هەواڵەکان
فەرمانگەی میدیا و زانیاری حکومەتی ھەرێمی کوردستان بڵاویکردەوە، رۆژی حەوتی نیسانی ئەنجومەنی وەزیران وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان راسپێردران ھەنگاوی کردەیی بۆ جێبەجێکردنی یاسای بودجەی فیدراڵی ساڵی ٢٠٢١، بگرنە بەر.
راشیگەیاندووە، لەو چوارچێوەیەشدا، دیوانی چاودێری دارایی ھەرێم، بەمەبەستی دانانی پلانی ھاوبەش بۆ ووردبینیکردنی داھاتەکان و دەستنیشان کردنی نوێنەر، نووسراوێکی ئاڕاستەی دیوانی چاودێری دارایی فیدراڵی کردووە و نوێنەری ھەرێمی بۆ ئەو مەبەستە دیاریکردوە، داواش لە دیوانی چاودێری عێراقی فیدڕاڵ دەکات ھەمان ئەو ڕێکارانە بگرنە بەر بۆ جێبەجێکردنی بڕگەکانی یاسای بودجەی عێراق.
لاھور شێخ جەنگی لە دیدارێکدا لەگەڵ ئەحمەد سلێمان، ئەحمەد بەرەکات، سەڵاح دەروێش، ئەندامانی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی پێشکەوتنخوازی کوردی سوریا گفتوگۆیانکرد دەربارەی دۆخی ڕۆژئاڤا و ڕێوشوێنەکانی پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوان ھەردوولا، جەختیانکردەوە لەسەر نەھێشتنی ئەو ئاڵنگارییانەی کە ڕووبەڕووی کوردی ڕۆژئاڤا دەبێتەوە، پێویستیی یەکڕیزیی لایەنە کوردییەکان و گرتنەبەری ڕێگەی ئاشتی و زمانی گفتوگۆیان دووپات کردەوە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان و دەستەبەرکردنی مافەکانی گەلی کورد لە ڕۆژئاڤا بە جۆرێک کە ڕۆڵی ھیچ لایەنێک نادیدە نەگیرێت، لەو ڕووەشەوە پشتیوانی و ھاوکاری یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستانیان بۆ دووپاتکرایەوە.
ھەروەھا ئاماژەیان بە پەیوەندیی دێرین و مێژویی نێوان یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان و پارتی دیموکراتی پێشکەوتنخوازی کوردی سوریا کرد کە بناغەکەی لەسەر دەستی ھەردوو خوالێخۆشبوو سەرۆک مام جەلال و عەبدولحەمید دەروێش داڕێژراوە.
کۆمەڵەی رۆژنامەنوسانی تورکیا لە راپۆرتێکدا سەبارەت بە پێشێلکارییەکان بەرامبەر بە رۆژنامەنوسان رایگەیاند، لە مانگی نیسانی رابردوو ٤٨ رۆژنامەنوس لە شارەکانی وان و ئیستەنبوڵ و سەمسور و ئەدێرنە و ئامەد دەستگیرکراون.
لەبەشێکی تری راپۆرتەکەدا ھاتووە، ئەو رۆژنامەنوسانە لەسەر ٢١ دۆسیەی جیاواز دەستگیرکراون، دوای لێکۆڵینەوە پێنج رۆژنامەنوس ئازاد کراون.
لە رۆژی ئازادی رۆژنامەنوسیدا روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بۆ ئەوەکردوە، لە سەرەتای سەرھەڵدانی ئاڵۆزییەکان لە سوریا لە ١٥ی ئاداری ٢٠١١، تا ئێستا ٧٤٨ رۆژنامەنوس لەو وڵاتە کوژراون، کە ١٣ رۆژنامەنوس لەلایەن چەکدارانی تورکیا و ٦٩ رۆژنامەنوس لە لایەن تیرۆریستانی داعش کوژراون.
ھەر بەپێی راگەیەنراوەکە، ٣٨ رۆژنامەنوسیش بێسەر و شوێنن، ٥٥٢ رۆژنامەنوسیش لەلایەن حکومەتی سوریاوە دەستگیرکراون، ٥٦ رۆژنامەنوسییش لەژێر ئەشکەنجەدا کوژراون.
وەزارەتی دەرەوەی کۆریای باکور لەوبارەیەوە رایگەیاندوە، لێدوانەکانی ئەمدواییەی کاربەدەستانی ئیدارەکەی بایدن بەڵگەی ئەوەن واشنتۆن دەیەوێت درێژە بە سیاسەتی دوژمنکارانەی خۆی بدات بەرامبەر ئەو وڵاتە.
