کوردستان
فەرمانگەی میدیا و زانیاری بڵاویکردەوە، بەھۆی بەڕێوەچوونی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق، رۆژی دووشەممەی داھاتوو لە سەرجەم دامودەزگاکانی ھەرێمی کوردستان پشووە.
پشووەکە سەرجەم دامودەزگا رەسمییەکانی ھەرێمی کوردستان دەگرێتەوە، رۆژی سێشەممەش کە دەکاتە ١٩ی مانگ، دەوام دەستپێدەکاتەوە.
بەوەش سەرجەم دەنگدەرانی ناوچە دابڕێندراوەکان لە فەرمانبەر و کارمەند و مامۆستاو خوێندکار، دەتوانن بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی کەرکوک و موسڵ و دیالە و تکریت، لە ناوچەکانی خۆیان لە ھەرێم دەنگدان بدەن.
کۆبوونەوەکەی ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێم لە سێ بڕگە پێکھاتووە، بڕگەی یەکەم تایبەت دەبێت بە ھەڵسەنگاندنی رێکارەکانی فریاگوزاریی شارستانی و لێکۆڵینەوە لە ھۆکارەکانی رووداوی ئـــاگرکەوتنەوە لە باڵەخـــانەیەک لە ئیـــدارەی ســەربەخۆی ســـۆران تاوتوێ دەکرێت، کە بەھۆیەوە ١٤ کەس گیانیان لەدەستدا.
لە بڕگەیەکی تری کۆبوونەوەکەدا، بڕیاری کۆتایی لەسەر راپۆرتی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران دەدرێت، تایبەت بە پرسی زیادبوونی ژمارەی حاڵەتەکانی توندوتیژی دژی ژنان و خستنەڕووی راسپاردە و چارەسەرەکان.
لە بڕگەی کۆتاییش، راپۆرتێکی وەزیری کارەبای ھەرێم تاوتوێ دەکرێت، لەبارەی رەوشی کارەبا و گرفتی کوژانەوەی گشـتی سیستمی کارەبا و ھەوڵی وەزارەت بۆ زیادکردنی بەرھەمھێنان و گەڕانەوەی کارەبا، پەیوەست بەو پرسە بەرنامەی پریپەید و نرخەکەی تاوتوێ دەکرێت.
لە میانی سەردانەکاندا ئاراس محەمەد ئاغا سەردانی ھەریەک لە "شێخ عەبدولباست فەتحی" شێخی عەشیرەتی "البورجب" و "شێخ بەشیر جحیشی" و "شێخ فارس عموری" و "شێخ ساڵح خلیف جحیشی" کرد.
لە سەردانەکاندا ئاراس محەمەد ئاغا سوپاسی پاڵپشتی و پشتیوانی ئەو کەسایەتییانەی کرد بۆ لیستی هاوپەیمانی یەکێتی خەڵکی نەینەوا، ھیواشی خواست رۆڵی کاریگەر ببینن لە سەرخستنی کاندیدانی یەکێتی و خزمەتکردنی خەڵکی موسڵ.
ئەنجومەنی یاسادانانی رۆژئاوای کوردستان لە رەققە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر رەشنوسی دەستوور کۆبووەوە، دوای گفتوگۆکردنیش لەسەر سەرجەم برگە و ماددەکانی، بەکۆی دەنگی ئەندامانی ئەنجومەنی یاسادانان پڕۆژەی دەستوورەکە پەسەندکرا.
بەگوێرەی دەستورەکە ھەرێمێک بەناوی "ھەرێمی باکور و رۆژھەڵاتی سوریا" پێکدەھێندرێت، ئەو ھەرێمەش ئەنجومەنی نوێنەران و حکومەت و دەسەڵاتی دادوەری دەبێت.
رۆژی ھەشتی ئەم مانگەش لیژنەی نوسینەوەی دەستوور کە لە ١٥٨ ئەندام پێکھاتبوو، پێشنیازی چین و توێژەکانی لە چوارچێوەی رەشنوسی دەستووردا پەسەندکرد و رەوانەی ئەنجومەنی یاسادانانی کرد بۆ پەسەندکردنی کۆتایی.
