هەواڵەکان
سعودیە ڤیزای ترانزێت بە هاووڵاتیانی عیراقی دەدات بۆ گەڕانەوە و وەزارەتی دەرەوەش عیراقیش سوپاسی ریاز دەکات.
وەزارەتی دەرەوەی عیراق رایگەیاند، سعودیە رەزامەندی نیشانداوە لەسەر پێدانی ڤیزای ترانزێت بەو هاووڵاتییە عیراقییانەی دەیانەوێت لە رێگەی مەرزی عەرعەرەوە بگەڕێنەوە بۆ ناوخۆی وڵات.
ئاماژەی بەوەکرد، ئەم هەنگاوە بەپێی هەماهەنگییەکی رەسمی لەگەڵ باڵیۆزخانەی عیراق لە ریاز ئەنجامدراوە و پێویستە گەشتیاران پێشوەختە پەیوەندی بە ژووری هەماهەنگی باڵیۆزخانەکەوە بکەن بۆ وەرگرتنی ڤیزاکە.
وەزارەتی دەرەوەی عیراق جەختدەکاتەوە، بەردەوام دەبن لە بەدواداچوون بۆ رەوشی عیراقییەکانی دەرەوە و پێشکەشکردنی هاوکاری پێویست بە هەماهەنگی لەگەڵ ناوەندی وەزارەت لە بەغداد.
بۆ تەواوکردنی رێکارەکان، هاووڵاتییان دەتوانن لە رێگەی ئەم ژمارە تەلەفۆن و ئیمەیڵەوە پەیوەندی بکەن:
ژمارەی مۆبایلی لە باڵیۆزخانەی ریاز: 00966545647382
ئیمەیڵ: [email protected]
واشنتۆن هەوڵەکانی بۆ بەهێزکردنی تواناکانی لە ناوچەی تۆژهەڵاتی ناوەڕاست چڕتر کردووەتەوە و بەپێی نوێترین زانیارییەکان، ئەمریکا بەنیازی گواستنەوەی چەندین سیستمی بەرگریی ئاسمانیی پێشکەوتووە لە کۆریای باشورەوە بۆ ناوچەکە، ئەم هەنگاوەی واشنتۆن دوای ئەوە دێت کە فشارەکان بۆ سەر کۆگا ستراتیژییەکانی چەک و تەقەمەنی زیادیان کردووە و لێپرسراوانی سەربازیی ئەو وڵاتە ترسیان هەیە لە کەمبوونەوەی موشەکە بەرگرییەکان، ئەمەش وایکردووە پەنا بۆ ئەو پارچە سەربازییانە بەرن کە لە بنکەکانی کۆریای باشور جێگیر کراون، ئەم رەوشە نوێیەش کاردانەوە و نیگەرانیی زۆری لای لێپرسراوانی سیئۆل دروست کردووە.
رۆژنامەی "تشوسون دەیلی" بڵاویکردەوە، ئەو کەرەستە سەربازییانەی ئەگەری گواستنەوەیان هەیە بریتین لە سیستمی بەرگریی ئاسمانیی پاتریۆت و پاترییەکانی سیستمی تاد کە لە ناوچەی سۆنگجۆ جێگیر کراون، هاوکات فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی چاودێری و هەواڵگری لە جۆری MQ-9 Reaper کە لە ساڵی رابردووەوە لە بنکەی ئاسمانیی گۆنسان جێگیر کراون، بەشێکی تر دەبن لەو هێزەی دەگوازرێنەوە بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ رووبەڕووبوونەوەی هەر ئەگەرێکی نەخوازراو و پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییانەی بەهۆی شەڕەکانەوە دروست بوون.
شارەزایانی سەربازی لە کۆریای باشور هۆشداری دەدەن لەوەی ئەم هەنگاوە کاریگەریی نەرێنی لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی وڵاتەکەیان دەبێت، شین جۆنگ وو، سکرتێری گشتیی کۆڕبەندی توێژینەوە بەرگرییەکانی کۆریا، ئاماژە بەوە دەکات کە ئەگەر هێرشە ئاسمانییەکان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست درێژە بکێشن، واشنتۆن ناچار دەبێت زیاتر سوود لە تواناکانی سوپای ئەمریکا لە کۆریا و ناوچەکانی تر وەربگرێت، هەروەها ئیم چۆل گیۆن، توێژەری باڵا لە پەیمانگای کۆریا بۆ توێژینەوە ستراتیژییەکان، دەڵێت بەهۆی هەڕەشە موشەکییەکانی کۆریای باکور، گواستنەوەی ئەم سیستمانە کێشەی گەورە بۆ سیئۆل دروست دەکات.
