هەواڵەکان
(ئیبراھیم ڕەئیسی) سەرۆکی ھەڵبژێردراوی ئێران ڕایگەیاند، لە کابینەی حکومەتەکەی پڕۆژەیەکی گشتگیری ھەیە بۆ ئاسایکردنەوەی پەیوەندییەکان لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ، کە بەژەوەندییەکانی دوو لایەن دەبێت بۆ ئێران و وڵاتی بەرامبەر.
وتیشی، نەخشە ڕێگەیەکی نوێیان دەبێت بۆ گەشەپێدان و چاککردنی ڕەوشی ناوخۆی ئێران، بە تایبەتی ھەڵگرتنی ئەو بارگرانییەی کە کەوتووەتە سەر شانی ئێرانییەکان و بژێوییان، سووریش دەبن لەسەر ئەوەی جارێکی تر حکومەت متمانەی گەلی ئێران بە دەستبھێنێتەوە.
ئەنجومەنی پیرانی ھایتی، (جوزێف لامبرت)ی وەک سەرۆکی نوێی ھایتی بە شێوەی کاتی لە شوێنی (جوفینیڵ مویس) دەستنیشان کرد و بڕیاریشیدا لە ٢٦ی ئەیلول پڕۆسەی ھەڵبژاردنی گشتی بەڕێوەبچێت.
حکومەتی ھایتیش بە ڕەسمی داوای لە ئەمریکا و ئەنجومەنی ئاسایش کردووە، ھێز ڕەوانەی ئەو وڵاتە بکەن بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی ھایتی، کە لە بەردەم مەترسی کۆنتڕۆڵکردنی گروپە مافیاکاندایە، بەڵام ئەمریکا ئەو داواییەی حکومەتی ھایتی ڕەتکردووەتەوە.
حکومەتی لیتوانیا بڕیاریدا بە تەلبەندکردنی سنوری وڵاتەکەی لەگەڵ بیلاڕووسیا بە دریژایی (٦٨٠) کلیۆمەتر، بۆ بەرگرتن لە کۆچبەی نایاسایی.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، مانگی ڕابردوو زیاتر لە (١٥٠٠) کۆچبەری (سوری و عێراقی و ئێرانی و ئەفغانی و لیبی) دزەیان کردووەتە ناو سنورەکانی لیتوانیاوە.
فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقیش ڕایگەیاند، ماوەیەکە بەھۆی سەختی و توندکردنی سنورەکانی یۆنان و مامەڵەی توندی پاسەوانانی سنوری یۆنان لەگەڵ پەنابەران، ژمارەیەک پەنابەری ھەرێمی کوردستان و عێراق و وڵاتانی تر بە ناچاری لە ڕێگەی بیلاڕووسیاوە دەپەڕنەوە بۆ لیتوانیا.
"سەرکەوت کاڕەش" وتەبێژی بەرگری شارستانی ھەولێر بە ڕۆژنامەنووسانی ڕاگەیاند، بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما ھۆکاری کەوتنەوەی ئاگرەکانە، لە ئێستاشدا تیمی بەرگری شارستانی لێکۆڵینەوە لە ھۆکاری کەوتنەوەی ئاگرەکە دەکات و ھێشتا ڕوون نییە بەھۆی چییەوە ئاگرەکە کەوتووەتەوە.
سەبارەت بە زیانەکانی ئاگر کەوتنەوەکەش وتی، بەھۆی ئاگرەکەوە ئۆتۆمبێلێک و موەلیدەیەکی مزگەوتەکە سوتاوە.
وەزارەتی تەندروستی ھندستان ڕایگەیاند، لە ٢٤ سەعاتی ڕابردوودا ٤٢ ھەزار حاڵەتی نوێی تووشبوون بە کۆرۆنا تۆمارکراوە و بەوەش ژمارەی تووشبوون گەیشووەتە ٣٠ ملیۆن و ٧٩٥ ھەزار و ٧١٦ کەس.
