هەواڵەکان
بەرێوەبەری راگەیاندنی تەندروستی ئاکرێ بەکوردسات نیوزی راگەیاند، بەھۆی شەڕی دوو خێزان لە بەردەڕەش ھاوڵاتییەکی تەمەن ٣٧ ساڵ کوژرا و برایەکی تری ئەو ھاوڵاتییەش بە سەختی بریندار بوو.
بەپێی زانیارییەکان، شەڕی نێوان ئەو دوو خێزانە لەسەر راگرتنی ئۆتۆمبێلی بار ھەڵگربووە، لە ئێستاشدا لێکۆڵینەوە لە رووداوەکە دەستپێکردووە، بە بڕیاری دادگاش تەقەکەرەکە دەستگیرکراوە.
بەپێی زانیارییەکان ساڵانە لە قەزای بەردەڕەش بەھۆی کێشەی کۆمەڵایەتییەوە چەندین حاڵەی لەوشێوەیە روودەدات، چەندین کوژراو برینداری لێکەوتوەتەوە.
دەقی پرسەنامەکە...
بەڕێزان خێزان و خانەوادەی کۆچکردوو خاتوو زەینەب ساڵح
بەبیستنی ھەواڵی کۆچی دوایی خاتوو (زەینەب ساڵح) دایکی نوسەر و شاعیر بێکەس حەمە قادر دڵگران و نیگەران بووین.
بەم بۆنە غەمناکەوە پرسە و سەرەخۆشی ئاراستەی خانەوادە سەربەرزەکەتان دەکەم و خۆم بەھاوبەشی خەمتان دەزانم.
خوای گەورە سەبوریی و دڵنەوایی بەھەموو لایەک ببەخشێت، جێگای کۆچکردووش بەھەشتی بەرین بێت.
انا للە وانا الیە راجعون
قوباد تاڵەبانی
جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران
دەقی پرسەنامەکە...
بەڕێزان، بنەماڵە و خانەوادەی ھەڤاڵ بێکەس حەمەد قادر
بەداخ و پەژارەیەکی زۆرەوە ھەواڵی کۆچی دوایی خاتوو (زەینەب ساڵح)، دایکی ھەڤاڵ بێکەس جێگری لێپرسراوی مەڵبەندی ٦ی سۆران-مان پێگەیشت.
بۆ ئەم خەمە پرسە و سەرەخۆشی و ھاوخەمی قوڵی خۆمانتان پێڕادەگەیەنین و بەشداری ماتەمتانین.
لە خوای گەورە داواکارین گیانی کۆچکردوو بە بەھەشتی بەرینی خۆی شادبکات و سەبووری و ئارامیتان بدات و لە ھەموو خەمێک بەدوور بن.
دڵسۆزتان
بافڵ جەلال تاڵەبانی
لەدوای گرتنەوە دەستی دەسەڵاتی ئەفغانستان لە لایەن بزوتنەوەی تاڵیبانەوە لە ١٦ ئابی ساڵی رابردوو ، ٥٤٣٧ ئەفغانی گەیشتوونەتە وڵاتی ئەڵمانیا، کە حکومەتی بەرلین پێی وایە ئەوانەی گەیشتوون و ئەوانەش کە ماون، مەترسی لەسەر ژیان ھەیە لە سایەی دەسەڵاتی تالیباندا.
وەزارەتی ناوخۆیی ئەڵمانیا ڕایگەیاندوە، بەشێک لەو کەسانە کاریان بۆ بەرژەوەندی وەزارەتی گەشەپێدانی ئەڵمانیا،کردوە یان وەک وەرگێڕ لەگەڵ ھێزە چەکدارەکانی ئەڵمانیا بوون و ئێستا ترسیان ھەیە لە لایەن تالیبانەوە بچەوسێنرێنەوە یان دەستگیر بکرێن.
حکومەتی ئەڵمانیا ئاماژەی بەوەشکردووە، گواستنەوەی ئەو کەسانە کاری لە ھەرە پێشینەی کارەکانی دەبێت، ڕۆژی پێنجشەممەی ڕابردوو لە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاکستانەوە ٣٨٠٠ ھاوڵاتی ئەفغانی گواسترانەوە بۆ ئەڵمانیا.
