هەواڵەکان
کۆمەڵگای دەروازەی نێودەوڵەتی باشماخ بەن ئاگادارییەکی بەپەلەی ئاڕاستەی هاووڵاتییان، گەشتیاران و شۆفێران کرد و رایگەیاند، لە رۆژی چوارشەممە رێککەوتی (12ی ئابی 2026)وە، هاتووچۆی گەشتیاری و بازرگانی لە دەروازەکەدا بۆ ماوەی سێ رۆژ بە تەواوەتی رادەگیرێت.
لە ئاگادارییەکەدا هاتوووە کە راگرتنی هاتووچۆ تا رۆژی شەممە (15ی ئابی 2026) دەخایەنێت، و لەو بەروارەوە دەروازەی مەرزی سەیران بەن بەڕووی گەشتیاران و شۆفێراندا دەکرێتەوە و ئاڵوگۆڕی بازرگانی و هاتووچۆ ئاسایی دەبێتەوە.
ترەمپ هۆکاری کەمیی موشەک و تەقەمەنی لە کۆگاکانی ئەمریکادا ئاشکرا دەکات و رایدەگەیەنێت، پێدانی 300 ملیار دۆلار هاوکاریی سەربازی لەلایەن ئیدارەی جۆ بایدنەوە بە ئۆکراین زیانی گەورەی لە کۆگاکانی واشنتۆن داوە.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ رادیۆی "دەنگی ئەمریکا" دەربڕینی بێئومێدی و بێزاریی وڵاتەکەی لە شێوازی دانوستاندنی ئێران نیشاندا و تاران بە ناڕاستگۆیی و خۆدزینەوە لە دانوستانەکاندا تۆمەتبارکرد.
ترەمپ رایگەیاند: "ئێرانییەکان لە ناو ژووری کۆبوونەوەکاندا لەگەڵمان رێکدەکەون، بەڵام دواتر لە رێگەی راگەیاندنەکانەوە ئەوەی لەسەری رێککەوتووین رەتیدەکەنەوە، ئەوان دانوستانکاری زۆر فێڵباز و خەڵکێکی زۆر بێوەفا و ناڕاستگۆن."
سەرۆکی ئەمریکا جەختیشیکردەوە: "ئەگەر هێرشمان نەکردایە سەر ئێران، ئەوا دەبوونە خاوەنی چەکی ئەتۆمی، شەڕەکە پێویست بوو بۆ رێگرییکردن لە دەستگەیشتنی تاران بەو چەکە."
سەبارەت بە رەوشی ئابوری، ترەمپ ئاماژەی بەوەکرد، ئابوری ئێران لە رەوشی ئاڵۆزی و پشێوییەکی گەورەدایە و رووبەڕووی فشاری ئابوری بێپێشینە بووەتەوە. وتیشی: "ئێمە کۆنتڕۆڵی تەواوی دارایی ئێرانمان کردووە، ئێرانییەکان موچەی سەربازەکانیان پێ نادرێت و رێژەی هەڵئاوسان گەیشتووەتە ٪300 و دراوەکەیان بەهای نەماوە."
سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەشکرد، نرخەکانی نەوت زۆر کەمترن بەراورد بە سەردەمی ئیدارەی جۆ بایدن، و جەختی کردەوە وڵاتەکەی بەدەست هیچ کەموکوڕییەک لە بڕی تەقەمەنی و موشەکەوە نانالێنێت و توانای ئەوەیان هەیە بە توندی لە ئێران بدەنەوە.
سەرۆکی ئەمریکا رەخنەی توندی لە ئیدارەی پێشووی جۆ بایدن گرت و رایگەیاند، کەمیی جۆرەکانی تەقەمەنی و موشەک لە کۆگاکانی ئەمریکادا بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە بایدن بڕێکی یەکجار زۆر هاوکاری سەربازیی داوەتە ئۆکراین.
ترەمپ لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە داواکارییەکانی ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین بۆ وەرگرتنی موشەکی درێژمەودا و سیستمی بەرگریی "پاتریۆت" وتی: "ئێمەش پێویستمان بە موشەک هەیە، بایدن بە بەهای 300 ملیار دۆلار تەقەمەنی بە ئۆکراینبەخشیوە، ئەوەش بڕێکی یەکجار زۆر بوو و بووە هۆی دابەزینی ئاستی کۆگاکانمان".
وزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی عیراق، پێشکەوتنی بەرچاوی وڵاتەکەی لە ریزبەندیی "نیشاندەری ئازادیی ئەکادیمی" بۆ ساڵی 2025 راگەیاند.
بەگوێرەی راگەیەندراوێکی وەزارەتەکە، راپۆرتێکی شیکاریی نوێ - کە پشت بە داتاکانی پرۆژەی "جۆرەکانی دیموکراسی" بۆ ساڵی 2026 دەبەستێت - ئاشکرای کردووە کە عیراق بەرەوپێشچونێکی بەرچاوی لە ئاستی ئازادیی ئەکادیمی تۆمارکردووە.
پلەی هەڵسەنگاندنی عیراق لەسەر پێوەرێک کە لە نێوان (0 بۆ 1)دایە، بۆ (0.604) بەرزبووەتەوە، لە کاتێکدا لە ساڵی 2024دا ( 0.412) بووە.
لە راپۆرتەکەدا هاتووە کە عیراق لەسەر ئاستی وڵاتانی عەرەبی پلەیەکی پێشکەوتووی بەدەستهێناوە و هاتووەتە پلەی دووەم لە دوای وڵاتی لوبنان بە جیاوازییەکی زۆر کەم کە لە (0.014) خاڵ تێپەڕناکات، بەمەش بەشێوەیەکی دیار پێش ناوەندی وڵاتانی عەرەبی کەوتووە کە (0.240) خاڵە.
وەزیری بەرگریی پاکستان رایدەگەیەنێت، ئەمریکا و ئێران لە گەیشتن بە جۆرێک لە لێکگەیشتن و رێککەوتن نزیکبوونەتەوە.
خواجە ئاسف، وەزیری بەرگریی پاکستان لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسی "بلومبێرگ" رایگەیاند، رەوشەکە دووبارە بەرەو لێکگەیشتن یان رێککەوتنی ئاشتی هەنگاو دەنێت دەبێتەوە، دەشڵێت؛ "ئاماژەکانی دوو بۆ سێ رۆژی رابردوو دەرخەری ئەوەن کە تاران و واشنتۆن لە بەدیهێنانی جۆرێک لە رێککەوتن نزیکبوونەتەوە."
هاوکات لەگەڵ ئەم لێدوانانەدا، وەزیری ناوخۆی پاکستان گەیشتە تاران بە مەبەستی ئەنجامدانی گفتوگۆ لەگەڵ لێپرسراوانی ئێران.
ئەم هەوڵانەی ئیسلام ئاباد لەکاتێکدایە، پاکستان لە دوای هەڵگیرسانی جەنگی نێوان واشنتۆن و تاران لە مانگی شوباتی رابردووەوە رۆڵی نێوەندگیر دەگێڕێت. هەرچەندە لە مانگی حوزەیرانی رابردوودا هەردوولا گەیشتبوونه رێککەوتنی ئاگربەست، بەڵام رێککەوتنەکە بەردەوام نەبوو و لە مانگی تەمووزدا پێشێلکرا.
ڤۆلۆدیمیر زیلینسكی سەرۆكی ئۆكراین دەڵێت، هێرشەكانیان لە دژی روسیا تا ناوجەرگەی ئەو وڵاتە فراوان دەكەن.
زیلینسكی رایگەیاندووە، بۆئەوەی بۆ مۆسكۆی بسەلمێنێن كە ئاشتی و ئارامی چەند گرنگن، هێرشەكانیان لە دژی روسیا فراوان دەكەن و ئامانجی قوڵتر لە ناوجەرگەی ئەو وڵاتە دەپێكن، وەك ئەوەی لە رۆژانی رابردوودا هێرشیانكردەسەر كەرتی نەوتی روسیا لە شاری تۆبۆلسك.
سەرۆكی ئۆكراین وتیشی، روسیا موشەكی كۆریای باكوری لە هێرشێكدا بۆسەر خاكی ئۆكراین بەكارهێناوە كە بەهۆیەوە شەش كەس كوژران، هۆشداریشداوە لە بەردەوامیی هاوكارییە سەربازییەكانی پیۆنگ یانگ بۆ مۆسكۆ و دەشڵێت، هەماهەنگی نێوان ئەو دوو وڵاتە مەترسی لەسەر وڵاتانی ئاسیاش دروست دەكات.