مێژووی ئەم جۆرە گواستنەوانە بۆ ساڵی رابردوو دەگەڕێتەوە، کاتێک لە مانگی حوزەیراندا ئەمریکا سێ پاتریی پاتریۆتی لە کۆی هەشت پاتری لەگەڵ زیاتر لە 500 سەرباز گواستەوە بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەپێی راپۆرتێکی رۆژنامەی فاینانشیاڵ تایمز، تەنها لە ماوەی شەڕێکی 12 رۆژەی ساڵی رابردوودا، نزیکەی 150 موشەکی بەرگریی سیستمی تاد بەکار هێنراون، ئەمەش وایکردووە واشنتۆن هەست بە مەترسیی کەمبوونەوەی چەکەکانی بکات و پەنا بۆ هێزەکانی لە ناوچەکانی تری جیهان بەرێت بۆ ئەوەی رەوشەکە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەدەست دەرنەچێت.
لە کۆتاییدا، گواستنەوەی ئەم سیستمە بەرگرییە پێشکەوتووانە نیشانەی گۆڕانکارییە لە ئەولەویەتە سەربازییەکانی ئەمریکا لەسەر ئاستی جیهان. هەرچەندە ئەمە وەک رێکارێکی کاتی بۆ پاراستنی رەوشی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بەرپەرچدانەوەی هێرشەکان دەبینرێت، بەڵام هاوکات بۆشاییەکی ئەمنی لە نیمچە دوورگەی کۆریا دروست دەکات کە رەنگە لە داهاتوودا واشنتۆن و هاوپەیمانەکانی بخاتە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی سەختتر و ئاڵۆزتر.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دەڵێت: هەڵمەتە سەربازییەکانیان لەگەڵ ئەمریکا بۆسەر ئێران یەکلاکەرەوە دەبێت، بەڵام رەنگە هەندێک کاتی پێویست بێت.
بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە چاوپیککەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی فۆکس نیوز رایگەیاند، ئەو ململانێیەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە بە هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران دەستی پێکرد، نابێتە "جەنگێکی بێ کۆتایی"، بەڵام رەنگە کاتی بوێت.
ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەشکرد، هەڵمەتە سەربازییەکە "کارێکی خێرا و یەکلاکەرەوە" دەبێت، هەروەها لەو بڕوایەدا شەڕەکە کاتێکی زۆر دوور و درێژ بخایەنێت.
وتیشی: "ئەمە جەنگێکی بێ کۆتایی نییە، بەڵکو دەروازەیەکە بۆ ئاشتی".
سەرۆک کۆمار لەگەڵ شازادەی جێنشینی کوەیت و سەرۆکی کۆماری ئیسلامی مۆریتانیا بە تەلەفۆن پەرەسەندنەکانی ناوچەکە تاوتوێ کرد و جەختیان لەسەر گرنگی هەماهەنگی هاوبەش کردەوە.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ، لە دوو پەیوەندی تەلەفۆنی جیادا، لەگەڵ شێخ سەباح خالید ئەحمەد سەباح، جێنشینی دەوڵەتی کوەیت و محەمەد ولد شێخ غەزوانی سەرۆک کۆماری ئیسلامی مۆریتانیا دوایین پێشهاتی ئیقلیمی و نێودەوڵەتیی و ئاڵەنگارییەکانی ئێستایان تاوتوێ کرد کە رووبەڕووی ناوچەکە دەبێتەوە.
لە پەیوەندییە تەلەفونییەکاندا باس لە چۆنیەتی پەرەپێدانی هەماهەنگی هاوبەش سەبارەت بە پێشهاتی سیاسی و ئەمنیی و گرنگی چڕکردنەوەی هەوڵەکانی وڵاتانی عەرەبی کرا بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان و پشتیوانیکردن لە چارەسەری ئاشتیانە کە سەروەری دەوڵەتان و بەرژەوەندی گەلەکانیان بپارێزێت.
هەروەها جەختکرایەوە لەسەر پێویستی یەکخستنی هەڵوێستەکان لەسەر مەسەلەکانی جێی بەرژەوەندی هاوبەش و پتەوکردنی پەیوەندییەکان بۆ هاریکاریی دوولایەنە لە بوارە جیاجیاکاندا، ئەمەش رەنگدانەوەی قووڵی پەیوەندیی برایەتیی عیراقە لەگەڵ هەردوو دەوڵەتی کوەیت و کۆماری ئیسلامی مۆریتانیا.
