هەواڵەکان
سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی عیراق رایدەگەیەنێت، سبەینێ موچەی مانگی حەوتی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان خەرج دەكرێت.
سەرچاوەیەكی باڵا لە وەزارەتی دارایی عیراق بە كوردسات نیوزی راگەیاند، سەرجەم رێكارەكانی خەرجكردنی موچەی مانگی حەوتی فەرمانبەران و موچەخۆرانی هەرێمی كوردستان تەواوكراوە و بڕیارە سبەینێ خەرج بكرێت و وەزیری دارایی عیراقیش فەرمانیكردووە بە خەرجكردنەكەی.
سەرچاوەیەكیش لە وەزارەتی دارایی هەرێم بە كوردسات نیوزی راگەیاند، بڕیارە لە 48 سەعاتی داهاتوودا پارەی موچەی مانگی حەوتی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان خەرج بكرێت.
راشیگەیاند، بڕی پارەكە 840 ملیار دینارە و لە ماوەی دوو رۆژدا تەواوی پارەكە دەخرێتە سەر هەژماری بانكیی وەزارەتی دارایی.
وەزیری دارایی عیراق رایگەیاند، داخرانی گەروی هورمز کاریگەریی راستەوخۆی لەسەر ئابوریی عیراق دروستکردووە، ئاماژەی بەوەشکرد کاردەکەن بۆ تێپەڕاندی رەوشی ئێستا و بەرزکردنەوەی داهاتە نانەوتییەکان.
ئەمڕۆ یەکشەممە فالح ساری، وەزیری دارایی عیراق لە میانی کۆبونەوەی لەگەڵ عیرفان سدیق، باڵیۆزی بەریتانیا لە عیراق رایگەیاند، بەهۆی نەمانی جوڵەی کەشتیوانی لە گەروی هورمزدا، کێشە بۆ هژەناردەی نەوت دروست بووە و راستەوخۆ کاریگەری کردوەتە سەر ئابوری عیراق.
وەزیری دارایی عیراق، جەختیکردوەتەوە وەزارەتەکەی سورە لەسەر تێپەڕاندنی ئەم رەوشە لەڕێگەی بەهێزکردنی داهاتە ناونه‌وتییەکان، پەرەپێدانی ئامرازەکانی بەڕێوەبردنی دارایی و بەردەوامیدان بە پرۆسەی چاکسازی.
دەستەی نەزاهەتی فیدراڵی عیراق رایگەیاند، دادگای تایبەت بە بەرەنگاربونەوەی گەندەڵی ناوەندی بە غیابی، سزای حەوت ساڵ زیندانیکردنی بۆ عەممار جەبر خەلیل، پارێزگاری پێشوی سەلاحەدین دەرکردووە، ئەوەش بەهۆی تێوەگلانی لە تاوانی دەوڵەمەندبوونی ناڕەوا و زیادبوونی گوماناویی سەرمایەکەی.
دادگا جگە لە سزای زیندانیکردنەکە، بڕیاری داوە بە سەپاندنی سزایەک بە بڕی یەک ملیار و 728 ملیۆن و 74 هەزار دینار، کە هاوتا دەبێتەوە لەگەڵ بڕی ئەو سەرمایەی بە ناڕەوا بەدەستی هێناوە، لەگەڵ پابەندکردنی بە گەڕاندنەوەی هەمان بڕە پول بۆ خەزێنەی دەوڵەت، بەپێی یاسای هەموارکراوی دەستەی دەستپاکی.
بەپێی بڕیارەکەی دادگا، نە گەڕاندنەوەی پارەکە و نەدانی سزاداراییەکە، لەدوای بەسەرچوونی ماوەی زیندانییەکەشی نابێتە هۆی ئازادکردنی تۆمەتبارەکە لە حالەتی دەستگیرکردنیدا، تاوەکو تەواوی بڕە پارەکە نەگەڕێنێتەوە.
