هەواڵەکان
وەزارەتی كشتوكاڵی عیراق رایگەیاند، ئەو بەروبومی كشتوكاڵیانە دادەچێنن كە بەرگەی پلەی گەرمای بەرزبگرن و مەترسی لەسەر ئاسایشی خۆراك دروست نەبێت.
مەهدی جبوری بریكاری وەزارەتی كشتوكاڵی عیراق رایگەیاند، بە ئامانجی جۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانكاری كەشوهەوا و كەمی ئاو سیاسەتی نوێی كشتوكاڵیان داڕێشتووە لە رێگەی جێبەجێكردنی كشتوكاڵی زیرەك بە جۆرێكە كە بەرهەمەكان پۆلێن دەكرێن و توانای ئەوەیان هەیە بەرگەی پلەی گەرمای بەرز بگرن.
وتیشی، جۆرێكی مەرەزە بەسەر جوتیاراندا دابەشدەكرێت كە پشت بە تەكنەلۆژیای نوێ دەبەستێت و بەكارهێنانی ئاو بە رێژەی 50٪ كەمدەكاتەوە.
دەشڵێت، پۆلێنكردنی بەروبومی كشتوكاڵی رۆڵی دەبێت لەسەر رەواندنەوەی ئاسایشی خۆراك و بەروبومەكان لە ناوەڕاست و باشور و رۆژئاوای عیراق دەڕوێنن.
دوای کوژرانی دوو هاووڵاتی و برینداربوونی ژمارەیەک هاووڵاتی دیکە، گەمارۆدانی گوندەکە لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە؛ کۆبونەوەی نوێنەری گوندی لاجا نو لیژنەی ئەمنی کۆتایی هات و نەگەشتنە رێککەوتن.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، دوای کۆتایی هاتنی کۆبونەوەی نوێنەری گوندی لاجان و لیژنەی ئەمنی، نەگەشتنە رێککەوتن و تا ئێستا رێگەی هەولێر بۆ گوێر داخراوی ماوەتەوە.
راشیگەیاند؛ جگە لە نەبونی کارەبا لە گوندی لاجان تۆڕی پەیوەندی و خزمەتگوزاری ئینتەرنێت پچڕاوە و لە ناو گوندەکەش هێزێکی زۆری ئەمنی بڵاوەی پێکراوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەشکرد، لە ئێستادا شەڕ وەستاوە و هێزێکی زۆری ئەمنی لەناو گوندەکە بڵاوەیان پێکراوە و رێگە بە رۆژنامەنوسان نادەن بچنە ناو گوندەکەوە.
ئاماژەبەوەشکرد، بەمەبەستی چارەسەرکردنی کێشەکە، نوێنەرانی گوندی لاجان و وەزیری ناوخۆ، لە وەزارەتی ناوخۆ کۆبونەتەوە، بەڵام نەگەشتونەتە رێککەوتن.
بە گوێرەی نوێترین ئاماریش، لە شەڕەکەدا دوو هاووڵاتی کوژراون و 12 کەسی دیکەش بریندارن، بریندارەکان منداڵیشیان تێدایە و رەوشی یەکێکیان سەختە و لە ژێر چاودێری چڕدایە.
پەیامنێری کوردستان نیوز راشیگەیاند، پشتێنەیەکی ئەمنی لە سنوری گوندەکە دروستکراوە و هێزێکی زۆریش لەناو گوندەکە بڵاوەیان پێکراوە.
روداوەکە چۆن رویدا؛
دوای ئەوەی نیوەڕۆی ئەمڕۆ ژمارەیەک لە دانیشتووانی گوندی لاجان لە سنووری هەولێر بۆ داواكردنی هەلی كار و دامەزراندن لەبەردەم پاڵاوگەی لاناز گردبوونەوە، دواتر شەڕ و پێكدادانی چەكداری لەنێوان خۆپیشاندەران،هێزە ئەمنییەكانی هەولێر و پاسەوانەكانی پاڵاوگەی لاناز دروستبوو، بەهۆیەوە ژمارەیەک کوژرا و برینداری لێکەوتەوە و تا ئێستاش کێشەکە چارەسەر نەکراوە، وەزارەتی ناوخۆ و سەرۆکی حکومەتیس هێج لێدوانێکیان لەسەر روداوەکە نەداوە.