ئاماژە بەوەشکراوە، کە لە ٢٤ سەعاتی ڕابردوودا ھەزار و ٢٠١ کەسی تر بە کۆرۆنا گیانیان لە دەستداوە و ژمارەی گیان لە دەستدان بە ڤایرۆسەکە گەیشتە ٤٠٧ ھەزار و ١٧٣ کەس.
ھەفتەی ڕابردوو ١٢ وەزیری ھندستان دەستیان لە کارکێشایەوە کە یەکێکیان وەزیری تەندروستی بوو کە بەھۆی زۆری ژمارەی تووشبووانی کۆرۆناوە ڕووبەڕووی ڕەخنەیەکی زۆر ببووەوە.
یەکەکان بە دوو بەش دروستکرابوون کە نیوەیان لە باکوری شارەکە و نیوەشیان لە باشوری کەرکوک لەلایەن وەزارەتی پلاندانانی عێراقەوە دروستکراون.
یەکەکان لە مەراسیمێکدا کە پارێزگاری کەرکوک بەوەکالەت و جێگری وەزیری پلاندانانی عێراق و سەرۆکی شارەوانی کەرکوک ئامادەیبوون، بەسەر کەمدەرامەتانی کەرکوک لە ھەموو پێکھاتەکان دابەشکرا.
پارێزگاری ھەڵەبجە لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، ھەموو ئاسانکارییەک بۆ سەرمایەداران دەکەن بە مەبەستی ئەنجامدانی پڕۆژەی خزمەتگوزاری لە شارەکە.
ھاوکات (کوێستان محەمەد) وەزیری کار و کاروباری کۆمەڵایەتیش ئاماژەی بۆ ئەوەکرد، پڕۆژەی دروستکردنی ئەو دوو باڵەخانەیە ھەنگاوێکی گرنگە بۆ ئاوەدانکردنەوە و خزمەتکرن بە خەڵکی شارەکە.
ئەلکساندەر لاڤرێنتیڤ نێردەی تایبەتی سەرۆکی ڕووسیا بۆ سوریا ڕاگەیاند، لەوانەیە ئەمریکا بە لە ناکاو بڕیاری کشانەوە لە سوریا بدات وەک چۆن لە ئەفغانستان کردی، ئەوەش پەیامێکی ڕوونە بۆ کوردی سوریا و ئەوەی بەردەوام پەیوەندییەکی بەھێزی لەگەڵیان دەبێت و دیالۆگیان بۆ ڕێکدەخات لەگەڵ دیمەشق، ڕووسیایە.
جەختیشیکردەوە، دانوستان لەگەڵ حکومەتی دیمەشق بە تەنھا گرنگ نیە، بەڵکو پێویستە دانوستانەکان بگەنە چارەسەرێکی مام ماوەند و گەیشتن بە ڕێککەوتنی دیاریکراو لەگەڵ لایەنی سوری.
بە وتەی ئەو بەرپرسەی ڕووسیا، ئەگەر ئەمریکا بەدەم داواکاری حکومەتی عێراقەوە بچێت بۆ کشاندنەوەی ھێزەکانی لەو وڵاتە، مانەوەشی لە سوریا بەھۆی گوشارە لۆجستییەکانەوە دەبێتە کارێکی ئەستەم.
وەزارەتی بارزگانیی عێراق ئاماژەی بەوەکردووە، ئەو ماددە خۆراکیانەی پێشنیارکرابوو بۆ بەشەخۆراکی ھاووڵاتیان زیاد بکرێن، بە کوالیەتییەکی بەرز دابینکراون و لەگەڵ بەشەخۆراکی مانگانەدا دابەش دەکرێن.
ماددە خۆراکییەکانیش پێکھاتوون لە "دۆشاوی تەماتە و فاسۆلیا و نۆک و پاقلە و ڕۆن"
نەتەوە یەکگرتووەکان بڕیاری گەیاندنی ھاوکاری مرۆیی بۆ سوریا لە ڕێگای دەروازەی "باب ئەلھەوا" لە جیاتی "تەل کۆچەر" پەسەند کرد. لیندا توماس نوینەری ئەمریکا لە ئەنجومەنی ئاسایش ڕایگەیاند واشنتون و موسکۆ لە بارەی گەیاندنی ھاوکاریەکان بۆ سوریا ڕێککەوتوون.