هەروەها دادگا بڕیاری دەستبەسەرداگرتنی موڵک و ماڵی گوازراوە و نەگوازراوەی تۆمەتبارەکە و هاوسەرەکەی پەسەند کردووە، لەگەڵ دەستبەسەرداگرتنی سەرمایەی کوڕەکەی.
ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردوەتەوە، ئێران دەیەوێت تیمێکی لێکۆڵینەوەیان بچنە ناو خاکی قەتەرەوە تا بە دواداچون بکەن بۆ چارەنوسی فڕۆکەوانەکانیان، کە پێیان وایە لەلایەن قەتەرەوە دەستبەسەر کراون و قەتەریش رەتی دەکاتەوە.
ئاژانسەکە ئاماژەی بەوەکردوە، دەستەی ئەرکانی گشتیی هێزە چەکدارەکانی ئێران رەخنەی لە دەسەڵاتدارانی قەتەر گرتوە و تۆمەتباریان دەکات بەوەی رێگری لە چوونەژوورەوەی تیمێکی لێکۆڵینەوەی ئێرانی دەکەن بۆ ناو خاکی قەتەر، بە مەبەستی رونکردنەوەی چاره‌نوسی ئەو فڕۆکەوانانەی، کە تاران دەڵێت لەلایەن هێزەکانی دەوحەوە دەستبەسەر کراون.
رۆیتەرز دەڵێت؛ قەتەر بە تەواوی رەتیدەکاتەوە هیچ فڕۆکەوانێکی ئێرانی دەستبەسەر کردبێت؛ دەوحە رایگەیاندووە کە تیمەکانی گەڕان و رزگارکردنیان تەنها پاشماوەی جەستەی فڕۆکەوانێکیان دۆزیوەتەوە، ئەمەش دوای ئەوەی فڕۆکەیەکی ئێرانی لە مانگی ئاداری راابردوودا بەرزاییەکانی ئاسمانی قەتەری بەزاندووە و وەڵامی پەیوەندییە هۆشدارییەکانی نەداوەتەوە.
ئەمە لە کاتێکدایە، قەتەر ئاماژە بەوە دەکات، کە پەیوەندی بە ئێرانەوە کردووە بۆ رادەستکردنەوەی تەرمی فڕۆکەوانەکە و بانگهێشتی تارانی کردووە بۆ پێداچوونەوە بە وردەکارییەکانی ئۆپراسیۆنی گەڕانەکە و تاران نکوڵی لەم هەوڵە دەکات.
محەممەد باقرزادە، فەرماندەی لیژنەی گەڕان بەدوای بێسەروشوێنبووانی هێزە چەکدارەکانی ئێران، رایگەیاندووە، کە تیمێکی شارەزای هێزی ئاسمانی ئێران زیاتر لە مانگێکە چاوەڕێی مۆڵەتی چوونەژورەوە دەکەن بۆ قەتەر، بەڵام لێپرسراوانی دەوحە بە ئەنقەست کارەکان دوا دەخەن.
فەرماندەی گشتیی سوپای ئێران رایگەیاند، پاداشتی دارایی بە شێوازی نەختینە دەدەنە ئەو کەسانەی سەربازەکانی ئەمریکا دەگرن یاخود دەیان کوژن.
ئەمڕۆ یەکشەممە، ئەمیر حاتەمی، فەرماندەی گشتیی سوپای ئێران بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاندوە، لە سوپادا پشت بە پلانێک دەبەستن، بۆ روبەڕوبونەوەی سوپای ئەمریکا، کە پێدانی خەڵاتی داراییە بۆ هەرکەسێک هاوکاریان بێت، ئاماژەی بەوەشکردوە پاشەکشە ناکەن تا ئەمریکا و ئیسرائیل لە ناوچەکەدا شکست نەهێنن و داواکارییەکانی ئێران جێبەجێ نەکرێن.
ئەمیر حاتەمی بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاندوە، هەر ئێرانییەک سەربازێکی ئەمریکی بکوژێت یاخود دەستبەسەری بکات 30 هەزار دۆلار پاداشت دەکرێت.
