دوای ئەوەی بەهۆی لافاوەکەی مانگی رابردوو، زیانێکی زۆر بەر کتێبخانەی گشتیی چەمچەماڵ و ئەرشیفەکەی کەوت، لەسەر راسپاردەی خاتو گەلاوێژ، هەزاران سەرچاوەی زانستی و کتێب پێشکەش بە کتێبخانەکە دەکرێتەوە.

بۆردی وێبسایتی "خاتوو گەلاوێژ" کە پێکهاتبوون لە د. ژینۆ عەبدوڵڵا و جومعە شوانی، سەردانی کتێبخانەی گشتیی چەمچەماڵ-یان کرد و لەلایەن هێرش عەبدولڕەحمان، بەڕێوەبەری کتێبخانەکەوە پێشوازییان لێکرا.

لە دیدارەکەدا بەڕێوەبەری کتێبخانەکە باسی لەو زیانە زۆرانە کرد کە بەهۆی لافاوەکەوە بەر بینای کتێبخانەکە و سەرچاوە بەنرخەکان و ئەرشیفی رۆژنامە و گۆڤارەکان کەوتووە.

لە بەرامبەردا، بۆردی وێبسایتی خاتوو گەلاوێژ ئامادەیی هەموو هاوکارییەکیان دەربڕی و رایانگەیاند، لەسەر راسپاردەی خاتو گەلاوێژ، بە هەزاران ناونیشانی جیاواز لە کتێب و سەرچاوە بە زمانەکانی کوردی و عەرەبی لە بوارەکانی زمان و زانستە مرۆڤایەتییەکان پێشکەش بە کتێبخانەکە دەکەن.

هاوکات لەسەر داواکاریی بەڕێوەبەرایەتی کتێبخانەکە، ژمارەیەکی زۆر لە نامەی ماستەر و تێزی دکتۆرا بۆ دەوڵەمەندکردنەوەی کتێبخانەکە دابین دەکەن.

کتێبخانەی گشتیی چەمچەماڵ ساڵی 1976 دامەزراوە، پێش روداوی لافاوەکە خاوەنی 27 هەزار کتێب و 36 هەزار رۆژنامە و گۆڤار بووە، هاوکات سەرپەرشتی کتێبخانەکانی (سەنگاو، ئاغجەلەر، لەیلان، بابەگوڕگوڕ، دوبز، قەرەهەنجیر، شۆڕش، تێکیە و گۆپتەپە) دەکات.

هاوپەیمانی عەرەبی بە سەرۆكایەتی سعودیە چەند هێرشێكی بۆسەر جوداخوازەكانی یەمەن ئەنجامدا و لە شەوی رابردووشەوە سەرۆكی ئەنجومەنی راگوزەری باشور بۆ شوێنێكی نادیار هەڵهاتووە.

هاوپەیمانی عەرەبی بە سەرۆكایەتی سعودیە رایگەیاند، زانیاریمان پێگەیشت لەبارەی جوداخوازان كە هێزی گەورە و تانك و چەكی جۆراوجۆریان جوڵاندووە، ئێمەش بۆ رێگریكردن لە فراوانتربوون و گواستنەوەی توندوتیژییەكان بەرەو ناوچەكانی تر، بەرەبەیانی ئەمڕۆ چەند هێرشێكی سنوردار و پێشوەختەمان لە باشوری یەمەن ئەنجامدا.

ئاماژەی بەوەشكردووە، عیدروس زوبەیدی سەرۆكی ئەنجومەنی راگوزەری باشور كە بڕیاربوو ئەمڕۆ بەشداری كۆنفرانسەكەی ریاز بكات تایبەت بە چارەسەری پرسی باشوری یەمەن، بەرەو شوێنێكی نادیار هەڵهاتووە.

هاوكات، ئەنجومەنی سەركردایەتی سەرۆكایەتی یەمەن، بە تۆمەتی ناپاكی مەزن ئەندامێتی زوبەیدی لە ئەنجومەنەكە هەڵوەشاندەوە و رەوانەی دادگای دەكات.