بە پێی بڕیارەکەی ئەنجومەنی ئاسایشی نێوەدەولەتی، ھاوکارییە مرۆییەکان لە ڕێگای "باب ئەلھەوا" کە لە ژێر کۆنترۆلی دەستەی "تەحریر ئەلشام"ی نزیک لە تورکیایە ڕەوانەی ئەو وڵاتە دەکرێن.
لە کاردانەوەی ئەو بڕیارەش، "سیھانوک دیبو" ئەندامی دەستەی سەرۆکایەتی ئەنجومەنی سوریای دیموکرات ڕایگەیاند، بڕیاری داخستنی دەروازەی "تەل کۆچەر" و گەیاندنی ھاوکاری نێودەولەتی تەنھا لە ڕێگەی دەروازەی "باب ئەلھەوا" سزادانی ٥ ملیۆن کەسە لە باکور و خۆرھەلاتی سوریا.
کازمی لە سەردانێکدا بۆ وەزارەتی کارەبا ڕایگەیاند، تیرۆریستان لە ھەوڵەکانیان بەردەوامن بۆ پەکخستنی ژیان لە عێراق و ھەندێ ھێزی وەھمی ھەوڵدەدەن عێراق نەگاتە ئاستی خودبژێوی لە غاز و وزە.
جەختیشی کردەوە، بەردەوامی کردنە ئامانجی کەرتی کارەبا ھەوڵێکە بۆ پەکخستنی سیستمی ووزە، لەگەڵ ئەوەشدا کۆڵ نادەن و لە پەرەپێدانی کەرتی کارەبا لە ڕێگەی فرە کردنی سەرچاوەکانی وزە بەردەوام دەبن.
کازمی ئاماژەی بەوەشکرد، لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە ٨٠ ملیار دۆلار بۆ کەرتی کارەبا خەرجکراوە و گەندەڵی بووەتە ئاستەنگییەکی گەورە لە بەردەم دابینکردنی کارەبای بەردەوام بۆ ھاوڵاتیان.
سەرۆک وەزیرانی عێراق ڕاشیگەیاند، ڕێگەنادەن کەرتی کارەبا ببێتە بابەتێک بۆ ململانێی سیاسی و ھەڵبژاردن، ئەوانەشی ھەوڵدەدەن بەرپرسیاریەتی قەیرانەکە بخەنە ئەستۆی حکومەتی ئێستا پێویستە بەخۆیاندا بچنەوە.
لە راگەیەندراوێکی حکومەتی ھەرێمی کوردستاندا ھاتووە، رۆژی ١٤ی تەموز بە بۆنەی ڕۆژی ڕاگەیاندنی دامەزراندنی کۆماری عێراق، لە دەزگا و دامەزراوەکانی ھەرێمی کوردستان پشووی رەسمی دەبێت.
باسلەوەشکراوە، ئەوەش بە پێی بڕیاری پەرلەمان و حکومەت، کە رۆژی ١٤ مانگ دەکاتە رۆژی چوارشەمە.
بەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتی دارایی و ئابووری رۆژی یەک شەممە ١١ی تەموزی ٢٠٢١ مووچەی وەزارەتەکانی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، وەزارەتی کارەبا، وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار بە میکانیزمی لێبڕینی ٢١٪ دابەشدەکرێت.
ھەروەھا رۆژی دوو شەممە ١٢ی تەموزی ٢٠٢١ مووچەی وەزارەتەکانی رۆشنبیری و لاوان، کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاو، ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردن، لەگەڵ سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان، ئەنجوومەنی وەزیران، سەرۆکایەتیی پەرلەمان، خانەنشینی پێشمەرگە دابەشدەکرێت.
وەزارەتی دارایی ئاماژەی وەشکردووە، رۆژی سێ شەممە ١٣ی تەمموزی ٢٠٢١ مووچەی خانەنشینانی شارستانی دابەشبکرێت.