مارك ساڤایا، نێردەی تایبەتی ترەمپ لە عیراق رایگەیاندوە؛ ئەمڕۆ جیهان عیراق وەک وڵاتێک دەبینێت رۆلێكی گەورەتر و کاریگەتر لە ناوچەکەدا بگێڕێت، بەمەرجێك پرسی چەك له دەرەوەی کۆنترۆڵی دەوڵەت به تەواوی چارەسەربکات و شکۆی دامودەزگا رەسمییەکان بپارێزێت.
نێردەکەی ترەمپ، لە تۆری کۆمەڵایەتی ئێکس پەیامێکی ئاراستەی دەسەڵاتدارانی عیراق کردوە وپێان دەڵێت؛ لەبەردەم دوڕیانێکی یەکلاکەرەوەدا وەستاون.
ئاماژەی بەوەکردوە یان عیراق دەبێتە دەوڵەتێکی سەربەخۆ کە توانای جێبەجێکردنی یاسا و راکێشانی وەبەرهێنانیانی بیانی هەبێت، یاخود دەگەڕێتەوە ناو ئەو رەوشە ئاڵۆزەی کە دەبێتە بارگرانی لەسەر هەموو لایەک.
مارك ساڤایا نوسیویەتی؛ هیچ ئابورییەک ناتوانێت گەشە بکات و هیچ هاوبەشییەکی نێودەوڵەتیش ناتوانێت سەرکەوتوو بێت، لە ژینگەیەکدا کە سیاسەت لەگەڵ دەسەڵاتی نارەسمیدا تێکەڵ بووە.
جەختیشیکردەوەتەوە لەوەی عیراق دەرفەتێکی مێژوویی لەبەردەمدایە بۆ هەڵدانەوە ئەم دۆسییە و بەهێزكردنی وێنەی خۆی وەک دەوڵەتێک کە لەسەر سەروەری یاسا بونیاد نراوە نەک دەسەڵاتی چەک.
نێردەکەی ترەمپ ئەوەشیخستوەتەڕوو، ئەوەی ئەمڕۆ پێویستیانە پشتیوانیكردنە وڵات و رێزگرتن لە دەستورو بەهێزکردنی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکانە، هەروەها پابەندبونێکی پتەو کە پەیوەستبێت بە دوورخستنەوەی چەک لە سیاسەت، کە دەبێتە ڕیگەی بونیادنانی عیراقێکی بەهێز، کە جیاهان ریزی بگرێت.
وەزارەتی خوێندنی باڵا رایگەیاندوە؛ بە بریارى د. ئارام محمد قادر، وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى زیاتر لە (چوارسەد و 42 هەزار) دۆلار ئەمەریکی بۆ (42) دەرچووى بەرنامەی تواناسازی خەرجدەکرێت و لە سبەینێشەوە دەتوانن سەردانی وەزارەت بکەن بۆ وەرگرتنی چەکی پارەی شایستەى داراییەکانیان.
وەزارەتی خوێندنی باڵا هەرێم راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتوە؛ پاڵپشت بە نوسروای سەرۆکایەتى ئەنجومەنی وەزیران و وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى، بڕی چوار سەدو چل و دوو هەزار و پێنج سەدو و چواردە دۆلاری ئەمەریکی بۆ (42) بەرنامەی تواناسازی خەرجدەکرێت.
ئاماژەیان بەوەشکردوە؛ دەرچوانى تواناسازى ئەوانەى ناویان لە لیستى هاوپێچ هاتوە پێویستە لە رێکەوتى (2025/12/1) بە دواوە سەردانى دیوانى وەزارەتى خوێندنى باڵاو توێژینەوەى زانستى/ بەڕێوەبەرایەتى تواناسازى، بکەن بەمەبەستى وەرگرتنى چەکى پارەى شایستەى دارایى بەپێى لینکى هاوپێچ کە بریتیە لە ناوى سودمەندان.