کۆشکی سپی رایگەیاند، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا تاوتوێی کۆمەڵێک بژاردە دەکات بۆ بەدەستهێنانی گرینلاند، لەنێویاندا بەکارهێنانی هێزی سەربازی وەک یەکێک لە ئەگەرەکان.

کۆشکی سپی بە بی بی سی راگەیاندووە، دەستگرتن بەسەر گرینلاند، کە هەرێمێکی نیمچە سەربەخۆی دانیمارکە و ئەندامی ناتۆیە، "لە پێشینەی ئاسایشی نەتەوەیی" ئەمریکایە.

ئەم لێدوانە دوای ئەوە دێت کە سەرکردەکانی ئەوروپا لە راگەیەندراوێکی هاوبەشدا پشتیوانی خۆیان بۆ دانیمارک دەربڕی، کە دژی خواستەکانی ترەمپ وەستاوەتەوە بۆ دەستگرتن بەسەر ئەو دورگەیەی جەمسەری باکوردا.

هەڕەشە لە ناتۆ: 

ترەمپ جەختیکردەوە کە ئەمریکا بەهۆی هۆکاری ئەمنی پێویستی بە گرینلاندە، ئەمەش وای لە مێتە فرێدرێکسن، سەرۆک وەزیرانی دانیمارک کرد هۆشداری بدات کە هەر هێرشێکی ئەمریکا مانای کۆتاییهاتنی پەیمانی ناتۆیە.

رۆژی سێشەممە کۆشکی سپی رایگەیاند: "سەرۆک و تیمەکەی تاوتوێی کۆمەڵێک بژاردە دەکەن بۆ گەیشتن بەم ئامانجە گرنگەی سیاسەتی دەرەوە، بێگومان بەکارهێنانی سوپای ئەمریکا هەمیشە وەک بژاردەیەک لەبەردەست فەرماندەی گشتیدایە".

ناتۆ گرووپێکی سەربازیی ئەتڵەسییە و هاوپەیمانەکان پابەندن بەوەی لە ئەگەری هێرشی دەرەکی، هاوکاری یەکتر بکەن.

هەڵوێستی ئەوروپا:

شەش وڵاتی هاوپەیمانی ئەوروپی پشتیوانی خۆیان بۆ دانیمارک دەربڕی و لە راگەیەندراوێکی هاوبەشدا کە سەرکردەکانی بەریتانیا، فەرەنسا، ئەڵمانیا، ئیتاڵیا، پۆڵەندا، ئیسپانیا و دانیمارک ئیمزایان کردووە، هاتووە: "گرینلاند موڵکی خەڵکەکەیەتی و تەنیا دانیمارک و گرینلاند دەتوانن بڕیار لەسەر پەیوەندییەکانیان بدەن".

سەرکردەکان جەختیان کردەوە کە پاراستنی ئاسایشی جەمسەری باکور دەبێت بە "کۆمەڵ" لەلایەن هاوپەیمانانی ناتۆوە بکرێت نەک تاکلایەنە، هەروەها داوای پاراستنی بنەماکانی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان دەکەن، بەتایبەت سەروەری و یەکپارچەیی خاک و دەستدرێژینەکردنە سەر سنورەکان.

شوێنی جوگرافی گرینلاند:

دەستەی روپێوی جیۆلۆجیی ئەمریکا رایگەیاند، ئەمڕۆ چوارشەممە بومەلەرزەیەک بە گوڕی 6.4 پلە لە کەناراوەکانی باشوری فلیپینی داوە، بەڵام هیچ هۆشدارییەک بۆ دروستبوونی تسۆنامی نییە و باسی زیانەکانیش نەکراوە.

ناوەندە ئەمریکییەکە سەرەتا گوڕی بومەلەرزەکەی بە 6.7 پلە دیاریکردبوو، کە لە قوڵایی 58.5 کیلۆمەتر و بە دوریی نزیکەی 27 کیلۆمەتر لە رۆژهەڵاتی شارۆچکەی سانتیاگۆ لە دورگەی میناداناو رویداوە.

