هەواڵەکان
سەرۆک کۆماری تورکیا رایگەیاند، ئەو جەنگەی ئیسرائیل هۆکارەکەیەتی لە ئێستادا هەموان باجەکەی دەدەن، جەختیشدەکاتەوە بە دەستەوسانی ناوەستن بەرانبەر ئەو هەوڵانەی بۆ گەمارۆدانی تورکیا دەدرێن.
رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا دوای کۆبونەوەی کابینەی حکومەتەکەی رایگەیاند، وڵاتەکەی دەستەوسان ناوەستێت بەرانبەر ئەو هەنگاوە دوژمنکارانەی، کە ئامانجیان گەمارۆدانی تورکیایە.
جەختی کردەوە لەوەی رێگە نادەن هیچ لایەنێک رێگرییان لێ بکات لە بەردەوامبوون وەک وڵاتێکی سەربەخۆ و گەشەسەندوو.
سەرۆک کۆماری تورکیا، ئاماژەی بەوەش کرد، باجی ئەو جەنگەی بە پیلانەکانی ئیسرائیل دەستی پێکردووە تەنها بەرۆکی ئێران و وڵاتانی کەنداو ناگرێتەوە بەڵکو هەموان دەیدەن.
هاوکات ئیسرائیلی تۆمەتبار کرد بەوەی بە درۆ و کارە تێکدەرەکانی بووەتە هۆی شکستپێهێنانی "رێککەوتنی ئیسلام ئاباد" کە ناوچەکە زۆر پێویستی پێی بوو.
سەرۆک کۆماری تورکیا دەشڵێت؛ تا ئەو عەقڵییەتە توندڕەوەی ئیسرائیل بەردەوام بێت قەیرانەکانی ناوچەکە هێور نابنەوە.
رۆژنامەی تەلەگراف بڵاویکردوەتەوە، وەزارەتی جەنگی ئەمریکا، بە بیانوی ئەوەی لەگەڵ ئێراندا رودەدات جەنگ نییە؛ قەرەبوی بنەماڵەی سەربازە کوژراوەکان ناکاتەوە و بنەماڵەکانیشیان هەڵمەتێکیان دژی ئەو بڕیارە راگەیاندوە.
لە جەنگی ئێراندا، ئەمریکا بە رەسمی کوژرانی 18 سەربازی راگەیاندوە، کەسوکاری ئەو سەربازە ئەمریکییانە لە ئێستادا هەوڵدەدەن بۆ دەستبەرکردنی موچە و ئیمتیازاتی شایستە بۆ کەسەکانیان.
لێبی کلینەر، هاوسەری یەکێکە لە سەربازە کوژراوەکان رایگەیاندوە، پێیان وتوە موچە و شایستەدارییەکان مێردەکوژراوەکەی ناگرێتەوە چونکە ئەوان بە رەسمی لە جەنگدا نین.
هاوسەری لێبی کلینەر،کە لە مانگی ئاداردا لە کاتی پشتگیریکردنی هێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران بەهۆی کەوتنەخوارەوەی فڕۆکەکەیان لە رۆژئاوای عێراق گیانی لەدەستدا رایگەیاند، هێزی ئاسمانی ئەمریکا شایستەبوونی ئەوی بۆ سودمەندبوون لە ئیمتیازاتە زیادەکان رەتکردووەتەوە؛ ئەمەش بە پاساوی ئەوەی کۆنگرێس بە رەسمی جەنگی رانەگەیاندووە.
ئەمە لە کاتێکدایە، لە سەرەتای دەستپێکردنی ململانێکانەوە، 18 ئەندامی هێزەکانی ئەمریکا کوژراون و 780ی دیکەش بریندار بوون، لە کاتێکدا بنەماڵەی کوژراوەکان جەخت لەوە دەکەنەوە کە لە دەستدانی ئیمتیازاتەکانیان پێشێلکردنی مافی رەوای کوژراوەکانیانە.