وەزارەتی خوێندنی باڵا چەند رێنمایەکیشی بۆ ئەو کەسانە داناوە کە سودمەند دەبن لە بڕیارەکە بەمشێوەیە؛
-دەرچووى تواناسازى پێویستە پاسۆرت (ئەسڵى و کۆپى) لەگەڵ خۆى بهێنێت. ئەگەر بریکارەکەى ئامادەبوو ئەوا پێویستە پاسیۆرت (ئەسڵى و کۆپى) کاندید و بریکارنامەکەى (ئەصڵى و کۆپى) لەگەڵ خۆى بهێنێت.
- رۆژى دوشەممە رێکەوتى (2025/12/1) سەردانى دیوانى وەزارەت/ بەڕێوەبەرایەتى تواناسازى بکەن.
- ناوەکان لە زنجیرەى (1) بە ناوى (احمد خالد عبدالهادى) دەستپێدەکات و لە زنجیرەى (42) بەناوى (دێرین محمود رشید) کۆتایى دێت.
بەڕێوەبەرایەتی ناحیەی عەربەت بڵاویکردوەتەوە لە لیژنەی موەلیداتی سنووری بەرێوەبەرایەتیەکەیان ئاگاداری سەرجەم خاوەن موەلیدەکان دەکەن، کار بە موەلیدەکان بکەن، تا کاتی ئاسای بونەوەی کارەبای پڕۆژەی روناکی.
لە راگەیەندراوەکەدا ئاماژەیان بەوەشکردوە، کارکردنی موەلیدەکان لە کاتژمێر چواری عەسرەوە بۆ 12ـی شەو دەبێت.
بەڕێوەبەرایەتی ناحیەی عەربەت داوا لە خاوەن موەلیدەکانیش دەکات، سەبەینێ یەکشەممە، سەعات نۆی بەیانی سەردانی بەڕێوەبەرایەتی ناحیەبکەن، بە مەبەستی چۆنێتی کارکردنی موەلیدەکانیان.
درەنگانێکی شەوی چوارشەممە، بە موشەک کێگەی کۆرمۆر لە سنوری قەزای چەمچەماڵ کرایە ئامانج و بەهۆیەوە بەرهەمهێنانی غاز لە کێڵگەکە راگیرا و تا ئێستا دەست بە بەرهەمهێنانی غاز نەکراوەتەوە، بەهۆیەوە کارەبای نیشتمانی لەسەرتاسەری هەرێم گرفتی بۆ دروست بووە و تا ئێستا ئەو گرفتە چارەسەر نەکراوە.
بەریتانیا رۆژ لە دوای رۆژ، رێکارەکانی بەرانبەر بە پەنابەران توند تر دەکات، بە گوێرەی بڕیارە نوێیەکانی وەزارەتی ناوخۆ، ئیدی پەنابەران لەو وڵاتە ناتوانن بە تاکسی سەردانی نەخۆشخانە بکەن و لە ساڵی ئایندەوە بەکارهێنانی تاکسیان بۆ ئەو مەبەستە لێ قەدەغە دەکرێت.
ئەمڕۆ شەممە شەبانە مەحموودی وەزیری ناوخۆی بەریتانیا رایگەیاند، لە مانگی شوباتی ساڵی داهاتووەوە پەناخوازان بەکارهێنانی تاکسییان بۆ چاوپێکەوتنی پزیشکی لێ قەدەغە دەکرێت.
بەپێی یاسا نوێیەکانی بەریتانیا، بەکارهێنانی تاکسی لەلایەن پەنابەرانەوە بۆ سەردانیکردنی پزیشک قەدەغە دەکرێت، بۆ حاڵەتە دەگمەنەکانی وەک کەمئەندامی جەستەیی، دووگیانی یان نەخۆشییەکی سەخت و حاڵەتە هاوشێوەکانیشی بۆ داواکردنی تاکسی، پێویستیان بە رەزامەندی حکومەت دەبێت.
ئەم بڕیارەی بەریتانیا، لە کاتێکدایە وەزارەتی ناوخۆی وڵاتەکە دۆسیەیەکی 38 خاڵیی بڵاوکردۆتەوە کە ئامانج لێی قورسترکردنی مانەوەی هەمیشەیی پەنابەران و ئاسانکردنەوەی دەرکردنی ئەو کەسانەیە کە مافی پەناباریان نییە.