هیواشیان خواست راوێژ و هەماهەنگی لە ماوەی داهاتوودا بەردەوام بێت، کە یارمەتیدەر دەبێت بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و پاڵپشتیکردنی هەوڵەکانی گەشەپێدان لە ناوچەکەدا.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت؛ بەردەوامن لە هێرشەکانیان بۆسەر ئێران و رەنگە شەڕەکە ماوەیەکی زۆر بخایەنێت.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە نوێترین لێدوانیدا سەبارەت بە پەرەسەندنە سەربازییەکانی ناوچەکە، رایگەیاند، ئەمریکا لە پێناو لەناوبردنی هەڕەشەکانی ئیسلامی ئێران، بەردەوامە لە ئەنجامدانی ئۆپراسیۆنە سەربازییەکانی لە ناوچەکە و ناو خاکی ئێراندا.
ترەمپ جەختیکردەوە، هۆشداری توندیان دابووە تاران لە دروستکردنی دامەزراوەی ئەتۆمی نوێ، بەڵام ئێران گوێی نەداوەتە هۆشدارییەکان و رەتیکردووەتەوە واز لە هەوڵەکانی بۆ بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی بهێنێت.
وتیشی، ئامانجیان لەناوبردنی موشەکە بالیستییەکان و هێزە دەریاییەکانی ئێرانە، تا ئێستاش 10 کەشتی ئێرانییان نوقم کردووە.
سەرۆکی ئەمریکا ئاشکراشیکرد، ئامانجی سەرەکییان ئەوەیە ئێران هەرگیز نەتوانێت چەکی ئەتۆمی بەدەست بهێنێت.
ترەمپ دەشڵێت؛ ئێران هەڕەشەیەکی گەورەیە بۆ سەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هاووڵاتیانی ئەمریکا.
سەبارەت بە درێژخایەنی شەڕەکە، سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەکرد، پێشبینییان دەکرد شەڕی ئێران چوار بۆ پێنج هەفتە بخایەنێت، بەڵام رەنگە بۆ ماوەیەکی درێژتر درێژە بکێشێت.
حکومەتی هەرێم لەگەڵ تورکیا گەیشتە رێککەوتن بۆ پێدانی ڤیزای ترانزێت بەو کەسانەی دەیانەوێت بگەڕێنەوە هەرێمی کوردستان.
فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی هەرێم و وەزارەتی ناوخۆ رایاگەیاند، بەهۆی گرژییەکانی ناوچەکە و پەککەوتنی گەشتەکان، حکومەت وەزارەتی ناوخۆ و فەرمانگەی پەیوەندییەکانی بۆ هاوکاری هاونیشتمانیان راسپاردووە.
ئاماژەیان بەوەشکرد، رەزامەندی تورکیا وەرگیراوە بۆ پێدانی ڤیزای ترانزێتی پێنج رۆژە تا هاونیشتمانیان لە هەر شوێنێکی تربن بتوانن بگەڕێنەوە هەرێم.
ئەم هەنگاوە بۆ پاراستنی سەلامەتی هاونیشتمانیان و کارئاسانی گەڕانەوەیانە لە کاتی قەیرانەکاندا.
بۆ سوود وەرگرتن لەو کارئاسانیە تکایە ئەو ڕێکارانەی خوارەوە پەیڕەو بکەن:-
* سەرەتا فۆڕمی ئۆنلاین پڕبکەوە بە مەبەستی هاوکاریکردنت، لە کاتی بوونی هەرپرسیارێک پەیوەندی بە هێلە گەرمەکانەوە بکە کە ئاماژەیان پێدراوە:
https://forms.gle/E3zcfaVPFzc1VKbx9
هێڵە گەرمەکان:
+9647508035680
+9647508035681
پلاتفۆرمەکانی (وەتسئاپ، ڤایبەر و تێلیگرام) لەسەر هێڵەکان بەردەستن.
* دوای ئاگادارکردنەوەت لە لایەن هێڵە گەرمەکانەوە سەردانی نزیکترین نێردە دیبلۆماسییەکانی وڵاتی تورکیا (کۆنسوڵخانە یاخود باڵیۆزخانەی وڵاتی تورکیا) بکەن لەو وڵاتانەی کە تێدا گیرتان خواردووە، بەڕێزتان ڤیزەی ترانزێتی (٥) ڕۆژتان پێدەدرێت بۆ گەڕانەوە بۆ وڵاتی تورکیا، دواتر بە ڕێگەی ووشکانی بۆ هەرێمی کوردستان.