سەرۆک وەزیرانی عیراق بەرەسمی وەزارەتی دارایی راسپارد، لە چوارچێوەی پڕۆژەیاسای بودجەی نوێی گشتیی فیدراڵیدا دامەزراندن بۆ دەرچوانی ساڵانی رابردوو دابنرێت.
ئاژانسی (واع) بڵاویکردوەتەوە، عەلی زەیدی سەرۆک وەزیرانی عیراق، وەزارەتی دارایی عیراقی راسپاردوە، بۆ تەرخانکردنی هەلی کار بە شێوە هەمیشەیی یاخود گرێبەست بۆ دەرچوانی ساڵانی پێشو لە چوارچێوەی پڕۆژەیاسای بودجەی نوێی گشتیی فیدراڵیدا.
ئاماژە بەوەشکراوە، ئەم هەنگاوە بە مەبەستی و سودوەرگرتە لە توانا و لێهاتویی دەرچوانی زانکۆکان و دابەشکردنیان بەپێی پێداویستیی راستەقینەی وەزارەتەکان و دامەزراوە گشتییەکان.
نوینەرایەتیی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە بەغداد لە رێگەی نووسراوێکی رەسمییەوە لێژنەی نەوت و گازی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ئاگادارکردەوە لە پێداویستییە بەپەلەکانی هەرێم بۆ بەرهەمە نەوتییەکان و چارەسەرکردنی قەیرانی سووتەمەنی.
لە نووسراوەکەدا بەپشتبەستن بە ئامارەکانی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان هاتووە: بڕی (50.000) بەرمیل نەوتی رۆژانە کە بۆ ناوخۆی هەرێم تەرخانکراوە بەش ناکات و پێویستە بکرێتە (140.000) بەرمیل نەوتی خاو.
بەپێی نووسراوەکە پێداویستییە راستەقینەکانی هەرێم بریتیین لە: بەنزین بە بڕی 7.000.000 لیتر رۆژانە، گازوایل بە بڕی 1.950.000 لیتر رۆژانە بۆ وێستگەکانی کارەبا، زەیتی سووتەمەنی 3.250 تەن رۆژانە بۆ کارەبا، گازی شل بە بڕی (LPG) 2.000 طەن رۆژانە، نەوتی سپی بە بڕی 563،500،000 لیتر ساڵانە.
حکومەتی هەرێم داوای کردووە بەغداد هاوشێوەی پارێزگاکانی تری عیراق تێچووی بەرهەمهێنان و گواستنەوەی نەوتەکە بگرێتە ئەستۆ، تاوەکو بتوانن بەنزین بە نرخی پشتیوانیکراو کە (450) دینارە دابین بکەن بۆ هاووڵاتییان.
ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بەدواداچوون بۆ کەموکورتییەکانی کەرتی تەندروستی دەکات، لەو چوارچێوەیەدا لیژنەیەکی 10 کەسی پێکهێنراوە و داواش کراوە وەزیری تەندروستیی حکومەتی فیدراڵ میوانداری بکرێت.
پۆڵا شەهید سیروان دێڕەشەیی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند؛ لە کۆبوونەوەکانی وەرزی یەکەمی ساڵی دووەمی یاساداناندا، پرسی کەموکورتییەکانی کەرتی تەندروستی تەوەرێکی سەرەکی بووە، بەتایبەت جیاوازیی نرخی دەرمان، خراپیی دۆخی هەندێک لە نەخۆشخانەکان و نۆرینگەکانی وڵات.
ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی نوێنەران ئاماژەی بەوەشکرد، بۆ بەدواداچوونی زیاتر، لیژنەیەکی 10 کەسی لە ئەندامانی لیژنەکانی 'تەندروستی، دەستپاکی، خزمەتگوزاری و یاسایی' پێکهێنراوە، پێویستە لیژنەکە لە ماوەی 15 رۆژدا راپۆرت و ئەنجامی بەدواداچوونەکانیان پێشکەش بە ئەنجومەنی نوێنەران بکەن.