سنوری ناحیەی قەرەھەنجیر سەر بە پارێزگای کەرکوکە بەڵام لەژێر کۆنتڕۆڵی ھێزەکانی پێشمەرگەی ھەرێمی کوردستانە، ھێزەئەمنیەکان لە ڕۆژی دەنگدانی تایبەت لەو ناحیەیەدا بەشداری دەنگدان دەکەن.
"نەوزاد کامیل"بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانیی لە وەزارەتی بازرگانی ھەرێم رایگەیاند، لیژنەی چاودێریی بازرگانی لە بەدواداچوونی بەردەوامدایە، لە دە مانگی ئەمساڵدا دوو ھەزار و ٧٠٠ سەرپێچی و ٧٠ داخستن و ٣٣٠ ملیۆن دینار پێبژاردنی دارایی ھەبووە، زیاتر لە ١٧٠ تۆن خۆراکی ماوەبەسەرچووش لەناوبراون.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، سەیری مەنەفێستی نرخی بنەڕەتیی کاڵاکانی شوێنە بازرگانییەکە دەکەن و بەراوردی نرخی فرۆشتنەکەی دەکەن، گەر زیاد بوو خاوەنکار سزا دەدرێت.
کەشناسی ھەرێم پێشبینییەکانی کەشوھەوای ئەمڕۆ و سبەینێ بڵاوکردەوە و رایگەیاند، لە ئێوارەی رۆژی چوارشەممەوە بارنبارین لەسەرجەم ناوچەکانی ھەرێم دەستپێدەکات و لەناوچە شاخاوییە بەرزەکان و سنوورییەکان بەفر دەبارێت.
بەرێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی ھەرێم لە ڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ ئاسمان نیمچە ھەور بۆ ھەوری تەواو دەبێت، لەگەڵ بارینی نمە باران لەدھۆک و ناوچە شاخاویەکان، لەکاتەکانی شەودا نمە باران درێژ دەبێتەوە بۆ سەنتەری شارەکان و ناوچە جیاجیاکانی ھەرێم.
باسیانلەوەشکردووە، سبەینێ چوارشەممە ئاسمان ھەوری تەواو دەبێت، لەگەڵ بارینی باران لەسەرجەم ناوچەکانی ھەرێم، لەکاتەکانی ئێوارەدا کاریگەری باران بارینەکە زیاد دەکات بەتایبەت لەناوچە شاخاوییەکانی دھۆک و سلێمانی و ناوچە شاخاوییەکانی لەگەڵ بەشێک لەناوچەکانی گەرمیان، ھەروەھا بەفر لەناوچە شاخاوییە بەرزەکان و سنوورییەکان دەبارێت.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :
ھەولێر: ١٨ پلەی سیلیزی
سلێمانی: ١٦ پلەی سیلیزی
دھۆک: ١٦ پلەی سیلیزی
کەرکووک : ٢٠ پلەی سیلیزی
ھەڵەبجە : ١٤ پلەی سیلیزی
زاخۆ: ١٧ پلەی سیلیزی
گەرمیان:٢١ پلەی سیلیزی
حاج ئۆمەران: ٧ پلەی سیلیزی
سۆران: ١١ پلەی سیلیزی
دەقی پەیامەکەی مەکتەبی سیاسی...
بەرێزان سکرتێر و ئەندامانی مەکتەبی سیاسی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان
لە ساڵیادی دامەزراندنی حزبە تێکۆشەرەکەتان، حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان، پیرۆزبایتان ئاراستە دەکەین و ھیوای بەردەوامی و سەرکەوتنی زیاترتان بۆ دەخوازین.
حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان لە رابردوو لە چەندین وێستگەی خەباتدا رۆڵی دیار و بەرچاوییان ھەبووە، ھیوادراین سەروەرییەکانی رابردوو بە شکۆمەندی بمێنێتەوە،لەھەلومەرجی تازەی خەبات و تێکۆشاندا تەئکید دەکەینەوە لەپەرەپێدانی پەیوەندی پتەوی لەمێژینەی دۆستانەمان لەگەڵ حزبە تێکۆشەرەکەتان و گشت لایەنە سیاسییەکانی تری کوردستان، بەئامانجی قووڵکردنەوەی تەبایی و پێکەوەیی و خەباتی ھاوبەشمان بۆ بەرژەوەندی گەلی کوردستان.کە لە ئێستادا کورد لەبەردەم ھەڵبژاردنێکی چارەنوسسازدایە لە ناوچە دابرێندراوە کوردستانیەکان، بۆیە سەرخستنی دەنگی کورد ھاوسەنگی سیاسیی و ئیداری دەھێنێتە کایە و کۆتایی بە حوکمی خۆسەپێنی دەھێنێت.
جارێکی تر یادی ٣٨ ساڵەی دامەزراندنی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان پیرۆزبێت و ھەمیشە سەرکەوتوو سەرفرازبن.
مەکتەبی سیاسی
یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
١٢-١٢-٢٠٢٣
"دلاوەر ئاژگەیی"نوێنەری حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە یەکێتی ئەوروپا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک بڵاویکردەوە، چەند پەرلەمانتارێکی یەکێتی ئەوروپا سەبارەت بە رێککەوتنی ھەرێمی کوردستان و بەغداد و بڕیارەکانی دادگای فیدراڵی بە نوسراوی رەسمی پرسیار ئاڕاستەی بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا دەکەن.
لە نوسراوی پەرلەمانتارانی یەکێتی ئەوروپادا ھاتووە، حکومەتی فیدراڵی عێراق و حکومەتی ھەرێم لە سەرەتای ئەمساڵ ڕێککەوتنێکیان لەسەر پشکی بودجە ئیمزا کرد و دەبوو لەلایەن ئەنجومەنی وەزیرانەوە جێبەجێ بکرێت، بەڵام تا ئێستا حکومەتی ھەرێم پشکی خۆی لە بودجەی عێراق وەرنەگرتووە.
لە بەشێکی تری نوسراوەکەدا، لە رێگەی سەرۆکایەیتی پەرلەمانی یەکێتی ئەوروپا پرسیارەکان ئاڕاستەی بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپاکراوە،کە تا چەند ئاگاداری ھۆکاری بڕیارەکانی دادگای فیدراڵی عێراق و ناکۆکییەکانی نێوان بەغداد و حکومەتی ھەرێمن، لە کاتێکدا بڕیارەکانی دادگای فیدراڵی عێراق وەکو ھێڵی سیاسی لە دژی حکومەتی ھەرێم بەکاردەھێنرێن.
دەقی پەیامەکەی قوباد تاڵەبانی...
بەڕێزان خێزان و خانەوادەی کۆچکردوو عەقید سالار سەردار
بەبیستنی ھەواڵی کۆچی دوایی (عەقید سالار سەردار)، نیگەران و دڵگران بووم.
کۆچکردوو عەقید سالار کادرێکی بەئەمەک و دڵسۆز و ئەفسەرێکی بەدیسپلین و سەرکەوتوو بوو بەتایبەت کە بەڕێوبەر بوو لە فەرمانگەی پاسپۆرتی ھەڵەبجە ، کۆچکردنی جێگای ئەسەفی ھەموومانە.
بۆ ئەم کۆستە، پرسە و سەرەخۆشی ئاڕاستەی ئێوە و خێزان و خانەوادە بەڕێزەکەتان دەکەم، خوای گەورە لەکۆچکردوو خۆش بێت، سەبوری و دڵنەواییش بەھەموو لایەک ببەخشێت.
