پاش زنجیرەیەک فشار و هەڕەشەی توند، رەوشێکی نوێ لە ناوچەکەدا هاتە ئاراوە و محەمەد شەهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستان، بە شێوەیەکی رەسمی رایگەیاند، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئێران شانبەشانی هاوپەیمانەکانیان گەیشتوونەتە رێککەوتن بۆ راگرتنی دەستبەجێی شەڕ. ئەم هەنگاوە کە وڵاتی لوبنان و چەندین ناوچەی تر دەگرێتەوە، وەک وەڵامدانەوەیەک بۆ ئەو وادەیەی دۆناڵد ترەمپ دیاری کردبوو دێت، کە تەنها یەک سەعات و نیو پێش کۆتاییهاتنی وادەکە، واشنتۆن و تاران لەسەر راگرتنی پێکدادانەکان بۆ ماوەی دوو هەفتە رێککەوتن بە مەبەستی رێگەخۆشکردن بۆ گفتوگۆی سیاسی و دیپلۆماسی تر.
بەپێی زانیارییەکانی لێپرسراوێکی باڵا لە کۆشکی سپی کە بۆ میدیاکانی ئەمریکا قسەی کردووە، ئیسرائیل رەزامەندی لەسەر ئاگربەستێکی کاتی دەربڕیوە. ئەم بڕیارە دوای ئەوە هات کە دۆناڵد ترەمپ هەڕەشەی هێرشی سەربازی توندی بۆ سەر ژێرخانی مەدەنی ئێران کردبوو ئەگەر گەرووی هورمز نەکرێتەوە. سەرچاوە ئەمنییەکانی ئیسرائیلیش جەختیان کردووەتەوە کە ئەم ئاگربەستە تەنها ئێران ناگرێتەوە، بەڵکوو رەوشی لوبنانیش لەخۆ دەگرێت، ئەمەش دەرفەتێک دەبێت بۆ هێورکردنەوەی پێکدادانەکان لە چەندین بەرەی جیاوازدا کە لە چەند مانگی رابردوودا ئاڵۆزی زۆریان بەخۆوە بینیوە.
لە لایەکی ترەوە، عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، بە شێوەیەکی رەسمی رایگەیاند کە وڵاتەکەی رەزامەند بووە لەسەر کردنەوەی گەرووی هورمز بۆ ماوەی دوو هەفتە. عێراقچی ئاماژەی بەوە کرد کە هاتوچۆی ئارام لە گەرووەکەدا بە هەماهەنگی لەگەڵ هێزە چەکدارەکانی ئێران فەراهەم دەکرێت. هەروەها جەختی کردەوە کە تاران ئامادەیە هەموو هێرشەکانی رابگرێت ئەگەر لایەنی بەرامبەریش هێرشەکان رابگرێت، ئەمەش وەک هەوڵێک بۆ رێگریکردن لە هەر جۆرە فشارێکی سەربازی تر کە زیان بە ژێرخانی وڵاتەکە بگەیەنێت و رەوشەکە بەرەو تەقینەوەی گەورەتر ببات.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە رێگەی تۆرە کۆمەڵایەتییەکانەوە تەنها سەعاتێک پێش تەواوبوونی مۆڵەتەکە، رەزامەندی خۆی بۆ راگرتنی بۆردومانەکان بۆ سەر ئێران نیشاندا. ترەمپ دوای گفتوگۆی چڕ لەگەڵ نێوەندگیرە پاکستانییەکان، رایگەیاند کە ئەمە ئاگربەستێکی دوولایەنە دەبێت و ماوەی ئەم دوو هەفتەیە دەرفەتێکی گرنگە بۆ ئەوەی رێککەوتنی کۆتایی ئیمزا بکرێت و کارەکان بە تەواوی جێبەجێ بکرێن. ئەم رەوشە نوێیە ئومێدی ئەوەی لای چاودێران دروست کردووە کە ناوچەکە لە جەنگێکی گشتگیر دوور بکەوێتەوە و رێگەی دیپلۆماسی جێگەی فشارە سەربازییەکان بگرێتەوە.
لە کۆتاییدا، ئەم ئاگربەستە کاتییە کە بە نێوەندگیری پاکستان و فشاری واشنتۆن هاتە دی، وەک تاقیکردنەوەیەکی سەخت بۆ هەردوو لایەن دەبینرێت. ئێستا هەموو چاوەکان لەسەر ئەوەن کە ئایا لە ماوەی ئەم ١٤ رۆژەدا لایەنەکان دەگەنە رێککەوتنێکی هەمیشەیی یان رەوشەکە جارێکی تر بەرەو ئاڵۆزی و فشار دەچێتەوە. گرنگی ئەم هەنگاوە لەوەدایە کە نەک تەنها گەرووی هورمز، بەڵکوو ئارامی لوبنان و چەندین ناوچەی تریش بەندە بە سەرکەوتنی ئەم ماوە کاتییەوە کە ترەمپ دیاری کردووە.