رۆژنامەی فاینەنشاڵ تایمز بڵاوی کردەوە، ئەمڕۆ دامەزراوە نەوتییەکانی کۆمپانیای ئارامکۆی سعودیە لە ناوچەی جازان تووشی هێرش بوونەتەوە و تا ئێستاش پرۆسەی هەڵسەنگاندن بۆ قەبارەی زیانەکان بەردەوامە. لە هەمان کاتدا گرووپی حوسییەکان بەرپرسیارێتیی خۆیان لە ئەنجامدانی هێرشەکە راگەیاند.
بەپێی زانیارییەکانی رۆژنامەکە، هێرشەکەی ئەمڕۆ لە رووی قەبارەی زیان و بەرفراوانییەوە هاوشێوەی ئەو هێرشەیە کە لە مانگی تەممووزی رابردوودا ئەنجام درا، کە ئەوکات بووە هۆی وەستاندنی پاڵاوگەی جازان (بە توانای پاڵاوتنی 400 هەزار بەرمیل لە رۆژێکدا) ئەمەش کۆمپانیای ئارامکۆی نەچار کرد هەناردەکانی لە رێگەی دەریای سورەوە دووبارە ئاڕاستە بكاتەوە.
شارۆچکەی جازان بە نزیکترین شاری صەنعایی سعودیە بۆ سەر سنوورەکانی یەمەن هەژمار دەکرێت و پێشتریش چەندین جار دامەزراوەکانی لەلایەن حوسییەکانەوە کراونەتە ئامانج.
فراكسیۆنی یەكێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق داوا لە وەزیری نەوت دەكات كۆتایی بە پەراوێزخستنی نەتەوەی كورد بهێنێت و پۆستەكان بە یەكسانی و بەپێی دەستوور دابەش بكات.
ئەندامانی فراكسیۆنی یەكێتی لە ئەنجومەنی نوێنەران لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا ئاماژەیان بەوە كرد، كە وەزارەتەكان بە خواستی خۆیان پۆستەكان دابەش دەكەن و رێز لە بنەما نەتەوەییەكان ناگرن و جەختی كردەوە كە دابەشكردنی پۆستەكانی نەوتی باكوور لە كەركوك نادادپەروەرانەیە و دوورە لە پرەنسیپە یاساییەكان.
داواشیان لە وەزیری نەوت كرد كە پابەندی دەستوور بێت و پۆستەكان بە یەكسانی لە نێوان پێكهاتەكاندا دابەش بكات، تاوەكو رێگری لە تێكچوونی هاوسەنگیی سیاسی لە دامەزراوەكانی دەوڵەتی عیراقدا بگیرێت و مافی كورد لە بەغداد پارێزراو بێت.
وەزارەتی دارایی و ئابووریی حكومەتی هەرێمی كوردستان، لە رێنماییەكدا موچەی خانەنشینی كرێكارانی كەرتی تایبەتی بڵاوكردەوە، بەپێی رێنماییەكە، كەمترین موچەی خانەنشینی مانگانە بۆ كرێكارانی كەرتی تایبەت بە 500 هەزار دیناری عیراقی دیاریكراوە.
هەروەها مەرجەكانی شایستەبوونی ئەم موچەیە بەپێی یاساكانی خانەنشینی و دەستەبەری كۆمەڵایەتی دیاریكراون، لەوانەش تەمەن و خزمەت، بەجۆرێك پیاوان تەمەنی 60 ساڵ و ژنانیش 55 ساڵیان تەواوكردبێت لەگەڵ لانیكەم 20 ساڵ خزمەت یاخود 30 ساڵ خزمەت بۆ پیاوان و 25 ساڵ بۆ ژنان.