* بۆ سوود وەرگرتن لەو کارئاسانیە، پێویستە ئەو تیکتەی کە پێی دەگەڕێتەوە بۆ وڵاتی تورکیا لە ڕێگەی یەکێک لە هێڵە ئاسمانییە تورکیەکان ببڕدرێت و جیاوازی ناکات بۆ هەر فڕۆکەخانەیەکی وڵاتی تورکیا بێت.
هاونیشتیمانی ئازیز تکایە لەو خاڵانەی خوارەوە دڵنیا ببەوە:
* دڵنیا ببەوە لەوەی کە تیکتەکەت بڕیبێت بەر لە چوونت بۆ کۆنسوڵخانە بۆ وەرگرتنی ڤیزە، چونکە مەرجە تیکتەکەت لە هێڵێکی تورکی بێت تاوەکو سوود لەو کارئاسانییە وەربگری.
* دڵنیاببەوە لە ڕەچاوکردنی ماوەی پێویست لە نێوان بڕینی تیکت و وەرگرتنی ڤیزە، چونکە ڤیزەکە تەنها بۆ (٥) ڕۆژە.
* پێویستە ئەو کەسانەی کە داواکاری وەرگرتنی ڤیزەی وڵاتی تورکیا دەکەن، ناویان لە لیستی قەدەغەکراوانی ئەو وڵاتە نەبێت و هیچ پێشینەیێکی نایاساییان لەو وڵاتە لەسەر نەبێت.
* ئەگەر هاتوو پاسپۆرتەکەت، پاسپۆرتی دۆمۆنیکا یاخود هەر پاسپۆرتێکی ترە، پێویستە پاسپۆرتە عێراقیەکەت لەگەڵ خۆت ببەی بۆ نێردە دیبلۆماسییەکان، تاوەکو سوودمەند بیت لەو کارئاسانییە. چونکە ئەو کارئاسانیە تەنها بۆ هەڵگرانی پاسپۆرتی عێراقیە.
بۆ زانینی بەڕێزتان ئەو کارئاسانییە کاتیە و تەنها تاوەکو کردنەوەی ئاسمانی عێراق و هەرێمی کوردستان بەردەوام دەبێت.
تکایە لە بوونی هەر کێشەیەک هێڵە گەرمەکانی ژووری ئۆپەراسیۆنی وەزارەتی ناوخۆ/ ناوەندی هاوبەشی هەماهەنگی قەیرانەکان و فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوە بەکاربهێنە و لە کاتی گەیشتنتان بۆ خاڵی سنووری ابراهیم خلیل، حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕێی تیمە تایبەتەکانەوە کارئاسانی تەواوتان بۆ دەکات.
ئەو هاوڵاتیانەش کە لەو ناوچانەن کە بە وەرگرتنی ڤیزەی وڵاتی تورکیا کێشەکانیان چارەسەر نابێت، دڵنیاتان دەکەینەوە کە هەوڵەکانمان چڕتر دەکەینەوە و تاوەکو هەر هاونیشتیمانیەک مابێت، ناوەستین و بەردەوام دەبین
وەک وەڵامدانەوەیەک بۆ گرژییەکانی ناوچەکە، تاران هێرشێکی بەرفراوانی موشەکی و درۆنی بۆ سەر ئامانجە سەربازییەکانی ئیسرائیل و واشنتۆن ئەنجامدا.
سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند، لە هێرشێکی بەرفراواندا زیاتر لە 60 پێگەی ستراتیژی و 500 بنکە و بارەگای ئیسرائیل و ئەمریکایان کردووەتە ئامانج.
ئاشکراشیکرد، لەم هێرشانەدا 700 درۆن و سەدان موشەکی جیاواز بەکارهێنراون و داواش لە هاووڵاتییان کراوە بۆ پشتگیریکردنی رەوشەکە بڕژێنە سەر شەقامەکان.
سوپای پاسداران ئاماژەیان بەوەکرد، هێرشەکانی داهاتوویان زۆر توندتر و بەرفراوانتر دەبن ئەگەر بێت و وەڵامدانەوە هەبێت. ئەوەشیان خستەڕوو، پێویستە هاووڵاتییانی ئیسرائیل لە بنکە سەربازییەکان دوور بکەونەوە بۆ پاراستنی گیانی خۆیان، چونکە موشەکی تر ئاراستەی بنکەکانی ئەمریکا دەکرێت.