بەشی شوێنەوار لە زانکۆی سلێمانی لەبارەی بەرنامەکەوە رایگەیاندووە، بەرنامەی زاگرۆسی دێرین بەرنامەیەکی دۆکیۆمێنتاری زانستی ناوازەی شوێنەوارناسی، مێژوویی، شارستانییە، تایبەتە بە شارستانیەتی کوردستان و شوێنەوارەکانی.
راشیگەیاندووە، بەرنامەکە لەلایەن پ.ی.د.دڵشاد عەزیز مارف مامۆستای بەشەکەیان ئامادە و پێشکەشدەکرێت و بۆ ھەر بەرنامەیەکیش بەشێک لەمامۆستایانی بەشەکەیان بەشداری دەکەن بۆ باسکردن لە بابەتەکانی.
دەشڵێت، بەرنامەکە کارێکی ناوازەیە و بۆیەکەم جارە بەو ئاستە زانستییە بەرنامەی دۆکیۆمێنتاری لەسەر شوێنەوارەکانی کوردستان ئامادەبکرێت.
ھەروەھا بەشی شوێنەواری زانکۆی سلێمانی دەستخۆشی لە کەناڵی کوردسات و ئامادەکاری بەرنامەی دۆکیۆمێنتاری زاگرۆسی دێرین دەکات.
بەرنامەی دۆکیۆمێنتاری زاگرۆسی دێرین تایبەتە شوێنەوار و شارستانییەتی کوردستان و لە کەناڵی کوردسات نیوز پەخشدەکرێت.
لە رێگەی ئەم لینکەوە دەتوانن بینەری بەرنامەی دۆکیۆمێنتاری زاگرۆسی دێرین بن
ئازاد مستەفا بەڕێوەری ئاوی چۆمان بە کوردسات نیوزی ڕایگەیاند، ئێوارەی ھەینی چەند گەشتیارێک بۆ وێنەگرتن و خۆفێنک کردنەوە دەستکاری قفڵێکی سەرچاوەی ئاوی چۆمانیان لە کوێستانی پرژێ کردووە و دواتریش نەیانتوانیوە چاکیبکەنەوە، بەو ھۆیەوە زیاتر لە ٢٠ سەعات قەزای چۆمان و نۆ گوند و ئاوایی سنورەکە بێ ئاو بوون.
وتیشی، لە بەیانی ئەمڕۆوە تیمەکانمان سەرقاڵی چاککردنەوە بوون و توانیان ئاو بۆ قەزاکە بگەڕێننەوە.
بەڕێوەبەری ئاوی چۆمان داوا لە گەشتیاران دەکات لەکاتی سەردانی ناوچە گەشتیارییەکان دەستکاری پڕۆژەکانی ئاوە نەکەن.
پرژێ ناوچەیەکی کوێستانییە و چوار وەرزی ساڵ بەفری تێدا دەمێنێتەوە و ھاوڵاتیان بۆ گەشت و سەیران سەردانی ناوچەکە دەکەن و بەدووری ١٢ کیلۆمەتر دەکەوێتە باکوری خۆرھەڵاتی قەزای چۆمان.
فارس عیسا، سەرۆکی نوێنەرایەتیی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە بەغداد بە کوردسات نیوز رایگەیاند، ناردنی ٢٠٠ ملیار دینارەکەی پشکی ھەرێمی کوردستان لەلایەن حکومەتی فیدراڵییەوە بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانە و چاوەڕواندەکەن لە داھاتوویەکی نزیکدا پارەکە رەوانەی ھەرێمی کوردستان بکرێت.
وتیشی، دەنگۆی راگرتنی ٢٠٠ ملیارەکە بەھۆی قەرزاربوونی ھەرێمەوە راست نیە و تاوەکو ئێستا لیژنەی چاودێری دارایی ھەردوو حکومەتی فیدراڵی و حکومەتی ھەرێم بەردەوامن لە وردبینیکردن و کۆبوونەوەکانیان و ئەنجامی کۆتایی کۆبوونەوەکانیان رانەگەیەنراوە.