ناوبراو جەختیکردوەتەوە، ئەو پلانەی دایان ناوە، پشت بە توانای هاووڵاتیانیان دەبەستێت لەگەڵ دابینکردنی بودجەیەک وەک پاداش بۆ ئەو هاووڵاتیە ئێرانیانەی ئامانجەکانی ئەوان جێبەجێ دەکەن، کە بریتییە لە کوشتن یاخود دەستبەسەرداگرتنی سەربازانی ئەمریکا.
مەنوشەهر مەتەکی، وەزیری دەرەوەی پێشتری ئێران رایگەیاند، گەلی ئێران لە دە رۆژی داهاتوودا چاوەڕێی دەرچوونی بڕیاری لەسێدارەدان دەکات بۆ دۆناڵد ترەمپ و بنیامین ناتانیاهۆ.
لە پەیامێکدا کە ئاراستەی حکومەت و دەسەڵاتی دادوەریی وڵاتەکەی کردووە، مەتەکی ئاماژەی بە رەوشی ئابووری کردووە و رایگەیاندووە: رێژەی هەڵاوسانی ساڵانە گەیشتووەتە 66% و هەڵاوسانی مانگانەش 88%ە، هاوکات گوشارێکی زۆر لەسەر کەلوپەلە سەرەکییەکان و خۆراک هەیە و قەرز و پابەندبوونی کەڵەکەبووی حکومەت و بانکەکان وەک خۆیان ماونەتەوە.
لە بەشێکی تری پەیامەکەیدا، وەزیری دەرەوەی پێشتری ئێران رووی دەم لە مەسعود پزیشکیان سەرۆک کۆماری ئێران دەکات و دەڵێت: هەڵاوسان، گرانبوونی نرخەکان و قۆرخکاری بوونەتە بەشێک لە رێککەوتنێکی بێدەنگ لە نێوان ئەندامانی حکومەت و ئەو بازرگانانەی قۆستنەوە لە گەل دەکەن.
مەتەکی داواشی لە بەرپرسانی حکومەتی ئێران کردووە بڕوایان بەوە هەبێت کە دەکرێت ئابووری رزگار بکرێت لە ژێر دەستبەسەرداگرتنی دۆلار، و جەختیشی کردەوە کە نابیّت وەک بینەر سەیر بڕوانرێتە گەل، بەڵکو گەل دەتوانێت ئابووری بەڕێوە ببات.
فەرماندەیەكی هەسەدە رایدەگەیەنێت، لە رۆژانی داهاتوودا هەسەدە و یەپەگە خۆیان هەڵدەوەشێننەوە و قۆناغی تێكەڵبوونەوەی هێزەكانیان بەرەو كۆتایی دەڕوات.
مەحمود بەرخۆدان فەرماندەی هەسەدە لە كۆبانێ، لە لیدوانێك بۆ رۆژنامەی توركی توركیا رایگەیاند، هەنگاوەكانی تێكەڵبوونەوەی سەربازی و ئیداری لەگەڵ حكومەتی سوریا بەرەوە كۆتایی دەڕوات و دەشڵێت لە رۆژانی داهاتوودا هەسەدە و یەپەگە خۆیان هەڵدەوەشێننەوە.
مەحمود بەرخوەدان ئاماژەی بەوەشدا، چەكەكانیان خستووەتە ژێر خاك و هیچ داوایەكیان بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێكی سەربەخۆ یان جیاواز نییە، بەڵكو لەسەر بنەمای یەك دەوڵەت، یەك سوپا، یەك ئاڵا و نیشتمانێكی هاوبەش لەگەڵ دیمەشق سوپایەكی نوێ بۆ سوریا پێك دەهێنن.
هاوكات راشیگەیاند، پرۆسەی رادەستكردنی دامودەزگا گشتییەكان و كێڵگە نەوتییەكانی بەڕێوەبەرایەتیی دیمەشق لە لێواری كۆتاییدایەو سیستمی ئیدارەی خۆسەریش خۆی هەڵدەوەشێنێتەوە.