هاوکات هەوڵی حکومەتیشە بۆ کەمکردنەوەی ئەو تێچوونانەی کە پەیوەندییان بە سیستەمی پەنابەرییەوە هەیە و
سەبارەت بەم هەنگاوە، حکومەت دەڵێت دەیەوێت "خەرجی ئابووری" کەمبکاتەوە و ساڵانە گواستنەوەی پەناخوازان بەتەکسی زیانی نزیکەی 15.8 ملیۆن پاوەندی بەوڵاتەکە دەگەیەنێت.
میدیاکانی تورکیا بڵاویکردوەتەوە، هاکان فیدانی وەزیری دەرەوەی تورکی، سەردانی تاران دەکات و ئامادەکارییەکان بۆ کۆبوونەوەی داهاتووی ئەنجوومەنی باڵای هاوکاریی نێوان هەردوو وڵات تاوتوێ بکات و چەندین تەوەری نێونیان هەردوو وڵاتەک گفتوگۆیان لەبارەوە دەکرێت.
ئاژانسی ئەنادۆڵ رایگەیاندوە، بڕیارە سبەینێ هاکان فیدان سەردانی تاران بکات و چەند پرسێکی گرنگی تایبەت بە هەردوو وڵاتەکە تاوتوێ بکرێن، فیدان لەگەڵ عەباس عەراقچی هاوتا ئێرانییەکەی و بەرپرسانی باڵای دیکە لە تاران کۆدەبێتەوە.
چاوەڕوان دەکرێت فیدان جەخت لەسەر گرنگی بەهێزکردنی هاوکارییەکانی نێوان هەردوو وڵات لە بوارەکانی ئاسایش و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر بکاتەوە.
بەگوێرەی زانیارییەکان، لە کۆبونەوەکەیدا هاکان فیدان جەخت لەسەر پێویستی چڕکردنەوەی هەوڵە هاوبەشەکان بکاتەوە بۆ گەیشتن بە ئامانجی 30 ملیار دۆلار لە مامەڵەی بازرگانی لە نێوان هەردوو وڵاتەکەدا.
سەقامگیری و ئاسایشی ناوچەکەش یەکێکی دیکە دەبێت لەو تەوەرانەی گفتوگۆیان لەبارەوە دەکرێت، بەتایبەتی پرسی سوریا و غەززە.
سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، پێویستە ئاسمانی ڤەنزوێلا و دەوروبەری بە داخراو هەژمار بکرێت، کۆباش ئیدانەی راگەیاندنی داخستنی ئاسمانی ڤەنزوێلای کردوە و رایگەیاندوە؛ ئەمریکا دەیەوێت "حکومەتی شەرعی ڤەنزوێلا بڕوخێنێت".
ئەمڕۆ شەممە، دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا، لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تروس، کە خۆی خاوەنداری دەکات بڵاویکردوەتەوە؛ "بۆ هەموو هێڵە ئاسمانییەکان و فڕۆکەوانان، هەموو ئەوانەی بازرگانیی مادە هۆشبەرن و بازرگانانی مرۆڤن، ئاسمانی ڤەنزوێلا و دەوروبەری بە تەواوی بە داخراو بزانن".
ئەم پەیامەی ترەمپ لە کاتێکدایە کە گرژییەکان لەگەڵ نیکۆلاس مادۆرای سەرۆکی ڤەنزیۆلا بەرەوهەڵکشان دەچێت و وەک یەکەم کاردانەوەش کوبا ئیدانەی ئەو پەیامەی ترەمپی کردوە، جەختی لەوە کردەوەتەوە کە سەرۆکی ئەمریکا دەیەوێت "حکومەتی شەرعی ڤەنزوێلا بڕوخێنێت".
ماوەیەکە ئیدارەکەی ترەمپ فشارەکانی بۆ سەر ڤەنزوێلا چڕکردووەتەوە بە جێگیرکردنی هێزێکی زۆر لە ناوچەی کاریبی، لەنێویاندا گەورەترین کەشتی فڕۆکەهەڵگری جیهان، لە سەرەتای مانگی ئەیلولەوە هێرشیان کردووەتە سەر زیاتر لە 20 کەشتی بە بیانیوی بازرگانیکردن بە مادە هۆشبەرەکانەوە و لە ئەنجامدا زیاتر لە 80 کەس گیانیان لەدەستداوە.