انا للە وانا الیە راجعون
قوباد تاڵەبانی
سەرپەرشتیاری مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال
دەستەی کەشناسی عێراق رایگەیاند، رۆژانی سێشەممە و چوارشەممە بارستە ھەوایەکی ساردی جەمسەری عێراق و ھەرێمی کوردستان دەگرێتەوە و پلەکانی گەرما ھەشت پلەی سیلیزی نزمدەبنەوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، لە سبەینێوە تاوەباران و بارانی بەخوڕ و مامناوەند لە چەند کاتێکدا دەبارێت، بەتایبەت لە ناوچەکانی ھەرێمی کوردستان و ناوەڕاستی عێراق.
دەستەی کەشناسی دەشڵێت، بارانبارین تا رۆژی چوارشەممە بەردەوام دەبێت و پێشبینی بەفر بارین لە ناوچە شاخاوییەکاندا دەکرێت.
راگەیاندنی وەزارەتی پلاندانانی ھەرێم بڵاویکردەوە، لە دیدارەکەدا گفتوگۆ لەبارەی ئامادەکارییەکانی سەرژمێری گشتی دانیشتووان لە عێراق و ھەرێم کرا، کە بڕیارە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی داھاتوو ئەنجامبدرێت.
لای خۆیەوە، وەزیری پلاندانانی ھەرێم رایگەیاند، ھەرێمی کوردستان پشتیوانی ئەو سەرژمێریە دەکات، کە بۆ گەشەپێدان و پێشخستنی وڵاتە، بەشێوەیەک کە دووربێت لە مەرامی سیاسی و دەستێوەردان.
ھەروەھا، ھیوای خواست سەرژمێرییە گشتییەکە لەسەر بنەمای ئەو پلانە و ھەماھەنگییە ئەنجامبدرێت کە لەنێوان ھەردوولادا ھەیە و تەواوی کێشە و گرفتەکانی بەردەمیشی چارەسەربکرێت.
وەزارەتی دارایی و ئابووری ھەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ ئاوات جەناب نوری، وەزیری دارایی و ئابووری لە بەغداد گرێبەستی وەرگرتنی ٢٠٠ ملیار دیناری وەک قەرز لە رێگای بانکی رەشیدەوە ئیمزا کرد.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لەچەند رۆژی ڕابردوودا گرێبەستی وەرگرتنی ٥٠٠ ملیار دیناریان لە رێگەی بانکەکانی رافیدەین و بانکی بازرگانی عێراقییەوە ئیمزا کردووە و چاوەڕوانن لە نزیکترین کاتدا پارەکە بگاتە سەر ھەژماری بانکی وەزارەت لە لقی ھەولێری بانکی ناوەندی عێراق.
سەرەڕای ئەوەی وەزارەتی دارایی ئاماژەی بە رۆژی دەستپێکردنی دابەشکردنی مووچە نەکردووە، بەڵام بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، دوای گەیشتنی بڕی قەرزەکان لە رۆژانی داھاتوودا، راستەوخۆ وەزارەت خشتەی مووچە رادەگەیەنێت و دەستبە دابەشکردنی مووچە دەکرێت.
سەرچاوەیەکی تایبەت لە کۆبوونەوەکە بە کوردسات نیوزی راگەیاند، سەرەڕای ئیمزاکردنی کۆنووسەکە، لە کۆبونەوەکەدا وەفدی ھەرێم داوای کردووە یاسای ژمارە ٣٠ ساڵی ٢٠١٦ی دەروازە سنورییەکان ھەمواربکرێتەوە، بە جۆرێک حکومەتی ھەرێم بە ھەماھەنگی لەگەڵ حکومەتی فیدڕاڵ، لە رووی یاسایی و ئیداریی و دەستورییەوە دەروازە سنورییەکانی ھەرێم بەڕێوەببات.
سەرچاوەکە راشگەیاند، وەفدەکەی ھەرێم داواشی لە حکومەتی عێراق کرد کە بەشێک لەو دەروازە سنورییانەی تا ئێستا لە لایەن عێراقەوە دانی پێدا نەنراوە، بەرەسمی بناسرێن، لە بەرامبەردا حکومەتی فیدڕاڵ بڕیاریدا لیژنەیەکی باڵا پێکبھێنێت بۆ بە رەسمی ناساندنی دەروازە نا رەسمییەکان.