ناش باراگاس، دکتۆر، لە هەرێمی دافاو بە ئاژانسی فرانس پرێسی وتووە، تا ئێستا هیچ راپۆرتێک نییە لەبارەی زیانی گیانی و ماددی. دەشڵێت "هەستمان بە لەرینەوە کرد، ئۆتۆمبێلەکان دەجوڵانەوە، بەڵام ماوەکەی کورت بوو و تەنیا 5 چرکەی خایاند."

پێشتریش لە مانگی تشرینی یەکەمی رابردوو، دوو بومەلەرزە بە گوڕی 7.4 و 6.7 پلە رۆژهەڵاتی میناداناوی هەژاند و بەهۆیەوە هەشت کەس گیانیان لەدەستدا. پێشتریش بومەلەرزەیەک بە گوڕی 6.9 پلە پارێزگای سیبۆی لە ناوەڕاستی فلیپین هەژاندبوو، کە بووە هۆی گیانلەدەستدانی 76 کەس و زیانگەیشتن بە 72 هەزار خانوو.

رودانی بومەلەرزە لە فلیپین نزیکەی رۆژانەیە، ئەوەش بەهۆی هەڵکەوتەی وڵاتەکە کە دەکەوێتە سەر "بازنەی ئاگرین" لە زەریای هێمن، کە ناوچەیەکی چالاکی بومەلەرزەیە و لە ژاپۆنەوە درێژدەبێتەوە بۆ باشوری رۆژهەڵاتی ئاسیا.

وەزارەتی کارەبای هەرێم رایدەگەیەنێت، بەهۆی کێشەیەکی تەکنیکی لە تۆڕی کارەبا، سەعات 12:00ـی ئەمشەو کارەبای بەشێک لە پارێزگاکانی هەولێر، دهۆک و سلێمانی بڕا.

لە راگەیەندراوێکدا وەزارەتی کارەبا ئاماژەی بەوەکردووە، ئێستا دۆخەکە لەژێر کۆنترۆڵدایە و تیمەکانیان سەرقاڵی چاککردنەوەن، لە ماوەی سەعاتێکدا گرفتەکە چارەسەر دەکەن و دۆخەکە ئاسایی دەبێتەوە.

 

گروپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی سوریا بەردەوامن لە بۆردومانکردن و گەمارۆدانی گەڕەکە کوردنشینەکانی ئەشرەفییە و شێخ مەقسود لە حەلەب، هێزەکانی ئاسایشی ناخۆش دەڵێت: بەردەوام دەبن لە پاراستنی هاووڵاتیان و وەڵامدانەوەی ئەو گروپانە.

هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ لە حەلەب لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکرد، لە چوارچێوەی مافی رەوای پاراستنی هاووڵاتیان و ماڵ و موڵکیاندا، بەردەوام دەبن لە وەڵامدانەوەی هێرشی گروپەکانی حکومەتی کاتیی سوریا.

هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ لە حەلەب رایگەیاند، ئەوان وەک هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب ئاشکرایدەکەن، کە لە 24 سەعاتی رابردوودا، گروپە چەکدارەکانی سەر بە وەزارەتی بەرگریی سوریا چەندین جار شێخ مەقسودیان کردووەتە ئامانج، لە ئەنجامدا سێ هاووڵاتی شەهید بوون و 26 کەسی دیکەش بریندار بوون، هەروەها زیانێکی زۆر بە ماڵ و موڵکی هاووڵاتیان گەیشتووە.

ئاماژەی بەوەشکرد، لە چوارچێوەی مافی رەوای پاراستنی هاووڵاتیاندا، وەڵامێکی توندیان بۆ ئەم هێرشانە هەبووە و هێزەکانیان دوو خاڵی گروپە چەکدارەکانیان کردە ئامانج.

هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ ئەوەشی خستەڕوو، ئەم هێرشانە پێشێلکارییەکی نوێی ئاگربەستە و بەردەوامیی پێشێلکردنی رێککەوتنەکانی پێشووە، دەشڵێت؛ وەڵامدانەوەکانی ئەوان لە چوارچێوەی یاسا و مافی رەوای پاراستنی هاووڵاتیان و ماڵ و موڵکیاندا دەبێت، هەروەها داوا  لە هەموو لایەنەکان دەکەن رێز لە مافی هاووڵاتیان بگرن و ناوچە نیشتەجێبوونەکان نەکەنە ئامانج.

