ریاز حەلفی بەرێوەبەری تەندروستی گشتی لە وەزارەتی تەندروستی عێراق رایگەیاندووە، کۆتایی ئەم مانگە ٥٠٠ ھەزار دۆزی تر لە ڤاکسینی فایزەر دەگاتە عێراق و بەسەر پارێزگاکاندا دابەش دەکرێت، بەپێی ئەو رێککەوتنەش کە لە نێوان عێراق و کۆمپانیای فایزەردایە،  تا کۆتایی ئەمساڵ ١٢ ملیۆن دۆز لە ڤاکسینی ئەو کۆمپانیایە دەگاتە عێراق. 

وتیشی، لە چەند ھەفتەی داھاتووشدا ژمارەیەک ئامێری ساردکەرەوە لەلایەن رێکخراوی تەندروستی جیھانیەوە دەدرێتە عێراق بۆ ئەوەی بتوانرێت بڕێکی زیاتر لەو ڤاکسینانە ھەڵبگیرێن کە دەگەنە وڵاتەکەوە.
بەپێی ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستی عێراق  تا ئێستا ٦٦٧ ھەزار و ٦٧ ھاوڵاتی ڤاکسینی کۆرۆنایان بەکارھێناوە .

بەپێی ئامارێکی وەزارەتی تەندروستی ھندستان، لە ٢٤ سەعاتی رابردوودا شەش ھەزار و ١٤٨ توشبوی کۆرۆنا گیانیان لەدەستداوە ئەمەش بەرزترین ئاماری گیانلەدەستدانە لە ماوەی یەک رۆژدا لە جیھاندا تۆمار کرابێت، ٩٤ ھەزار و ٥٢ توشبوی نوێش تۆمار کراوە. 

بەو شێوەیەش کۆی گشتی ئاماری توشبوانی کۆرۆنا لە ھندستان گەیشتۆتە ٢٩ ملیۆن و ٢٠٠ ھەزار کەس، تا ئێستاش ٣٥٩ ھەزار و ٦٧٦ توشبوو گیانیان لەدەستداوە.

فازل غەراوی ئەندامی کۆمسیۆنەکە رایگەیاند، چارەنووسی ھەزاران رفێندراوی ئێزدی و تورکمان و شەبەک بە دەستی تیرۆریستانی داعش ھێشتا نادیارە، داواشی کرد حکومەتی عێراق ھەوڵە دیبلۆماسی و ئەمنییەکانی چڕ بکاتەوە و ھەڵمەت رابگەیەنێت بۆ رزگارکردنیان، چونکە ئەوە داواکاری چەند ساڵەی کەسوکاریانە. 

غەراوی بە پێویستیشی زانیوە پڕۆگرامێک رابگەیەندرێت بۆ ئاسایی کردنەوە رەوشی ئازادکراوەکان بە تایبەت ژنان و حکومەت ھەوڵی بڕیارێکی نێودەوڵەتی بدات بۆ قەرەبوو کردنەوەی قوربانیان و زیانلێکەوتووان. 

لەدیدارێکدا بافڵ تاڵەبانی ئاماژەی بەڕۆڵی مەسیحییەکان لە عێراق و ھەرێمی کوردستان کرد کە بەدرێژایی مێژوو رۆڵێکی گرنگییان بینیووە لە بونیادنانی ئاشتەوایی و قوڵکردنەوەی گیانی پێکەوەژیان لە ناوچەکە.

ھاوسەرۆک روونیشیکردەوە یەکێتی باوەڕی تەواوی بە پێکەوەژیانی ھەموو نەتەوە، پێکھاتە و ئاین و ئاینزاکان ھەبووە و پارێزگاریش لەو تایبەتمەندییە کە یەکێکە لەکۆڵەکەکانی دیموکراسی و گیانی پێکەوەیی لەھەرێم بەئەرکی خۆمانی دەزانین. داکۆکیکارێکی سەرسەختیش دەبین بۆ پاراستنی ماف و داخوازییەکانی مەسیحییەکانی ھەرێم و عێراق کە پێکھاتەیەکی رەسەن و دانەبڕاوی ئەم گەلەن.

لەبەرامبەردا کاردیناڵ مارلویس ساکۆ ئاماژەی بە ھەوڵەکانی سەرۆک مام جەلال کرد کە لەرابردوودا چەتری کۆکەرەوەی ھەموو پێکھاتە و لایەنەکان بووە و زیندووکەرەوەی گیانی تەبایی و یەکترقبوڵکردن بووە. راشیگەیاند ئومێدی تەواومان بە سەرکردایەتی نوێی یەکێتی ھەیە کە بتوانێت بە ھەمان رۆحییەتی مام جەلال کاربکات و درێژە بەو رێبازە بدات.