ھەفتەی رابردو بایدن لە دوایین لێدوانیدا بەرنامە ئەتۆمیەکەی کۆریای باکوری بە ھەڕەشەیەکی جدی بۆسەر ئاسایشی جیھان ناوبرد.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای سلێمانی رایگەیاندووە، بەھۆی توشبوونی ژمارەیەکی زۆر فەرمانبەرانی بەشی خزمەتگوزاری و فرۆشتنی وزەی بەرێوەبەرایەتی دابەشکردنی کارەبای سلێمانی کۆرۆنا و گیان لەدەستدانی کارمەندێکمان، لەپێناو پاراستنی تەندروستی ھاووڵاتیان و رێگریکردن لەتەشەنەسەندن و بڵاوبوونەوەی پەتاکە، لەم ئەمڕۆوە بۆ ماوەی ھەفتەیەک دەوام لەو بەشە رادەگیرێت.
راشیگەیاندووە، داواکارین ھاوڵاتیان بۆ مامەڵەی کاروباروی وزە و تاپۆ و روخاندنی خانوو، پشکنینی پێوەری کارەبا و پاکتاوی پارەی کارەبا سەردانی بەرێوەبەرایەتی دابەشکردنی کارەبای سلێمانی نەکەن.
ئالان حەمە سەعید وەزیری پەروەردەی حکومەتی ھەرێم، لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایدگەیاند، داخستنی دەرگای خوێندنگەکان بەھۆی کۆرۆناوە کێشەیەکی جیھانییە و کۆرۆنا گرفتی نەچوونە خوێندنگەی لە ١٢٧ وڵات دروستکردووە و لە ھیچ وڵاتێک کوالێتی خوێندن وەک خۆی نەماوە.
وتیشی، لە ھەرێمی کوردستانیش دەرگای خوێندنگەکان بەبڕیاری لیژنەی باڵا و تەندروستی بووە و ھەوڵمانداوە ژیانی خوێندکاران و مامۆستایان بپارێزین.
راشیگەیاند، بەرنامەمان ھەیە بۆ قەرەبووکردنەوەی خوێندن و ھەروەھا پلانمان ھەیە دوای جەژن بگەڕێینەوە ناوەندەکانی خوێندن و پڕۆگرامەکانی خوێندن کەمکراونەتەوە.
وەزیری پەروەردە دەڵێت، شانازی دەکەین بە توانایەکی کەم توانیومانە قوتابخانەی ئەلکترۆنی دابمەزرێنین.
زەریف لە لاپەرەی تایبەتی خۆی لەئینستاگرام نوسیویەتی، ئەوەی لە ھەفتەی رابردوودا بڵاوبووەوە، ھیچ مەبەستێکی نەبووە و بڕیاریش نەبوە وتەکانی نە بەو شێوە فراوانە و نە بە شێوەیەکی سنورداریش بڵاوبکرێتەوە ، بەڵام بڵاوکردنەوەی لەم کاتەدا بۆ دروستکردنی ئاژاوە و بۆ ئامانجی سیاسی بوە.
زەریف داوای لێبوردنی لە گەلی ئێران کردوە و دوپاتیکردووەتەوە، ھیچ مەبەستی نەبوە رۆڵی سولەیمانی کەم بکاتەوە لە پاراستنی ئاسایشی ئێران و ناوچەکە و ئەگەر بیزانیایە وتەکانی بەو شێوەیە بڵاودەکرێنەوە ھەرگیز نەیدەوت .
زەریف لە چاوپێکەوتنێکدا کە لە مارسی رابردودا ئەنجامدراوە و ئێستا بەشێک لە تۆماری دەنگیی ئەو چاوپێکەوتنە دزەی پێکراوە، وتوێتی ، قاسم سولەیمانیی دیبلۆماسیەتی کردووەتە قوربانیی سەربازیی و ئەوەش رۆڵی ھەبوە لە لەناوچونی رێککەوتنی ئەتۆمی. ئەم لێدوانەش زەریفی روبەروی رەخنە و دژایەتیەکی زۆر کردووەتەوە لەناوخۆی ئێراندا.
بە پێی داتاکانی کۆمپانیای بە بازاڕکردنی نەوتی عێراق سۆمۆ تێکڕای ھەناردەی نەوت بۆ مانگی نیسان ٨٨ ملیۆن و ٣٨٩ ھەزار و ٣١٩ بەرمیل بووە کۆی داھاتەکەشی پێنج ملیار و ٥٢٥ ملیۆن و ٣٣٠ ھەزار دۆلار بووە .