هەروەها تووشبوون بە نەخۆشیی پیشەیی بە رێژەی 100%، یان پێكانی كار كە ببێتە هۆی پەككەوتنی تەواو یان مردن بەپێی ڕاپۆرتی لێژنەی پزیشكی، هەروەها كۆچی دوایی كرێكار لە ماوەی خزمەتی دەستەبەركراودا.
ئەم رێنماییە لە رۆژی دەرچوونیەوە جێبەجێ دەكرێت و لە رۆژنامەی وەقایعی كوردستان بڵاودەكرێتەوە.
وەزارەتی دارایی كەمترین مووچەی خانەنشینی بۆ كرێكارانی كەرتی تایبەت بڵاوكردەوە
دەستەیەکە لە باڵوێزخانە و وەزارەتی رۆشنبیریی عیراق بە مەبەستی لێکۆڵینەوە لە روداوەکەی بەشە ناوخۆییەکانی خوێندکارانی عیراقی لە سمنان پێکهێنرا.
باڵوێزخانەی عیراق لە تاران، لە بەیاننامەیەکدا جەختی کردەوە کە پاراستنی گیان و ئاسایشی خوێندکارانی عیراقی لە سەرووی هەمە کارەکانیانە و بابەتەکە بە جدییەوە لەلایەن لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە بەدواداچوونی بۆ دەکرێت. هەروەها داوای لە خوێندکاران کرد پابەندی رێنماییەکان ببن، هێمنی بپارێزن و جگە لە کاتی پێویست لە شوێنی حەوانەوەیان نەیەنە دەرەوە.
باڵوێزخانەی عیراق، جەختیشی کردەوە: لە سەعاتەکانی ئایندەدا تیمێک روودەکاتە شاری سمنان بۆ دیدار لەگەڵ خوێندکاران و گوێگرتن لە داواکارییەکانیان. جگە لەوەش لێکتێگەیشتن و کۆبوونەوە لەگەڵ وەزارەتی زانست و توێژینەوەی ئێران و بەرپرسانی زانکۆی سمنان ئەنجام دەدرێت بۆ گرتنەبەری رێکارە پێویستەکان و ئاگادارکردنەوەی بەردەوامی قوتابییان لە پێشهاتەکان.
وەفدێكی وەزارەتی دارایی هەرێمی كوردستان بە مەبەستی بەشداری لە نووسینەوەی رەشنووسی یاسای بودجە 2027 سەردانی بەغدا دەكات.
بەپێی زانیارییەكانی پەیامنێری كوردسات نیوز، وەفدكەی وەزارەتی دارایی هەرێمی كوردستان سبەینێ بەشداری نوسینەوەی رەشنووسی یاسای بودجە دەكەن ئەوەش لە چوارچێوەیەدا، هەوڵەكانی فالح ساری، وەزیری دارایی عیراق، كە ئاماژەی بەوەكردووە، دەبێت تاوەكو 15ی ئەیلوول كارەكانی نووسینەوەی رەشنووسەكە كۆتایی پێبێت و رەوانەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بكرێت.
پەیامنێری كوردسات نیوز راشیگەیاند: هەوڵەكانی وەفدەكەی هەرێم چڕكراونەتەوە بۆ جێگیركردنی مووچە، بودجە، پلەبەرزكردنەوە، بەهەمیشەییكردنی فەرمانبەرانی گرێبەست و مافەكانی خانەنشینانی هەرێم لە بودجەی داهاتوودا.
وتیشی: وەفدەكە تا رۆژی پێنجشەممە لە بەغداد دەمێنێتەوە و بەشداری لە چەندین كۆبوونەوەدا دەكات؛ ئەمەش لە چوارچێوەی هەوڵەكانی حكومەتی عیراقدا بۆ تەواوكردنی بودجەی ساڵی 2027پێش سەری ساڵ، بە مەبەستی كۆتاییهێنان بەقەیرانی دارایی.