وەزارەتی بەرگریی عیراق لە روونکردنەوەیەکدا بڵاوی کردەوە، لە کاتی جووڵەی هێزێکی فیرقەی 11 بۆ گەڕان و پشکنین و دڵنیابوونەوە لە پاشماوەکانی بۆردومانێکی ئاسمانی لە ناوچەی وادی شای، بۆمبێکی چێنراو بە ئۆتۆمبێلێکی جۆری "هەمەر"ی سەربە فیرقەی ناوبراودا تەقیوەتەوە.
لە راگەیەندراوەکەی وەزارەتدا هاتووە، روداوەکە بووەتە هۆی برینداربوونی سێ ئەندامی هێزەکە بە پلەی جیاواز (کە دووانیان ئەفسەرن)، و بۆ وەرگرتنی چارەسەر رەوانەی نەخۆشخانە کراون و باری تەندروستییان جێگیرە.
وەزارەتی بەرگری ئاماژەی بەوەش کردووە کە لایەنە پەیوەندیدارەکان دەستبەجێ رێکارە پێویستەکانیان بۆ لێکۆڵینەوە لە هۆکار و وردەکارییەکانی روداوەکە دەستپێکردووە، و بە تەواوبوونی زانیارییەکان تەواوی وردەکارییەکان بۆ رای گشتی بڵاو دەکرێنەوە.
ماجد ئەنساری، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی قەتەر رایگەیاند، کە دانوستانەکانی نێوان عومان و ئێران سەبارەت بە داهاتووی گەروی هورمز گەیشتوونەتە قۆناغێکی پێشکەوتوو، و دانوستانەکانی بەوە وەسف کرد کە لە خاڵێکی یەکلایکەرەوەدان.
ئەنساری لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا پشتیوانیی تەواوی قەتەری بۆ سەرجەم هەوڵەکانی هێورکردنەوەی ئاڵۆزییەکان لە ناوچەکەدا دەربڕی و جەختی لەوە کردەوە کە دەوحە وەک ناوەندگیرێک هەوڵ دەدات لە نزیکترین کاتدا تەنگەکە دووبارە بکارێتەوە.
وتەبێژەکە ئاماژەی بەوەش کرد کە قەتەر پشتیوانی لە هەر پێکهاتەیەک دەکات کە ئاسایشی گەروی هورمز و ئازادیی کەشتیوانی تێدا دەستەبەر بێت و ڕێگری بکات لەوەی بێتە ئامرازێک بۆ گوشاری سیاسی. هەروەها ڕوونی کردەوە کە ئاسایشی ناوچەکە بەرپرسیارێتییەکی بەکۆمەڵە و پێویستی بە هەماهەنگیی هاوبەشی هەرێمی هەیە، هاوکات پشتبەستن بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بۆ خستنەگەڕی گوشار لەسەر ئیسرائیل بەرەو جێبەجێکردنی رێککەوتنی غەززە، کە بەشێکە لە سەقامگیریی گشتیی ناوچەکە.
وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی قەتەر ئاشکرای کرد کە وڵاتەکەی وەڵامی ئەرێنی لەلایەن عومان و ئێرانەوە پێگەیشتووە، کە ئەوەش پێشکەوتن لە هەڵوێستی دانوستانەکاندا نیشان دەدات.
جەختیشی کردەوە کە دانوستانەکان بەردەوامن و دەوحە بە هەماهەنگی لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و هاوبەشە هەرێمییەکانی بەردەوامە لە هەوڵەکانی بۆ دەستەبەرکردنی جێبەجێکردنی رێککەوتنی غەززە و هێنانەدی سەقامگیرییەکی بەردەوام لە ناوچەکەدا، لە چوارچێوەی روانگەیەکی گشتگیردا کە ئامانجی بەهێزکردنی ئاسایش و ئاشتیی هەرێمییە.
بە هەوڵی سروە محەمەد، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەسەر لیستی یەکێتی دەرمان بۆ نەخۆشانی تالاسیما لە هەرێمی کوردستان دابین دەکرێت.
لە لێدوانێکیدا بۆ کوردسات نیوز، رایگەیاند، بەئامانجی دابینکردنی دەرمان بۆ نەخۆشانی تالاسیما لەکوردستان ئەمڕۆ سەردانی وەزارەتی تەندروستیی عیراقی کردوە و لەگەڵ بەڕێوەبەری گشتیی هۆنەری لە وەزارەتەکە کۆبوەتەوە.