سێنتکۆم رایدەگەیەنێت: ئێران بە شێوەیەکی هەڕەمەکی موشەک ئاراستەی سەرانسەری ناوچەکە دەکات.
فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم' رایگەیاند، ئێران بەردەوامە لە هەڵمەتە موشەکییەکانی و بە شێوەیەکی هەڕەمەکی و بێسەروبەر موشەک دەگرێتە ناوچە جیاوازەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
سێنتکۆم ئاماژەی بەوەکردووە، ئەم هێرشە موشەکییانە هیچ ئامانجێکی سەربازیی روون ناپێکن و تەنها دەبنە هۆی تێکدانی سەقامگیری و دروستکردنی مەترسی بۆ سەر ژیانی هاووڵاتیانی مەدەنی لە وڵاتانی ناوچەکەدا.
هێزەکانی ئەمریکا جەخت دەکەنەوە، ئەرکەکانیان بەردەوامن بۆ لەناوبردنی ئەم هەڕەشانە، هەروەها ئاماژەی بەوەکردوە: "ئیرادەی ئێمە بۆ رووبەڕووبوونەوە لە هەموو کاتێک بەهێزترە."
ئەم لێدوانەی سێنتکۆم لە کاتێکدایە کە گرژییە سەربازییەکان لە نێوان ئەمریکا و ئێران گەیشتوونەتە ئاستێکی مەترسیدار و واشنتۆن جەخت لە پاراستنی هاوپەیمانەکانی لە ناوچەکەدا دەکاتەوە.
پیت هێگسێس رایدەگەیەنێت: ئامانجیان لەم جەنگەدا لەناوبردنی تەواوی تواناکانی ئێرانە و جەختیش دەکاتەوە کە رێگە نادەن تاران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.
پیت هێگسێس ، وەزیری بەرگریی ئەمریکا لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، تاران لە رابردوودا مەبەستی دانوستان نەبووە، بەڵکو تەنیا کاتی کوشتووە بۆ ئەوەی پەرە بە بەرنامە ئەتۆمییەکەی بدات.
هەروەها ئاماژەی بەوەکرد، ئێران سەرقاڵی دروستکردنی موشەک و درۆنی بەهێز بووە تەنیا بۆ ئەوەی پارێزگاری لە پەرەپێدانی چەکە ئەتۆمییەکانی بکات. لەبارەی قەبارەی هێرشەکانیشەوە، وەزیری جەنگ بە راشکاوی رایگەیاند، هێرشی زۆر کوشندەیان لە ناوخۆی ئێران داوە و بۆ هیچ یەکێک لەو هێرشانەش داوای لێبوردن ناکەن.
لە بەشێکی تری قسەکانیدا، ئامانجی سەرەکیی وڵاتەکەی لەم ئۆپەراسیۆنە سەربازییەدا روون کردەوە و ئەوەی خستەڕوو، بەشێکی زۆری هێزی دەریایی و توانای موشەکیی ئێرانیان لە ناوبردووە.
ئاشکراشیکرد، هێرشەكان بۆسەر ئێران بۆ گۆڕینی سیستمی سیاسیی نەبووە و هیچ هێزێكمان لەسەر خاكی ئێران نییە .
لە نوێترین پەیامیدا عەلی لاریجانی سکرتێری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئێران، رایگەیاند؛ کە ئەوان دەستپێشخەری ئەم جەنگە نەبوون و بە توندی بەرگری لە شارستانییەتە شەش هەزار ساڵەییەکەیان دەکەن.
لە نوێترین پەیامدا کە پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ عەلی لاریجانی لە ئێکس بڵاویکردەوە، ئێران جەخت لەوە دەکاتەوە کە "وەک 300 ساڵی رابردوو، ئێران دەستپێشخەری ئەم جەنگە نەبووە". لە پەیامەکەدا هاتووە کە هێزە چەکدارە ئازاکانیان بەشداری هیچ هێرشێکیان نەکردووە، مەگەر تەنها لە حاڵەتی بەرگریکردندا بووبێت. ئەم لێدوانە وەڵامێکە بۆ ئەو تۆمەتانەی کە دەڵێن ئێران هۆکاری تێکچوونی دۆخی ناوچەکەیە.
