تۆم باراک، نێردەی تایبەتی دۆناڵد ترەمپ بۆ کاروباری سوریا، دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لە هەژماری رەسمی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ئێکس" پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا ستایشی رۆڵی سەرۆکی یەکێتی دەکات.

تۆم باراک لە ئێکس لە ستایشی بافڵ جەلال تاڵەبانیدا نوسیویەتی: " تەونێكی گەنجانە و زیندوو لە نوێبوونەوە و هەماهەنگی، كە ریشەكەی دەگەڕێتەوە بۆ  شارستانییەكی ئازا و بوێر. سەرەتایەكی نوێی مەزن و پڕ لە هیوا."

ئەم پەیامەی باراک دوای ئەوە دێت کە لە دەباشان پێکەوە دۆخی سیاسی عیراق و ناوچەکەیان تاوتوێ کرد و جەختیان لە گرنگیی رۆڵی یەکێتی لە قۆناغی داهاتودا کردەوە.

قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، لەگەڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پێشوازییان لە مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) و تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ترەمپ بۆ کاروباری سوریا کردووە و پشتیوانی یەکێتییان بۆ رۆژئاوای کوردستان دوپاتکردووەتەوە.

قوباد تاڵەبانی لە هەژماری رەسمیی خۆی لە فەیسبوک بڵاویکردەوە، لە دیدارەکەیاندا لەگەڵ فەرماندەی گشتیی هەسەدە، سەرۆک بافڵ رایگەیاندووە کە بەردەوام دەبن لە پشتیوانی لە خوشک و براکانیان لە رۆژئاوای کوردستان. هەروەها جەختیکردووەتەوە کە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە ئەرکی نەتەوەیی خۆی دەزانێت بە هەموو تواناوە هاوکاربێت لە دابینکردنی مافەکانی گەلی کورد لە رۆژئاوای کوردستان.

لە بەشێکی دیکەی راگەیەندراوەکەدا هاتووە، دواتر بە هاوبەشی لەگەڵ تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ترەمپ کۆبونەتەوە و جەختیانکردووەتەوە کە گەلی کورد قوربانییەکی زۆری داوە لەپێناو ئاسایشی ناوچەیی و نێودەوڵەتیدا. بۆیە پێویستە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و بەتایبەتی ئەمریکا، هاوکاربن لە گەرەنتیکردن و دابینکردنی مافەکانی کورد لە سوریایەکی دیموکراتیدا.

سەبارەت بە دۆخی سوریا، قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەکردووە، لە کۆبونەوەکەدا جەخت لە پێویستیی جێبەجێکردنی رێککەوتنی 29ی کانوونی دووەمی 2026 کراوەتەوە، لەگەڵ لابردنی هەر ئاستەنگێک لەبەردەم جێبەجێکردنیدا. هاوکات هەموو لایەنەکان هاوڕابون کە سەقامگیری لە سوریا پێویستی بە پرۆسەیەکی سیاسیی گشتگیر هەیە کە رێز لە هەمەجۆریی و پێکهاتەکانی وڵاتەکە بگرێت.

راپۆرتە ڕۆژنامەوانییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەرشیفێکی گشتیی زەبەلاح، کە ژمارەیەکی زۆر لە دۆسیە نهێنییە ئاشکراکراوەکانی حکومەتی ئەمریکا سەبارەت بە بونەوەرە ئاسمانییەکان و تەنە نەناسراوەکان لەخۆدەگرێت، تەنها ڕۆژێک دوای ئەوەی سەرۆک دۆناڵد ترەمپ فەرمانی بڵاوکردنەوەی هەموو بەڵگەنامەکانی دەرکرد، دیارنەماوە.

داتاکانی سێرڤەری سەرەکیی ماڵپەڕی "زە بلاک ڤۆڵت" (The Black Vault) سڕدراونەتەوە، ئەمەش بووەتە هۆی دیارنەمانی سەدان گێگابایت لەو دۆسیانەی پەیوەندییان بە تەنە فڕیوە نەناسراوەکان و پڕۆژە ئاشکراکراوەکانی دەزگای هەواڵگریی ناوەندی (CIA)یەوە هەیە.