وەک کاردانەوەیەک بەرانبەر پێشهاتە سیاسییەکانی ئەمدواییە، ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران راگەیەنراوێکی رەسمی بڵاوکردەوە و تێیدا جەخت لەسەر سەرکەوتنی مەیدانی و سیاسیی وڵاتەکەی دەکاتەوە بەرانبەر بەو هەڕەشانەی لە ماوەی رابردوودا ئاراستەیان کراوە.

لە راگەیەنراوەکەدا هاتووە کە دوای تێپەڕبوونی 40 رۆژ بەسەر جەنگدا، ئێستا "دوژمن" ناچار بووە داوای وەستاندنی شەڕ بکات و مل بدات بۆ مەرجەکانی ئێران.

تاران جەخت دەکاتەوە کە هیچ گرنگییەک بەو وادە نادات کە سەرۆکی ئەمریکا دیاریی کردبوون و ئەوەی وای کردووە هێرشەکان رابگیرێن، شکستی ستراتیژیی ئەمریکا بووە لە مەیدانەکەدا.

مەرجەکانی ئێران بۆ رێککەوتن 
1- پابەندبوونی ئەمریکا و گەرەنتی ئەوەی جارێکی تر هێرش نەکرێتە سەر ئێران 
2- تێپەڕین بە گەرووی هورمزدا بە چاودیری ئیران دەبێت 
3- ئێران بەردەوام دەبێت لە پیتاندنی یۆرانیۆم 
4- لادانی هەموو سزاکانی سەر ئێران 
5- لادانی هەموو سزا و ئابڵۆقەکانی سەر ئیران
6- پاشگەزبوونەوە لە هەموو پرۆژە بڕیارەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان 
7- پاشگەبوونەوە لە بڕیارەکانی ئاژانسی وزەی ئەتۆم 
8- قەرەبووکردنەوەی ئەو زیانەنەی بەر ئێران کەوتوون لە ئەنجامی هێرشەکان
9- کشانەوەی هەموو هێزە سەربازییەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە 
10- راگرتنی شەڕ لە هەموو بەرەکان و راگرتنی جەنگ دژی حزبوڵا

میدیای رەسمی ئێران بڵاویکردەوە، بەپێی بڕیاری رابەری باڵای ئێران، بڕیاردراوە بۆ ماوەی 15 رۆژ دانوستانەکان لە پاکستان ئەنجام بدرێن بۆ چەسپاندنی ئەم خاڵانە لە چوارچێوەی بڕیارێکی پابەندکەری ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیدا.

تاران هۆشداریی دەدات کە ئەم دوو هەفتەیە بەواتای کۆتاییهاتنی یەکجاریی جەنگ نییە، بەڵکو تاقیکردنەوەیەکە بۆ لایەنی بەرانبەر؛ دەشڵێت: "دەستمان لەسەر پەلەپیتکەیە و هەر هەڵەیەکی دوژمن بە توندی وەڵام دەدرێتەوە."