ساڵی رابردوو زیاتر لە 320 هەزار كەس سەردانی نەخۆشخانەی شاریان كردووە، تەندروستیی سلێمانیش دەڵێت: هەر لەو ساڵەدا زیاتر لە 14 هەزار نەشتەرگەری جۆراوجۆر ئەنجامدراوە.

بەرێوەبەرایەتی گشتی تەندروستیی سلێمانی ئاماری ساڵی رابردووی نەخۆشخانەی شاری بڵاوکردەوە و بەپێی ئامارەکە، 320 هەزار 137 کەس سەردانی نەخۆشخانەی شاریان کردووە، لەو ژمارەیەش 238 هەزار و773 نەخۆش سەردانی بەشی فریاکەوتن و 69 هەزار 632 نەخۆش سەردانی بەشی ئۆپ دی یان کردووە و چارەسەری پێویستیان بۆ کراوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، ساڵی رابردوو لە نەخۆشخانەی شار 68هەزار و666 نەخۆش داخڵکراون، لەو ژمارەیە 20 هەزار و 548 نەخۆش لە بەشی فریاکەوتن، 10 هەزار و 790 نەخۆش لە بەشی گورچیلەی دەستکرد، هەشت هەزار و 644 نەخۆش لەبەشی هەناوی و پێنج هەزار و 687 نەخۆش لە بەشی شکاوی بووە.

هاوکات هەر بەپێی ئامارەکە، 14 هەزار و 240 نەشتەرگەری جۆراوجۆر ئەنجام دراوە، 104 هەزار و 459 تیشک گیراوە، 41 هەزار و 615 سۆنەر، 871 هەزار و 590 شیکاری تاقیگەیی، 23 هەزار و 829 هێڵکاری دڵ، سێ هەزار و 646 ئیکۆ و حەوت هەزار و 855 چارەسەری سروشتی ئەنجام دراوە.

هاوكات ساڵی ڕابردوو لە نەخۆشخانەی شار 14,240 نەشتەرگەری جۆراوجۆر ئەنجام دراوە و 104,459 تیشك گیراوە ، هەروەها 41,615 سۆنەر و 871,590 شیكاری تاقیگەیی و 23،829 هێڵكاری دڵ و 3,646 ئیكۆ و 7,855 چارەسەری سروشتی ئەنجام دراوە.

ئاسیاسێڵ پابەندبوونی تەواوەتی خۆی بە هەموو پابەندبوونە یاسایی و داراییاکانی بەرامبەر بە حکومەتی عیراق دووپاتدەکاتەوە.

لەگەڵ کۆتاییهاتنی ساڵی 2025ـدا، ئاسیاسێڵ هەموو ئەو پابەندبوونە داراییانەی لە ئەستۆیدایە بەجێیهێناوە لە چوارچێوەی رێکارە بەرکار و پەسەندکراوەکان لەگەڵ لایەنە حکومییە پەیوەندیدارەکان، هەر وەکو ئەوەی لە هەموو ساڵە داراییەکاندا ئەنجامیداوە.

ئاسیاسێڵ روونی دەکاتەوە کە لە ئێستادا هیچ پابەندبوونێکی دارایی لە ئەستۆی کۆمپانیادا نیە بەرانبەر بە حکومەتی عیراقی، ئەمەش لە چوارچێوەی پابەندبوونی بەردەوامیدا بە شەفافیەت و دیسپیلینی دارایی و کارکردن بە گوێرەی رێکارە یاسایی و رێکخراوەییە کارپێکراوەکان.

ئەم پابەندبوونە هاوشان و هاوتەریبە لەگەڵ رۆڵی ئاسیاسێڵ وەک هاوبەشێکی نیشتمانی بەرپرسیار، کە بەشداری دەکات لە پشتیوانی کردنی ئابووریی نیشتمانی و بەهێزکردنی گەنجینەی دەوڵەت، بە جۆرێک مۆدێلێکی ئەرێنی کاری هاوبەشی تەندروست و درێژخایەن لە نێوان هەردوو کەرتی گشتی و تایبەتدا نیشانبدات.

