بەڕێوەبەرایەتی ئۆپەراسیۆنەکانی دەزگای ئاسایشی ھەرێم، پێنج گروپ و تاقمی تیرۆریستی داعشی ئاشکراکرد و رایگەیاند، لە ئەنجامی بەدواداچوونی ورد و چاودێریکردن، زانیارییان دەستکەوت کە تیرۆریستانی داعش پیلانیان داناوە بۆ ئەنجامدانی چەندین کردەوەی  تیرۆریستی لەچەند شار و ناوچەیەکی جیاجیا، دواتر لە سلێمانی و گەرمیان و ھەڵەبجە و شارەزوور و ناوچە دابڕێندراوەکان ژووری ئۆپەراسیۆن پێکھێنرا و لەئەنجامدا زانیاری وردیان لەسەر تیرۆریستەکان کۆکردەوە و دواتر ناسنامەی ئەندامانی گروپەکان و شوێن و مانەوەیان دەستنیشانکران.

ئاماژەی بەوەشکردووە، پاش پێنج مانگ کارکردنی بەردەوام و لە دەیان ئۆپەراسیۆندا ٥٥ تیرۆریست کە ئەندامی تۆڕ و گروپەکانی داعش بوون دەستگیرکران، کە لەو ژمارەیە حەوتیان لە کەرکوک و ١٧یان لە سلێمانی و ١٢یان لە گەرمیان و ١٣یان لە ھەڵەبجە و سەیدسادق و شارەزوور و پێنجوێن لەگەڵ شەش تیرۆریستی دیکە کە پەیوەندی راستەوخۆیان لەگەڵ گروپەکەی کەرکوک ھەبووە لە سلێمانی دەستگیرکران.

ئاماژەی بەوەشکرد، لەناو دەستگیرکراوەکاندا سیانیان ئەمیر و تیرۆریستی گەورەن و پیلانیان دانابوو لە چەندین شاری ھەرێم کردەوەی تیرۆریستی ئەنجامبدەن.

کۆڵبەرێکی دیکە بە تەقەی ھێزە ئەمنییەکانی ئێران لە سنوری بانە کوژرا، بەوەش لە ماوەی ٢٤ سەعاتدا دوو کۆڵبەر لەو سنورەدا کوژراون. 

رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ لە راپۆرتێکدا بڵاویکردەوە، کۆڵبەرێک بە ناوی جەلال حەیدەریان کە تەمەنی ٢٨  ساڵە، بە تەقەی راستەوخۆی ھێزە ئەمنییەکانی ئێران لە سنوری ھەنگەژاڵ لە بانە کوژرا، بەپێی راپۆرتەکە، ئەو کۆڵبەرە خەڵکی گوندی "قاچیان"ە لە شاری دیواندەرە. 

ئێوارەی رۆژی سێشەممەش کۆڵبەرێکی دیکە تەقەی لێکرا و لە ھەمان سنور کوژرا، بەوەش لە ماوەی ٢٤ سەعاتدا دوو کۆڵبەر لە سنوری بانە کوژراون. 

بەپێی رێکخراوی ھەنگاو، لەسەرەتای پاییزەوە واتە لە ماوەی ٥٥ رۆژدا، پێنج کۆڵبەر بە تەقەی ھێزە ئەمنییەکانی ئێران کوژراون و لانیکەم ٣٥ کۆڵبەری دیکە برینداربوون. 

بەپێی نوسراوێک کە ئاڕاستەی ھۆبە کشتوکاڵییەکانی خۆیان لە قەزا و ناحییەکانی کەرکوک کردووە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی کشتوکاڵی کەرکوک رایگەیاندووە، نوێکردنەوەی گرێبەستە کشتوکاڵییەکانی شارەکە ئەو زەوییانە ناگرێتەوە کە پەیوەستن بە ماددەی ١٤٠ی دەستور، کە ئەو گرێبەستانەی زەویە کشتوکاڵییەکانی سەردەمی رژێمی بەعسە کە بۆ  تەعریب بەسەر عەرەبە ھاوردەکان دابەشیکردوون. 

پێشتریش لیژنەی باڵای جێبەجێکردنی ماددەی ١٤٠، گرێبەستە کشتوکاڵییەکانی تەعریبی لە پارێزگاکە بە بڕیاری ٢٩ی ساڵی ٢٠١٢ی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق ھەڵوەشاندبووەوە. 