ئەم راگەیەنراوە دوای ئەوە دێت کە دۆناڵد ترەمپ رایگەیاندبوو هێرشەکان بۆ ماوەی دوو هەفتە رادەگرێت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە هەردوو وڵات لە لێواری جەنگێکی گشتگیرەوە بەرەو مێزی گفتوگۆیەکی سەخت و چارەنووسساز هەنگاو دەنێن.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە بڕیارێکی چاوەڕواننەکراودا و تەنیا چەند ساتێک پێش کۆتاییهاتنی مۆڵەتە مەترسیدارەکەی، راگرتنی سەرجەم هێرشە سەربازییەکانی بۆ سەر ئێران راگەیاند.

ترەمپ لە تۆڕی کۆمەڵایەتی سۆشیاڵ تروس بڵاویکردەوە،  دوای گفتوگۆکانی لەگەڵ شەهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستان و مارشاڵ عاسم مونیر، فەرماندەی سوپای ئەو وڵاتە، بڕیاری داوە بۆ ماوەی دوو هەفتە هێرشەکان ڕابگرێت، ئەم بڕیارە مەرجدار کراوە بە کردنەوەی "تەواوەتی، دەستبەجێ و بێ مەرجی" گەرووی هورمز لەلایەن ئێرانەوە.

ترەمپ رایگەیاند، ئەمە ئاگربەستێکی دوولایەنە دەبێت و بۆ ماوەی 14 رۆژ هیچ هێرش و بۆردومانێک ئەنجام نادرێت.

سەرۆکی ئەمریکا ئاشکرای کرد، پێشنیازێکی 10 خاڵییان لەلایەن تارانەوە بەدەستگەیشتووە و واشنتن وای دەبینێت کە بنەمایەکی باشە بۆ دانوستان و کۆتاییهێنان بە ململانێکان.

ترەمپ ئەوەشی خستەڕوو، زۆربەی خاڵە ناکۆکەکانی رابردوو لە نێوان ئەمریکا و ئێران چارەسەر کراون و ئەم دوو هەفتەیە بۆ ئەوەیە کە رێککەوتننامەی ئاشتیی درێژخایەن کۆتایی پێ بهێنرێت و ئیمزا بکرێت.

سەرۆکی ئەمریکا جەختی کردەوە، هێزەکانیان سەرجەم ئامانجە سەربازییەکانی خۆیان پێکاوە و ئێستا کاتی دیپلۆماسییە بۆ گەیشتن بە ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

لە هەوڵێکی نوێی دیپلۆماسیدا بۆ رێگریکردن لە تەقینەوەی بارودۆخی ناوچەکە، سەرۆک وەزیرانی پاکستان بە رەسمی دەستپێشخەرییەکی بۆ هێورکردنەوەی گرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران راگەیاند.

سەرۆک وەزیرانی پاکستان ئاشکرایکرد، هەوڵە دیپلۆماتییەکان بۆ گەیشتن بە چارەسەرێکی ئاشتیانە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەردەوامییان هەیە و هەنگاوی ئەرێنییان بڕیوە.

ئاماژەی بەوەکرد، پەیوەندی بە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکاوە کردووە و داوای لێکردووە وادەی مۆڵەتەکە بۆ دوو هەفتەی تر درێژ بکاتەوە.

سەرۆک وەزیرانی پاکستان، داواش لە دەسەڵاتدارانی ئێران دەکات وەک نیشاندانی نیازپاکی، بۆ ماوەی دوو هەفتە گەروی هورمز بەڕووی کەشتیوانیی نێودەوڵەتیدا بکەنەوە.

ئەم دەستپێشخەرییەی پاکستان دەیەوێت کاتێکی زیاتر بۆ دانوستانەکان بڕەخسێنێت و رێگری بکات لە بە ئامانجگرتنی ژێرخانی وزە و گڕگرتنی تەواوەتی ناوچەکە.

ئەم پەرەسەندنە دیپلۆماسییە لە کاتێکدایە کە جیهان بە نیگەرانییەوە چاوەڕوانی کۆتاییهاتنی ئەو مۆڵەتە دەکات کە ترەمپ بۆ ئێرانی دیاری کردووە و پاکستان وەک لایەنێکی ناوبژیوان دەیەوێت بەربەست لەبەردەم بژاردەی سەربازی دروست بکات.