تۆڕی هاوپەیمانی 19 ئیدانەی توندوتیژییەکانی گوندی لاجانی سەر بە پارێزگای هەولێر دەکات و رایدەگەیەنێت، لە خۆپیشاندانێکدا بۆ داواکردنی هەلی کار، هاووڵاتییەک کوژراوە و هێزە ئەمنییەکان هێرشیان کردۆتە سەر رۆژنامەنوسان.
تۆڕەکە لە راگەیەندراوێکدا ئاشکرایکردووە، پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ هەینی، بەشێک لە دانیشتووانی گوندی لاجان لەبەردەم کۆمپانیای "لاناز" گردبوونەوە و داوای دامەزراندنیان دەکرد، بەڵام گرژی و ئاڵۆزی دروستبوو و بەهۆیەوە کەسێکی سڤیل گیانی لەدەستدا و ژمارەیەکیش برینداربوون.
لە بەشێکی دیکەی راگەیەندراوەکەدا ئاماژە بە پێشێلکاری دژی میدیاکان کراوە و ئاماژە بەوەدراوەبە جلی سەربازییەوە کەرەستە رۆژنامەوانییەکانی کەناڵەکان شکێنراون.
تۆڕی هاوپەیمانی 19 داوا لە هێزە ئەمنییەکانی هەولێر دەکات لێکۆڵینەوەی جددی لە روداوەکە بکەن، رێز لە مافی خۆپیشاندان بگرن و رێگە بدەن رۆژنامەنوسان بە ئازادی کاری خۆیان بکەن.
بەهۆی دروستبوونی گرژی و ئاڵۆزی لە گردبوونەوەی دانیشتووانی گوندی (لاجان) لەسەر رێگەی هەولێر – گوێر، گەنجێک گیانی لەدەست دا و دوو کەسی دیکەش بریندار بوون.
بڕیار محەمەد، پەیامنێری کوردسات نیوز لە شوێنی رووداوەکەوە رایگەیاند: دانیشتووانی گوندەکە دژ بە جێبەجێنەکردنی ئەو بەڵێنانەی پێش هەڵبژاردن پێیان درابوو، بەتایبەت بەڵێنی دامەزراندنی گەنجەکانیان، خۆپیشاندانیان ئەنجام داوە.
بە وتەی شایەتحاڵەکان بۆ پەیامنێری کوردسات نیوز، لە کاتی گردبوونەوەکەدا تەقە کراوە و بەهۆیەوە چەند کەسێک کوژراون و ژمارەیەکی دیکەش بریندار بوون.
هاوکات شایەتحاڵێکی دیکە ئاماژەی بەوە دا کە هێزەکانی ئاسایش تەقەیان لە خەڵکەکە کردووە و ئەوەش بووەتە هۆی زیادبوونی گرژییەکان.
جێی وەبیرهێنانەوەیە، هەفتەی رابردووش دانیشتووانی گوندی لاجان بە هەمان مەبەست گردبوونەوە و داوای جێبەجێکردنی بەڵێنەکانی دامەزراندنیان دەکرد.
دیمەنی راستەوخۆی گرژییەکان:
وەزارەتی دارایی و ئابووریی خشتەی دابەشکردنی موچەی مانگی ئەیلولی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، پرۆسەکە لە ماوەی سێ رۆژدا کۆتایی دێت.
بەپێی راگەیەندراوەکە، سبەی یەکشەممە 30ی تشرینی دووەمی 2025، دەست بە دابەشکردنی موچەی مانگی ئەیلول دەکرێت و رۆژی سێشەممە 2ی کانوونی یەکەم کۆتایی دێت.
وەزارەتی دارایی تێبینییەکی گرنگی بۆ موچەخۆران خستۆتەڕوو و داوایان لێ دەکات سبەی لە دوای سەعات 1:00ی پاشنیوەڕۆوە سەردانی بانکەکان بکەن.