بەپێی ئەو نوسراوەی کشتوکاڵی کەرکوک، عەرەبە ھاوردەکان ھیچ مافێکیان بەسەر زەوییە کشتوکاڵییەکانی پێشوویانەوە لە کەرکوک نەماوە. 

کاکەڕەش سدیق ئەندامی لیژنەکە و سەرۆکی ئۆفیسی کەرکوکی لیژنەی جێبەجێکردنی ماددەی ١٤٠ بە کوردسات نیوزی راگەیاند، کۆبوونەوەکە بە سەرۆکایەتی ھادی عامری سەرۆکی لیژنەکە لە بەغداد بەڕێوەدەچێت. 

وتیشی، لە کۆبوونەوەکەدا ھەڵسەنگاندن بۆ کارەکانی رابردوو و ھەروەھا کارەکانی ئێستا و بەرنامەی داھاتووی لیژنەکە دەکرێت. 

کاکەڕەش سدیق ئاماژەی بەوەشدا، وەکو ئۆفیسی کەرکوکی لیژنەکە، دوو یاداشتیان ئاڕاستەی کۆبوونەوەکە کردووە، لەسەر چۆنیەتی کارکردنی ھەنگاوەکانی جێبەجێکردنی ماددەی ١٤٠ لە کەرکوک و ناوچە جێناکۆکەکانی دیکە. 

تەھا جەمال لێپرسراوی دابەشکردنی نەوت لە شاری سلێمانی و دەوروبەری بە کوردسات نیوزی راگەیاند، نەوت لەمەڵبەندی ١٠ لە ناوەندی شاری سلێمانی دابەشدەکرێت و دوای تەواوبونی ئەو مەڵبەندە، لە مەڵبەندی یەکەوە دەستپێدەکەنەوە.

وتیشی، دابەشکردنی نەوت لە قەزاکانی چەمچەماڵ و رانیە و دوکان و ھەڵەبجەی تازە بەردەوام دەبێت، لەسەرەتای مانگی ١٠ی ئەمساڵیشەوە، لە ناوچە شاخاوییەکان و قەزا و ناحیەکانی دەرەوەی شار، ١٤٦ ھەزار ٥٤٠ خێزان نەوتیان وەرگرتووە و لەناو سەنتەری شاریشدا، ٤٤ ھەزار و ١٨٤ خێزان نەوتیان وەرگرتووە.

راشیگەیاند، پێویستیان بە ١١٠ ملیۆن لیتر نەوتە بۆ ئەوەی ھەموو خێزانەکانی سنوری پارێزگای سلێمانی نەوت وەربگرن و تائێستا توانیویانە ٣٨ ملیۆن لیتر نەوت دابەشبکەن.

بەپێی ئامارێکی وەزارەتی سامانە سروشتییەکانیش، لە ماوەی ئەمساڵدا ١٠٠ ملیۆن لیتر نەوت لە ناوچە جیا جیاکانی ھەرێمی کوردستان دابەشکراوە و ھەر خێزانێک ٢٠٠ لیتری وەرگرتووە.

بەڕێوەبەرایەتی نەھێشتنی ماددە ھۆشبەرەکان بڵاویکردەوە، لە ئەنجامی کۆکردنەوەی زانیاری و بەدواداچوونی ورد و بەردەوام، لە چالاکییەکی سەرکەوتوودا توانرا چوار تۆمەتباری مەترسیدار دەستگیربکرێن کە کاری بازرگانی و کڕین و فرۆشتن بە ماددەی ھۆشبەرەوە دەکەن.

ھەروەھا بڕی زیاتر لە یەک کیلۆگرام ماددەی ھۆشبەر لە جۆرەکانی ھیرۆین و کریستاڵ و جامایکا دەستیبەسەرداگیرا، پەڕوای لێکۆڵینەوەش بۆ تۆمەتباران کراوەتەوە و بەپێی یاسای بەرەنگاربوونەوەی ماددە ھۆشبەرەکان روبەڕوی یاسا دەکرێنەوە.

ئالان حەمەسەعید لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، کەمکردنەوەی پڕۆگرامی خوێندن زەرەر لە خوێندکاران دەدات، دڵنیایشدەدەنە مامۆستایان و خوێندکارانی پۆلی ١٢ی ئامادەیی لە سلێمانی کە ماف و بەرژەوەندییەکانیان پارێزراو دەبێت.