ئاژانسی نێودەوڵەتی وزە هۆشداری دەدات بەهۆی قەیرانی وزەوە جیهان روبەڕوی مانگێكی نیسانی سەخت ببێتەوە.

فاتح پیرۆل، بەڕێوەبەری جێبەجێكاری ئاژانسی نێودەوڵەتی وزە مانگی نیسانی بە مانگێكی رەش ناوبردووە و هۆشداریشی داوە، بەهۆی رەوشی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جەنگەوە جیهان روبەڕوی قەیرانێكی قورسی وزە دەبێتەوە، كە لە مێژوودا هاوشێوەی نەبووە.

فاتح پیرۆل رایگەیاندووە، پێشتر هەرگیز جیهان پچڕانی دابینكردنی وزەی بەم قەبارەیەی ئێستا بەخۆیەوە نەبینیوە و ئەوەی ئێستا رودەدات خراپترە لەو قەیرانەی لە ساڵەكانی 1973 و 1979 و 2022دا رویانداوە.

دەشڵێت، شەڕی ئێستای ئێران یەكێك لە شاخوێنبەرە گرنگەكانی ئابوری جیهانی پچڕاندووە و كاریگەرییەكەی بۆسەر زۆرینەی ماددە كیمیاییەكانی تریش درێژ دەبێتەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوانەشدا بۆ رزگاربوون لەو رەوشە سەختە، قەیرانەكە پەرەپێدانی وزەی نوێبووەوە و ئەتۆمی خێراتر دەكات، بۆئەوەی جیهان بتوانێت ئاسایشی وزە بەدەستبهێنێت.

وەزیری بەرگری ئیسرائیل، لە لێدوانێکدا کاردانەوەی توندی بەرانبەر کوژرانی لێپرسراوی هەواڵگری سوپای پاسدارانی ئێران نیشاندا و هۆشدارییەکی بێپێشینەشی دایە تاران.

یسرائیل کاتز وەزیری بەرگری ئیسرائیل رایگەیاند، هێزەکانیان بەردەوام دەبن لە بە ئامانجگرتنی فەرماندەکانی ئێران و وتی: "بەردەوام دەبین لە راوکردنیان یەک بە یەک."

کاتز هۆشدارییەکی توندی ئاڕاستەی تاران کرد و جەختی کردەوە، ئەگەر هێرشەکان بۆ سەر هاووڵاتیانی مەدەنی ئیسرائیل بەردەوام بن، ئیسرائیل دەست ناپارێزێت لە لێدان و لەناوبردنی ژێرخانی نیشتمانیی ئێران.

ئەم لێدوانانە لە کاتێکدایە کە ناوچەکە لەبەردەم ئەگەری رووبەڕووبوونەوەیەکی سەربازیی فراوانتردایە و تاران و تەلئەبیب لەوپەڕی ئامادەباشی سه‌ربازیدان.

رێککەوتنێکی چاوەڕوانکراو لەنێوان ئەمریکا و ئێران بە نێوەندگیریی پاکستان، بەرەو کۆتاییهێنان بە گرژییەکان و کردنەوەی رێڕەوە ئاوییەکان هەنگاو دەنێت.

ئاژانسی "رۆیتەرز" بڵاویکردەوە، فەرماندەی سوپای پاکستان لەگەڵ جێگری ترەمپ و هەریەک لە "ویتکۆف" و "عراقچی" وەزیری دەرەوەی ئێران، دەربارەی پلانێکی گشتگیر بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ پەیوەندییەکی تەلەفۆنی ئەنجامدا.

سەرچاوەکان باس لەوە دەکەن ئەگەر لایەنەکان لەسەر قۆناغی یەکەم رێکبکەون، ئەوا تەنها 15 رۆژیان پێویست دەبێت بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی.

رۆیتەرز ئاشکرایکردووە، پێشنیازی رێککەوتنە کۆتاییەکە، دەبێت ئێران دەستبەرداری بەدەستهێنانی چەكی ئەتۆمی بێت، لەبەرانبەردا بڕگەی ئازادکردنی سەرجەم سزا داراییەکانی سەر ئێران هەڵبگیرێن.