کۆمپانیای بە بازاڕکردنی نەوتی عێراق سۆمۆ سەبارەت بە تێکڕای ھەناردەی نەوتی خاو دەڵێت، ٨٥ ملیۆن و ٥٣٤ ھەزار و ٩١٦ بەرمیل لە کێڵگەکانی ناوەڕاست و خواری عێراقەوە بووە و تەنھا بڕی ٢ ملیۆن و ٨٦٣ ھەزار و ٤٠٣ بەرمیل لە کەرکوکەوە و لە ڕێگای بەندەری جیھانەوە ھەناردەکراوە و ھیچ ئاماژەیەکی بە نەوتی ھەرێمی کوردستانیش نەداوە کە لە ڕێگای عێراقەوە ھەناردە کرابێت بۆ مانگی نیسان .
راشیگەیاند، ماوەیەک پێش ئێستا دوو تۆمەتباری ئەو باندە دەستگیرکران، رۆژی ھەینی رابردووش ھێزەکانی پۆلیس بە پێی ماددە ٤٤٤ لە یاسای سزادان، تۆمەتباری سەرەکی ئەو باندەیان دەستگیرکرد.
بە پێی ڕاگەیەنراوەکەی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای ھەولێر، بە شێوەیەکی رەسمی ئەو تۆمەتبارانە رەوانەی بەغداد دەکرێنەوە.
وتیشی، ھەر لەو ماوەیەدا ٤٨ تۆن خۆراک و ماددەی بەسەرچوو دەستی بەسەردا گیراوە، ٦٢ شوێن داخراون، زیاتر لە ٢٨ ملیۆن دیناریش سزای ئەو شوێنانە بووە کە سەرپێچییان کردووە و پابەند نەبوون بە رێنماییەکان.
جەختیشیکردەوە، ھەموو ئەو کەیسانەی بچنە خانەی فێڵکردن و ساختەکردنەوە، شوێنەکانیان پێ دادەخەن و دەیاندەن بە دادگا.
وتیشی، پێویستە ھەموان ئەو راستییە بزانن کە تەنھا وەزارەتی دەرەوەی ئێران تەواوی سیاسەتی دەرەوەی وڵاتەکەی دیاری ناکات، بەڵکو وەزارەتی جێبەجێکاری پلانی داڕێژراوی تایبەتی بە سیاسەتی دەرەوەیە.
ئەوەی جێی سەرنجە ، ئەو مۆزەخانەیە لە ئێستادا ١٨٠ ھەزار پارچەی ئاسەوای و مێژووی تێدا پارێزراوە .
مێژووی ڕۆژی جیھانی کرێکاران پەیوەستە بە ئاڵۆزییەکانی ویلایەتی شیگاکۆ لە ئەمریکا لە ساڵی ١٨٨٦دا، کاتێک ژمارەیەک کرێکار لە شاری ھامیڵتۆن لەو ویلایەتە لە ژێر ناوی بزوتنەوەی (٨ سەعاتی) خۆپیشاندانێکیان کرد و تیایدا داوایانکرد ماوەی کارکردنیان کەم بکرێتەوە و لە ٨ سەعات زیاتر نەبێت، بەڵام ھێزەکانی پۆلیسی شیگاکۆ بە توندی ڕووبەڕوویان بوونەوە و تەقەیان لێکردن و بەھۆیەوە دەیان کرێکار کوژران.
دوا بە دوای ئەو ئاڵۆزیانەش (گرۆڤەر کلیڤلاند) سەرۆکی ئەو کاتەی ئەمریکا ناچاربوو بڕیارێک لە بارەی مافی کرێکاران دەربکات و لەلایەن کۆنگرێسیشەوە پەسەندکرا.
کۆشکی کرملین لە ڕاگەیاندراوێکدا، بڵاویکردەوە، لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا ڤلادیمیر پوتن سەرۆکی ڕووسیا و سباستیان کورتس ڕاوێژکاری نەمسا، گفتوگۆیان لە بارەی دوایین پێشھاتەکانی ئۆکراین و پەیوەندییەکانی نێوان مۆسکۆ و یەکێتی ئەوروپا کردووە.
ئاماژە بەوەشکراوە، لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا ڕاوێژکاری نەمسا ئامادەیی وڵاتەکەی نیشانداوە بۆ میوانداریکردنی کۆبوونەوەی لوتکەی نێوان ڤلادیمیر پوتن سەرۆکی ڕووسیا و جۆو بایدن سەرۆکی ئەمریکا.
پێشتریش یۆری ئەوشاکۆف یاریدەدەری سەرۆکی ڕووسیا ڕایگەیاندبوو، ئەگەری زۆرە لە مانگی حوزەیرانی داھاتوودا، پوتن و بایدن کۆبوونەوەی لوتکە، ئەنجام بدەن.