ئەو ئەندامەی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عیراق راشیدەگەیەنێت، ئەو بەرەوپێشچونانە دوای ئەوە ھاتونەتە دی لەماوەی رابردوو وەفدەکانی ھەرێم چەندین سەردانیان بۆ بەغدا ئەنجامداوە.
شیروان میرزا راشیگەیاند، لەدواین سەردانی شاندی ھەرێم بۆ بەغدا بەسەرۆکایەتی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی ھەرێم چەندین دیداری گرنگ بۆ چارەسەرکردنی کێشە داراییەکانی ھەرێم ئەنجامدراون و پر بەرھەم بوون.
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێم دوای سەردانەکەی بۆ بەغداد کە چەند رۆژێکی خایاند و زنجیرەیەک کۆبوونەوەی لەگەڵ لێپرسراوانی حزبی و حکومی عێراق ئەنجامدا رایگەیاند، لەگەڵ حکومەتی عێراق نزیکن لە رێککەوتنی کۆتایی لەسەر میکانیزمەکانی جێبەجێکردنی یاسای بودجەی عێراق.
ئاماژەی بەوەشکردووە، نیازپاکی ھەردوولا بۆ پابەندبوون بە دەقی یاساکە، کاریگەری باشی دەبێت لەسەر رەوشی دارایی ھەرێم و پەیوەندییەکان لەگەڵ بەغداد و ھەرێمی کوردستانیش دەباتە قۆناغێکی نوێوە.
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە مەراسیمێکدا لە قەزای کۆیە رایگەیاند، لەگەڵ لایەنی عێراقی گفتوگۆمان لەسەر چۆنێتی جێبەجێکردنی بودجەی ٢٠٢١ کرد و لەماوەیەکی نزیکدا ھیچ بەربەستێک لەبەردەم حکومەتی فیدراڵ نامێنێت بۆ ناردنی شایستە داراییەکانی ھەرێم.
وتیشی، گەشبینم بەوەی لە ریشەوە بتوانین کێشەکانی نێوان ھەرێم و بەغداد چارەسەر بکەین، کە ھیچ بیانویەکیش نەما دەبێت فشار بخرێتە سەر حکومەتی فیدراڵی.
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە مەراسیمی دابینکردنی ١٠ گۆڕەر بۆ ١٠ وێستگەی کارەبا لە کۆیە رایگەیاند، کەرتی کارەبا لە ئاستی چاوەڕوانی خەڵک و وەزارەت نییە و بۆ نەھێشتنی کێشەی کارەبا پێویستیان بە ھەماھەنگی زیاترە.
وتیشی، ھەرێم لە بەرھەمھێنانی کارەبا کێشەی نییە و کێشە لە گواستنەوە و دابەشکردنی کارەبا ھەیە.
رونیکردەوە، لە بەرھەمھێنانی کارەبا توانیویانە پشت نەبەستن بە گازۆیل و نەوتی رەش، بەڵام تێچووی کارەبا بۆ حکومەتی ھەرێم بەرزە و پێویستیان بە ھاوکاری کەرتی تایبەت ھەیە.
قوباد تاڵەبانی دەشڵێت، لە پرسی کارەبا ھەماھەنگی لەگەڵ بەغداد گرنگە و رەنگە بتوانین کێشەی کارەبای حکومەتی فیدراڵ چارەسەر بکەین.
لای خۆشییەوە کەمال محەمەد ساڵح وەزیری کارەبای حکومەتی ھەرێم رایگەیاند، گرنگی بە سێکتەری بەرھەمھێنان و دابەشکردنی کارەبا دراوە و لە بواری دابەشکردنی کارەبا زیاتر لە ٤٠٠ پڕۆژە ئەنجامدراوە.
وتیشی، وێستگەکانی دێرەلوک و زاخۆ بە زووترین کات دەکەونەکار و کێشەی کارەباش لە وێستگەی دەربەندیخان چارەسەر کراوە.