سەبارەت بە هۆکاری دواکەوتنەکە بۆ دوای نیوەڕۆ، وەزارەتەکە روونیکردۆتەوە کە وەرگرتنی پارەی کاش لە لقی هەولێری بانکی ناوەندیی عیراق دەکەوێتە سبەی لە کاتی دەوامی رەسمیدا، هەروەها گواستنەوەی پارەکە بۆ بانکەکانی دیکە لە پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان کاتی پێویستە.
زانکۆی راپەڕین دەستکەوتێکی دیکەی خستە سەر خەرمانی زانستیی خۆی و لە نوێترین ریزبەندیی "تایمز"ی بەریتانی بۆ ساڵی 2026، توانی پلەی یەکەم لەسەر ئاستی زانکۆ حکومییەکانی هەرێمی کوردستان بەدەستبهێنێت.
شەوی چوارشەممە 26ـی مانگ، دەزگای تایمزی بەریتانی (Times Higher Education) کۆتا وەشانی ریزبەندیی زانکۆکانی وڵاتانی عەرەبی (Arab University Rankings) بڵاوکردەوە. بەپێی ئەنجامەکان، زانکۆی راپەڕین لەسەر ئاستی وڵاتانی عەرەبی لە ریزبەندیی 126 بۆ 150 دایە، بەمەش دەچێتە خانەی گروپی چوارەمەوە.
ئەمە یەکەمجارە زانکۆکە بەشداریی ئەم ریزبەندییە دەکات و راستەوخۆ دەچێتە پێشەنگی زانکۆ حکومییەکانی کوردستان؛ ساڵی 2024 وەک هەنگاوی یەکەم دۆسیەی پێشکەش کردبوو و پلەی (Reporter)ی پێدرابوو، بەڵام ئەمساڵ پێشکەوتنێکی گەورەی تۆمار کرد.
پێشتر و هەر لەمساڵدا، زانکۆی راپەڕین لە ریزبەندیی (Impact Ranking)ی هەمان دەزگای بەریتانی، توانیبووی پلەی یەکەمی هەرێمی کوردستان و شەشەمی عیراق مسۆگەر بکات، هەروەها لە ریزبەندیی زانستەکاندا پلەی دووەمی هەرێم و سێیەمی عیراقی بەدەستهێنابوو.
سەرۆکایەتیی زانکۆی راپەڕین وێڕای پیرۆزبایی لە توێژەران، مامۆستایان، فەرمانبەران و خوێندکاران، رایگەیاندووە: "ئەم سەرکەوتنە بەرهەمی ماندووبوون و دڵسۆزیی تەواوی ستافی ئەکادیمی و لیژنەی رانکی زانکۆکەیە و هەنگاوێکی گرنگە بۆ بەرەوپێشبردنی ئاستی زانستی لە هەرێمی کوردستان".
وەزارەتی دارایی هەرێم: موچەی مانگی نۆ خرایە سەر هەژماری وەزارەتی دارایی هەرێم
وەزارەتی دارایی و ئابووریی رایگەیاند، تەمویلی موچەی مانگی ئەیلول گەیشت و خرایە سەر هەژمارەکەیان لە بانکی ناوەندی.
بەپێی راگەیەندراوێکی رەسمی وەزارەتی دارایی، ئەمڕۆ شەممە، بڕی 941 ملیار و 874 ملیۆن دینار وەک تەمویلی موچەی مانگی ئەیلولی فەرمانبەران و موچەخۆرانی هەرێم گەیشتووە.
وەزارەتی دارایی ئاشکرایکردووە، پارەکە لە لقی هەولێری بانکی ناوەندیی عیراقەوە خراوەتە سەر هەژماری بانکیی وەزارەتی دارایی و ئابووریی هەرێمی کوردستان و بڕیارە بەپێی خشتەیەک دەست بە دابەشکردنی بکرێت.
لەگەڵ هاتنی وەرزی زستان و پڕبوونی رەفەی مارکێتەکان بە شیرینی، زۆر کەس ئەوەیان لەبیردەچێت کە ئەم وەرزە خۆی جێگرەوەی تەندروستی و سروشتیی تێدایە، پسپۆڕانیش رێنمایی دەدەن کە دەبێت چوار جۆر میوە ببنە بەشێک لە خۆراکی رۆژانەمان.