سەرچاوەیەکی تایبەت بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوای ئەوەی ھێزەکانی سوپا لەڕوداوەکە ئاگادارکراونەتەوە چونەتە سەر ماڵە ھاوردەکە و سەرۆکی خێزانەکەیان دەستگیرکردوە.
بەم دواییانە بەپێی نوسراوێکی ڕاکان جبوری پارێزگاری کەرکوک بەوەکالەت خێزانێکی ھاوردە لەگوندی پەڵکانە جێگیڕکراوە، دوای جێگیربونیان لەو گونەدا ئەو خێزانە ھاوردەیە کێشە لەگەڵ دانیشتوانی رەسەنی گوندەکە دروست دەکەن.
مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق، فەرمانیکرد بە دەستبەسەرکردنی ژمارەیەک لە ئەفسەرانی پۆلیس و دەزگا ئەمنییەکانی پارێزگای بابل، لە دوای ڕووداوی کوژرانی ٢٠ ئەندامی خێزانێک لە قەزای جبلە سەر بە پارێزگاکە.
شانەی ڕاگەیاندنی ئەمنی لە ڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، بە فەرمانی سەرۆک وەزیرانی عێراق، دەزگای ئاسایشی نیشتیمانی، بە ھەماھەنگی لەگەڵ دادگای لێکۆڵینەوەی پارێزگای بابل لێکۆڵینەوە لە دۆسیەکە دەکەن، بە مەبەستی دەستنیشانکردنی کەسانی کەمتەرخەم لە ڕووداوەکە.
شەوی پێنج شەممەی ڕابردوو دوای ئەوەی ھێزە ئەمنییەکان لە ھەوڵی دەستگیرکردنی تۆمەتبارێکی ماددە ھۆشبەرەکاندا بوون لە پارێزگای بابل، ئەو تۆمەتبارە ڕووبەڕووی ھێزە ئەمنییەکان بووەوە و خۆی ڕادەست نەکرد، دوای ئەوەی ھێزە ئەمنییەکان دەچنە ماڵەوە دەبینن ٢٠ ئەندامی خێزانێک بە دەستڕێژی گولـلە کوژراون.
وەزارەتی دارایی و ئابوری ھەرێم لە ڕوونکردنەوەیەکدا ئاماژەی بۆ ئەوە کردووە، ڕۆژی یەک شەممە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، دابەشکردنی مووچەی مانگی ١٢ی ٢٠٢١ دەستپێدەکات، ھەر بە پێی ڕوونکردنەوەکە ڕۆژی یەک شەممە مووچەی وەزارەتی تەندروستی دابەش دەکرێت، بۆ ڕۆژانی دواتریش بە پێی خشتەیەک، دابەشکردنی مووچە بەردەوام دەبێت.
ئەوەش لە کاتێکدایە چەند ڕۆژێک پێش پشووەکانی سەری ساڵ، حکومەتی عێراق ٢٠٠ ملیار دینارەکەی بۆ ھەرێمی کوردستان نارد و پێشتریش حکومەتی ھەرێم ئاماژەی بەوە کردووە، ھەموو ٢٥ی مانگێک مووچە دابەش دەکرێت.
ئەحمەد حسێنی وتەبێژی وەزارەتی بەرگری ئێران ڕایگەیاند، موشەکی ھەڵگری مانگی دەستکرد، کە چەند ڕۆژێک پێش ئێستا ڕەوانەی بۆشایی ئاسمان کرا، خێرایی پێویستی بۆ گەیشتن بە ئامانجەکەی نەبووە و پڕۆژەکەیان شکستی ھێناوە.
ھەفتەی ڕابردوو ئێران موشەکێکی بە ناوی سیمۆرغ کە ھەڵگری مانگی دەستکرد بوو، ڕەوانەی بۆشایی ئاسمان کرد و چەند سەعاتێک دواتر، بەشێک لە میدیاکان بڵاویانکردەوە، پڕۆسەکە سەرکەوتوو نەبووە، ئەوەش بۆ پێنجەم جارە ئێران لە ڕەوانەکردنی مانگی دەستکرد بۆ بۆشایی ئاسمان شکست دەھێنێت.