قوباد تاڵەبانی لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ رۆژنامەی سەباح دەڵێت، ھەرێمی کوردستان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان پەڕەیەکی نوێی لەگەڵ بەغداد کردووەتەوە و لەم چوارچیوەیەشدا و بۆ دەرخستنی پابەندیمان بە یاسای بودجەوە لەگەڵ سەرۆک وەزیران، وەزیرانی دارایی و نەوت و چاودێری دارایی کۆبووینەتەوە، بە ھەموو لایەنە جێبەجێکار و تەشریعییەکانیشمان وتووە ھەرێم پابەندییەکانی لە یاسای بودجەدا جێبەجێ دەکات و ھۆکار نابین بۆ تێکدانی رێککەوتنی نێوانمان لەگەڵ بەغداد، ئەم ھەڵوێستەشمان لەوەوە سەرچاوە دەگرێت کە سورین لەسەر بەردەوامیدان بە پەیوەندییەکانمان لە چوارچێوەی دەستوردا.
جێگری سەرۆکی حکومەت باسی لەوەش کردووە، عێراق وڵاتی ھەموومانە و ئێمەش بەشێکین لە خەم و چارەسەرەکانیشی و ھەوڵی چارەسەرکردنی کێشەکانی دەدەین، سەردانەکانیشمان بۆ بەسرە، زیقار، ئەنبار و ناوچەکانی باشور لەپێناو ئاڵوگۆڕی بۆچوونەکاندا بووە تاکو چارەسەری نیشتمانی ھاوبەش بدۆزینەوە.
لەبارەی ھاوکاری پێشمەرگە و سوپای عێراقیشەوە قوباد تاڵەبانی بە رۆژنامەکەی وتووە، ھەرێم ئامادەیە بۆ ئاڵوگۆڕی ئەزموون و بەشداریکردن لە پڕکردنەوەی بۆشاییەکانی نێوان ھێزەکانی پێشمەرگە و ھێزەکانی عێراق کە تیرۆریستان کردوویانە بە خاڵی ئەنجامدانی ھێرشە تیرۆریستییەکانیان.
بە ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێم، لە قەزای کۆیە رێوڕەسمێکی تایبەت بە دابینکردنی ١٠ گۆڕەر بۆ ١٠ وێستگەی کارەبا بەبڕی دوو ملیار و ٧٢٨ ملیۆن دینار بەڕێوەچوو، لەو رێوڕەسمەدا قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، سەرەڕای ئەو کارانەی کراون، بەڵام کەرتی کارەبا لە ئاستی چاوەڕوانی خەڵکی کورستان و وەزارەتی کارەبا و ئێمەشدا نییە.
لە ڕێوڕەسمەکەدا کە رۆژی پێنج شەممە ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ بەڕێوەچوو، قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەدا، لە ھەرێمی کوردستان کێشەی بەرھەمھێنانی کارەبا نییە، بەڵکو کێشەی سەرەکی کەرتی کارەبا کۆنبوونی تۆڕەکانی گواستنەوەی کارەبا و چۆنییەتی دابەشکردنی کارەبایە، لەم چوارچێوەیەشدا رایگەیاند حکومەت پلانی ھەیە بە ھاوکاری کەرتی تایبەت کاربکەن بۆ نۆژەنکردنەوەی تۆڕەکانی گواستنەوەی کارەبا و پێداچوونەوەش دەکەن بە شێوازی دابەشکردنی کارەبا، ھەروەھا ڕێوشوێنی توندیش دەگیرێتەبەر بەرامبەر بە ھەرجۆرە زیادەڕۆییەک لەسەر ئەم کەرتە.
لە بەشێکیتری وتارەکەیدا جێگری سەرۆک وەزیران رایگەیاند، سەرباری ھەوڵەکانی وەزارەتی کارەبا، کەچی ھێشتا تێچووی بەرھەمھێنانی کارەبا زۆر بەرزە و بۆ چارەسەرکردنی ئەمەش پلانی حکومەت ئەوەیە بۆ بەرھەمھێنانی ١٠٠٪ی کارەبا بەتەواوی پشت بە گازی سروشتی ببەستێت.