وتیشی، وەزارەتی پەروەردە، وەزارەتی ھەموو شوێنەکانە و لە ئەنجومەنی وەزارەت سەبارەت بە خوێندکارانی سلێمانی دادەنیشن، بەڵام جەختیکردەوە لەوەی پڕۆگرامەکانی خوێندن لە ھەموو شوێنێک تەواو دەکرێت. 

وەزیری پەروەردەی حکومەتی ھەرێم راشیگەیاند، ھەژمارکردن یاخود نەکردنی ساڵی خوێندن، لە دەسەڵاتی وەزارەتی پەروەردەیە. 

ئەڤیخای ئەدرعی وتەبێژی سوپای ئیسرائیل لە ئێکسێکدا رایگەیاند، ئۆپراسیۆنی بەندەری غەززە سەرکەوتوو بووە و بەندەرەکە لەلایەنی لیوای ١٨٨ی زرێپۆش و یەکەی کۆماندۆزی دەریییەوە کۆنترۆڵکراوە.

راشیگەیاند، چەکدارانی حەماس کە ئەو بە تیرۆریست ناویان دەبات، بەندەرەکەیان بۆ "کارە تیرۆریستییەکانیان" بەکارھێناوە، بەڵام چیتر بەندەرەکە لەژێر کۆنترۆڵی حەماسدا نییە و سەرجەم باڵەخانەکانی مەرسای سەرەکیی پاککراونەتەوە.

عەلی رەئووف نوێنەری گشتی مامۆستایانی وانەبێژ بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، رۆژی یەکشەممەی داھاتوو شایستە داراییەکانی مانگی نۆی مامۆستایانی وانەبێژ دابەشدەکرێت.

راشیگەیاند، ھەر ھەمان ڕۆژ مامۆستایانی وانەبێژی ھەولێر بۆ داواکردنی مافە سەرەتاییەکانیان و بەھەمیشەیکردنیان سەعات ١٠ بەیانی لەبەردەم ئەنجومەنی وەزیران گردەبنەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، نزیکەی ٣٨ ھەزار مامۆستای وانەبێژ لە ھەرێمی کوردستان ھەن، کە کرێی مانگانەیان ١٥ ملیار دینارە چاوەڕێی دامەزاراندنن، بەڵام تائێستا ھیچ وەڵامێکیان لەلایەن حکومەتەوە نەدراوەتەوە.

دیلان رەشاد، وتەبێژی وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندنی ھەرێم رایگەیاندووە، رۆژی ھەینی دووبارە شەپۆلێکی نوێی بارانبارین لەسەر ھەرێمی کوردستان چڕ دەبێتەوە، بۆیە دووبارە بارانبارین دەستپێدەکاتەوە و پلەکانی گەرماش زیاتر دادەبەزن.

وتیشی، رۆژی شەممە و یەکشەممەی داھاتوو ئەو کاریگەرییە کەمدەبێتەوە و کەشوھەوا سەقامگیردەبێت، رۆژی دووشەممە و سێشەممەی داھاتوو جارێکی تر بارانبارین ناوچە جیاجیاکانی ھەرێمی کوردستان دەگرێتەوە.

"عەلی رووف"نوێنەری گشتی مامۆستایانی وانەبێژ لە ھەرێم بە کوردسات نیوزی راگەیاند، رۆژی یەکشەممەی داھاتوو مامۆستایانی وانەبێژ لەگەڵ وەرگرتنی شایستە داراییەکانیان لەبەردەم ئەنجوومەنی وەزیرانی ھەرێم گردبوونەوەی ناڕەزایەتی ئەنجام بدەن، بۆ بابەتی دامەزراندن و جێبەجێکردنی داواکاریەکانیان.

وتیشی، ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێم ناوەندی بڕیاردانە و دەتوانرێت بڕیار لەسەر چارەنوسی مامۆستایانی وانەبێژبدات.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، لە ھەرێمی کوردستان ٣٧ ھەزار مامۆستایی وانەبێژ ھەیە، زۆرترین رێژەش لە پارێزگای دھۆکە، شایستەی داراییەکانیشان نزیکەی ١٥ ملیار دینارە، ئەگەر دابمەزرێنرێن، بڕی شایستە داراییەکانیان دەگاتە ٢٥ ملیار دینار.

ئەوەش لە کاتێکدایە بڕیارە رۆژی یەکشەممەی داھاتوو شایستە داراییەکانی مانگی ئەیلولی مامۆستایانی وانەبێژ دابەش بکرێت.

