاند، پاش ئازاد کردنی پارێزگای ئەنبار لە ساڵی 2015 لە لایەن سوپای عیراقەوە تیرۆرستی ناوبراو لەگەڵ چەکدارە هەڵهاتووەکانی ئەو کاتەی بەناو رێکخراوی داعش هەڵهاتووە بۆ وڵاتی سوریا، پاش مانەوەی لە وڵاتی سوریا کە بەردەوام بووە لە کردەوە تیرۆرستییەکانی دواتر بە رێگەی نایاسایی دەگەڕێتەوە بۆ عیراق، لە سنوری هەر دوو پارێزگای ئەنبار و بەغداد دەست بەکاری تیرۆرستی دەکات.

ئەوەشی خستەڕوو، لە شەوی 26/1/2026 لە ئۆپراسیۆنێکی هاوبەشی بەڕێوبەرایەتی گشتیی دژەتیرۆر و دەزگای دژەتیرۆری عیراق، توانرا تیرۆرستی ناو براو لە ناوچەی ئەبووغرێب دەستگیر بکرێت و پاش دەستگیرکردنی، دەستبەجێ رادەستی یاساکرا بەمەبەستی سزادانی.

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد لەگەڵ محەمەد حەلبووسی، سەرۆکی حیزبی تەقەدوم کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا کە د. خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوو، لەبارەی رەوشی سیاسیی عیراق و ناوچەکە بۆچوونیان ئاڵوگۆڕکرد.

هەردوولا پابەندبوونی خۆیان بە وادەی دەستووری بۆ پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق و پەلەکردن لە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار دووپاتکردەوە.

وتەبێژی وەزارەتی دارایی هەرێم دەڵێت، عیراق كەمتەرخەمبووە لە ناردنی شایستە داراییەكانی هەرێم بەتایبەت موچە، لە ئێستاشدا چاوەڕوانی ناردنی پارەی مانگی یەكی موچەخۆرانن.

هونەر جەمال وتەبێژی وەزارەتی دارایی هەرێم لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، حكومەتی عیراق كەمتەرخمبووە لە ناردنی شایستە داراییەكانی هەرێم بەتایبەت موچە، دوای رێككەوتن لەگەڵ وەزارەتی دارایی عیراق گرفتیان بۆ دروستكردون و موچەی مانگی 11 و 12ی ساڵی رابردوویان نەناردوە، پێویستە عیراق ئەو دوو موچەیە رەوانە بكات كە ماف و شایستەی موچەخۆرانی هەرێمە.

ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد، ئامادەكاریكراوە بۆ دابەشكردنی موچەی مانگی یەكی فەرمانبەران و چاوەڕوانن بەغداد پارەی موچە رەوانە بكات و دەست بەدابەشكردنی بكەن.

بۆ جاری شەشەم کەناڵی کوردسات وەک پڕبینەرترین کەناڵی گشتی لە هەرێمی کوردستان دیاریکراو خەڵاتی پێبەخشرا.

دەیەمین ئیڤێنتی راما ئەجێنسیەوە بۆ راگەیاندنی راپرسی لە بواری میدیایی لە هەرێمی كوردستان ، لەئیدارەی سەربەخۆی سۆران بەڕێوەچوو، کەتێیدا كەناڵی كوردسات وەك یەكەم و پربینەرترین كەناڵی گشتی كوردی دیاری كرا و خەڵاتی پێبەخشرا.

ئەو راپرسیە ساڵانە لە دوو وەرز، لە سەرتاسەری هەرێمی كوردستان ئەنجام دەدرێت، 13 شارو شارۆچكە لە خۆ دەگرێت لە رێگەی پێنج هەزار فۆرمی راستەوخۆ ئەو راپرسی و هەڵسەنگاندنە دەكرێت .

لە كۆی 10 وەرزی راپرسی، كوردسات توانیویەتی لە شەش راپرسی یەكەم و پر بینەرترین كەناڵی گشتی كوردی دیاری بكرێت هۆكارەكەشی بۆ سەنگینی و هەمەرەنگی بەرنامەكان و راستگۆی، متمانەی لای خەڵكی هەرێمی كوردستان دروستكردووە .

وەزیری بازرگانی عیراق، لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا دڵنیایی دایە هاووڵاتیان، کە حکومەت بە هیچ شێوەیەک رێگە بە بەرزبوونەوەی نرخەکان نادات و وەک هێزێکی هاوسەنگکەر لە بەرانبەر قۆرخکاریی بازاڕدا دەوەستێتەوە.

ئەمڕۆ یەکشەممە، ئەسیر غەریری، وەزیری بازرگانی عیراق لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا دووپاتی کردەوە، کە هیچ بەرزبوونەوەی نرخێک روینەداوە، ئاماژەی بەوەدا کە وەزارەتی بازرگانی رێگە بە بەرزبونەوەی نرخ نادات و دڵنیایشیدا، کە کاڵاو شمەکی پێویست بەردەستە و هاوردەکردنیش بەردەوامە.