هەروەها لە بەشێکی تری پەیامەکەدا بە زمانێکی توندەوە هاتووە: "ئێمە بە توندی بەرگری لە خۆمان و شارستانییەتە شەش هەزار ساڵەییەکەمان دەکەین بێ گوێدانە باجەکەی، و وا لە دوژمنان دەکەین پەشیمان ببنەوە لە لێکدانەوە هەڵەکانیان". ئەم پەیامە حەماسییە هەوڵێکی تری تارانە بۆ نیشاندانی خۆڕاگری لە بەرانبەر هێرشە چڕەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل، هاوکات بۆ بەرزکردنەوەی ورەی ناوخۆیی و جوڵاندنی هەستی نەتەوایەتیی ئێرانییەکانە لەم دۆخە هەستیارەدا.
سودانی فەرمان بە هێزە ئەمنییەکان دەکات رێگری لە تێوەگلانی عیراق بکەن لە جەنگ
سەرۆک وەزیرانی عیراق فەرمان بە هێزە ئەمنییەکان دەکات رێگری لە هەر کارێک بکەن کە ئاسایشی وڵات تێکبدات، و جەخت دەکاتەوە کە رێگە نادەن عیراق تێوەبگلێت لە ململانێکانی ناوچەکە.
محەمەد شیاع سودانی، فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان، ئەمڕۆ دووشەممە سەرپەرشتیی کۆبوونەوەیەکی نائاسایی ئەنجومەنی وەزاری بۆ ئاسایشی نیشتمانیی کرد. لە کۆبوونەوەکەدا، سودانی فەرمانی دا بە دەزگا ئەمنییەکان کە رووبەڕووی هەر هەوڵێک ببنەوە کە بیەوێت ئاسایش و سەقامگیریی وڵات تێکبدات، و رێگە بە هیچ لایەنێک نەدرێت عیراق پەلکێشی ناو ئەو ململانێیانە بکات کە لە ناوچەکەدا دەگوزەرێن.
ئەنجومەنەکە جەختی کردەوە کە لەپاڵ پاراستنی مافی دەربڕین و خۆپیشاندانی ئاشتیانە، حکومەت بە هیچ شێوەیەک رێگە نادات هێرش بکرێتە سەر نێردە دیپلۆماسییەکان و دامەزراوە هەستیارەکان، و بڕیاری جەنگ و ئاشتی و جوڵەی سەربازیش تەنیا لە دەسەڵاتی دەوڵەت و دامەزراوە دەستوورییەکانیدایە و رێگە نادەن خاکی عێراق بۆ هیچ ململانێیەکی دەرەکی بەکاربهێنرێت.
لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا، مەترسییە ئابوورییەکانی بەردەوامی و فراوانبوونی جەنگەکە لە ناوچەکەدا تاوتوێ کرا. بۆ ئەم مەبەستەش، هەریەک لە وەزیری نەوت (کە هاوکات بە وەکالەت وەزیری کارەبایە) و وەزیری بازرگانی بانگهێشت کران و راپۆرتێکی گشتگیریان لەسەر دۆخی بەرهەمهێنانی سووتەمەنی، وزە و ئاسایشی خۆراک خستەڕوو، بۆ گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست بۆ رووبەڕووبوونەوەی لێکەوتەکانی ئەم جەنگە لەسەر عێراق.
فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم) ئاشکرای کرد کە سێ فڕۆکەی جەنگیی ئەمریکی لە جۆری ئێف-15 بە هەڵە لەلایەن سیستەمی بەرگریی ئاسمانیی کوەیتەوە خراونەتە خوارەوە، بەڵام سەرجەم فڕۆکەوانەکان سەلامەتن.
لە راگەیەندراوێکی رەسمیدا، فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا رایگەیاند کە کاتژمێر11:03ی شەوی 1ی ئازار (بە کاتی رۆژهەڵاتی ئەمریکا)، سێ فڕۆکەی جەنگی لە جۆری (F-15E Strike Eagle) کە بەشداربوون لە ئۆپەراسیۆنەکان، لە ئاسمانی کوەیت بە هەڵە خراونەتە خوارەوە.
سێنتکۆم روونیکردووەتەوە کە لە کاتی پێکدادانی تونددا، کە هێرشی فڕۆکە، موشەکی بالیستی و درۆنەکانی ئێرانی تێدابووە، سیستەمی بەرگریی ئاسمانیی کوەیت بە هەڵە ئەو سێ فڕۆکە ئەمریکییەی کردووەتە ئامانج.
راگەیەندراوەکە پشتڕاستی دەکاتەوە کە هەر شەش فڕۆکەوانەکە (تیمی فڕۆکەکان) بە سەلامەتی خۆیان هەڵداوەتە خوارەوە و رزگارکراون و دۆخی تەندروستییان جێگیرە.