ئاسیاسێڵ سوپاس و پێزانینی خۆی ئاڕاستەی کۆمیسیۆنی گەیاندن و راگەیاندن "CMC" دەکات بۆ هاوکاری پیشەییانەیی و ئەو رۆڵی رێکخراوەییەی کە دەیگێڕێت، بە جۆرێک کە بەشدارە لە بەهێزکردنی سەقامگیری و پاڵپشتیکردنی ژینگەیەکی کارکردنی لەباری بەردەوام بۆ کەرتی پەیوەندییەکان لە عیراق.

ئاسیاسێڵ پابەندبوونی خۆی بە رۆڵی خۆیەوە وەک هاوبەشێکی نیشتمانی بەرپرسیار دووپاتدەکاتەوە، لەگەڵ جێبەجێ کردنی هەموو پابەندییەکانی و بەردەوامیدانی بە وەبەرهێنان لە پەرەپێدانی کەرتی پەیوەندییەکان و پێشکەشکردنی باشترین خزمەتگوزاری بە هاووڵاتیان.

بەڕێوەبەرایەتی ئیدارەی خۆسەر بۆردومانی گەڕەکە کوردییەکانی حەلەب لەلایەن هێزەکانی سەر بە حکومەتی سوریا ئیدانە دەکات و رایدەگەیەنێت: ئەو هێرشانە پێشێلکارییەکی ئاشکرایە و هاووڵاتیانی مەدەنی بە ئامانج دەگرن.

ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری لە باكور و رۆژهەڵاتی سوریا راگەیەنراوێکی لەبارەی بۆردومانکردنی گەڕەکە کوردییەکانی شاری حەلەب بڵاوکردەوە و رایگەیاند، ئیدانەی توندی ئە بۆردومانانە دەکەن کە خراوەتە سەر گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە شاری حەلەب.

ئاماژەی بەوەشکرد، ئەو هێرشانە پێشێلکاریی راستەوخۆیە و هاووڵاتیانی مەدەنی بە ئامانج دەگیرێت، کە بەهۆیەوە چەند هاووڵاتییەک شەهید و برینداربوون، ئەمەش پێشلکارییەکی روونی هەموو یاسا نێودەوڵەتی و مرۆییەکانە، کە راستەوخۆ کاریگەری لەسەر ئاسایش و مافی ژیانکردنی لەو ناوچانە هەیە.

بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر راشیگەیاند، ئەم رەفتارە نابەرپرسانە تەنها هێزە نیشتمانییەکانی سوریا پەرتەوازەتر دەکات، و بە روونی نیشانی دەدات کە حکومەتی سوریا جددی نییە لە هەوڵەکانی بۆ یەکخستنی گەلی سوریا و دروستکردنی دەوڵەتێکی دیموکراتی، کە تێیدا هەموو هاووڵاتیان لە ماف و ئەرکەکاندا یەکسان بن، بەبێ جیاوازی و دوورخستنەوە.

جەختیش دەکاتەوە، بەردەوامی گەمارۆ و پێشێلکارییەکان، لەگەڵ زیادەڕەوی و توندوتیژی نایاسایی و بێ پاساو، رێگری دەکات لە هەر هەوڵێکی راستەقینە بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکی و کێشە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان سورییەکان، هەروەها فاکتەرێکی سەرەکییە لە شکستهێنان بە گەیشتن بە چارەسەری سیاسی گشتگیر و بەردەوام بۆ قەیرانی سوریا، و رەوشی ناسەقامگیری و دووبەرەکی زیاتر دەکات.

ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری لە باكور و رۆژهەڵاتی سوریا هۆشداری دەدات، لە بەردەوامبوونی ئەم جۆرە هێرشە زیادەڕۆییە ئەنجامی خراپی دەبێت و کاریگەریی لەسەر هەموو سوریا دەبێت، چونکە مەترسی فراوانکردنی بازنەی توندوتیژی و قوڵکردنەوەی درز لەنێوان پێکهاتەکانی کۆمەڵگەی سوریا لەخۆ دەگرێت.

ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری لە باكور و رۆژهەڵاتی سوریا دەشڵێت؛ داوا دەکەین دەستبەجێی گەمارۆ و هێرش و پێشێلکارییەکان، و لێپرسینەوە لە بەرپرسانیان بکرێت، هەروەها لە رێگەی گفتوگۆ و لێکتێگەیشتنەوە کێشەکان چارەسەر بکرێت.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ سێشەممە 6ـی 1ـی 2026 لەبەغداد، بە ئامادەبوونی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق، پێشوازی لە عیرفان سدیق باڵیۆزی بەریتانیا لە عیراق و هێلینا ڤیکا لازانۆ، بەڕێوبەری جێبەجێکاری نووسینگەی کۆمنوێڵس و گەشەپێدان لە وەزارەتی دەرەوەی بەریتانیا کرد.

لە دیدارەکەدا پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات و چۆنیەتی پەرەپێدانیان لەبوارە جیاجیاکاندا تاوتوێکرا، هاوکات بیروڕایان له بارەی کۆمەڵێک پرسی بەرژەوەندی هاوبەش لە ناوچەکە و جیهان ئاڵوگۆڕ کرد، سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگی پتەوکردنی هاوبەشی نێوان عیراق و شانشینی یەکگرتوو بەشێوەیەک کردەوە کەخزمەت بەبەرژەوەندییەکانی هەردوو وڵاتی دۆست بکەن.

لەچوارچێوەی هەوڵەکانی پێکهێنانی حکومەت، سەرۆک کۆمار دووپاتی لە پێویستی بەردەوامبوون لەڕاوێژکردن کردەوە بۆ پێکهێنانی حکومەتێکی کاریگەر لەماوە دیاریکراوەکانی دەستووردا، کەلە قۆناغی داهاتوودا خواستەکانی هاووڵاتیان و سەقامگیری دەستەبەر بکات.

لەلای خۆیەوە باڵیۆزی بەریتانیا لە عیراق، پێزانینی شانشینی یەکگرتووی بۆ ئاستی هاوکاری دووقۆڵی ئێستا دەربڕی و ستایشی ئەو رۆڵەی کرد کەهێزە سیاسییەکان لەپشتیوانیکردنی سەقامگیری وپەرەپێدانی دیالۆگ ولێکتێگەیشتن دەیگێڕن.

وەزارەتی دارایی هەرێم ئاشکرای دەکات، لە سێ ساڵی رابردوودا حکومەتی عیراق کەمتر لە نیوەی شایستە داراییەکانی هەرێمی ناردووە و لە کۆی165ترلیۆن دیناری وەبەرهێنان، پشکی هەرێم "سفر" بووە.

وەزارەتی دارایی و ئابوریی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئامارێکدا دۆخی دارایی سێ ساڵی رابردوو (2023-2025)ـی خستەڕوو، بەپێی داتاکان کۆی شایستە داراییەکانی هەرێم لەو ماوەیەدا 58.3 ترلیۆن دینار بووە، بەڵام ئەوەی بە کردەیی نێردراوە تەنها 24.3 ترلیۆن دینار بووە، کە دەکاتە تەنها %41ـی مافە داراییەکان و %3.9ـی کۆی بودجەی عیراق.

وەزارەتەکە دۆخەکەی بە "گەمارۆی وەبەرهێنان" ناوبرد و رایگەیاند: "سەرەڕای تەرخانکردنی 165 ترلیۆن دینار لەلایەن بەغدادەوە بۆ وەبەرهێنان، پشکی هەرێم سفر بووە، کە بووەتە هۆی پەکخستنی پڕۆژەکانی ژێرخان".

سەبارەت بە دۆسیەی نەوت، وەزارەتی دارایی ئاماژەی بەوە داوە، راگرتنی هەناردەی نەوت 25 ملیار دۆلار زیانی لە ئابووریی عیراق داوە، هاوکات دوای دەستپێکردنەوەی هەناردە لە کۆتایی 2025 و رادەستکردنی 19.5ملیۆن بەرمیل نەوت لەرێگەی سۆمۆوە، هێشتا گرفت بۆ موچە دروست دەکرێت.