جۆن گرینوۆڵدی کوڕ، توێژەری بواری تەنە فڕیوەکان کە سەرپەرشتی ماڵپەڕەکە دەکات، بە ڕۆژنامەی "دەیلی مەیل"ی بەریتانی ڕاگەیاندووە کە هەندێک لە مۆڵەت و کۆنتڕۆڵەکانی چوونەژوورەوە و دەستکاریکردن لە هەندێک فایلدا گۆڕدراون، وە تۆمارەکانی خاوەندارێتیی دۆسیەکانیش بەبێ هیچ ڕوونکردنەوەیەک دەستکاری کراون. ئەم ڕووداوە لە کاتێکدایە کە گرینوۆڵد 3 دەیەی تەمەنی تەرخان کردووە بۆ ڕێکخستنی زانیارییەکان دەربارەی ئەو بەرنامە شاراوە و ڕووداوە نادیارانەی کە ئاماژە بەوە دەکەن ئەمریکا بە نهێنی کاری کردووە بۆ بەدەستهێنان و سوودوەرگرتن لە تەکنەلۆژیای بونەوەرە ئاسمانییەکان.

ئەم ڕووداوە تەنها چەند کاتژمێرێک دوای ئەوە رویدا کە ترەمپ فەرمانی بە وەزارەتی بەرگری کرد هەر شتێک پەیوەندی بە ژیانی بونەوەرە ئاسمانییەکان و دیاردە ئاسمانییەکان و "دەفرە فڕیوەکان"ەوە هەیە، ئاشکرا بکات. گرینوۆڵد رونیکردەوە کە گومانی لە هیچ کارێکی تاوانکاری نییە، و جەختی لەوە کردەوە کە ئەوەی رویداوە سڕینەوەی داتاکان بووە نەک لەناوبردنیان بە یەکجاریی.

دۆسیەی بونەوەرە ئاسمانییەکان جارێکی تر گەڕایەوە نێو باسوخواستەکان، دوای ئەوەی باراک ئۆباما سەرۆکی پێشوو ڕایگەیاند کە بونەوەرە ئاسمانییەکان "راستەقینەن"، هەرچەندە خۆی نەیبینیون. لە بەرانبەردا ترەمپ رایگەیاند کە ئۆباما بەم قسانەی "زانیاری نهێنی" دزە پێکردووە و وتی: "نەدەبوو ئەوە بکات." هەرچەندە ترەمپ وتی دڵنیا نییە لە راستی و دروستیی بوونی بونەوەرەکان، بەڵام پێی وابوو سەرۆکە دیموکراتەکەی پێشوو "هەڵەیەکی گەورەی کردووە."

بەپێی راپۆرتێکی ماڵپەڕی 'ئەکسیۆس'، باوەڕبوون بە بونەوەرە ئاسمانییەکان و گومانکردن لە نهێنیپارێزیی حکومەت لەناو بەشێکی زۆری ئەمریکییەکاندا رەگ و ریشەی داکوتاوە. راپرسییەکی دامەزراوەی (YouGov) دەریخستووە کە 56%ی ئەمریکییەکان باوەڕیان بە بوونی بونەوەرە ئاسمانییەکان هەیە، و 47%پێیان وایە کە ئەوان "بە دڵنیاییەوە" یان "ئەگەری زۆرە" سەردانی زەوییان کردبێت.

شارەزایانی زانستە سیاسییەکانیش پێیان وایە کە ئەم تیۆرییە پیلانگێڕییانە پەیوەست نین بە هیچ ئاراستەیەکی سیاسی دیاریکراوەوە، بەڵکو بۆشایی زانیاری و کەشوهەوا سیاسییە ئاڵۆزەکان، ژینگەیەکی لەبار دەڕەخسێنن بۆ بڵاوبوونەوەی ئەم جۆرە باوەڕانە لەناو کۆمەڵگەدا. 