مەحمود بەرخۆدان ئاماژەی بە داهاتووی سوریاش كرد و وتی، دەبێت سوریای نوێ وڵاتی هەموو پێكهاتەكان بێت و هەموو پیكەوە بۆ بەهێزكردنی سوریا كار بكەن.
رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆككۆماری توركیا رایگەیاند، وادیارە یەكێتیی ئەورووپا نایەوێت وڵاتەكەی وەك ئەندام وەربگرێت، بۆیە ئەندامێتی لەو یەكێتییە چیتر لە كارە لەپێشینەكانی ئەنقەرەدا نییە و لەم دۆخەشدا تەنیا ئەورووپا خۆی زەرەرمەند دەبێت.
لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ كەناڵی ئەلجەزیرە، ئەردۆغان ئاماژەی بەوە كرد كە ئەگەری هەیە میسر خۆی بداتە پاڵ "پەیماننامەی بەرگریی هاوبەشی مەككە" كە لە نێوان توركیا، سعودیە و پاكستاندا ئیمزا كراوە و هەر هێرشێكی دەرەكی بۆ سەر ولاتێك لەوان بە هێرش بۆ سەر تەواوی لایەنەكان ئەژمار دەكات.
سەرۆككۆماری توركیا جەختی لە گرنگیی كردنەوەی گەروی هورمز كردەوە و رایگەیاند دەیەوێت سەردانی سوریا بكات بۆ ئاساییكردنەوەی دۆخەكە، هاوكات دووپاتی كردەوە كە كوردەكانی سوریاش پشكی خۆیان لە ئاشتی و ئارامی وەردەگرن.
لە بەشێكی تری قسەكانیدا، ئەردۆغان بەرپرسیارێتیی بەردەوامیی شەڕی خستە سەر ئیسرائیل و رایگەیاند پشتیوانییەكانیان بۆ غەززە، لوبنان، سودان و لیبیا بەردەوام دەبن.
سەبارەت بە پەیوەندییەكانی لەگەڵ واشنتۆن، ئاشكرای كرد كە لە دۆناڵد ترەمپ بەڵێنی وەرگرتووە بۆ گەڕاندنەوەی توركیا بۆ بەرنامەی فڕۆكەی جەنگیی F-35 و چاوەڕێی جێبەجێكردنی دەكەن.
دەستەی دەستپاکی عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە، دەستبەسەرداگرتنی نزیکەی نۆ ملیار دینار و حەوت قاڵب زێڕ لە ماڵی بریکاری وەزیری کارەبا بۆ کاروباری گواستنەوە و دابەشکردن راگەیاند.
لە بەیاننامەیەکی دەستەکەدا هاتووە: تیمێکی بەڕێوەبەرایەتیی لێکۆڵینەوەی بەغداد، دوای پرۆسەیەکی بەردەوام لە بەدواداچوون و پشکنینی چڕ، توانینیان بڕێکی زۆر پارە و زێڕ لە چەند ماڵێکی تۆمەتبار (خالید غەزای عەتیە) بریکاری وەزارەتی کارەبا بۆ کاروباری گواستنەوە و دابەشکردن بدۆزنەوە، کە پێشتر بڕیاری دەستگیرکردنی لەلایەن مەڵبەندەکانی دەستەکەوە بەڕێوەچوو بوو.
بەیاننامەکە ئاماژەی بەوەش کردووە: پارە دەستبەسەرداگیراوەکە بریتی بووە لە (1.175.000.000) ملیارێک و 175 ملیۆن دیناری عیراقی، و (5.839.000) پێنج ملیۆن و839 هەزار دۆلاری ئەمریکی، جگه لە حەوت قاڵب زێڕ.
جەختیشی کردەوە: پەڕاوی دەستبەسەرداگرتنی یاسایی بۆ پرۆسەکە رێکخراوە و لەگەڵ کەلوپەلە دەستبەسەرداگیراوەکاندا رادەستی قازیی لێکۆڵینەوەی تایبەتمەند کراوە بۆ وەرگرتنی رێکارە قانونییە پێویستەکان
ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دڵنیایی دەدات کە لەم هەفتەیەدا موچەی مانگی حەوت بۆ هەرێم دەنێردرێت.
