دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، کە هێزی دەریایی ئێرانیان بە تەواوەتی لەناو بردوە و 158 کەشتیان تێکشکاندوە.

ئەمڕۆ دووشەممە، دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا لە تروس سۆشیال، کە خۆی خاوەندارێتی دەکات، لەگەڵ جێبەجێکردنی گەمارۆکان لەسەر گەروی هورمز رایگەیاندوە، هەر کەشتییەکی ئێرانی لە هێڵەکانی گەمارۆ نزک ببێتەوە دەکرێتە ئامانج

سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەشکردوە، 158 کەشتی ئێرانیان لەناو بردوە  ولە ئێستادا لە بنی دەریادان، تەنها ژمارەیکی کەم کەشتیان ماوە کە شایەنی لەناوبردن نەبوون

 دۆناڵد ترەمپ هۆشداریشیداوە، ئەگەر کەشتییەکانی ئێران، کە کەشتی خێارن و بۆ هێرشکردن بەکاردەهێندرێن، لە هێڵی گەمارۆکانیان نزیک ببنەوە دەیانکەنە ئامانج و لە ناویان دەبەن.

لای خۆشیەوە، رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ بە پشت بەستن بە بەرپرسێکی ئەمریکی بڵاویکردوەتەوە، گەمارۆی ئەمریکا بە زیاتر لە 15  کەشتی جەنگی چوەتە بواری جێبەجێکردنەوە و پشتیوانی ئۆپەراسیۆنەکە دەکەن.

سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەریی ئێران ئامادەیی وڵاتەكەی بۆ درێژەدان بە دانوستان لەگەڵ ئەمریكا دەربڕی بەو مەرجەی لەسەر بنەمای لۆژیك بن، رۆژنامەیەكی ئەمریكیش ئاشكرایدەكات، ئێران لەسەر ئاستی ناوخۆیی تاووتوێی دەستبەرداربوون لە پیتاندنی یۆرانیۆم دەكات.

غولامحسێن موحسینی ئیژەیی، سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەریی ئێران، لەبارەی دانوستانەكانی نێوان واشنتۆن و تاران لە ئیسلام ئاباد رایگەیاند، ئەمریكا دەیویست لەسەر مێزی گفتوگۆ، ئەو دەستكەوتانە بەدەست بهێنێت كە لە جەنگدا نەیتوانیبوو بەدەستیان بهێنێت.

ئاماژەی بەوەش كرد، وەفدی ئێران توانی بە سەركەوتوویی پارێزگاری لە مافەكانی بكات و نەهێڵێت ئەمریكا بگاتە ئامانجەكانی.

وتیشی، "تاران ئامادەیە بۆ درێژەدان بە دانوستان لەگەڵ واشنتۆن بەو مەرجەی دانوستانەكان لۆژیكی و واقعی بن".

سەرچاوەیەكیش بە رۆژنامەی نیویۆرك پۆستی ئەمریكی راگەیاند، ئاستەنگی پەیوەندی لە نێوان وەفدی ئێران لە ئیسلام ئاباد لەگەڵ سەركردایەتی لە تاران هۆكارێكی شكستی دانوستان بوو، وتیشی، لە ئێستادا ئێران تاووتوێی دەستبەرداربوون لە پیتاندنی یۆرانیۆم دەكات وەك مەرجێكی ئەمریكا بۆ كۆتاییهێنان بە جەنگ.

دوای بڕیاری گەمارۆدانی گەروی هورمز لەلایەن ئەمریکاوە، حکومەتی ئیسپانیا  ئەو بڕیارەی دۆناڵد ترەمپی بە شتێکی بێمانا وەسف کرد و رایگەیاندوە، بە تەواوەتی شتێکی نالۆجیکییە و جیهان دەخاتە رەوشێکی خراپەوە.

مارگاریتا رۆبلێس، وەزیری بەرگریی ئیسپانیا لە لێدوانێکیدا بۆ میدیای نیشتمانی وڵاتەکە جەختی کردوەتەوە، کە رەوتی روداوەکان لە سەرەتای جەنگەکەوە "بە تەواوی نالۆژیکی" بووە و هیچ هۆکارێکی روون نییە بۆ دەستپێکردنی جەنگەکە.

ناوبراو  ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشکردنە سەر ئێران  بڕیاربوو شەڕێکی کورت بێت ئێستا گۆڕاوە بۆ قەیرانێکی ئاڵۆز و خراپ و بە تەواوەتی کاریگەری لەسەر جیهان دروست کردوە.