"دیلان یەشیلگوز" کچە کوردێکی خەڵکی باکوری کوردستان و ئەندامی پارتی گەل بۆ ئازادی و دیموکراسی بۆ وەزیری داد و ئاسایشی ھۆڵەندا دەستنیشانکراوە، بە پێی زانیارییەکان بڕیارە ١٠ی ئەم مانگە لە حکومەتی نوێی ھۆڵەندا بە سەرۆکایەتی "مارک روتە" دەست بەکاربێت.
"دیلان یەشیلگوز" لە ١٨ی حوزەیرانی ١٩٧٧ لە خێزانێکی کوردی شاری دێرسیم لە باکووری کوردستان لەدایکبووە، لە تەمەنی منداڵییەوە لەگەڵ خێزانەکەی چووەتە ھۆڵەندا، لە ساڵی ٢٠١٤ تا ٢٠١٧ ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی ئەمستەردام بووە.
ئەنتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە تویتێکدا بڵاویکردەوە، سەرجەم وڵاتانی ئەندام لە ڕێکخراوی ناتۆ ھەڵوێستێکی یەکگرتوویان ھەیە بۆ بەرپەرچدانەوەی دەستدرێژیکردنە سەر خاکی ئۆکراین و لەسەر ئەو پرسەش ڕێکخراوەکە ئامادەیە گفتوگۆ لەگەڵ ڕووسیا بکات.
لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیشدا لەگەڵ ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی سەرۆکی ئۆکراین، ئەنتۆنی بلینکن پشتیوانی لە پاراستنی سەروەری خاکی ئۆکراین کرد و ڕاشیگەیاند، ئەمریکا لە ھەموو بوارەکاندا پاڵپشتی ئەو وڵاتە دەکات.
پێشتریش جۆو بایدن سەرۆکی ئەمریکا لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ ڤلادمیر پوتن سەرۆکی ڕووسیا ھۆشداری دایە مۆسکۆ و ڕایگەیاند، ئەگەر ڕووسیا ھێرش بکاتە سەر خاکی ئۆکراین، وەڵامی یەکلاکەرەوەیان دەبێت.
ئاژانسی ھەواڵی کۆریای باکور لە زاری کیم جۆنگ ئون بڵاویکردەوە، گرنگە ھەنگاوی یەکلاکەرەوە بنرێت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی تایبەت بە پێداویستییەکانی خەڵک.
لە ساڵانی ڕابردوودا لە کاتی دەستپێکی ساڵی نوێدا، سەرۆکی کۆریای باکور بەشی زۆری وتارەکەی تەرخان دەکرد بۆ بایەخدان بە سیاسەتی دەرەوەی وڵاتەکەی، بەڵام ئەمساڵ بە پێچەوانەوە، تەوەری سەرەکی وتارەکەی تایبەت بوو بە گەشەپێدانی ئابوری و چارەسەرکردنی برسیەتی و کێشەی خۆراک لە وڵاتەکەیدا.
بەھۆی پڕۆگرامە ئەتۆمییە قەدەغەکراوەکەیەوە، کۆریای باکور ڕووبەڕووی کەمی خۆراک و قات و قڕی بووەتەوە و ناتوانێت وەک پێویست خۆراک بۆ ھاوڵاتیانی دابین بکات.
ئەوەی زیاتر ڕەوشی ناوخۆیی ئەو وڵاتەشی خراپتر کردووە، لەبەر مەترسی ڤایرۆسی کۆرۆنا، تەواوی سنوری وڵاتەکەی لەگەڵ دەرەوەدا داخستووە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی لە پەیامێکدا بۆ یادی ٢٢ ساڵەی دامەزراندنی دەزگای میدیایی کوردسات ڕایگەیاندووە، دەزگای میدیایی کوردسات دامەزراوەیەکی سەنگین کە ھەمیشە پابەند بە بنەماکانی پیشەیی کاری ڕاگەیاندن و پەیامی میدیایی خۆی ئاڕاستە کردووە و لە چوارچێوەیەکی بەرپرسیاردا لە ئاست ڕووداو و پێشھاتەکاندا بووە.