سروە محەمەد، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند: وەزارەتی دارایی عیراق بەردەوامە لەکۆکردنەوەی داهات بۆ موچەی موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان، هەرکاتێک داهاتەکە تەواوکرا وەزارەتی دارایی عیراق موچەکە بۆ هەرێم دەنیرێت.
سروە محەمەد ئاماژەی بەوەشدا: گرفت لە بەردەم ناردنی موچەی مانگی حەوتی هەرێمدا نییە و لەم هەفتەیەدا موچەی ئەو مانگە بۆ هەرێم دەنێردرێت.
ژمارەی ئەو بەنزینخانانەی کە بەنزینی 750 دیناری دابەشدەکەن لە سلێمانی زیادکران.
محەمەد حەسیب، بەڕێوەبەری نەوت وکانزاکانی سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند: دابەشکردنی بەنزینی 750 دیناری لە سلێمانی لە 13 بەنزینخانەوە زیادکرا بۆ 16 بەنزینخانە.
نوێدەکرێتەوە...
وەفدێكی باڵای حەماس بە سەرۆكایەتیی خەلیل حەییە گەیشتە قاهیرە بۆ تاوتوێكردنی چەسپاندنی ئاگربەستی غەززە.
میدیا عەرەبیەكان بڵاویانكردەوە، سەركردایەتیی بزووتنەوەی حەماس، بە سەرۆكایەتیی خەلیل حەییە سەرۆكی مەكتەبی سیاسیی بزووتنەوەكە، لە یەكەم سەردانیدا بۆ میسر لە دوای وەرگرتنی پۆستەكەی، گەیشتە قاهیرە.
راشیانگەیاند، ئامانجی سەردانەكە ئەنجامدانی دانوستانە لەگەڵ لێپرسراوی میسر و لە سەروویانەوە حەسەن رەشاد، سەرۆكی دەزگای هەواڵگریی گشتیی میسر، سەبارەت بە پەرەسەندنەكانی دۆزی فەلەستین و بەتایبەتی جێگیركردنی رێككەوتنی ئاگربەست لە كەرتی غەززە.
ئەم سەردانەی حەماس لە كاتێكدایە كە هەوڵەكانی میسر بۆ جێگیركردنی ئاگربەست بەردەوامن، بەڵام ناكۆكیی قووڵ لەسەر جێبەجێكردنی قۆناغەكانی دواتری رێككەوتنەكە دروست بووە، بە تایبەتیش رەتیكردنەوە، بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل، بۆ پلانی 15خاڵییەكەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە غەززە.
فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا سەردانی شەش وڵاتی ناوچەكەی كرد لە نێویاندا عیراق.
فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا (سێنتكۆم) رایگەیاند: براد كۆپەر، فەرماندەی سێنتكۆم، سەردانێكی 10 رۆژەی بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست كۆتاییپێهێنا.
وتیشی: لەو گەشتەدا سەردانی شەش وڵاتی ناوچەكەی كردووە، ئەمە جگە سەردانی كەشتیی جەنگیی "یو ئیس ئیس ئابراهام لینكۆڵن"ی كردووە ئەمەش بە دووەم سەردانی كۆپەرە دادەنرێت بۆ سەر ئەو كەشتییە لەمساڵدا.
بەپێی راگەیەندراوی سێنتكۆم، لە ماوەی گەشتەكەیدا، كۆپەر لەگەڵ لێپرسراوانی باڵای مەدەنی و سەربازیی وڵاتانی بەحرێن، عیراق، ئیسرائیل، ئوردن، سعودیە و ئیمارات كۆبووەتەوە.
سێنتكۆم ئاماژەی بەوەشكردووە كە فەرماندەی ناوەندیی ئەمریكا كاتی لەگەڵ هێزە ئەمریكییەكانی ناوچەكە بەسەر بردووە؛ كە لە ئێستادا زیاتر لە 50 هەزار سەربازی ئەمریكی لە بەشە جیاوازەكانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا جێگیركراون.