بەپێی راگەیەندراوەکە، حکومەتی هەرێم پابەندبوونی خۆی سەلماندووە و لە ساڵی 2025 بڕی 919 ملیار دیناری داهاتی نانەوتیی رادەستی گەنجینەی فیدراڵی کردووە.

وەزارەتی نەوتی عیراق رایدەگەیەنێت، ئەو قەیرانی غازەی ئێستا هەیە "دەستکردە" و هیچ کێشەیەک لە بەرهەمهێناندا نییە، هاوکات بڕێکی زیاتر لە غازی شل رەوانەی وێستگەکان دەکەن.

ساحیب بەزون، وتەبێژی وەزارەتی نەوت ئاشکرای کرد، هیچ قەیرانێکی راستەقینە لە دابینکردنی غازدا بوونی نییە و ئەوەی رودەدات "شێواندنێکی بە ئەنقەستە" لەلایەن هەندێک لە گوازەرەوەکانەوە و رێکاری توندیان بەرامبەر دەگیرێتەبەر.

وتەبێژەکە جەختی کردەوە، غازی ماڵان لە هەموو وێستگەکان بە بڕێکی زۆر بەردەستە و وەزارەت ئامادەیە کاروانی زیاتر بۆ هەر ناوچەیەک بنێرێت کە پێویستی پێی بێت.

سەبارەت بە توانای بەرهەمهێنان، وەزارەتی نەوت ڕوونیکردەوە کە عێراق لە غازی شلدا گەیشتووەتە ئاستی "خۆژێنی" و بەم دواییانە زیاتر لە 20 هەزار تۆنی هەناردە کردووە و بڕێکی دیکەش ئامادەیە بۆ هەناردەکردن.

 

پەیامنێری کوردسات نیوز رایدەگەیەنێت، بڕیارە رۆژی پێنجشەممە کۆبوونەوەیەکی باڵا لەنێوان یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان لە شاری هەولێر بەڕێوەبچێت.

سەرچاوەیەکی ئاگادار لە یەکێتی بە کوردسات نیوزـی راگەیاند، کۆبوونەوەکە لە بارەگای مەکتەبی سیاسیی یەکێتی لە شاری هەولێر دەبێت.

سەرچاوەکە ئاشکرای کرد، تەوەری سەرەکیی گفتوگۆکانی نێوان وەفدی باڵای هەردوو حزب، تایبەت دەبێت بە پرسی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستان و عیراق و یەکلاکردنەوەی پۆستی سەرۆک کۆماری عیراق.

 

وەفدێکی باڵای ئیسرائیل بە سەرۆکایەتی وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە گەیشتە سۆمالیلاند، میدیا عیبرییەکانیش باس لە ئەگەری دروستکردنی بنکەی سەربازی دەکەن لەو ناوچەیەدا.

میدیاکانی ئیسرائیل بڵاویانکردەوە، ئەمڕۆ سێشەممە وەفدێکی ئیسرائیلی بە سەرۆکایەتی گیدعۆن ساعر، وەزیری دەرەوە گەیشتوونەتە سۆمالیلاند. ئەم سەردانەش تەنها چەند ڕۆژێک دوای ئەوە دێت کە بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل بە فەرمی دانی بە سەربەخۆیی سۆمالیلاند-دا نا، وەک یەکەم وڵاتی ئەندام لە نەتەوە یەکگرتووەکان کە ئەو هەنگاوەی نا، هەرچەندە بڕیارەکە ڕووبەڕووی ئیدانەکردنی نێودەوڵەتی بووەوە.

کەناڵی 14ـی ئیسرائیلی ئاشکرای کردووە، پێشبینی دەکرێت کۆبوونەوەکان لەسەر "هاوکاری ئەمنی و سیاسی" چڕ ببنەوە و راپۆرتەکان ئاماژە بە "ئەگەری دروستکردنی دامەزراوەی بەرگریی ئیسرائیلی" دەدەن لەو ناوچە ستراتیژییەدا.