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە تۆم باراك، نێردەی تایبەتی سەرۆك دۆناڵد ترەمپ بۆ كاروبارى سوريا كرد و لەمیانی دیدارەکەدا جەخت لەسەر ئەوە کرایەوە، کە رەوشی ئێستا وادەخوازێت کورد یەک دەنگ و یەکگرتوو بێت لە هەرێمی کوردستان و عیراقدا.

لە کۆبوونەوەکەدا کە قوباد تاڵەبانی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی و جۆشوا هاريس، كاربه‌ڕێكه‌رى باڵيۆزخانه‌ى ئه‌مريكا له‌ عیراق ئامادەیبوون، رەوشی سیاسیی عیراق و ناوچەکە تاوتوێکرا و پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق خرایەبەر باس و جەختیان لە خێراکردنی پرۆسەکە و لابردنی بەربەستەکان کردەوە.

هەردوولا دووپاتیان لەسەر ئەوە کردەوە کە پێویستە عیراق وەکو وڵاتێکی گەشەسەندوو و خاوەن سەروەری و سەربەخۆ بمێنێتەوە.

سەرۆک بافڵ رایگەیاند: "لە گێڕانی رۆڵێکی گرنگ لە عیراق بەردەوام دەبین تاوەکو دڵنیابین لەوەی داهاتووی وڵات بە شێوەیەک بێت باشترین خزمەت بە هەموو خەڵکی عیراق بکات".

هەر لە کۆبوونەوەکەدا سەرۆک بافڵ و تۆم باراك لەسەر پێویستیی تەواوکردنی رێکارەکانی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستان کۆکبوون و جەخت لەسەر ئەوە کرایەوە، کە رەوشی ئێستا وادەخوازێت کورد یەک دەنگ و یەکگرتوو بێت لە هەرێمی کوردستان و عیراقدا.

مەڵبەندی رێکخستنی خانەقینی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، دژایەتی توندی خۆی بۆ بڕیاری جیاکردنەوەی ناحیەکانی (قەرەتەپە و جەلەولا) لە قەزای خانەقین راگەیاند و بڕیارەکە بە پیلانێکی سیاسی و نادەستوری ناو دەبات.

لە راگەیەندراوێکی رەسمیدا کە ئەمڕۆ 24ی شوباتی 2026 بڵاوکرایەوە، مەڵبەندی خانەقینی یەکێتی جەختی کردوەتەوە کە رێگە نادەن بە ناوی چاکسازی ئیدارییەوە، ناسنامەی مێژوویی و یەکە کارگێڕییەکانی خانەقین بشێوێنرێت. یەکێتی رایدەگەیەنێت کە ئەم هەنگاوە ئامانج لێی لاوازکردنی پێگەی کوردە لە ناوچە دابڕێنراوەکان و بە تەواوی پێچەوانەی مادەی 140ـی دەستور و بنەماکانی پێکەوەژیانە.

مەڵبەندی خانەقین پشتیوانی تەواوی خۆی بۆ گەنجان، چالاکوانان و هەر هەڵوێستێکی مەدەنی و ناڕەزایەتییەکی جەماوەری دەربڕیوە کە دژی ئەم بڕیارە بوەستنەوە. راگەیەندراوەکە ئاماژەی بەوە کردوە کە یەکێتی هەمیشە لەگەڵ دەنگی رەوای خەڵکی ناوچەکەیە بۆ پوچەڵکردنەوەی ئەم هەنگاوە نایاساییانە.

لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا، داوا کراوە دەستبەجێ ئەم هەنگاوە رابگیرێت، چونکە یاری کردن بە سنوری ئیداری خانەقین بە "یاری کردن بە سەقامگیری ناوچەکە" وەسف کراوە. یەکێتی دوپاتی دەکاتەوە کە پاراستنی یەکە کارگێڕییەکانی خانەقین ئەرکێکی نیشتمانییە و سازشی لەسەر ناکەن.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی نەهێشتنی مادە هۆشبەرەکانی دەزگای ئاسایشی هەرێم لەناوبردنی کۆمەڵێک مادەی هۆشبەری بەشێوەی زانستیانە رادەگەیەنێت.