بەرێوەبەرایەتی ئاسایشی راپەرین رایگەیاند، ھێزەکانیان لە یاریدەدەرێتی ئاسایشی چوارقوڕنە دوای وەرگرتنی زانیاری دروست و وەرگرتنی ڕەزامەندی دادوەر سێ گەنجیان دەستگیرکرد، کە تۆمەتباربوون بە دزیکردن لە قاسەی "مزگەوتی شافعی" ناحیەی چوارقوڕنە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، تۆمەتبارەکان دوای دەستگیرکردنیان دانیان بەوەدا ناوە، کە قاسەی مزگەوتەکەیان شکاندوەو پارەی خێرخوازانیان دزیوە.

ئاسایشی راپەڕین ئاشکراشیکردووە، بە فەرمانی دادوەر بەپێی ماددەی ٤٤٤ لە یاسای سزادانی عێراقی ڕاگیراون و پەڕاوی لێکۆڵینەوەیان بۆ کراوتەوە و لێکۆڵینەوە لەگەڵیاندا بەردەوامە.

جەبار مستەفا سەرۆکی دەزگای گشتی کاروباری مین لە ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، واژوو کردنی ئەم یاداشتە ھاوکارو  کارئاسان دەبێت بۆ دەزگای گشتی کاروباری مین لە ڕاپەڕاندنی کاروبارە لۆجستی و تەکنیکیەکانی دەزگای مین. 

راشیگەیاند، رێکخراوەکە کار لەسەر پاککردنەوەو ھۆشیارکردنەوەو کۆمەککردنی دەزگای مین دەکات بەم ھەنگاوەش دەتوانن بڕێکی زۆری ئەو زەویانەی بە مین پیس کراون پاک بکرێنەوە.

واین ماروتو وتەبێژی ھاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە تویتەر نوسیوێتی، ھەر ھێرشێک لە دژی حکومەتی عێراق و ھەرێمی کوردستان و ھاوپەیمانان پێشێلکردنی یاسا و سەروەری خاکی ئەو وڵاتەیە. 

ئەو تویتەی "ماروتو" دوای ھێرشەکانی شەوی رابردوو دێن، کە بە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی بۆمبڕێژکراو بنکەی سەربازیی "ڤیکتۆریا" لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی "بەغداد" کرایە ئامانج و بەر لەو ھێرشەش بە سەعاتێک، بنکەی سەربازیی "بەلەد" لە باکوری "بەغداد" بە چەند مووشەکێکی "کاتیۆشا" کرایە ئامانج، لەو دوو بنکەیەش سەربازانی ئەمریکا و ھاوپەیمانان و ھێزەکانی عێراق و راوێژکارانی سەربازی جێگیر کراون. 

بە پێی ڕاگەیەندراوێکی وەزارەتی تەندروستی، لە ماوەی ٢٤ سەعاتی ڕابردوو لە ھەرێمی کوردستان ٥٢٨ کەسی تر تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و ١٠ تووشبووی تری کۆرۆنا گیانیان لە دەستدا و ٥٩٤ تووشبووی تری ڤایرۆسەکەش چاکبوونەتەوە.

(مستەفا کازمی) سەرۆک وەزیران و فەرماندەی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی عێراق فەرمانێکی سەربازیی بۆ کۆنتڕۆڵکردنی سنوورەکان دەرکرد، و داوایکردووە سنووری عێراق لەگەڵ سوریا بە دانانی کامێرای چاودێری و زیادکردنی ھێزی سەربازی کۆنتڕۆڵ بکرێت.

(مستەفا کازمی) ڕایگەیاندووە "ئاسایشی سنوری سوریا گەورەترین ئاڵنگارییە لە بەردەم سوپا و ھێزە ئەمنییەکانی عێراق، حکومەتیش ھەوڵە ھەواڵگرییەکانی چڕتر دەکاتەوە بۆ ئەوەی سنوورەکان بپارێزێت". 

لە دیدارێکدا گفتوگۆکرا لە بارەی دەرئەنجامی سەردانەکەی وەفدی باڵای یەکێتی بۆ بەغدا و دیدار و کۆبوونەوە لەگەڵ سێ سەرۆکایەتییەکەی عێراق، ھێز و لایەنە سیاسییەکان و باڵیۆز و دیپلۆماتکاران. ھەڵبژاردنی داھاتووی عێراق، یەکڕیزی ماڵی کورد و یەکخستنی ھەوڵەکان بۆ بەھێزترکردنی پێگەی ھەرێم تاوتوێکران.