وەزیری بازرگانی عیراق، راشیگەیاند، کاڵا و پێداویستییە بنەڕەتییەکان لە ناوەندە بازرگانییە حکومییەکاندا بە نرخێکی پاڵپشتیکراو بەردەستن، کە( 20٪ )هەرزانترە لە بازاڕی ئاسایی، هاوکات جەختی لە گرنگی جێبەجێکردنی سیستەمی ئەلیکترۆنی "ئاسیکودا" کردەوە بۆ توندکردنی چاودێری سنوورەکان و رێگریکردن لە قاچاخچێتی دراو. 

لەبارەی سیاسەتی نوێی گومرگیشەوە، کە بوەتە هۆی ئەوەی دوکانداران  وبازرگانان دژی بوستنەوە جەختیکردەوە گومرگ و باج بەپێی یاسا دادەنرێت، وەک چۆن لە وڵاتانی دیکەشدا هەیە و جێی نیگەرانیی نییە.

وەزیری بازرگانی ئەوەشی رونکردەوە، کە پرۆسەی هاوردەکردن بەردەوامە و باجە گومرگییەکان سادەن، بۆیە هەر گرانبوونێک کە هەستی پێ بکرێت تەنها دەنگۆ یان جیاوازییەکی ئاسایی نێوان نرخی جوملە و تاکەکەسە و رێکاری پێویست بۆ جێگیرکردنی بازاڕ گیراوەتە بەر.

ئەمە لە کاتێكدایە، ئەمڕۆ لە بەغداد، دژی ئەو سیستەمە نوێیەی گومرگ، لە بەغداد ژمارەیەک دوکاندار دژی زیادکردنی نرخی باج دوکانەکانیان داخست و مانگرتنیان راگەیاند.

ئەمڕۆ یەکشەممە، لە دەروازەی سمێلکاوە، چوار بارهەڵگر، کە هەموویان دەرمان و پێداویستی پزیشکیان تێدابوو و زیاتر لە 30 تۆن بوون، گەیشتنە رۆژئاوای کوردستان و پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، بەشێک لەو پێداویستیانە دەگەیەنرێتە شاری کۆبانێ.

دارا بەرەکات، پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، پێداویستییە پزیشکییەکان رادەستی مانگی سوری کوردی کراوە، تا دابەشبکرێت بەسەر نەخۆشخانە و کەمپەکاندا کە لە ئێستادا لە رەوشێکی خراپی تەندروستیدان.

خەلەف عەبدولباری، لێپرسراوی لقی قامیشلۆی رێکخراوی منداڵپاریزی کوردستانیش، بە کوردسات نویزی راگەیاند، ئەو پێداویستیانەی ئەمڕۆ گەیشتنە رۆژئاوای کوردستان، بڕەکەیان  زیاتر لە 30 تۆنە و هەوڵدەدەن بەشێکیان بەگەیەندرێتە شاری کۆبانێ، کە لەئێستادا لەژێر گەمارۆی دیمەشقدایە و رەوشی مرۆی  لەو شارە زۆر خراپە.

کەمپینی"یەک دەنگ بۆ رۆژئاڤا"بە هاوبەشی دەزگای میدیایی کوردسات و رێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان و چەند رێکخراوێکی  تر راگەیەندرا بۆ کۆکردنەوەی هاوکاری و پێداویستی بۆ کوردانی رۆژئاوا.

هاتوچۆی هەولێر راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە کە تایبەتە بە شۆفێرانی تاکسی و دەڵێت؛  چاودێرییان کردوە ژمەرەیەک لە شوفێرانی تەکسی (هێمای روناکی تەکسی) یان لەسەر ئۆتۆمبێلەکانیان دانەناوە یان لە شوێنی جیاواز لەسەر ئۆتۆمبێلەکانیان دایان ناوە، دەبێت هەموو شۆفێرێک هێمای تاکسی لەسەر ئۆتۆمبێلەکەی هەبێت.

هاتوچۆی هەولێر، جیا لەوەی داوا لە شۆفێرانی تاکسی دەکات هێمای تاکسی دابنێن لەسەر ئۆتۆمبێلەکانیان و چەند رێنماییەکیشی بۆ داناون و داوایان لیدەکات پابەندبن

 هاتوچۆی هەولێر دەڵێت؛ بۆ یەکخستنەوەی هێمای روناکی تەکسی لەمەودوا دەبێت بەم جۆرە بێت؛

1- دەبێت هێمای تەکسی لەسەر سەقفی ئۆتۆمبێل لە ناوەڕاستی دەرگای شوفێر و دەرگای دوای شوفێر چەسپ بكرێت.

2-دەبێت گڵۆپی ڕووناککەرەوەی تێدابێت و بۆ ئەوەی بەشەو ببینرێت ڕەنگی گڵۆپەکە دەبێت زەرد بێت و نابێت هیچ ڕەنگێکی تر بێت.

3- بە هیچ جۆرێک نابێت هێمای تەکسی لەسەر جامی دواوە یان جامی پێشەوە یان لەسەر سندوق چەسپ بکرێت.

بەڕێوبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای هەڵەبجە، رایگەیاندوە، لەلایەن بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانەوە توانرا تۆمەتبارێک بەتۆمەتی دزینی دوو ماتۆڕسکیل دەستگیربکرێت و دانی بە تاوانەکەیدا ناوە.

ئەمڕۆ یەکشەممە، پۆلیسی هەڵەبجە بڵاویکردوەتەوە دوای ئەوەی لەلایەن چەند هاووڵاتییەکەوە سکاڵا تۆمارکرا لەبەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوان سەبارەت بەوەی ماتۆڕسکیلەکانیان  لەناوشاری هەڵەبجە دزراوە

دەست بەجێ لەلایەن بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانەوە دەست کرا بەلێکۆڵینەوە و بەدواداچوون.

ئاماژەیان بەشکردوە، دوای بە دواداچونەکانیان  لە رێگەی مەفرەزەکانیانەوە توانرا تۆمەتبارێک بەناوی (ڕ. س. ض ) تەمەن 14ساڵ دانیشتوی پارێزگای هەڵەبجە بەبڕیاری بەڕێز دادوەر دەستگیربکرێت و دانی بە تاوانەکەیدا ناوە و لە ئێستادا  بەپێی مادەی446 ی. س.ع راگیراوە .

روانگەی سوری بڵاویکردوەتەوە، تا ئێستا بەهۆی هەڵنەگرتنی گەمارۆکانی دیمەشق لەسەر کۆبانێ، شارەکە روبەڕووی کارەساتێکی مرۆیی و تەندروستی مەترسیدار بووەتەوە، کە تێیدا لێشاوی دەیان هەزار ئاوارە لە گوندەکانی دەوروبەر و شارەکانی رەققە و تەبقا گوشارێکی زۆری خستووەتە سەر ژێرخانی شارەکە. 

بە گوێرەی راپۆرتێکی روانگەی سووری بۆ مافەکانی مرۆڤ، کە ئەمڕۆ یەکشەممە بڵاویکردوەتەوە، کەرتی تەندروستی بەهۆی نەمانی سوتەمەنی و دەرمان و پێداویستییە سەرەتاییەکان لە رەوشێکی تەواو خراپ و مەترسیداردایە، بە جۆرێک رۆژانە زیاتر لە 500حاڵەتی ژەهراوی بوون بەهۆی خواردنەوەی ئاوی پیس تۆمار دەکرێن. 

هاوکات مەترسییەکی جدیش لەسەر ئاسایشی خۆراک هەیە بەهۆی ئەگەری وەستانی فڕنەکان و نەمانی شیری منداڵان، ئەمەش دۆخی شارەکەی گەیاندووەتە ئاستێک، کە توانای لەخۆگرتنی ئەو ژمارە زۆرەی ئاوارەی نەماوە و هۆشداری لە تەقینەوەی رەوشەکە دەدرێت.

کەشناسی رایدەگەیەنێت؛ ئەمرۆ ئاسمانی هەرێم بە گشتی بەردەوام هەوری دەبێت و باران بارینیش بە شێوەی نمەباران بەردەوام دەبێت و لە لوتکەی شاخەکانیش بەفر دەبرێت، لەسەر کەشی سبەینێش ئاماژەی بەوەکردوە، لە چاو ئەمڕۆدا رێژەی باران بارین زیاتر دەبێت ئەگەری هەورەتریشقەش هەیە.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم کەشی 48 سەعاتی داهاتووی بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت؛ ئەمڕۆ پلەکانی گەرما کەمێک بەرزدەبنەوە و نمەبارانیش لە ناوچە جیاوازەکانی هەرێم بەردەوامی دەبێت.

ئاماژەیان بەوەشکردوە، کاریگەری تەم زیاتر دەبێت لەگەڵ بارینی بەفرێکی کەم لە لوتکەی چیاکان و لە 24 سەعاتی رابردودا، لەم شوێنانە زۆترین باران باریوە؛ (دینارتە 86.7ملم، مێرگەسوور 81ملم، یاخسەمەر 76.4ملم، ئاکرێ 63.7ملم، خەلیفان 62ملم، نازەنین 59.9ملم، قەسرۆک 57ملم و لە قەڵادزێ 53.5ملم) باران باریوە.

لەبارەی کەشی سبەینێ دووشەممەشەوە کەشناسی دەڵێت، بەرارود بە ئەمڕۆ باران بارین زیاتر دەبێت و لە تەواوی ناوچەکان دەبارێت، پلەکانی گەرماش بەراورد بە ئەمڕۆ یەک بۆ سێ پلە بەرز دەبنەوە و ئەگەری هەورە تریشقەش هەیە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بۆ سبەینێ؛

هەولێر : 13 پلەی سیلیزی

پیرمام : 10 پلەی سیلیزی

سۆران : 10 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران : 5 پلەی سیلیزی

سلێمانی : 11 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ : 12 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە : 13 پلەی سیلیزی

دهۆک : 11 پلەی سیلیزی

زاخۆ : 12 پلەی سیلیزی

ئاکرێ : 12 پلەی سیلیزی