ڕاشیگەیاندووە، ئەمڕۆ کە پێدەنێتە ساڵێکی نوێی تەمەنی، وێڕای پیرۆزبایی گەرممان لە سەرپەرشتیار و ڕۆژنامەنووسان و کارمەندانی دەزگای میدیایی کوردسات، ھیوادارم کاروانەکەتان بەردەوام بێت و وەک ھەمیشە لە خزمەت گەیاندنی ڕاستی ڕووداوەکانی کوردستان بن و لە پاڵ گەیاندنی ڕوانینە جیاجیاکان ببنە سەکۆی بە یەک گەیشتنی خەڵک و حکومەت، ئەرکی خۆتان وەک دەسەڵاتی چوارەم بە جێبگەیەنن و چاودێری راستەقینە بن لە پێناو کوردستانێکی ئاوەدانتر.
شەوی ڕابردووش لە نزیک گوندی دیلا لە سنوری برادۆست سوپای تورکیا، دوو ھاوڵاتی دەستگیر کردووە و بە پێی زانیارییەکانی کورسات نیوزیش ئەو ھاوڵاتییانە گواستراونەتەوە بۆ یەکێک لە بنکە سەربازییەکانی سوپای تورکیا لە سنورەکە.
"سامان لەتیف" لێپرسراوی ڕاگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، لە ئاھەنگەکانی شەوی سەری ساڵ لە سلێمانی ٢٧ حاڵەتی کتوپڕ و ٦ حاڵەتی ڕووداوی ھاتووچۆ ڕوویانداوە، لەگەڵ ٣ حاڵەتی برینداربوون بە چەقۆ و ٣ حاڵەتی کەوتن و ٤ حاڵەتی بەربوونەوە ھەبووە، ٢٢ حاڵەتی جیاجیاش بەھۆی تەقەمەنی و یارییە ئاگرینەکان ڕوویانداوە، حاڵەتێکی ئاگرکەوتنەوەش لە کارگەیەکی دارتاشی بەھۆی شۆرتی کارەباوە ڕوویداوە و ھیچ زیانی گیانی نەبووە.
بەڕێوەبەرایەتی ھاتووچۆی ھەولێریش ڕایگەیاند، لە ئاھەنگەکانی سەری ساڵ ٣ ڕووداوی ھاتووچۆ تۆمارکراون و بە ھۆیانەوە ٥ کەس برینداربوون و زیانی مادیش بە ٦ ئۆتۆمبێل گەیشتووە.
میدیای ئەمریکا بڵاویکردەوە، بەھۆی ئەو ئاگرەی چەند ڕۆژێک پێش ئێستا ناوچەکانی باکوری شاری دێنڤەری لە ویلایەتی کۆلۆرادۆی گرتەوە، نزیکەی ھەزار خانوو و بینا و باڵەخانە سوتاون و ٣٠ ھەزار کەسیش ئاوارە بوون و شوێنەکانی خۆیان جێھێشتووە.
ئاماژە بەوەشکراوە، جگە لە برینداربوونی حەوت کەس، ئاگرەکە زیانی گیانی نەبووە.
سەعید خەتیب زادە وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند، بە ھەوڵی باڵیۆزانی ئێران لە تورکیا و سوریا و بە ھاوکاری باڵیۆزخانەکانی ئەو دوو وڵاتە لە تاران، توانیوویانە ئەو نۆ کۆچبەرە کوردەی کە ھاوینی ڕابردوو ڕادەستی بەرەی نوسرە کرابوون، بگەڕێنرێنەوە بۆ ئێران.
مانگی تەمموزی ساڵی ڕابردوو نۆ کۆچبەری خەڵکی شارەکانی پاوە و سەردەشت لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لەگەڵ ژمارەیەک کۆچبەری ھەرێمی کوردستان لە دارستانەکانی نزیک ئیستەنبوڵ و لە کاتی پەڕینەوەیان بۆ ئەوروپا لەلایەن پۆلیسی تورکیاوە دەستگیرکران، ئەو کۆچبەرانە لەبەر ئەوەی دیپۆرتی ئێران نەکرێنەوە خۆیان بە سوری ناساندبوو و بەھۆیەوە تورکیا ڕادەستی بەرەی نوسرەی کردن.