هاوکات ئاماژەی بەوە کردووە کە کوەیت دانی بەم رووداوەدا ناوە و ئەمریکاش سوپاسی هەوڵەکانی هێزەکانی بەرگریی کوەیت دەکات لە پرۆسەی رزگارکردنەکە و پاڵپشتییەکانیان لەم ئۆپەراسیۆنە بەردەوامەدا، و لە ئێستاشدا هۆکاری دروستبوونی ئەو هەڵەیە لەژێر لێکۆڵینەوەدایە. کەوتنەخوارەوەی ئەم سێ فڕۆکە پێشکەوتووەی ئەمریکا نیشانەی ئەوەیە کە ئاسمانی کەنداو بەهۆی چڕیی موشەک و فڕۆکەکانەوە دۆخێکی زۆر مەترسیداری تێدا دروست بووە.
ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم هۆشدارییەکی توند دەداتە وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و رایدەگەیەنێت کە مەترسیی دزەکردنی تیشکی ئەتۆمی هەیە کە ببێتە هۆی چۆڵکردنی ناوچەی زۆر گەورە، هاوکات ئاشکرای دەکات کە پەیوەندییان لەگەڵ ئێران پچڕاوە.
لە وتارێکدا بۆ دانیشتنی تایبەتی ئەنجومەنی پارێزەرانی ئاژانسەکە، بەڕێوەبەری گشتیی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم رایگەیاند کە بە وردی چاودێریی هێرشە سەربازییەکانی ئێران دەکەن بۆ سەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
ئاماژەی بەوە کرد کە سەنتەری رووداو و فریاگوزاریی ئاژانسەکە (IEC) کارایە و تیمێکی تایبەت خەریکی هەڵسەنگاندنی دۆخەکەن. بەپێی وتەکانی، تا ئێستا هیچ بەرزبوونەوەیەک لە ئاستی تیشکدانەوە لە وڵاتانی دراوسێی ئێران تۆمار نەکراوە، و هیچ ئاماژەیەکیش نییە بۆ پێکرانی وێستگە ئەتۆمییەکانی ئێران وەک بوشەهر و وێستگەی لێکۆڵینەوەی تاران.
بەڵام ئەوەی جێگەی نیگەرانییە، هەوڵەکان بۆ پەیوەندیکردن بە دەسەڵاتدارانی رێکخستنی ئەتۆمیی ئێرانەوە بێ وەڵام ماونەتەوە و پەیوەندییەکان پچڕاون، ئاژانسەکەش هیوادارە بە زووترین کات ئەو کەناڵە گرنگەی پەیوەندی دروست ببێتەوە.
بەڕێوەبەری ئاژانسەکە هۆشداریی دا کە جگە لە ئێران، چەندین وڵاتی تری ناوچەکە کە رووبەڕووی هێرش بوونەتەوە وەک ئیمارات، ئەردەن، سوریا، بەحرەین، عێراق، کوەیت، عومان، قەتەر و سعودیە، خاوەنی وێستگەی ئەتۆمی یان بەرنامەی بەکارهێنانی وزەی ئەتۆمین، ئەمەش هەڕەشەی سەر سەلامەتیی ئەتۆمی زیاتر دەکات و داوای دانبەخۆدادانی تەواوی لە پرۆسە سەربازییەکاندا کرد.
هاوکات ئاشکرای کرد کە بەشداریی لە دوایین گەڕی دانوستانەکانی جنێڤ کردووە بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێکی دیپلۆماسی، بەڵام بێئاکام بووە. لە کۆتاییدا جەختی کردەوە کە ناتوانن ئەگەری دزەکردنی تیشکی ئەتۆمی رەتبکەنەوە کە لێکەوتەی مەترسیداری دەبێت و رەنگە پێویست بە چۆڵکردنی ناوچەیەک بکات کە هێندەی شارە گەورەکان یان گەورەتریش بێت، بەڵام ئاژانسەکە ئامادەیە بۆ هەر حاڵەتێکی لەناکاو.
دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی شارستانیی عیراق بڕیاری دا بە درێژکردنەوەی داخستنی ئاسمانی وڵاتەکە بەڕووی سەرجەم گەشتەکاندا بۆ ماوەی ٤٨ کاتژمێری دیکە.