لە دیدارێکدا دوا پیشھات و گۆڕانکارییەکانی بارودۆخی سیاسی عێراق و ھەرێمی کوردستانیان تاوتوێکرد، بەتایبەتیش گفتوگۆکانی نێوان یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان سەبارەت بە کۆی بارودۆخی سیاسی و و ئەمنی لە ھەرێمی کوردستان.
تەورێکی تری دیدارەکەدا گفتوگۆ بوو دەربارەی ھەڵمەتەکانی بانگەشەی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان، سەعدی ئەحمەد پیرە جەختیکردەوە کە یەکێتی خوازیاری ئەنجامدانی ھەڵبژاردنە لەکاتی خۆیدا بەشێوەیەکی پاک و بێگەرد و ھەڵمەتی بانگەشەی ھەڵبژاردنەکانیش بەشێوەیەکی ھێمنانە و مەدەنی دوور لە ھیچ توندوتیژی و بەریەک کەوتنێک بەڕێوەبچێت.
وتیشی، لە ئایندەدا کاندیدەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لە ئەنجومەنی پارێزگاکان رۆڵی گرنگ دەبینن و نوێنەرایەتی ھەموو پێکھاتە و نەتەوەکانی پارێزگاکان دەکەن بەبێ گوێدانە ھەویەی قەومی بە کورد، عەرەب، تورکمان و نەتەوە و ئاینەکانی تریشەوە.
لەو دیدارەدا کێشەکانی بودجە و دارایی نێوان حکومەتی ھەرێمی کوردستان و بەغداد و ئاراستەی گفتوگۆکانی نێوان وەفدی ھەردوولا تەوەرێکی تر بوو، یونامی خوازیاری چارەسەری کێشەکان بوو بە ئامانجی چارەسەری قەیرانی مووچە و کۆتاییھێنان بە چاوەڕوانی مووچەخۆران، وەفدەکەی یونامی تەئکیدیکردەوە کە بە ووردی چاودێری ھەموو بارودۆخەکانی عێراق و ھەرێمی کوردستان و ناوچەکە دەکەن لە پێناو لەیەکتر گەیشتنی لایەنەکان و چارەسەری گونجاو بۆ کێشە ھەڵواسراوەکان بەتایبەتی سەقامگیری سیاسی و ئاسایشی ناوچەکە .
رۆژی یەکشەممە وەفدی دانوستانکاری حکومەتی ھەرێم و وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لەگەڵ کۆمپانیاکانی گواستنەوە و بەرھەمھێنانی نەوت و گاز کۆبوونەوە و گفتوگۆیان لەبارەی دوایین کۆبوونەوەکانی نێوان ھەرێم و بەغداد لەبارەی تێچووی بەرھەمھێنان و گواستنەوەی نەوت کرد.
بەپێی راگەیەنراوی کۆبوونەوەکە، وەفدی دانوستانکاری ھەرێم جەختیکردووەتەوە کە تائێستا وەزارەتی نەوتی فیدڕاڵ وەڵامی پێشنیازەکانی ئەوانی لەبارەی تێچووی بەرھەمھێنانی نەوت نەداوەتەوە و چاوەڕێی دوای بڕیاری بەغدادن لەم بارەیەوە.
ئاماژە بەوەشکراوە، لەکۆبوونەوەکەدا باس لەو ئاڵنگاریانەش کرا کە لەماوەی چەند ساڵی رابردوو ھاتۆتە پێش کۆمپانیاکانی نەوت، کە بەھۆی بارودۆخی ئابووری بۆیان دروستبووە، وەفدەکە جەختیکردووەتەوە کە کۆمپانیاکانی نەوت بە پێکەوەیی لەگەڵ حکومەتی ھەرێم کارەکانیان سەرکەوتووتر دەبێت، بڕیاریش دراوە ئەو جۆرە کۆبوونەوە ھاوبەشانە بەردەوام بن بە مەبەستی دۆزینەوەی چارەسەری ھاوبەش بۆ یەکلاییکردنەوەی کێشە ھەڵپەسێردراوەکان.