بەپێی نوسراوێکی پارێزگاری کەرکوک بەوەکالەت کە دەست  کوردسات نیوز کەوتووە، بڕیارەکەی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بۆ بەکارھێنانی زمانی کوردی لە دام و دەزگاکانی کەرکوک دەخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە و لەمەودوا زمانی کوردی لەپاڵ زمانەکانی دیکە لەسەرجەم دام و دەزگا رەسمییەکان کاری پێدەکرێت. 

بەپێی بڕیارەکە، زمانی کوردی لەتابلۆکانی ناو شار و دەرەوەی شار، تابلۆکانی ھاتوچۆ و دام و دەزگا رەسمییەکانی کەرکوک بەکاردەھێنرێت.

ھەر بەپێی بڕیارەکە، پێویستە پەروەردەی کەرکوک بە زمانەکانی کوردی و عەرەبی نوسراوەکانی بۆ وەزارەتی پەروەردەی ھەرێم بنێرێت، ھەروەھا رەچاوی ئەو قوتابخانانە بکات کە بە زمانی کوردی وانە دەخوێنن و پێداویستییەکانیان بۆ دابین بکات.

زانکۆی راپەڕین و زانکۆی کێنست لە ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا رێککەوتنێکی زانستیان راگەیاند، بەپێی رێککەوتنەکە زانکۆی کێنست چەند کورسییەکی خوێندنی دکتۆرا لە بواری زمانی ئینگلیزی بۆ خوازیارانی دکتۆرای زانکۆی راپەڕین دابین دەکات.

 ھەر بەپێی رێککەوتنەکە بڕیارە، لە قۆناغی یەکەمدا پڕۆسەکە بۆ ماوەی چوار ساڵ بەردەوام بێت لە قۆناغەکانی داھاتووشدا رێککەوتنەکان فراوانتر دەکرێت بەشەکانی دیکە دەتوانن لەو زانکۆیە درێژە بە خوێندن بدەن و ژمارەی کورسیەکانی خوێندن زیاتر بکرێت

بڕیارە ئەمڕۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق کۆبێتەوە و بەپێی بەرنامەی کاریش کۆبوونەوەکە چەند تەوەرێک لەخۆدەگرێت، یەکێک لە تەوەرەکان دەنگدانە لەسەر پڕۆژەیاسای بەپارێزگابوونی ھەڵەبجە کە لە چوار ماددە پێکھاتووە.

چرۆ حەمەشەریف پەرلەمانتاری یەکێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لەگەڵ جێگری دووەمی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران لەبارەی پڕۆژەیاسای بە پارێزگابوونی ھەڵەبجە گفتوگۆیان کردووە و ئەویش پێی راگەیاندووە کە پێداگری کردووە لەسەرئەوەی دەبێت پڕۆژەیاساکەی ھەڵەبجە بخرێتە ناو بەرنامەی کارەوە.

ئێلینا رۆمانۆوسکی، باڵیۆزی ئەمریکا لە بەغداد، لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئێکس پەیامێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، پێشوازی لە ھەوڵە بەردەوامەکانی نێوان حکومەتی عێراق و حکومەتی ھەرێمی کوردستان دەکەن، بۆ گەیشتن بە چارەسەر لەبارەی بودجە و جێبەجێکردنی، وەک بڕیارەکەی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق، بۆ ناردنی پارە بۆ ھەرێمی کوردستان لە ماوەی چەند مانگی داھاتوودا.

رۆمانۆوسکی دەشڵێت، ھیوای دانوستانی بەردەوام دەخوازن (لە نێوان حکومەتی عێراق و حکومەتی ھەرێمی کوردستان)، بۆ گەیشتن بە چارەسەر لەپێناو بەرژەوەندییەکانی گەلی عێراق.

ئەو پەیامەی باڵیۆزی ئەمریکا لە کاتێکدایە، رۆژی یەکشەممە ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق کۆبووەوە و بڕیاریدا بۆ ماوەی سێ مانگ ، مانگانە ٧٠٠ ملیار دۆلار بۆ ھەرێمی کوردستان بنێرێت.