عەقید کارزان شێرکۆ وتەبێژی دەزگای ئاسایشی هەرێم لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ئەمڕۆ بە ئامادەبوونی لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەو مادە هۆشبەرانەی لە ساڵی 2025 دەستیبەسەردا گیراوە و فەرمانی لەناوبردنی بۆ دەرکراوە ئەمڕۆ بەشێوەیەکی زانستیانە لەناوبرا.

وتیشی، ئەو مادانە لە کۆمەڵێک مادەی جیاواز پێکهاتوون و دەستیان بەسەرداگیراوە، کە پێکهاتبوون لە بڕی( 410 کیلۆ لە جۆری کریستاڵ، 35 کیلۆ تلیاک، 29 کیلۆ حەشیس، سێ کیلۆ رووەکی حەشیش، سێ کیلۆ ماریوانە، یەک کیلۆ هێرۆین، 180 کیلۆ کەپتاگۆن، 32 کیلۆ تۆی شادانە و کۆمەڵێک مادەی تر).

وتەبێژی دەزگای ئاسایشی هەرێم ئاشکرایکرد، لە هەوڵەكانیان بەردەوام دەبن بۆ دەستگیركردنی بازرگانان و بەكارهێنەرانی مادەی هۆشبەر.

بۆ زانیاری زیاتر کلیک لێرە بکە.....

مەزڵوم عەبدی دەڵێت: رێککەوتنەکەیان لەگەڵ دیمەشق باشترین بژاردە بوو، بەڵام ئەگەر رێککەوتن شکست بهێنێت تا کۆتایی شەڕ دەکەن و دەستبەرداری مافەکانیان نابن.

مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات'هەسەدە'، لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتدا لەگەڵ کەناڵی "PBS"ـی ئەمریکی، وردەکاریی رێککەوتنی نێوان کورد و حکومەتی ناوەندیی دیمەشقی ئاشکراکرد.

مەزڵوم عەبدی رایگەیاند، رێککەوتنەکەیان لەگەڵ ئەحمەد شەرع سەرۆکی سوریا باشترین بژاردە بووە لەژێر ئەو فشارە سەربازی و ئابورییانەی رووبەڕووی کورد ببووەوە. دەشڵێت؛ ئەمە باشترین رێککەوتن نییە بۆ کورد، بەڵام بۆ بەدیهێنانی سەقامگیری و ئاگربەست پەسەندیان کرد.

مەزڵوم عەبدی جەختیکردەوە، ئامانجی سەرەکییان "ئۆتۆنۆمی"یە، بەڵام بەهۆی بارودۆخی ئێستاوە، دیمەشق تەنها "بەڕێوەبەریی خۆجێی" قبوڵ کردووە. هۆشداریشی دا کە ئەگەر رێککەوتنەکە شکست بهێنێت، تا کۆتایی شەڕ دەکەن و دەستبەرداری ناوچە کوردییەکان نابن.

فەرماندەی هەسەدە هۆشداریدا داعش هێشتا زۆر بەهێزە و دەستی بە شارە گەورەکان گەیشتووە، ئاماژەی بەوەشکرد گواستنەوەی پێنج هەزار و 700 زیندانی مەترسیدار بۆ عیراق داعش لاواز دەکات، بەڵام چۆڵکردنی کەمپی "هۆل" و ونبوونی 10 هەزار ژن و منداڵی داعش مەترسییەکی گەورەیە.

مەزڵوم عەبدی بێئومێدیی خۆی لە هەڵوێستی ئەمریکا نەشاردەوە و رایگەیاند، کاتێک چەکدارانی سوریا هێرشی کردە سەریان، ئەمریکا پارێزگاریی لێ نەکردن، ئێستا خەڵکی ئەوان هەست بەبێ ئومێدییەکی زۆر دەکەن بەرانبەر واشنتۆن.

بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی شەپۆلێکی بارانبارین هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە و تا رۆژی شەممەی داهاتوو بەردەوام دەبێت.

 بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێم بڵاویکردەوە، سبەینێ ئاسمان بە گشتی نیمچە هەورە دەبێت، هەندێک کات لەسەر ناوچە شاخاویەکان بارانی مامناوەند و هەورە بروسکە دەبێت.