لە راگەیەندراوێکی رەسمیدا کە بڵاوکراوەتەوە، دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی شارستانیی عیراق ئاشکرای کرد کە بڕیاری داوە ئاسمانی عیراق بەڕووی سەرجەم فڕۆکە هاتوو، رۆیشتوو و تێپەڕبووەکاندا دابخات. داخستنەکە بۆ ماوەی 48 کاتژمێر دەبێت، کە لە کاتژمێر 12:00ـی نیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە 2ی ئازاری 2026 دەست پێدەکات و تاوەکو 12:00ی نیوەڕۆی رۆژی چوارشەممە بەردەوام دەبێت، ئەمەش وەک رێکارێکی کاتی و خۆپارێزی بۆ سەلامەتیی گەشتەکان.
دەسەڵاتەکە روونیکردووەتەوە کە ئەم بڕیارە بە پشتبەستنە بە هەڵسەنگاندنی بەردەوامی دۆخی ئەمنی و لە ژێر رۆشنایی پێشهاتەکان و گرژییەکانی ناوچەکە دراوە. هەروەها جەختی لەوەش کردووەتەوە کە بڕیارەکە دوای پێداچوونەوەیەکی گشتگیر دراوە و بەپێی گۆڕانکارییەکان دووبارە هەڵسەنگاندنی بۆ دەکرێتەوە، و هێڵەکانی فڕۆکەوانی و لایەنە پەیوەندیدارەکانیش لە هەر نوێکارییەک ئاگادار دەکرێنەوە.
سەرچاوەیەک بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاندووە کە کۆمپانیای ئارامکۆی سعودیە پاڵاوگەیەکی نەوتی لە ناوچەی رەئس تەنورە بەهۆی هێرشێکی درۆنەوە داخستووە.
لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی رۆیتەرز، ئەمڕۆ دووشەممە، سەرچاوەیەکی ئاگادار ئاشکرای کرد کە کۆمپانیای نەوتی سعودیە (ئارامکۆ)، پاڵاوگەکەی خۆی لە ناوچەی رەئس تەنورە وەک رێکارێکی پێشوەختە و خۆپارێزی داخستووە.
ئەم بڕیارە دوای ئەوە دێت کە پاڵاوگەکە رووبەڕووی هێرشێکی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان (درۆن) بووەتەوە. سەرچاوەکە جەختی لەوەش کردووەتەوە کە لە ئێستادا دۆخەکە بە تەواوی لەژێر کۆنترۆڵدایە.
پاڵاوگەی رەئس تەنورە کە دەکەوێتە رۆژهەڵاتی سعودیە، بە گەورەترین و کۆنترین پاڵاوگەی نەوتی کۆمپانیای ئارامکۆ دادەنرێت و توانای پاڵاوکردنی رۆژانەی نزیکەی 550 هەزار بەرمیل نەوتی هەیە. ئەم دامەزراوەیە بەهۆی هەڵکەوتە جوگرافییەکەی و بوونی گەورەترین تێرمیناڵی هەناردەکردنی نەوتی دەریایی تێیدا، وەک شادەماری وزەی جیهانی دەبینرێت.
عەلی لاریجانی، بەرپرسی باڵای ئێرانی هێرشێکی توندی کردە سەر سەرۆکی ئەمریکا و رایگەیاند کە ترەمپ خیانەتی لە دروشمی "ئەمریکا لە پێشەوەیە" کردووە.
لە کاردانەوەیەکدا سەبارەت بە پێشهاتە خێراکانی ناوچەکە، عەلی لاریجانی رەخنەی توندی لە دۆناڵد ترەمپ گرت و رایگەیاند کە ناوبراو خیانەتی لە دروشمی "ئەمریکا لە پێشەوەیە" کردووە، تەنیا بۆ ئەوەی پەیڕەوی لە دروشمی "ئیسرائیل لە پێشەوەیە" بکات. لاریجانی ئاماژەی بەوە کرد کە خەیاڵپڵاوییەکانی ترەمپ تەواوی ناوچەکەی راکێشاوەتە ناو جەنگێکی ناپێویستەوە، و ئێستاش بە هەق نیگەرانە لە کەوتنەوەی قوربانیی زیاتر لە ریزەکانی ئەمریکادا. هەروەها وتیشی: "بەڕاستی زۆر جێگەی داخە کە ئەو سامانی نەتەوەیی و خوێنی ئەمریکییەکان دەکاتە قوربانی بۆ بەرەوپێشبردنی خواستە فراوانخوازییە نایاساییەکانی ناتانیاهۆ".
ئەم لێدوانە توندەی لاریجانی لە کاتێکدایە کە ترەمپ پێشتر پشتڕاستی کردەوە کە 3 سەربازی ئەمریکی لە ئۆپەراسیۆنەکانی دژی ئێراندا کوژراون.