موعین کازمی، ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند، بەشێک لە کێشە و ناکۆکییەکانی نێوان بەغداد و ھەرێم تائێستا یەکلایی نەکراونەتەوە، بەڵام دەستپێشخەرییەکەی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بە مەبەستی پێدانی ٧٠٠ ملیار دیناری مانگانە بۆ ماوەی سێ مانگ بە ھەرێمی کوردستان، جگە لەوەی دەبێتە چارەسەرێکی باش بۆ مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێم، ھەنگاوێکی گرنگیشە بە ئاراستەی چارەسەرکردنی ئەو کێشانەی تائێستا بە ھەڵپەسێردراوی ماونەتەوە.

وتیشی، پێویستە ھەموو لایەک ئەو راستییە بزانن کە ناردنی ئەو پارەیە بۆ ھەرێمی کوردستان رێککەوتنی کۆتایی نییە، بەڵکو تێپەڕاندنی رەوشی ئێستا و کردنەوەی دەرگایەکە بۆ چارەسەرکردنی کۆی کێشەکان، چونکە لە ئێستاوە رۆژانە رادەستکردنی ١٠٠ ھەزار بەرمیل نەوت بە کۆمپانیای سۆمۆ لەلایەن ھەرێمی کوردستانەوە دەستیپێکردوە.

ئاوات شێخ جەناب، لە چاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ میدیای نزیك لە حزبەكەی رایگەیاند، ئەو پارەیەی لە بەغدادەوە بۆ هەرێمی كوردستان دێت، "تەموویل"ی شەش مانگی كۆتایی ئەمساڵ نییە، بەڵكو قەرزێكە و حكومەتی هەرێمیش ئازادە ئەو پارەیە بۆ چی مانگێك خەرجدەكات.

وتیشی، بە مووچەی مانگی تەممووز دەستپێدەكەن و دواتریش مووچەی مانگەكانی ئاب و ئەیلوول دابەش دەكەن، بۆ مووچەی مانگەكانی داهاتووش هەوڵدەدەن كێشەكان لەگەڵ وەزارەتی دارایی عێراق چارەسەر بكەن.

وەزیری دارایی راشیگەیاند، ئەوە لایەنەی پابەندی دەستوور و یاسا نەبووە، حكومەتی فیدڕاڵیی عێراقە، چونكە هەرێمی كوردستان هەموو پابەندییەكانی جێبەجێكردووە و بڕیاریانداوە و بەنیازن هەموو داهاتی ناوخۆی هەرێم، رادەستی بەغداد بكەن.

بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی ڕاپەڕین ئاشکرایکرد، کەمێک پێش ئێستا تەرمی منداڵێک رەگەزی نێر، تەمەن ١٢ ساڵ، دانیشتووی گوندی قادراوە سەر بە ناحیەی سەنگەسەر لەلایەن پۆلیسی ناحیەکە بە خنکاوی گەیەندرایە نەخۆشخانەی گشتی قەڵادزێ.

ئاماژەی بەوەشکرد، بەوتەی کەسوکارەکەی منداڵەکەیان لە گۆمێکی گوندەکەیان، کە بۆ ئاودانی برنج دروستکراوە مەلەی کردووە و دواتر خنکاوە.

دابان محەمەد، بەڕێوەبەری ناحیەی عەربەت- تانجەرۆ ئاماژەی بۆ ئەوەکرد، سەعات ٤:٠٥ خولەکی پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ لە رێگەی درۆنەوە ھێرشکرایەسەر فڕۆکەخانەی کشتوکاڵی عەربەت و دەستبەجێ ھێزەکانی ئاسایش و پۆلیس و ئاگرکوژاندنەوە گەیشتنە شوێنی ڕووداوەکە.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، تا ئێستا زانیاری دروست لەبەردەست نییە سەبارەت بە ئەو لایەنەی ھیرشەکەی ئەنجامداوە، بەڵام بەپێی ئاماری پشت راستنەکراوە چەند کەسێک گیانیلەدەستداوە و کەسێکی دیکەش بریندار بووە، بەڵام زانیاری لەبارەی بریندارەکان و ئەو کەسانەی گیانیانلەدەستداوەدا لەبەردەست نییە.