کەناڵەکە ڕوونیشیکردووەتەوە، ئەگەری هەیە سۆمالیلاند ڕێگە بە ئیسرائیل بدات ناوچەی دیاریکراو لە خاکەکەی بۆ مەبەستی سەربازی بەکاربهێنێت، ئەوەش بەهۆی گرنگیی پێگە جوگرافییەکەیەوە.

لای خۆیەوە دانی دانۆن، باڵیۆزی ئیسرائیل لە نەتەوە یەکگرتووەکان جەختی کردەوە: "کەس ناتوانێت گرنگیی پێگە ستراتیژییەکەی سۆمالیلاند و گەرووە ئاوییەکانی ئەو ناوچەیە پشتگوێ بخات".

لە ماوەی 24 کاتژمێری رابردوودا گرژییەکان لە گەڕەکی شێخ مەقسودی حەلەب پەرەی سەندووە، بەهۆی بۆردومانی چەکدارەکانەوە هاووڵاتییەک کوژرا، لە وەڵامی هێزەکانی ئاسایشیشدا بۆ سەرچاوەی تەقەکان، چەکدارێکی حکومەتی سوریا کوژرا.

بەپێی راگەیەندراوی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب، لەماوەی شەو و رۆژی رابردوودا چەکدارەکانی سەر بە "وەزارەتی بەرگریی حکومەتی سوریا" چوار جار هێرشیان کردووەتە سەر گەڕەکی شێخ مەقسود، بەو هۆیەوە هاووڵاتییەک کوژراوە و دوو کەسی دیکەش بریندار بوون، وێڕای زیانێکی زۆری ماددی.

ئاسایشی حەلەب رونیکردووەتەوە، لە چوارچێوەی مافی رەوای بەرگری لە خۆیان، وەڵامی سەرچاوەی هێرشەکانیان داوەتەوە و دوو خاڵی چەکدارەکانی حکومەتی سوریایان کردووەتە ئامانج.

بەپێی زانیارییەکان، لە ئەنجامی وەڵامدانەوەکەی ئاسایشدا، چەکدارێکی سەر بە حکومەتی سوریا کوژراوە و سێ چەکداری دیکەش بریندار بوون.

هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ ئەو هێرشانە بە "پێشێلکارییەکی نوێی ئاگربەست" ناودەبات و جەخت دەکاتەوە کە وەڵامەکانیان لە چوارچێوەی یاسا و پاراستنی گیانی مەدەنییەکاندا دەبێت.

دادگایەکی تورکیا بە پاساوی "سوکایەتیکردن بە سەرۆک کۆمار" لە وتارەکانیدا، سزای ساڵێک و پێنج مانگ و ١٥ رۆژ زیندانیی بەسەر سەڵاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆکی پێشووی هەدەپەدا سەپاند.

دانیشتنی دادگاییەکە لە 14هەمین دادگای سزاکانی مێرسین بەڕێوەچوو، تێیدا بڕیار لەسەر دۆسیەی وتارەکانی دەمیرتاش درا کە لە نێوان ساڵانی 2015بۆ 2016 لە شارەکانی ئامەد و مێرسین پێشکەشی کردبوون.

لە دانیشتنەکەدا دەمیرتاش لە زیندانی ئەدرنەوە بەشداری پێ نەکرا و دادگا بە بیانووی "ئەمنی" رەتیکردەوە رێگەی پێ بدات ئامادەبێت، هەروەها داواکاریی پارێزەرەکانی بۆ وەرگرتنی کاتی زیاتر و گۆڕینی دادوەر بەهۆی "پێشێلکردنی مافی بەرگری"یەوە رەتکرایەوە.

دواجار دادگا بڕیاریدا بە سزادانی سەڵاحەدین دەمیرتاش بە زیندانی بۆ ماوەی 1 ساڵ و 5 مانگ و 15 رۆژ، ئەوەش بە تۆمەتی ئەوەی بە شێوەیەکی زنجیرەیی سوکایەتی بە ڕەجەب تەیب ئەردۆغان کردووە.