لە درێژەی وتارەکەیدا قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەدا کە لە دانووستانەکانیان لەگەڵ حکومەتی فیدراڵ ھاوتەریب لەگەڵ پرسی بودجە باسی کێشەی کارەباش دەکەن و ھەوڵ ھەیە بۆ دروستبوونی ھەماھەنگی لەنێوان ھەر دوو حکومەتی فیدراڵ و حکومەتی ھەرێم و ڕایگەیاند بە ھەماھەنگی نێوان ھەردوو حکومەت دەکرێت بەشێکی بەرچاوی کێشەی کارەبای عێراق و ھەرێمی کوردستانیش چارەسەر بکرێت.
سەبارەت بە چۆنییەتی بەرەوپێشچوونی دانووستانەکانی نێوان ھەرێم و بەغدا لەسەر جێبەجێکردنی یاسای بودجە، جێگری سەرۆک وەزیران باسی لەوەکرد کە لەم رۆژانەی دواییدا دانووستانەکان زۆر باش بەڕێوەچوون و لیژنە لاوەکییەکان ھەنگاوی باشیان ناوە بە ئاراستەی رێککەوتن لەسەر دیاریکردنی میکانیزمێک بۆ جێبەجێکردنی یاساکە و لە داھاتوویەکی نزیکدا ھیچ بەربەستێک نامێنێت لەبەردەم جێبەجێکردنی یاسای بودجەی فیدراڵی.
ھەر لەمبارەیەوە قوباد تاڵەبانی جەختی لەوە کردەوە حکومەتی ھەرێم نەک ھەر بە تەواوی پابەندە بە جێبەجێکردنی یاسای بودجەوە، بەڵکو گەشبینیشین کە بتوانین ھەموو کێشەکانمان لەگەڵ حکومەتی فیدرال لەڕێگەی دانووستانەوە چارەسەربکەین.
بە ئامادەبوونی ژمارەیەک لە پزیشکان و پسپۆڕانی نەخۆشی منداڵان، بە چاودێری وەزیری تەندروستی حکومەتی ھەرێمی کوردستان، یەکەمین دیداری منداڵ بۆ تەندروستی و ژیان لە ھەولێر بەڕێوەچوو.
لەو دیدارەدا پزیشکان و پسپۆڕانی نەخۆشی منداڵان باسیان لەوە کرد، منداڵ ئایندەی نەتەوەیەکە و پێوستی بەوەیە زیاتر گرنگی پێ بدرێت، ھەر لە قۆناغی لە دایک بوونییەوە تا ئەو کاتەی گەشە دەکات و قۆناغی منداڵابوون تێدەپەڕێنێت، ئاماژەیان بەوەشکرد، پێویستە منداڵ بەردەوام چاودێری بکرێت نەک تەنھا لەو کاتانەدا کە تووشی نەخۆشی دەبێت.
وەزارەتی دارایی و ئابووری حکومەتی ھەرێم بڕیاریدا منحەی ٦٣٩ زیندانی سیاسی خەرج بکرێت، بەپێی نوسراوکەی وەزارەتی دارایی و ئابووری ھەرێم ئەو بڕە پارەیە تەنھا بۆ ئەو زیندانە سیاسیانەیە کە ھیچ موچەکەیەکیان نییە.
بە پێی ڕاگەیەندراوێکی وەزارەتی تەندروستی ھەرێم، لە ماوەی ٢٤ سەعاتی ڕابردوو لە ھەرێمی کوردستان ٥٨٩ کەسی تر تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و ٧ تووشبووی تری کۆرۆنا گیانیان لە دەستدا و ٧٩١ تووشبووی تری ڤایرۆسەکە چاکبوونەتەوە.