کونسوڵخانەی بەڕیتانیا لە ھەولێر لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، بەڕیتانیا پێشوازی لە رێککەوتنی نوێی نێوان حکومەتی عێراق و حکومەتی ھەرێم دەکات لەسەر دابینکردنی پارەی پێویست بۆ مووچەخۆرانی ھەرێمی کوردستان.

ئەوەشی خستەڕوو، رێککەوتنەکەی نێوان حکومەتی عێراق و حکومەتی ھەرێم، ھەنگاوێکی گرنگە بۆ پاراستنی بژێوی و سەقامگیری ھەرێمی کوردستان.

دوێنێ ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بڕیاریدا بڕی دوو ترلیۆن و ١٠٠ ملیار دینار بۆ ھەرێمی کوردستان بە شێوەی قەرز بنێرێت و بۆ سێ مانگ و بۆ ھەر مانگێک ٧٠٠ ملیار دینار دەنێردرێت.

ئومێد ئەحمەد، وتەبێژی وەزارەتی کارەبای حکومەتی ھەرێم لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، لە وەرزی پاییزدا، رۆژانە ١٧ سەعات کارەبای نیشتمانی بە ھاوبەشانی کارەبا دەدرێت.

ئەوەشی خستەڕوو، بەھۆی نزمبوونەوەی پلەکانی گەرماوە و کەمبوونەوەی خواست لەسەر کارەبا، لۆدی سەر کارەبای نیشتمانی کەمبووەتەوە و بەوەش وێستگەکانی بەرھەمھێنانی کارەبا دەتوانن بەشێوەی باشتر کارەبا بەرھەمبھێنن.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی دژەتیرۆری کوردستان CTG لە راگەیەندراوێکدا لەسەر ھێرشەکەی سەر فڕۆکەخانەی کشتوکاڵی عەربەت لە سلێمانی بڵاویکردەوە، فڕۆکەخانەی کشتوکاڵی عەربەت بە درۆن  کراوەتە ئامانج و بەھۆیەوە سێ پێشمەرگەی دژەتیرۆر شەھیدبوون و سیانی دیکەش برینداربوون.

ئەوەشی خستەڕوو، لێکۆڵینەوەی وردیان لەسەر ئەو کردەوە تیرۆریستییە دەستپێکردووە بە ھەماھەنگی ھێزی ھاوپەیمان لەگەڵ نوێنەرانی وڵاتان لە ھەرێمی کوردستان و عێراق، کە بەچاوساغی نۆکەرانی بێگانە و سیخوڕانی ناوخۆیی ئەنجامدرا بێ سزا تێناپەڕێت و ھەر لایەن و سیخوڕێک ھاوکاربووبێت رووبەڕووی سزای دەکەنەوە.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی دژەتیرۆر راشیگەیاند، تۆڵەی سێ پێشمەرگە شەھیدەکە لە ئەستۆی ئەوانە و ناھێڵن خوێنیان بەھەدەر بڕوات، جەختیشیکردەوە، لە داھاتوودا زانیارییە راستییەکانی رووداوەکە ئاشکرادەکەن.

قوباد تاڵەبانی لە راگەیەندراوێکدا بە توندی ئیدانەی ھێرشە ئاسمانییەکەی سەر فڕۆکەخانەی کشتوکاڵی عەربەت دەکات و دەڵێت، ھیچ بیانوویەک نییە بۆ ئەنجامدانی ئەو جۆرە ھێرشانە بۆ سەر ھێزێکی قارەمانی کوردستان کە ئەرکیان پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری کوردستانە و رۆڵێکی بنەڕەتیشیان ھەبووە لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر لە ناوچەکەدا.

قوباد تاڵەبانی داواش لە لایەنە پەیوەندیدارەکانی حکومەتی فیدراڵ ھەڵوێستان لەسەر ھێرشەکە ھەبێت و کار بکەن بۆ رێگریکردن لەوەی جارێکیتر ئەو پێشێلکارییانە دووبارە نەبنەوە، داواش لە لایەنە پەیوەندیدارەکانی کوردستان دەکات لێکۆڵینەوەی ورد بکەن بۆ دەرخستنی راستییەکان و ئاشکراکردنیان بۆ رای گشتی.