ناوبراو ئاماژەی بەوەکرد، بەڕێوەبەری گشتیی هونەریی لەوەزارەتی تەندروستیی عیراق، بەڵێنی داوە دەرمانی تایبەت بە نەخۆشانی تالاسیما بۆ هەرێمی کوردستان دابیدەکەن.
سروە محەمەد رونیشی کردەوە،بەم نزیکانە کەشتییەکی دەرمان کە تایبەتە بە نەخۆشی تالاسیما دەگاتە عیراق و بڕێکی لێ دەنێردرێت بۆ نەخۆشخانە پسپۆڕییەکانی سلێمانی و گەرمیان.
دادگای تاوانەكانی دیمەشق بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ بەشار ئەسەد سەرۆكی پێشووی سوریا و ماهیر ئەسەدی برای دەركرد.
ئەمڕۆ دادگای تاوانەكانی دیمەشق بڕیاریدا، بە تۆمەتی كوشتنی بەمەبەست سزای لەسێدارەدان بۆ بەشار ئەسەد سەرۆكی پێشووی سوریا دەربكرێت.
جیا لە بڕیاری لە سێدارەدان بۆ بەشار ئەسەد و براکەی، ، بە تۆمەتی تاوانی كوشتنی بە مەبەست و ئەشكەنجەدان بڕیاری لەسێدارەدان بۆ عاتیف نەجیب سەرۆكی دەزگای ئاسایشی سیاسی لە دەرعاش دەركرا.
بەپێی بڕیارەكەی دادگا، عاتیف نەجیب تێوەگلاوە لە ئەشكەنجەدانی ژمارەیەكی زۆر لە دەستگیركراون و كوشتنی ژمارەیەكیان لەكاتی دەستبەسەركردنیاندا.
دادگای تاوانەكانی دیمەشق داوای شوێنكەوتن و دەستگیركردنی بەشار ئەسەد و براکەی دەكات، لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی.
لە شەش پارێزگای عیراق پلەكانی گەرما دەگاتە 50 پلە و لە سلێمانی نزمترین پلە بەراورد بە شارەكانی تر تۆمار دەكرێت.
دەستەی كەشناسی عیراق بڵاویكردووەتەوە، لە سبەینێوە لە شەش پارێزگای عیراق 50 پلە تۆمار دەكرێت كە بریتین لە میسان، بەسرە، زیقار، موسەنا، نەجەف و واست، لە بەغداد و بابل و دیوانیە و كەربەلاش 49 پلە تۆمار دەكرێت.
ئاماژەی بەوەشكردووە، رۆژانی پێنجشەممە و هەینی و شەممە پلەكانی گەرما لە یەكتر نزیك دەبن و گۆڕانكاریی بەرچاو دروست نابێت.
لەبارەی شارەكانی هەرێمی كوردستانیش، بۆ سبەینێ لە سلێمانی 39 پلە و لە هەولێر 42 و لە دهۆك 40 تۆمار دەكرێن، لە سلێمانیش نزمترین پلە بەراورد بە شارەكانی تری عیراق تۆمار دەكرێت.
لە میانی بەشداریکردنی لە رێورەسمی ئیمزاکردنی لێکتێگەیشتنێکدا لەگەڵ وەزارەتی تەندروستیی بۆ ئاوەدانکردنەوەی ژێرخانە وێرانبوەکانی جەنگ، عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، وڵاتەکەی لە جەنگی دواییدا توانای خۆی سەلماندووە و دوژمنەکانی ناچار کردووە داوای دانوستان بکەن.
ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد, کە ئێران جگە لە جەنگەکە، لە ئاستی دیپلۆماسی و ئەخلاقیشدا سەرکەوتنی بەدەستهێناوە و رۆڵی کەرتی تەندروستی و خۆڕاگریی گەلی ئێرانی بە بەرز نرخاند لە تێپەڕاندنی ئەو قۆناغە سەختەدا.
وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێت، كەس بیری لەوە نەكردبووەوە بتوانن دوژمن ناچار بكەن داوای دانوستان بكات و بۆ جیهانیشیان سەلماند دەسەڵاتێكی نەدۆڕاون.
ناوبراو باسی لەوەش کردوە، ئێرانییەکانی دانیشتوی دەرەوەی وڵات و لایەنگرانی کۆماری ئیسلامی و شیعەکانی عیراق بە ئارەزووی خۆیان ملیۆنان دۆلار هاوکاریی دارایی و کەرەستەیان پێشکەش کردووە و ئامادەییان دەربڕیوە بۆ هاوکاریکردنی زیاتریش.