دوای ئەوەی لە ژمارەیەک راگەیاندنەوە ھەواڵی تۆمارکردنی حاڵەتی کەروی ڕەش لە پارێزگای کەرکوک بڵاو کرایەوە، بەروبەرایەتی تەندروستی کەرکوک تۆمارکردنی ئەو نەخۆشیەی ڕەتکردەوە و ئاماژەی بۆ ئەوە کرد، کەڕوی ڕەش نەخۆشیەکی کۆنە و پێشوتر ھەبوە.
ھەروەھا رونیکردوەتەوە تەندروستی کەرکوک ھیچ ئامێرێکی بۆ دەستنیشان کردنی ئەو نەخۆشیە نیە، بۆیە نازانرێت لەئێستادا ھیچ حاڵەتێکی لەو جۆرە لە پارێزگاکەدا ھەیە یاخود نا، تا ئێستاش تەندروستی کەرکوک ھیچ حاڵەتێکی توشبونی بە کەڕوی ڕەش رانەگەیاندوە.
لە راگەیەندراوێکی بەرێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانیدا ھاتووە، بەیانی ئەمڕۆ سەعات ٤:٣٠ دەقە زانیاری گەیشتە پۆلیسی دوکان بەبوونی بریندارێک لەناو خواردنگەیەک لە قەزای دوکان،پۆلیسی فریاکەوتنی دوکان دەستبەجێ گەیشتنە شوێنی ڕوداوەکەو توانرا بریندارەکە ڕەوانەی نەخۆشخانەبکرێت، کە تۆمەتبار لە کاتی خەودا بلۆکێکی کێشابوو بەسەریدا و ھەڵاتبوو.
ئاماژە بەوەشکراوە، دوای وەرگرینی فەرمانی دادوەر پۆلیسی فریاکەوتنی دوکان لێکۆڵینەوەکانی دەستپێکردوو توانرا لەماوەیەکی کەمدا تۆمەتبار دەستگیربکرێت، کە بەرەو شوێنێکی تر ھەڵاتبوو .
پۆلیسی سێمانی راشیگەیاندووە، لەئێستادا تۆمەتبار (ج ، ج ، ع ) تەمەن ٢٣ ساڵ بەبڕیاری دادوەر ڕاگیراوە و لێکۆڵینەوە لەگەڵیدا بەردەوامە .
(بەشیر حەداد) لە چاوپێکەوتنێکدا ڕایگەیاند: پێشنیارەکەی وەزیری دارایی بۆ لێبڕینی مووچەی فەرمانبەرانی عێراق لە ژێر ناوی (باج)، دژی ماددەی (٣٤)ی یاسایی بودجەیە و ئەنجوومەنی نوێنەران پشتیوانی لەو پێشنیارەی حکومەت ناکات.
ڕوونیشیکردەوە، تا ئێستا حکومەت ھیچ داواکارییەکی ئاڕاستەی دەستەی سەرۆکایەتی ئەنجوومەنی نوێنەران نەکردووە بۆ گۆڕانکاری وزاری.
ئاشکراشی کرد، حکومەتی ھەرێم و بەغداد لەسەر میکانزمەکانی جێبەجێکردنی ماددەی (١١)ی بودجە گەیشتوونەتە ڕێککەوتن و لە چەند ڕۆژی داھاتوو بەرەوپێشچوونی باش دێتە ئاراوە، بە تایبەت لەسەر دۆسیەی (داھاتی نەوت و دەروازە سنورییەکان و مووچەی فەرمانبەران). وتیشی، وەفدەکەی ھەرێم پابەندی تەواوی خۆی بە یاسایی بودجەی عێراق نیشانداوە.
"ئاری جەلال" سەرۆکی دەزگای لوتکە بۆ کاروباری پەنابەران بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، شەپۆلێکی تری کۆچ بەرەو وڵاتانی ئەوروپا دەستپێکردووەتەوە، ژمارەیەکی زۆری کۆچبەری کوردیش لە کەناراوەکانی تورکیا ماونەتەوە و ڕێگەی دەربازبوونیان بۆ وڵاتانی ئەوروپا نییە.