فوئاد حسێن، وەزیری دەرەوەی عێراق سەبارەت بە کێشەکانی نێوان عێراق و تورکیا لەسەر ھەناردەی نەوتی کوردستان ئاماژەی بەوەدا، تورکیا و عێراق لەسەر نەوتی کوردستان کێشەیان ھەیە لەنێواندا، بەڵام ھەردوولا پێداگرن لەسەر چارەسەرکردنی کێشەکانیان بە دانووستان.

وەزیری دەرەوەی عێراق وتیشی، یەکێک لە بژاردەکان بۆ دەستپێکردنەوەی ھەناردەی نەوتی کوردستان، جیاکردنەوەی دۆسیەی ھەناردەی نەوتە لەرێگەی بەندەری جەیھانی تورکیاوە لە بڕیارەکەی دادگای پاریس.

وتیشی، چاوەڕوانی سەردانی رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا دەکەن بۆ عێراق کە پەیوەندییەکانی نێوان ھەردوو وڵات بەھێزتر دەکات.

نزیکەی شەش مانگە ھەناردەی نەوتی کوردستان لە رێگەی بەندەری جەیھانی تورکیاوە راگیراوە، تورکیا ئامادەنییە پابەندی بڕیارەکەی دادگای پاریس بێت بۆ قەرەبووکردنەوەی عێراق بە بڕی یەک ملیار و ٥٠٠ ملیۆن دۆلار و عێراقیش سوورە لەسەر وەرگرتنی ئەو قەرەبووە.

جەعفەر شێخ مستەفا جێگری سەرۆکی ھەرێم لە راگەیەندراوێکدا بە توندی ئیدانەی ھێرشە تیرۆریستییەکەی سەر فرۆکەخانەی کشتوکاڵیی عەربەت دەکات و دەڵێت بۆ ھەموو لایەک ڕوونە کە ئامانج لەو کردەوە پڕ لە شەرمەزاری و ترسنۆکانەدا تێکدانی ئاسایش و سەقامگیری ھەرێمی کوردستان.

دەشڵێت، ئەرکی سەرشانی لایەنە پەیوەندیدارەکانە لە حکومەتیی ھەرێم و عێراقی فیدراڵ، کە شکۆ و سەروەری خاک و نیشتیمان بپارێزن و ڕێگربن لە دووبارەبوونەوەی ئەم ھێرشە تیرۆریستیانەدا، بۆ ئەوەی چیتر ناوچەکەمان نەبێت بە قوربانی ململانێ ناوچەییەکان و کێشە نێودەوڵەتییەکان ".

محەمەد حاجی مەحمود، سەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکراتی کوردستان لە پەیامێکدا باسی لەوەشکردووە، ئەمڕۆش جارێکی تر ناحەزانی ئاسایش و ئارامی ھەرێمی کوردستان بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان، ھێرشێکی ناڕەوایان کردە سەر فڕۆکەخانەی کشتوکاڵی عەربەت و لە ئاکامدا ژمارەیەک شەھید و برینداری لێکەوتەوە.

دەشڵێت، دوژمنانی کورد سەرخان و ژێرخانی ئابوری، ھاووڵاتی مەدەنی، سیاسەتمەدار، جوتیار، پێشمەرگە و ڕەز و باخەکانی کوردستان بە دوژمنی خۆیان دەزانن و ھەرکات دەرفەتیان ھەبێت کەمتەرخەمی ناکەن لە کاولکردنی.

سەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکراتی کوردستان رەخنەش لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەگرێت و ئاماژەی بەوەداوە، کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لە ئاست ئەو کاولکارییەی بەگەل و خاکەکەمان دەکرێت کەڕ و کوێر و لاڵن، بۆیەش  داوا لە لایەنی پەیوەندیدار دەکات سنورێک بۆ ئەو ھێرش و پەلامارانە دابنێت.