هەروەها رایگەیاند، کە کەمپینێکی نوێ دەستیپێکردووە بۆ تەرخانکردنی هاوکارییەکان بەرەو ئاوەدانکردنەوەی نەخۆشخانەی ئەندیمەشک کە لە سەدا 80ی زیانی پێگەیشتووە.
عراقچی وتویەتی، وەزارەتی دەرەوە لە هەماهەنگیی بەردەوامدا دەبێت لەگەڵ گومرک و مانگی سور بۆ ئاسانکاری لە هاوردەکردنی دەرمان و کەلوپەلی پزیشکی بۆ ناو وڵات.
بەپێی راپۆرتێکی رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ، بەرهەمهێنەرانی وزە لە کەنداو دەگەنە ئەو دەرئەنجامەی، کە کۆنترۆڵی ئێران بەسەر گەروی هورمزدا دەبێتە رەوشێکی هەمیشەیی و نەگۆڕ.
رۆژنامەکە ئاماژەی بەوەکردوە، وڵاتانی ناوچەکە ناچار بوون بچنە ژێر باری "واقیعێکی نوێ" لەو رێڕەوە ئاوییە ستراتیژییەدا؛ ئەگەرچی هەناردەکارانی نەوت و گاز ناڕازین بەرانبەر ئەو رێککەوتنەی بۆ دووبارە کرانەوەی گەروەکە لە ئارادایە.
وۆڵ ستریت جۆرناڵ دەڵێت؛ وڵاتانی کەنداو رازینین لە واقیعی نوێی گەروی هورمز، کە لەژێر دەسەڵاتی ئێراندایە، بەڵام وەک کەمتری زیان لەبەرچاوی دەگرن، تەنانەت ئەگەر ببێتە هۆی پەکخستنی بەردەوامی هەناردەی نەوت و گاز و دروستکردنی ئاستەنگ بۆ دابینکردنی وزەی جیهانیی.
مەترسیی سەرەکیی وڵاتانی کەنداو لەوەدایە، کە جێگرەوەی قبوڵنەکردنی ئەم رەوشە گەڕانەوەیە بۆ جەنگی کراوە، کە بە بڕوای ئەوان دەرئەنجامەکانی زۆر خراپتر دەبن.
رۆژنامەکە ئەوەشیخستوەتەڕوو، ئەم رەوشە ئاڵۆزە دەریڕەخات، کە چۆن جەنگەکە بووەتە هۆی سەرهەڵدانی ئێرانێکی نوێ کە هەژمونی بوەتە هۆی مەترسی بۆ ئاسایشی وزەی جیهانی بێ هیچ بژارەیەکی تر.
هۆشدارییەكان لەبارەی پیسبوونی ئاوی هەردوو روباری دیجلە و فورات زیادیانكردووە و ئەنجومەنی نوێنەرانیش بە نیازە رێكاری پێویست بگرێتەبەر.
یوسف كلابی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، ئەو پیسبوونەی هەردوو روباری دیجلە و فوراتی گرتووەتەوە، كاریگەری زۆر گەورەی لەسەر ژینگە و تەندروستی هەیە و بەهۆیەوە گەلی عیراق روبەڕووی كۆمەڵكوژییەكی بێدەنگ بووەتەوە كە سەرنجی نەخراوەتە سەر و هیچ كەسێك باسی ناكات.
وتیشی، هەوڵی هاوبەش هەیە لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق و وەزارەتەكانی ژینگە و سەرچاوە ئاوییەكان بۆ روبەڕوبوونەوەی ئەو كارەساتەی ئەو دوو روبارەی گرتووەتەوە، چونكە بووەتە هۆی زیادبوونی توشبوون بە نەخۆشییەكانی شێرپەنجە.
ئاماژەی بەوەشكرد، لەم هەفتەیەدا بە ئامادەبوونی وەزیرە پەیوەندیدارەكان رێنمایی رەسمی لە ئەنجومەنی نوێنەرانەوە دەردەچێت بۆ دەستپێكردنی هەڵمەتێكی نیشتمانی گەورە بە مەبەستی چارەسەركردنی پیسبوونی ئاوی هەردوو روباری دیجلە و فورات.
شۆفێران ئاگادار دەکرێنەوە، لە ئەمڕۆوە کامێراکانی رێگای گەلی عەلی بەگ بە رەسمی دەکەونە کار و سەرپێچییەکان تۆمار دەکەن.