بافڵ تاڵەبانی ئاماژەی بۆ ئەوە کرد بەغدا گرنگی سیاسیی خۆی ھەیە و چالاکییە دیپلۆماسییەکانمان لە ناوەند زیاتر دەکەین و لە ھەوڵی بەردەوامدا دەبین بۆ بەدەستھێنانی مافەکان و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان.

لەگەڵ دۆستەکانمان لە پەیوەندیدا دەبین و ھەر ھێز و لایەنێکیش ویستی چاکسازی ھەبێت و بڕوای بە دیالۆگ و لێکتێگەیشتن ھەبێت پێشوازی لێدەکەین. دەبێت چارەسەری ڕیشەیی بۆ کێشە ھەڵپەسێردراوەکان بدۆزینەوە و ھەمووان پێکەوە عێراق بەرەو کەناری ئارامی ببەین، ئەمەش پێویستی بە کۆدەنگی و یەکڕیزی سەرجەم لایەنەکانە.

سەبارەت بە ھەڵبژاردنەکانی داھاتووی عێراق ھاوسەرۆک ڕایگەیاند، بە ڕاشکاوی بە ھەموولایەکمان ڕاگەیاندووە لەگەڵ ھەڵبژاردنێکی پاک و بێگەردین لە کات و ساتی خۆیدا و زەمینەی لە باری بۆ بڕەخسێنرێت لە پێناو سەقامگیری سیاسی و زاڵبوون بەسەر ناکۆکییەکاندا.

لە تەوەرێکی تری دیدارەکە گفتوگۆ لە بارەی ئازادی ڕادەربڕین و سزادانی سیاسی و دەستگیرکردنی گەنجەکانی بادینانەوە کرا و بافڵ تاڵەبانی ڕوونیکردەوە، ئەدەبیاتی یەکێتی خاڵییە لە سنووردارکردنی ئازادی ڕادەربڕین و بە ھەموو شێوەیەکیش دژی بەرتەسککردنەوەی ئازادییەکان و دانانی بەربەستین لە بەردەم کاری میدیایی. باوەڕی نەگۆڕمان بەوەیە زەمینەی لەبار بڕەخسێنرێت بۆ میدیاکاران تاوەکو پیشەییانە کاری خۆیان بکەن و سنوورەکانی ئازادی کەسی نەبەزێنرێت. چونکە یەکێک لە کۆڵەکەکانی پێشخستنی دیموکراسی ھەرێمی کوردستان ئازادی بیروڕا و ھەبوونی میدیای سەربەخۆ و ئازادە.

"مەھدی شوشتەری" سەرکونسوڵی کۆماری ئیسلامی ئێران لە سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێکدا سەبارەت بە ھەڵگرتنی ڤیزا ئاماژەی بۆ ئەوەکردووە، ئەنجومەنی وەزیرانی ئێران بڕیاری لابردنی ڤیزای ٤٥ ڕۆژەی نێوان ئێران و عێراق بە مەرجی ئەنجامدانی کاری ھاوشێوە لەلایەن عێراقەوە دەرکردووە.

وتیشی، لابردنی ڤیزا بەندە بە ڕەزامەندی حکومەتی عێراق و ئیمزاکردنی ڕێککەوتنامەی ھەڵگرتنی ڤیزای نێوان ھەردوو وڵات.

نوێنەری پارتی یەکێتی دیموکرات "پەیەدە" لە ھەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، نوێنەری خۆبەڕێوەبەری باکور و خۆرھەڵاتی سوریا لە ھەرێمی کوردستان و بەرپرسی پەیوەندییەکانی "پەیەدە" و ئەندامێکی نوێنەرایەتی "پەیەدە" لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ھەولێر دەستگیرکراون کە بۆ پێشوازی ژمارەیەک ڕۆشنبیر کە لە ئەوروپاوە دەھاتن بۆ ھەرێمی کوردستان چوونەتە فڕۆکەخانە.

ھاوکات نوێنەرایەتی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باکور و خۆرھەڵاتی سوریا لە ھەرێمی کوردستان لە ڕاگەیەنراوێکدا ئاماژەی بۆ ئەوەکرد، ئەندامەکانیان بە بێ ھیچ ھۆکارێک لە فڕۆکەخانەی ھەولێر دەستگیرکراون. داواشیکردووە بە زووترین کات ئەندامەکانیان ئازاد بکرێن.

وەزارەتی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان ڕاگەیەنراوێکی سەبارەت بە گرژی و ئاڵۆزییەکانی چەند ڕۆژی ڕابردووی ھەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، لە ماوەی ڕابردوو چەندین جار چەکدارانی "پەکەکە" پەلاماری ھێزی پێشمەرگە و ھێزە ئەمنییەکانی ھەرێمی کوردستانیان داوە و ھەموو ھەوڵیان بۆ تێکدانی ئارامی و ئاسایشی ھەرێمی کوردستانە.