ئەوەشی خستەڕوو، لەگەڵ رەزامەندی لایەنەکان لەسەر ئەم پلانە، ئاگربەستی دەستبەجێ رادەگەیەنرێت و گەرووی هورمز بەڕووی هاتوچۆی دەریاییدا دەکرێتەوە.

لە بەرانبەردا، لێپرسراوێکی باڵای ئێران بە ئاژانسی "رۆیتەرز"ـی رایگەیاند، وڵاتەکەی پێشنیازێکی رەسمی لەلایەن پاکستانەوە بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ پێگەیشتووە، بەڵام مەرجی قورسیان بۆ کردنەوەی رێڕەوە ئاوییەکان هەیە.

ئەو لێپرسراوە باڵایە جەختی کردەوە، وڵاتەکەی بە هیچ شێوەیەک گەرووی هورمز ناکاتەوە ئەگەر تەنها لە بەرانبەر "ئاگربەستێکی کاتی"دا بێت، دەشڵێت؛ پێمانوایە ئەمریكا ئامادەنییەبۆ ئاگربەستێكی درێژخایەن.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا پەیامێکی ئاڕاستەی ئێران کردووە و داوای کردنەوەی گەرووی هورمز دەکات.

دۆناڵد ترەمپ ئەمڕۆ یەکشەممە 5ـی 4ـی 2026 پەیامەکەی ئاڕاستەی ئێران کرد و نووسیویەتی: ئەو گەرووە نەفرەتییە بکەنەوە ئەگینا ژیانتان لێ دەکەم بە دۆزەخ.

لە پەیامەکەی ترەپدا ئەوەش هاتووە: رۆژی سێشەممە دەبێتە رۆژی پرد و وێستگەکانی کارەبا و هەموویان لە یەک رۆژدا بۆردومان دەکەین. لەکۆتایی پەیامەکەشیدا نووسیویەتی سوپاس و ستایش بۆ اللە. 

ئەمە لەکاتێکدایە کە دۆناڵد ترەمپ رۆژی 2ـی 4ـی 2026 رایگەیاندبوو: ئێمە پێویستمان بە گەرووی هورمز نییە و نەوتی ئێمەی پێدا تێپەڕ نابێت، ئەوانەی پشت بە نەوتی گەرووەکە دەبەستن با پارێزگاری لێبکەن، ئەگەر پێیان چارەسەر نەکرا دەتوانن بێن و نەوت لە ئەمریکا بکڕن.

داواكاری گشتی ئێران دەستبەسەرداگرتنی سامان و هەژماری بانكیی زیاتر لە 100 كەسایەتی وڵاتەكەی راگەیاند و تۆمەتی پشتگیركردنی دوژمنی داونەتە پاڵ.

نوسینگەی داواكاری گشتی ئێران لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە، زیاتر لە 100 كەسایەتی ئێرانیی دەست بەسەر سامانەكەیاندا گیراوە و هەژماری بانكییان بلۆك كراوە، لە نێوشیاندا ژمارەیەك هونەرمەند و وەرزشكار و رۆژنامەنوس و بەرێوەبەر هەن . 

ئەوەشی رونكردووەتەوە لە نێو لە لیستەكەدا دوو رۆژنامەنوس هەن كە لە هەردوو تۆری ئیسرائیلی نێودەوڵەتی و مانتۆ كار دەكەن، بەڵام ناوی هیچ كام لە كەسایەتییانە ئاشكرا نەكراوە.
داواكاری گشتی هۆكاری بلۆككردن و دەستبەسەرداگرتنی سامانی ئەو كەسایەتیانە بۆ ئەوە دەگەڕێنێتەوە كە پشتگیری دوژمنانی ئێران دەكەن.

لە 9 ی مانگی ئاداردا ، ئێران هەڕەشەی لەو هاوڵاتیانە كرد كە لە دەرەوەی وڵاتەكە دەژین و رایگەیاند، ئەگەر پاڵپشتی دوژمن بكەن، موڵكەكانیان لە ناوخۆی وڵات دەستی بەسەردا دەگیرێت.