وەڵامێکی حکومەتی ئەڵمانیا بۆ پەرلەمانی ئەو وڵاتە ئاشکرای کردووە کە لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا، 23.2٪ ی پێداچوونەوەکان بۆ داواکاریی پەنابەری کۆتاییان بە هەڵوەشاندنەوە یان کێشانەوە هاتوو، کە زۆربەیان سورین.
ئەم بڕیارە دوای باشتربوونی رەوشی مرۆیی لە سوریا و رووخانی رژێمی ئەسەد لە کانونی یەکەمی 2024 هات، کە بووە هۆی گەڕانەوەی سەدان هەزار پەنابەر لە وڵاتانی دراوسێوە.
بەپێی یاساکان، مافی پەنابەری لە کاتێکدا هەڵوەشێنرێتەوە کە گۆڕانکاریی جەوهەری لە وڵاتی پەنابەرەکەدا رووبدات، هەروەها لە کاتی سەلماندنی پێدانی زانیاریی ئاڵوگۆڕکراو یان زانیاریی هەڵە مافەکە دەکێشرێتەوە.
کلارا بونگەر، شارەزای کوتلەی "چەپ"، دژی گەڕاندنەوەی زۆرەملێیە بەهۆی جێگیرنەبوونی رەوشی سوریا، و پێشنیازی دابینکردنی پاراستنی بەردەوام دەکات بۆ ئەو سورییانەی مێژوویەکی درێژترە لە ئەڵمانیان.
داواکارییەکانی پەنابەریی سوورییەکان دوای رووخانی ئەسەد بە شێوەیەکی بەرچاو کەمی کردووە، بە جۆرێک لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا تەنها 5 هەزار داواکاری تۆمارکراوە، لە بەرانبەر 978،761 داواکاری لە ساڵی 2013وە. هاوکات رێژەی رەتکردنەوەی داواکارییەکان بۆ 68.6٪ بەرزبووەتەوە، لە کاتێکدا پێشتر زۆربەی داواکارییەکان وەردەگیران.
سبەینێ لێکتێگەیشتنی ئیسلام ئاباد لەنێوان ئەمریكا و ئێران كۆتایی دێت، دانوستانەكانیش بە هەڵواسراوی ماونەتەوە.
مۆڵەتی دیاریكراو لە یاداشتی تێگەیشتنی نێوان ئەمەریكا و ئێران كە لە حوزەیرانی رابردوودا ئیمزا كرا، دەچێتە رۆژانی كۆتایی خۆیەوە و بڕیارە سبەی دووشەممە بە رەسمی وادەكە كۆتایی پێ بێت.
ئەم یاداشتە كە بە لێکتێگەیشتنی ئیسلام ئاباد ناسراوە، دوای رووبەڕووبوونەوە سەربازییەكەی 28ی شوبات و هێرشەكانی دواتری ئێران بۆ سەر بەرژەوەندییەكانی ئەمەریكا لە ناوچەكەدا هاتە ئاراوە.
لە تازەترین هەڵوێستیشدا، عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، تاران هێشتا بڕیاری لەسەر دەستپێكردنەوەی دانوستانەكان لەگەڵ واشنتن نەداوە.
لەلایەكی ترەوە، سەرچاوە ئەمنییەكانی پاكستان ئاشكرایانكردووە، ئاگربەست كە لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیراندا لە چوارچێوەی ڕێككەوتنێكی چوارچێوەیی لە نێوان ئەمریكا و ئێران ئەنجام درابوو، درێژ دەكرێتەوە.
سەرچاوەكان ئاماژەیان بەوە كردووە، رەنگە درێژكردنەوەكە بۆ 60 تا 90 رۆژی تر بێت، بەڵام روونیانكردووەتەوە، هێشتا یەكلانەبووەتەوە كە ئایا بە رەسمی راگەیاندن بۆ درێژكردنەوەی ئاگربەستەكە دەكرێت یاخود نا.