سەبارەت بە موچەی مانگی هەشتی فەرمانبەرانی هەرێم، پەیامنێری كوردسات نیوز ئاماژەی بەوە كرد: ئەگەری هەیە ئەم هەفتەیە دارایی عیراق پارەكە رەوانە بكات، بەو پێیەی زۆربەی وەزارەتەكانی عیراق موچەی مانگی هەشتیان وەرگرتووە.
وەزارەتی سامانە سروشتیەكان، دوو پێشنیاز بۆ دابینكردنی بەنزینی 450 دیناری بۆ هەرێم دەداتە بەغداد.
سەرچاوەیەك لە وەزارەتی سامانە سروشتیەكانی هەرێم بە كوردسات نیوزی رایگەیاند، دوای ئەوەی وەفدێكی وەزارەتەكەیان بەسەردانێك گەیشتوەتەوە بەغداد لەگەڵ خۆیاندا دوو پێشنیازیان داوەتە وەزارەتی نەوتی عیراق بۆ چارەسەكردنی قەیرانی سوتەمەنی لە هەرێم، ئاماژەی بەوەشكرد، دوو پیچشنیازەكەی سامانە سروشتیەكان بریتین لە، یان 14% لە نەوتی خاوی دابینكراو بۆ بەكاربردنی نێوخۆیی عیراق بدرێتە هەرێم كە دەكاتە 140هەزار بەرمیلی رۆژانە.
یاخود بەقەد 14% بەنزین و سوتەمەنییەكانی تر دابینكراو بۆ عیراق بدەن بە هەرێم لەبەرانبەردا لاری نییە 50 هەزار بەرمیلەكە رادەستی وەزارەتی نەوتی عیراق بكات.
ئەمەش دوای ئەوەدێت، لە 26 و 27ی مانگی رابردوو لێژنەی نەوت و گازی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەگەڵ هەردوو وەزارەتی نەوتی عیراق و سامانەسروشتییەكان كۆبووەوە بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێك بۆ قەیرانی سوتەمەنی لە هەرێمی كوردستان.
وتەبێژی شارەوانیی سلێمانی دەڵێت؛ دابەشکردنی زەوی بە شێوازی ئەلیکترۆنی دەستپێدەکاتەوە و پرۆسەکە 75 هەزار فەرمانبەر دەگرێتەوە و لێی سودمەند دەبن.
لە چوارچێوەی بڕیارەکانی ئەنجومەنی وەزیراندا، پرۆسەی دابەشکردنی زەوی بەسەر فەرمانبەرانی سنوری سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی پێدەنێتە قۆناغێکی نوێوە و لە رێگەی سیستمێکی پێشکەوتووی ئەلیکترۆنییەوە بەڕێوەدەچێت.
ئەنجومەن حەسێن، وتەبێژی شارەوانیی سلێمانی لە لێدوانێکدا بۆ کوردسات نیوز رایگەیاند، دابەشکردنی زەوییەکان بەشێوازێکی ئاستبەرز و ئەلیکترۆنی دەبێت، کە تێیدا ساڵانی خزمەتی فەرمانبەری دەکرێتە پێوەری سەرەکی بۆ دەستنیشانکردنی شایستەکان.
ئاماژەی بەوەشکرد، سەرجەم ئەو زەوییانەی لە قۆناغەکانی پێشوودا دیاریکرابوون بەسەر فەرمانبەراندا دابەشکراون، هاوکات لە ئێستادا لە سێ ناوچەی نوێ لەگەڵ ناوچە کۆنەکان لەلایەن ئەنجومەنی شارەوانییەوە پێشنیازکراون و رەزامەندیی سەرەتاییان لەسەر دراوە تا رێکارە یاساییەکانیان تەواو بکرێت.
وتەبێژی شارەوانیی سلێمانی وتیشی، پرۆسەکە زیاتر لە 75 هەزار فەرمانبەر لە سنووری سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی دەگرێتەوە و لێی سودمەند دەبن.