سەرۆكی ئەمریكا رزگاركردنی فڕۆكەوانە ونوبووەكەی لەناو خاكی ئێران ڕاگەیاند، دەشڵێت سەربازێكیان برینداربووە.

دۆناڵد ترەمپ لە پەیامێكدا سەركەوتنی ئۆپراسیۆنێكی تایبەتی بۆ ڕزگاركردنی دووەم فڕۆكەوانی ئەمریكی لە باشووری رۆژئاوای ئێران ڕاگەیاند.

ترەمپ دەڵێت، فڕۆكەوانەكە ماوەی سێ ڕۆژ بوو دوای تێكشكان و كەوتنی فڕۆكەكەی بێسەروشوێن ببوو، دوای ئەنجامدانی ئۆپراسیۆنێكی گەڕان و پشكنینی ورد و چڕ و پڕ، هێزە تایبەتەكانی ئەمریكا توانیویانە فڕۆكەوانەكە لەو ناوچەیە دەربهێنن و ڕزگاری بكەن.

ئاماژەی بەوەش كرد، ئۆپراسیۆنەكە لە درەنگانی شەوی ڕابردوو ئەنجامدراوە، بەڵام لەبەر پاراستنی سەلامەتی فڕۆكەوانەكە، ناسنامەكەی و وردەكاریی زیاتریان ئاشكرا نەكردووە. 
باسی لەوەش كرد، لە كاتی جێبەجێكردنی ئەركەكەدا، سەربازێكی ئەمریكی بریندار بووە.

سەرۆكی ئەمریكا ئەم كارەی بە ئۆپراسیۆنێكی بێ وێنە وەسف كرد و جەختی لەوە كردەوە، ئۆپراسیۆنەكە دەیسەلمێنێت كە ئەمریكا كۆنترۆڵی تەواوی ئاسمانی ئێرانی كردووەو ئەمریكا هەرگیز جەنگاوەرەكانی لە دوای خۆی بەجێناهێڵێت.

رێكخراوی مانگی سوری ئێرانی ئاماری زیان و قوربانییانی هێرشەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆ سەر وڵاتەكەی راگەیاند.

رێكخراوی مانگی سور دەڵێت، لە ئەنجامی هێرشەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل تا ئێستا 117 هەزار خانوو و یەكەی مەدەنی و زیاتر لە 763 خوێندنگە زیانیان بەركەوتووە.

ڕێكخراوەكە ئاشكرایكردووە، لە ئەنجامی ئەو هێرشانە 316 ناوەندی تەندروستی و 17 بنكەی ڕێكخراوی مانگی سوری ئێرانی زیانیان بەركەوتووە.

رێكخراوەكە ئاماژەی بەوەش كردووە، سێ هەلیكۆپتەری وەزارەتی تەندروستی و 48 ئەمبوڵانس تێكشكێندراون.

وەزارەتی پەروەردەی ئێران رایگەیاند، لە سەرەتای هێرشەكان 292 خوێندكار كوژراون، زیاتر لە 190 خوێندكاریش برینداربوون.

وەزارەتی پەروەردەی ئێران ئامارێكی سەبارەت بە زیانی ناوەندەكانی پەروەردەی ئەو وڵاتە بڵاوكردەوە و رایگەیاند، لەسەرەتای هێرشەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆسەر ئێران تائێستا 292 خوێندكار كوژراون، 196 خوێندكاری تریش برینداربوون، هەروەها 56 مامۆستا و كارمەندی پەروەردەیی كوژراون، 23 پەروەردەكاریش بریندار بوون.

سەبارەت بە زیانی ناوەندەكانیش رایگەیاندوە، 763 ناوەندی پەروەردەیی و 51 فەرمانگە و 32 هۆڵی وەرزشی و 15 ناوەندی رۆژشنبیری و حەوت كەمپی خوێندكاران زیانیان بەركەوتووە.

لە هەنگاوێکی تر بۆ کەمکردنەوەی پشێوییەکانی بازاڕی وزە، سەرۆکی ئەمریکا جەخت لە توانای وڵاتەکەی بۆ گەڕاندنەوەی سەقامگیری بۆ گەرووی هورمز دەکاتەوە.