ئاماژەی بەوەشکرد، ئاسمان بە گشتی نیمچە هەورە دەبێت و پلەکانی گەرما نزم دەبنەوە.

کەشناسی راشیگەیاند، رۆژی پێنجشەممە لە ئەنجامی هاتنی نزمە پاڵەپەستۆیەک بۆ سەر ناوچەکە، گۆڕانکاری لە کەشوهەوا دروست دەبێت، بارانبارین دەستپێدەکاتەوە و پلەکانی گەرما نزم دەبنەوە، هەروەها بەفر بارین لەسەر ناوچە شاخاویە سنوریەکان و بەرزەکان ،کاریگەری ئەم ناجێگیریە بۆ رۆژانی هەینی و شەممە درێژ دەبێتەوە .

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی

هەولێر: 18 پلەی سیلیزی

پیرمام: 14 پلەی سیلیزی

سۆران: 16 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران: 8 پلەی سیلیزی

سلێمانی: 19 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ: 19 پلەی سیلیزی

دهۆک: 17 پلەی سیلیزی

زاخۆ: 18 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە: 19 پلەی سیلیزی

گەرمیان: 21 پلەی سیلیزی

وەزارەتی دارایی هەرێم دەڵێت؛ ئەمڕۆ لیستی موچەی مانگی دوو رادەستی فەرمانگەی ژمێریاری وەزارەتی دارایی عیراق دەكرێت.

وەزارەتی دارایی هەرێم لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، ئەمڕۆ لیستی موچەی مانگی دووی موچەخۆرانی هەرێمی كوردستان و راپۆرتی تەرازووی پێداچوونەوەی مانگی كانوونی دووەم لەلایەن تیمی تەكنیكی وەزارەتی داراییەوە رادەستی فەرمانگەی ژمێریاری وەزارەتی دارایی عیراق دەكرێت.

بەپێی بەدواداچوونێكی كوردسات نیوزیش، هۆكاری دواكەوتنی ناردنی لیستی موچە بۆ بەغداد ئەوەبووە كە لیستی موچەی خانەنشینان نەچووەتەسەر سیستمی پەیڕۆڵ و تائێستا هەر لەسەر كاغەز ئامادە دەكرێت.

هاوکات لەگەڵ تێپەڕبوونی چوار ساڵ بەسەر جەنگی روسیا و ئۆکرایندا، ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین، هێرشێکی توندی کردە سەر لێپرسراوانی روسیا و مۆسکۆی تۆمەتبار کرد بەوەی لە پرسی ئاشتیدا "خەریکی یاریی سیاسیین".

زیلینسکی رایگەیاند، ڤلادیمێر پۆتن دەیەوێت لە رێگەی نزیکبوونەوە لە دۆناڵد ترەمپ، پێگەی دانوستانی کیێڤ لاواز بکات، وتیشی: "ئەوان ئەکتەرێکی زۆر خراپن، یاری بە ترەمپ و تەواوی جیهان دەکەن."

سەرۆکی ئۆکراین جەختیکردەوە، روسەکان بە هیچ شێوەیەک لە کۆتاییهێنان بە جەنگ جیدی نین و تەنها دەیانەوێت جیهان وا تێبگەیەنن کە دەکرێت متمانەیان پێ بکرێت.

لە لایەکی دیکەوە، ئۆلێکساندەر سیرسکی، فەرماندەی گشتیی سوپای ئۆکراین، هەواڵێکی چاوەڕواننەکراوی راگەیاند و ئاشکرای کرد کە هێزەکانیان سەرکەوتنێکی گەورەیان بەدەستهێناوە و توانیویانە 400 کیلۆمەتر چوارگۆشە لە هەشت ناوچەی باشوری وڵاتەکەیان کۆنتڕۆڵ بکەنەوە.

ئەم پێشڕەوییە لە کاتێکدایە کە لە ماوەی دوو ساڵ و نیوی رابردوودا سوپای روسیا بەردەوام لە پێشڕەویدا بووە، بۆیە کۆنتڕۆڵکردنەوەی ئۆکراین وەک وەرچەرخانێکی گرنگ لە بەرەکانی جەنگدا دەبینرێت.