ئەوەشی خستەڕوو، پرۆسەی دابەشکردنی زەوی راناگیرێت و بەردەوام دەبێت تا یەک بە یەکی ئەو فەرمانبەرانەی شایستەن، دەبنە خاوەنی زەویی خۆیان.
جێگەی ئاماژەیە، لە ماوەکانی رابردوودا شارەوانی سلێمانی بە چەند قۆناغێک زیاتر لە 23 هەزار پارچە زەوی بەسەر فەرمانبەراندا دابەشکردووە.
لینکی لێدوانی وتەبێژی شارەوانیی سلێمانی بۆ کوردسات نیوز...
لە میانی ئاڵۆزبوونی گرژییە سەربازییەکانی نێوان واشنتۆن و تاران، بەرپرسانی باڵای هەردوو وڵات هەڕەشەی بڕین و تێکدانی ژێرخانی ئابووری و کەشتیگەلی نەوتیی یەکتر دەکەن.
پیت هێگسێت، وەزیری بەرگریی ئەمریکا، ئاڕاستەی هەڕەشەکانی رووی لە تاران کرد و رایگەیاند: زۆر سادەیە ئەگەر ئێران تەقە لە کەشتییەکانی ئەمریکا بکات، ئێمە نەوتهەڵگرەکانیان تێکدەشکێنین و نوقمیان دەکەین. تەنها پێویستە تەقە لە کەشتیگەلی دەریایی ئەمریکا نەکەن.
لە بەرانبەردا، محەمەد باقر قاليباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران و دانوستانکاری باڵای وڵاتەکە، وەڵامی هەڕەشەکانی دایەوە و ئاماژەی بەوە کرد: زۆر سادەیە، زنجیرەی بەرهەمهێنانی نەوت و گاز لەم ناوچەیەدا زۆر بەربڵاو، دەستگەیشتوو و کراوەیە، کۆمپانیا نەوتی و گازییەکانی ئەمریکاش لەم ئاو و دامەزراوانەدا هەمان مەترسییان لەسەرە. هێرش بکەنە سەر دامەزراوەکانمان، هێرشتان دەکرێتەوە سەر. پێشتریش ئەوەمان سەلماندووە؛ بچن پرسیار لەو بنکەیانە بکەن کە ئیتر لەکارکەوتوون.
ئەم ئاڵوگۆزی و هەڕەشانە لە کاتێکدایە کە هێزەکانی ئەمریکا زنجیرەیەک هێرشیان کردووەتە سەر نەوتهەڵگرەکانی ئێران لە کەنداو و دەریای عومان، لە وەڵامی هێرشە موشەکییەکانی ئێران بۆ سەر کەشتییە جەنگییەکانی ئەمریکا، کە ئەمەش مەترسییەکانی پەککەوتنی ئابووری و گواستنەوەی وزەی لە سەرانسەری جیهاندا بەرزکردووەتەوە.
کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای بۆ 48 سەعاتی داهاتوو بڵاوکردەوە و رایگەیاند، پلەکانی گەرما بەرەو دابەزینی زیاتر دەچن.
بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی و بومەلەرزەزانیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ ئاسمان بە گشتی ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت لەگەڵ بوونی تۆز وخۆڵێکی سوک، هاوکات پلەکانی گەرما بەراورد بە تۆمارەکانی دوێنێ یەک بۆ دوو پلەی سیلیزی دادەبەزن.
ئاماژەی بەوەشکرد، سبەینێ ئاسمان ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما زیاتر نزم دەبنەوە و بەراورد بە تۆمارەکانی ئەمڕۆ دوو بۆ سێ پلەی سیلیزی تر دادەبەزن.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر: 38 پلەی سیلیزی
پیرمام: 35 پلەی سیلیزی
سلێمانی: 36 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە:38 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ: 37 پلەی سیلیزی
دهۆک: 37 پلەی سیلیزی
زاخۆ: 37 پلەی سیلیزی
ئاکرێ:37 پلەی سیلیزی
گەرمیان:40 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران:27 پلەی سیلیزی