دیلان رەشاد، وتەبێژی وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن لە لێدوانێکدا بۆ کوردسات نیوز رایگەیاند، بەھۆی کاریگەری نزمە پاڵەپەستۆی تورکیا و دەریای ناوەڕاست شەپۆلێکی بارانبارین ناوچە جیاجیاکانی ھەرێمی گرتووەتەوە، ئەوەش ئاستی دابارین زیاد دەکات.

وتیشی، پێشبینیدەکرێت شەپۆلەکە تا رۆژانی دووشەممە و سێشەممەی ھەفتەی داھاتوو بەردەوامبێت، پلەکانی گەرماش دادەبەزن، پێشبینیشدەکرێت لە ناوچە شاخاوییەکانیش بەفر ببارێت.

ھاوکات"ئاسۆ کەمال"بەرێوەبەری گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی سلێمانی بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، لەماوەی چەند سەعاتی رابردوودا ١١.٥ ملم لە سلێمانی بارانباریووە، کۆی گشتی بارانبارینی ئەمساڵیش گەیشتووەتە ٣٩.٨ ملم، ئەوەش بەراورد بە ساڵی رابردوو تا ئەمکاتە  ٢٤ ملم باران تۆمارکرابوو.

فەرمانگەی میدیا و زانیاری بڵاویكردەوە، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان لە بڕگەی یەكەمی كۆبوونەوەكەدا گفتوگۆكانی نێوان حكومەتی هەرێم و حكومەتی  فیدڕاڵیی سەبارەت بە پرسی دەستپێكردنەوەی هەناردەكردنی نەوتی هەرێمی كوردستان دەخرێتەڕوو.

هەروەها لە تەوەرەی دووەمی كۆبوونەوەكەدا، داهاتی گەڕاوەی ناوخۆی هەندێك لە وەزارەتەكان و سیستمی ژمێریاریی پەیڕەوكراو بۆ فەرمانگەكان تاوتوێدەكرێت.

تەھا جەمال، لێپرسراوی دابەشکردنی نەوت لە شاری سلێمانی و دەوروبەری بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لە ئێستادا نەوت لە ناوشاری سلێمانی لە سنوری مەڵبەندی ١٠ لە گەڕەکەکانی سەرچنار و شەھیدانی سەرچنار و قلیاسان دابەشدەکرێت، وتیشی، دوابەدوای تەواووبونی مەڵبەندی ١٠ لەچەند رۆژی داھاتوودا لە مەڵبەندی یەکی سەنتەری شار دەست بە دابەشکردنەوەی نەوت دەکرێتەوە.

راشیگەیاند، لە ماوەی ئەمساڵدا ٢٠٢٣ لە سەنتەری شاری سلێمانی ٨ ملیۆن و ٦٣٦ ھەزار و ٨٠٠ لیتر نەوت بەسەر ٤٤ ھەزار و ١٨٤ خێزاندا دابەشکراوە، ھەروەھا لە دەرەوەی شاریش ٢٩ ملیۆن و  ٣٠٨ ھەزار لیتر نەوت بەسەر ١٤٦ ھەزار و ٥٤٠ خێزاندا دابەشکراوە.

لە کۆبوونەوەکەدا، دوایین پێشھاتەکانی پڕۆسەی سیاسی لە عێراق و پەیوەندییەکانی ھەولێر و بەغداد و ھەوڵەکانی دەستپێکردنەوەی ھەناردەکردنی نەوتی ھەرێمی کوردستان، ھەروەھا پەیوەندییەکانی فەڕەنسا لەگەڵ عێراق و ھەرێم ، رەوشی رۆژھەڵاتی ناوەڕاست تاوتوێکران.

نێچیرڤان بارزانی، گفتوگۆکانی ھەرێم و بەغداد و سەردانی ئەم دواییەی سەرۆک وەزیران و وەزیری نەوتی عێراقی بۆ ھەولێر، بە ئەرێنی لە قەڵەمدا جەختیشی لە خواستی ھەرێمی کوردستان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان لەگەڵ حکومەتی عێراق لەسەر بنەمای دەستوور کردەوە.

ھاوکات ھەردوولا داکۆکییان لە گرنگی پاراستنی ئارامی و سەقامگیری عێراق کردەوە و ھاوڕابوون لەسەر ئەوەی عێراق نەبێتە بەشێکی ئاڵۆزییەکان و سەلامەتیی ھێزەکانی ھاوپەیمانان و دیپلۆماتکاران پارێزراو بێت.