رۆب هۆبسۆن، پسپۆڕی خۆراک ئاماژە بەوە دەکات، لەبری کڕینی شیرینی و ئەو خواردنانەی دەوڵەمەندن بە شەکر و چەوری و دەبنە هۆی بەرزبوونەوەی کتوپڕی شەکری خوێن، پێویستە سێو، هەرمێ و تووەکان لە ماڵەکاندا هەبن.
ئەمانە گرنگترین میوە زستانییەکانن کە هۆبسۆن پێشنیاریان دەکات:
توی رەش:
دەوڵەمەندە بە ریشاڵ و مادەی ئەنسۆسیانین کە بۆ تەندروستی دڵ، بۆرییەکانی خوێن و مێشک بەسودە، لە هەمان کاتدا رێژەی شەکر تێیدا کەمە. ئەم میوەیە دژە ئۆکسانی بەهێز و ڤیتامین C و Kـی تێدایە. دەتوانرێت بەیانیان لەگەڵ ماست یان شۆفان بخورێت.
هەرمێ:
سەرچاوەیەکی نایابی ریشاڵە بەتایبەت ئەگەر بە توێکڵەوە بخورێت، یارمەتی هەرس دەدات و کێشەی قەبزی چارەسەر دەکات کە زۆرجار بەهۆی سەرماوە دروست دەبێت. هەروەها ڤیتامین C، پۆتاسیۆم، ڤیتامین B و مادەی پۆلیفینۆڵی تێدایە کە بۆ بۆرییەکانی خوێن باشە.
سێو:
بە یەکێک لە بنەماکانی خۆراکی زستان دادەنرێت بەهۆی بوونی ریشاڵی تواوە (پێکتین) کە بۆ تەندروستی ریخۆڵە و دابەزاندنی کۆلیسترۆڵی خراپ بەسودە. توێژینەوەیەک لە ساڵی 2019 دەریخستووە خواردنی دوو سێو لە رۆژێکدا کۆلیسترۆڵی خراپ دادەبەزێنێت.
توی سوور:
ئەم میوەیە بەناوبانگە بە توانای پاراستن لە هەوکردنی میزەڵدان، چونکە مادەی تێدایە رێگری دەکات لەوەی بەکتریای ئیکۆلای بە دیوارەکانی میزەڵدانەوە بنووسێت. توێژینەوەیەکی ساڵی 2024 دەریخستووە خواردنەوەی شەربەتەکەی ئەگەری تووشبوون بە هەوکردنی میزەڵدان بەڕێژەی 54% کەم دەکاتەوە، هەروەها سیستمی بەرگری لەش لە زستاندا بەهێز دەکات.
سەركردەیەكی پەكەكە دەڵێت: گەریلا پێویستی بە یاسای لێبوردنی گشتی نییە و پێویستە توركیا بیر لە یاسایەك بۆ ئازادیی بكاتەوە.
بەسێ هۆزات هاوسەرۆكی كۆما جڤاكێن كوردستان (كەجەكە) رایگەیاند، پارتی كرێكارانی كوردستان (پەكەكە) لە قۆناغێكی نوێدا بەردەوام دەبێت لە خەبات، چونكە ئەو پارتە دەستبەرداری خەباتی چەكداریی بووە و ستراتیژی سیاسەتی دیموكراتیی گرتووەتەبەر.
وتیشی، سەركردە و گەریلاكانی پەكەكە تاوانیان نەكردوە كە توركیا لێبوردنیان بۆ دەربكات، بەڵكو پێویستە لە باڵاترین ئاستدا یاسایەكیان بۆ ئازادی بۆ دەربكرێت، چونكە ئەوانەی دەگەڕێنەوە تەنها دەست بە خەباتی سیاسی و دیموكراتی دەكەن.
بەسێ هۆزات جەختیشیكردەوە، ئەگەر توركیا پرسی كورد بە شێوەیەكی دیموكراتی چارەسەر نەكات، جارێكی تر روبەڕوی مەترسیی گەورە دەبێتەوە، رەخنەی لە پارتی گەلی كۆماری (جەهەپە)ش گرت كە ئامادە نەبوو بەشداریی دیداری كۆمیسیۆن لەگەڵ ئۆجەلان بكات.