بەپێی ڕاپۆرتە نێودەوڵەتییەکان لە ساڵی ٢٠٢٦دا، ئاماری کوژراو و بریندارانی هەردوولا بە سەدان هەزار کەس دەخەمڵێندرێت (هەرچەندە هەردوو دەوڵەت ئاماری راستەقینە دەشارنەوە).

هاوکات زیاتر لە 10 ملیۆن ئۆکراینی ماڵ و حاڵی خۆیان جێهێشتووە، کە بەشێکی زۆریان لە وڵاتانی ئەوروپا وەک پەنابەر دەژین.

لەلایەکی دیکەشەوە، ژێرخانی وزە و شارە پیشەسازییەکانی ئۆکراین بە رێژەی زیاتر لە 50٪ زیانیان بەرکەوتووە.

جیهان لە دوای 24ـی شوبات

ئەم جەنگە تەنها لەناو خاکی ئۆکراین نەمایەوە، بەڵکو کاریگەرییەکانى جیهانی گرتەوە:

ناتۆ، هاوپەیمانییەکە فراوانتر بوو و وڵاتانی وەک سوید و فینلاند بوونە ئەندام، کە ئەمە رێک پێچەوانەی ویستەکانی مۆسکۆ بوو.

ئابوری، نرخی سوتەمەنی و خۆراک لە جیهاندا گەیشتە ئاستێکی پێوانەیی، و جیهان دابەشبوو بەسەر دوو جەمسەری رۆژئاوا و هاوپەیمانیی نوێی رۆژهەڵات.

لە چوارەم ساڵیادیدا، هێشتا زمانی چەک بەرزترە لە زمانی دیپلۆماسی. روسیا جەخت لەسەر "دیاریکردنی سنوورە نوێیەکان" دەکاتەوە و ئۆکراینش بە پاڵپشتیی ئەمریکا و ئەوروپا سورە لەسەر وەرگرتنەوەی هەموو خاکە داگیرکراوەکانی، لە نێویاندا نیمچەدوورگەی کریمیا.

لەکاتێکدا دەنگۆی هێرشی سەربازیی ئەمریکا بۆ سەر ئێران پەرەی سەندووە، راپۆرتە رۆژنامەوانییەکان ئاشکرای دەکەن کە ناوخۆی ئیدارەی ترەمپ لەسەر ئەم پرسە دابەش بووە و راوێژکارە نزیکەکانی هۆشداریی دەدەنە سەرۆکی ئەمریکا.

ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەتی ئەمریکا و جارید کۆشنەر، زاوای ترەمپ، داوایان لە سەرۆکی ئەمریکا کردووە، لە ئێستادا هیچ هێرشێکی سەربازی نەکاتە سەر تاران و دەرفەت بە هەوڵە دیپلۆماسییەکان بدات.

هاوکات ماڵپەڕی ئەکسیۆس بڵاویکردەوە، سەرۆکی ئەرکانی هاوبەشی ئەمریکا هۆشداری داوەتە ترەمپ، کە هێرشکردنە سەر ئێران مەترسیی زۆر گەورەی بۆ سەر بەرژەوەندییەکانی واشنتۆن و سەقامگیریی ناوچەکە دەبێت.

ئەوەشی خستوەتەڕوو، سەرۆكی ئەركانی هاوبەشی ئەمریكا لەوبڕوایەدایە هەر هێرشێك بۆ سەر ئێران شەڕی درێژخایەنی لێدەكەوێتەوە.

دۆناڵد ترەمپ لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "تروس سۆشیال" وەڵامی ئەم راپۆرتانەی دایەوە و میدیاکانی بە بڵاوکردنەوەی هەواڵی چەواشەکار تۆمەتبار کرد و ترەمپ رایگەیاند: ئەمریکا دەتوانێت بە ئاسانی لە هەر رووبەڕووبوونەوەیەکدا بەسەر تاراندا سەربکەوێت.