وتیشی، ژمارەیەکی زۆری کۆچبەری کورد لە وڵاتانی سوید و نەرویژ و دانیمارک و فللەندە مافی پەنارییان ڕەتکراوەتەوە، ھەڕەشەی مەترسی بە زۆر ناردنەوەیان بۆ ھەرێمی کوردستان لەسەرە.
ڕاشیگەیاند، بە پێی ئامارەکان ساڵی ڕابردوو بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا و داخستنی سنورەکان، ٣٤ ھەزار کەس ڕوویان لە وڵاتانی ئەوروپا کردووە، لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ساڵی ٢٠١١ش، نزیکەی ٦ ھەزار و ٥٠٠ پەنابەر بە زۆرەملێ دیپۆرتی عێراق و ھەرێمی کوردستان کراونەتەوە.
ھاوکات بە پێی ھەواڵێکی بەشی کوردی ڕادیۆی سوید، لەسەر داوای پۆلیسی ھەواڵگری سوید و دەزگای کۆچ ٣٨ پەنابەری کورد ھەڕەشەی دیپۆرتکردنەوەیان بۆ تورکیا لەسەرە و بڕیاری ناردنەوەیان دراوە.
پارێزەرانی ئەو کەسانە و چەند پەرلەمانتارێکی ئەو وڵاتە دەڵێن، بڕیاری دیپۆرتکردنەوەی ئەو کەسانە نایاساییە.
(دکتۆر بەرھەم ساڵح) لە توێتێکدا ئاماژەی بەوەکردووە "سەرباری لەشکرێشی و پێشێلکردنی سەروەری و شەڕ و ئاوارە بوونی خەڵک، بڕینەوەی دارستانە سروشتیەکان لە ھرور و باتیفا و ناوچە سنووریەکانی کوردستان تاوانە دژ بە مرۆڤ و ژینگە، مایەی چاوپۆشی نیە.
ڕاشگەیاندووە، ئەرکیانە لە حکومەتی فیدراڵ و ھەرێم ھاوکاربین بۆ ڕاگرتنی ئەم دەستدرێژی و تاڵانیە و سزادانی تاوانکاران.
لە ھاوکات ھەر لەوبارەیەوە لەشکر حەمید- سەرۆکی لیژنە ھاوبەشەکانی قائیمقامیەتی سلێمانی رایگەیاند: لە درێژەی ھەڵمەتی گەڕان و بەدواداچونەکانی لیژنە ھاوبەشەکانی قائیمقامیەت بۆ دوکان و بازاڕ و شوێنەگشتییەکان و پشکنینی ئەو کاڵاو شمەک و خواردەمەنییانەی رۆژانە لەلایەن بازرگانەکانەوە بە ھاوڵاتیان دەفرۆشرێت، لیژنەی کۆگاکان لە گەڕەکی راپەڕینی شاری سلێمانی لە کۆگایەکدا دەستی بەسەر بڕی (٣) تۆن و (٤٥٠)کگم (توتن ) ی بەسەرچووی نێرگەلەدا گرت.
ئاماژەی بەوەشکرد ، خاوەنەکەی بەنیازبووە بە کافتریاکانی شاری سلێمانی بفرۆشێت و ساغی بکاتەوە.
سەرۆکی لیژنە ھاوبەشەکانی قائیمقامیەت وتیشی ، کە کێشانی نێرگەلە لە رووی تەندروستییەوە زیانی چەند ھێندەی جگەرەیە، ئەگەر بێت و پێداویستییەکانی بەسەرچوبن یاخود خراپبوبن ئەوا زیانەکەی چەند بەرامبەرە.
ھەروەھا دوابەدوای دەستبەسەرداگرتنی ئەو توتنە بەسەرچووە بە فەرمانی قائیمقامی سلێمانی لەلایەن لیژنەی لەناوبردنەوە لەناو براو خاوەنەکەیش روبەروی رێکاری یاسایی توند دەکرێتەوە.