دۆناڵد ترەمپ، ئەمریکا، لە نوێترین پەیامیدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "تروس سۆشاڵ" رایگەیاند، ئەمریکا توانای ئەوەی هەیە لە ماوەیەکی کورتدا گەرووی هورمز بکاتەوە.

ترەمپ لە نووسینەکەیدا ئاماژەی بەوەکردووە: "بە کەمێک کاتی زیاتر، دەتوانین بە ئاسانی گەرووی هورمز بکەینەوە، نەوتەکە ببەین و سامانێکی گەورە بەدەستبهێنین."

ئەم لێدوانەی ترەمپ لە کاتێکدایە کە فشارەکان بۆ سەر ئیدارەکەی زیادیان کردووە بۆ دۆزینەوەی کۆتاییەکی خێرا بۆ ئەو جەنگەی لەگەڵ ئێران دەستی پێکردووە.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە زنجیرە لێدوانێکی نوێدا دەربارەی پەرەسەندنە سەربازییەکانی دژ بە ئێران، ڕایگەیاند کە هێرشەکانیان زیانی کوشندەیان بە ژێرخانی ئابووریی تاران گەیاندووە و ئاشکرای کرد: "70٪ـی توانای بەرهەمهێنانی پۆڵای ئێرانمان لەناوبردووە."

ناتانیاهۆ جەختی لەوەکردەوە، سوپای ئیسرائیل بەردەوام دەبێت لە بە ئامانجگرتنی گەورە لێپرسراوانی ئێران و بۆردومانکردنی پرد و ژێرخانە ستراتیژییەکانی ئەو وڵاتە.

ئەوەشی خستەڕوو، وڵاتەکەی لە هەماهەنگییەکی بەردەوام و توندوتۆڵدایە لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، بۆ تێکشکاندنی یەکجاریی ئێران.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل راشیگەیاند، ئێران لە ئێستادا لە هەموو کاتێک لاوازتر بووە و ئیسرائیلیش لە هەموو کاتێک بەهێزترە."

ئەم لێدوانانەی ناتانیاهۆ لە کاتێکدایە کە پێنج هەفتەیە جەنگێکی سەخت لە ناوچەکەدا هەڵگیرساوە و فشارە نێودەوڵەتییەکان بۆ راگرتنی خوێنڕشتن و پاراستنی ئاسایشی وزە لە گەرووی هورمز بەردەوامییان هەیە.

بڕیاربوو ئەمڕۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەكگرتووەكان بۆ دەنگدان بە پرۆژە بریارێكی تایبەت بە پاراستنی گەروی هورمز كۆببێتەوە، بەڵام كۆبوونەوەكە دواخراو و ئێرانیش هۆشداری دەدات لە هەر هەنگاوێكی " گێچەڵپێكردن"ی ئەنجومەنی ئاسایش.
بڕیابوو ئەمڕۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەكگرتووەكان بۆ دەنگدان بە پرۆژە بریارێك كۆببێتەوە، كە لەلایەن بەحرەینەوە پێشكەشكراوە و ئەمریكا پاڵپشتی دەكات و تایبەتە بە بەكارهێنانی هێزی " بەرگری" لە گەروی هورمز، بۆ پاراستنی هاتوچۆی كەشتیەكان لە گەروەكە، بەڵام درەنگانی دوێنێ شەو كۆبوونەوەكە بۆ كاتێكی نادیار دواخرا.
 لای خۆشییەوە عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەی بەوەداوە، هەر هەنگاوێكی دەستدرێژیكاران و هاوپەیمانەكانیان و ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەكگرتووەكان لەبارەی گەروی هورمز تەنیا رەوشی ناوچەكە ئاڵۆزتر دەكات.
پێشتریش، جەمال ئەلروەئیی نوێنەری هەمیشەیی بەحرەین لە نەتەوەیەكگرتووەكان رایگەیاندبوو، بەردەوامی گەمارۆی سەر گەروی هورمز دەبێتە هۆكاری لەناوبردنی ئابوری جیهان.