ئاماژەی بەوەشداوە "پەکەکە" چەندین ھاووڵاتی خاوەن ڕەگەزنامەی ئەوروپاییان ناردووە بۆ ناو ھەرێم بۆ بە کارھێنانیان وەک ئامرازێک بۆ تێکدانی سەقامگیریی ھەرێم لە ژێر ناوی گرووپی بەناو ئاشتی و ئازادی، بەڵام پاراستنی ئارامی و سەقامگیری ھەرێم بە گشتی و ھەولێری پایتەخت ھێڵی سوورە و ڕێگا نادەن لە ژێر ھیچ بیانوویەک و لە ژێر ناوی ھیچ گرووپێک ئەو سەقامگیریە تێکبدرێت.

وەزارەتی ناوخۆ داواش لەو گرووپانە دەکات ئەگەر بە ڕاست نیازیان ئاشتی و ئارامییە، با ڕووی قسەکانیان ئاڕاستەی قەندیل بکەن، و داوا لە پەکەکە بکەن چیتر دەست نەخاتە ناو کاروبارەکانی ھەرێم.

کۆمسیۆنی مافەکانی مرۆڤی عێراق ڕایگەیاند، تا ئێستا ھەزاران ڕفێنراوی ئێزدی و شەبەک و تورکمان  لەلای تیرۆرستانی داعش چارەنووسیان نادیارە، دەبێت حکومەتی عێراق ھەوڵە دیپلۆماسی و ئەمنییەکانی چڕ بکاتەوە، بۆ ئەوەی ھەڵمەتێک بۆ ڕزگارکردنیان لە دەستی تیرۆریستانی داعش ڕابگەیەنێت.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکردوە، چەند ساڵێکە کەسوکاری رفێنراوەکان داوا دەکەن چارەنووسی کەسوکاریان ئاشکرا بکرێت، ھاوکات قەرەبووی قوربانیان و زیان لێکەوتووانیش بکرێتەوە.

دەزگای لوتکە بۆ کاروباری ئاوارە و پەنابەران ڕایگەیاند، بەھۆی کەمبوونەوەی ڕێکارەکانی خۆپارێزی ڤایرۆسی کۆرۆنا، ژمارەی ئەو کەسانەی لە ئەڵمانیا داواکاری مافی پەنابەرییان پێشکەشکردووە زیادی کردووە.

ڕوونیشیکردووەتەوە، لە مانگی ئایاری ڕابردوو ٨ ھەزار و ٢٧٨ داواکاری نوێ پێشکەشکراوە، زۆرترین داواکاریش بە پلەی یەکەم لەلایەن سورییەکانەوە پێشکەش کراوە، کە ٣ ھەزار و ٧٧٦ داواکاریی بووە، بە پلەی دووەم ئەفغانییەکان ھەزار و ٥٩٤ و بە پلەی سێھەمیش عێراقییەکانن کە ٦٥١ داواکارییان پێشکەش کردووە.

(موارد قەڕەیڵان) ئەندامی کۆمیتەی بەرێوەبەری پارتی کرێکارانی کوردستان-پەکەکە، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی ستێرک تیڤی ڕایگەیاند: لەگەڵ ئەوەی پەیوەندیان لەگەڵ پارتی ھەیە، بەڵام لەناردنی ئەو ھێزە بۆ چیای مەتین ھیچ ھەماھەنگییەکیان لەگەڵ نەکراوە و ھاتنی ئەو ھێزە زۆرە بۆ شەڕ بووە.

(موارد قەڕەیڵان) ڕەتیکردەوە، پەکەکە بە مووشەکەی ئۆتۆمبێلی پێشمەرگەی کردبێتە ئامانج و داوایکرد لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکە بکرێت. (موارد قەڕەیڵان) ڕاشیگەیاند: بوونی پەکەکە لە قەندیل، بە پێی ڕێککەوتنێک بووە.

قەرەیڵان ئاشکراشیکرد "پێش سێ مانگ لە ڕێگەی دۆستەکانیان لە تورکیا پەیامی ئەردۆغانیان پێگەیشت کە داوای ئاگربەستی لە باکوری کوردستان کردووە، لە بەرامبەردا حکومەتی ئەنقەرە بەرامبەر چالاکییەکانی پەکەکە لە بەشەکانی تری کوردستان بێدەنگ دەبێت، بەڵام ھەرزوو سەرکردایەتی قەندیل لەو گەمە و پیلانەی تورکیا تێگەیشتن، ھەوڵیاندا ئەو پیلانەی تورکیا بۆ سەرکردایەتی پارتی ڕوون بکەنەوە بەڵام دەرفەتیان نەڕەخساند".