ترەمپ جەختیکردەوە، سەرۆکی ئەرکانی هاوبەشی ئەمریکا دژی جەنگ نییە، بەڵکو تەنها ئاشتی دەوێت، بەڵام ئەگەر فەرمانی پێبدرێت "تەنها یەک شت دەزانێت، ئەویش سەرکەوتنە."

سەرەڕای ئەم جیاوازیی بیروڕایانە لە ناو کۆشکی سپی، جووڵە سەربازییەکانی ئەمریکا لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەردەوامن، ئەمەش وایکردووە چاودێران پێشبینی بکەن کە ناوچەکە لەبەردەم چەند رۆژێکی یەکلاکەرەوەدایە.

ئەمڕۆ سێشەممە، نرخى نه‌وت له‌ بازاڕه‌كانى جیهاندا رووى لە دابەزین کرد؛ ئەوەش سەرەڕای بەردەوامیی گرژییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و تەمومژاویی سیاسەتی بازرگانیی ئەمریکا.

 نەوتی خاوی برێنتبە رێژەی ٪0.1ـی دابەزی و نرخى هەر بەرمیلێک گەیشتە 71 دۆلار و 40 سەنت، ئەمە لەکاتێکدایە دوێنێ بەرزترین ئاستی لە دوای مانگی تەمموزەوە تۆمارکردبوو.

هاوکات نەوتی خاوی تێکساس بە رێژەی 0.2٪ نرخەکەی دابەزی و هەر بەرمیلێکی بە 66 دۆلار و 20سەنت مامەڵەی پێوەدەکرێت.

شارەزایانی ئابوری ئاماژە بەوەدەکەن، ناجێگیریی رەوشی سیاسی و یەکلایی نەبوونەوەی بڕیارە بازرگانییەکانی واشنتۆن، کاریگەری راستەوخۆیان لەسەر بەرزبوونەوە و دابەزینی نرخەکان لە بازاڕە نێودەوڵەتییەکاندا هەبووە.

جیهان تەنها چەند هەنگاوێک لە جەنگێکی وێرانکەرەوە دوور بوو؛ ماڵپەڕی ئەکسیۆس وردەکاریی ئەو پلانە سەربازییە ئاشکرا دەکات کە دۆناڵد ترەمپ بۆ لێدانی ئێران دایڕشتبوو.

ماڵپەڕی ئەکسیۆسی ئەمریکی لە راپۆرتێکدا بڵاویکردەوە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا چەند رۆژێک لەمەوبەر بڕیاری وەشاندنی گورزێکی سەربازیی بۆ سەر ئامانجە هەستیارەکانی ناو ئێران دابوو، بەڵام لە دوا ساتەکاندا بڕیاریدا دەرفەتێکی تر بە دیپلۆماسی بدات.

بەپێی زانیارییەکانی ئەکسیۆس، سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئەمریکا راستەوخۆ هۆشداریی داوەتە ترەمپ و رایگەیاندووە، هێرشکردنە سەر ئێران مەترسیی زۆر گەورەی بۆ سەر بەرژەوەندییەکانی واشنتۆن و سەقامگیریی ناوچەکە دەبێت.

ئەوەشی خستوەتەڕوو، سەرۆكی ئەركانی هاوبەشی ئەمریكا لەوبڕوایەدایە هەر هێرشێك بۆ سەر ئێران شەڕی درێژخایەنی لێدەكەوێتەوە.

هاوکات، نیشتنەوەی فڕۆکە سووتەمەنی هەڵگرەکانی ئەمریکا لە فڕۆکەخانەی 'بن گۆریۆن'ی ئیسرائیل، ئاماژەیەکی روونە بۆ ئەوەی کە ئامادەکارییە سەربازییەکان نەک نەوەستاون، بەڵکو گەیشتوونەتە بەرزترین ئاست.

ئاژانسەکان ئاماژەیان بەوەکردووە، لە ئێستاشدا ئیدارەی ترەمپ لەناو گفتوگۆیەکی قورسدایە سەبارەت بەوەی کە ئایا هێرشی سەربازی هیچ سودێکی راستەقینەی دەبێت، یان تەنها رەوشەکە بەرەو تەقینەوەیەکی گشتگیر دەبات.