ئەمڕۆ سێشەممە، بەڕێوەبەرایەتیی هاتوچۆی سۆران بڵاویکردوەتەوە لە سەعات دووی دوانیوەڕۆوە کامێراکانی رێگای گەلی عەلی بەگ بەرەسمی دەکەونە کار.
ئاماژەی بەوەشکردوە، کامێراکان بە سیستەمی "خاڵ بۆ خاڵ" کار دەکەن و دیاریکردنی خێراییش لەو رێگایەدا بە زۆرترین 70 کیلومەتر لە کاتژمێرێکدا دیاری کراوە.
هاتوچۆی سۆران داوا لە شۆفێران دەکات، پابەندی خێرای دیاریکراوبن، بۆ ئەوەی لە زیانی گیانی و مادیی پارێزراوبن.
ژمارەی گیانلەدەستدانی بومەلەرزەكەی رۆژئاوای كۆڵۆمبیا بەرزبوەتەوە بۆ زیاتر لە 130 كەس، 700 كەسیش برینداربوون.
رۆژی دووشەممە بومەلەرزەیەكی بەهێز بە گوڕی 7.4 پلە، شاری پێرێرای لە رۆژئاوای كۆڵۆمبیا هەژاند، وەزیری ناوخۆی ئەو وڵاتەش رایگەیاندوە، ئۆپراسیۆنی گەڕان و پشكنین و رزگاركردن بەردەوامە، بەپێی ئامارەكان تائێستا 132 كەس بەهۆی بومەلەرزەكەوە گیانیانلەدەستداوە، 700 كەسیش برینداربوون.
راشیگەیاندوە، بومەلەزەكە زیانی زۆری لێكەوتوەتەوە، نزیكەی هەزار و 500 بینا روخاون، رێگاوبانەكان زیانیان بەركەوتووە، خزمەتگوزارییە گشتیەكان پەكیان كەوتووە، هەروەها تیمەكانی فریاكەوتن لە هەوڵی رزگاركردنی ئەو كەسانەدان، لە ژێر داروپەردووی باڵەخانە رووخاوەكاندا گیریان خواردووە.
مجیدڕەزا حەریری، لێپرسراوی ژوری بازرگانیی هاوبەشی ئێران و چین، هۆشداریدا لەوەی بەردەوامیی گەمارۆی دەریاییی ئەمریکا بۆ سەر بەندەرەکانی باشوری ئێران، لێکەوتەی زۆر قورستری لە جەنگ بۆ سەر ئابووریی وڵاتەکەی دەبێت و پێویستە بە خێرایی کۆتایی بەو رەوشە بهێنرێت.
حەریری لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ میدیای ئێران رایگەیاند، دەبێت گەمارۆی دەریایی کۆتایی پێبهێندرێت لەهەر رێگەیەکەوە بێت.
ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد، ئێران لە ماوەی جەنگی 40 رۆژەدا هێندەی سەردەمی گەمارۆی دەریایی تووشی کێشەی ئابوری و کەمیی کەلوپەل نەبووە.
حەیدەری رەخنەی لەو هەوڵەکان گرتوە بۆ دوبارەکردنەوەی ئەزمونی دەربازبون لە سزاکان لە شوێنی هەڵگرتنی گەمارۆکە و دەڵێت؛ ئابوریی ئێران لاوازتر دەکات و زەمینە بۆ گەندەڵی دەڕەخسێنێت.
لێپرسراوی ژوری بازرگانیی ئێران و چین، رونیشی کردوەتەوە، تێچوی گواستنەوەی کۆنتێنەرێک لە چینەوە بە رێگەی وشکانی نزیکەی چوار بەرانبەری رێگەی دەریاییە و بەپێی هاوردەکردنی ساڵانەی نزیکەی دوو ملیۆن کۆنتێنەر لە رێگەی بەندەرەکانی باشورەوە، بەردەوامیی گەمارۆکە دەکرێت نزیکەی 18 ملیار دۆلار تێچوی زیادە بخاتە سەر ئابوریی ئێران.
حەیدەری ئەوەشیخستوەتەڕوو، ئەو بڕە زیادەی تێچون لە پێداویستیی ساڵانەی وڵات بۆ هاوردەکردنی کەلوپەلی بنەڕەتی و دەرمانیش زیاترە، ئەمەش وادەکات هەڵگرتنی گەمارۆ دەریایی لە ئێستادا بۆ ئێران لە هەموو هەنگاوێکی تر گرنگترە