وەزیری بەرگری ئیسپانیا هۆشداریداوە لەوەی ئەم هەڕەشە نوێیە، کە مەبەستی گەمارۆدانی گەروی هورمزە، رەوشی ناوچيکە زیاتر ئاڵۆز دەکات و کاریگەری لەسەر هەموو جیهان دەبێت.

حکومەتی ئیسپانیا بە سەرۆکایەتی پێدرۆ سانچێز، یەکێکە لەو وڵاتانەی بە راشکاوانە دژی هێرشکردنە سەر ئێرانە و پێشتریش کایەی ئاسمانی وڵآتەکەی بەرووی فڕۆکەکانی ئەمریکا ئیسرائیلدا داخستبوو

نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ دووشەممە گەیشتە پارێزگای سلێمانی و لەلایەن جەعفەر شێخ مستەفا، جێگری سەرۆکی هەرێمی کوردستان و رەفعەت عەبدوڵا، جێگری سەرۆکی یەکێتی و هەڤاڵ ئەبوبەکر، پارێزگاری سلێمانی و ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکتەبی سیاسی یەکێتی پێشوازی لێکرا.

سەرۆک کۆمار هەر لەگەڵ گەیشتنی، سەردانی مەزاری سەرۆک مام جەلالی کرد و تاجی گوڵینەی لەسەر مەزاری کۆچکردوو دانا.

نزار ئامێدی لە دەفتەری یادگارییەکانی مەزارەکەدا نووسیویەتی: "عیراق و کوردستان سەرباری هەموو ئاڵەنگارییەکانی ناوچەکە، هەر بە باشی دەمێننەوە." هەروەها نوسیویەتی، سور دەبێت لەسەر بەردەوامبوون لەسەر رێبازەکەی سەرۆک مام جەلال و کارکردن بۆ خزمەتکردنی تەواوی گەلی عیراق.

وەزارەتی پەروەردە ساڵنامەی هەمواركراوی خوێندن و تاقیكردنەوەكانی بۆ پۆلی 9ی بنەڕەتی و 12ی ئامادەیی و پەیمانگەكان بڵاوكردەوە و رایگەیاند، ئەو خوێندنگەیانەی تاقیكردنەوەی نیوەی وەرزیان تەواونەكردووە لەگەڵ دەستپێكردنەوەی دەوام تاقیكردنەوە دەستپێبكەنەوە.

وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێم رایگەیاند، ئەو خوێندنگەیانەی تاقیكردنەوەی نیوەی وەرزیان تەواونەكردووە لەگەڵ دەستپێكردنەوەی دەوام تاقیكردنەوە دەستپێبكەنەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، كارگێڕی خوێندنگەكان سەرپشكن بۆ دیاریكردنی رۆژانی تاقیكردنەوەی كۆتایی وەرزی دووەمی پۆلی 9 و 12.

وەزارەتی پەروەردە ئەوەشی خستەڕوو، تاقیكردنەوەكانی خولی یەكەمی پۆلی 9 لە رۆژی 14ی ئایار تا 25ی ئایار ئەنجام دەدرێت، هاوکات تاقیكردنەوەكانی نیشتمانی پۆلی 9 خولی دووەم لە 15ی 6 تا 30ی 6 ئەنجامدەدرێن.

راشیگەیاند، تاقیكردنەوەی خولی یەكەمی پۆلی 12 لە 14ی 6 تا 8ی 7 ئەنجامدەدرێن و تاقیكردنەوەكانی خولی دووەمی پۆلی 12 لە 11ی 8 تا 27ی 8 دەبێت.

سەبارەت بە تاقیکردنەوەی پەیمانگەکان وەزارەتەکە دەڵێت؛ تاقیكردنەوەكانی وەرزی دووەمی پەیمانگەكان لەگەڵ دەستپێكردنەوەی دەوامی پەیمانگەكان دەستپێبكەن و دەبێت كۆتا رۆژی تاقیكردنەوەی پەیمانگەكان لە 30ی 4 تێپەڕنەكات.

" تاقیكردنەوەی كۆتایی ساڵی پەیمانگەكان وەك خۆی دەبێت لە 9ی 5 تا 20ی 5 ئەنجامدەدرێن" وەزارەتی پەروەردە وا دەڵێت.

سوپای ئێران گەمارۆدانی دەریایی ئەمریكا بە نایاسایی ناو دەبات و بارەگای خاتەمولئەنبیاش دەڵێت ، ئاسایشی بەندەرەكانی كەنداوی فارسی و دەریای عومان ، یان بۆ هەموانە یان بۆ كەس نابێت .

لە دوای بریارەكەی ئەمریكا بۆ گەمارۆدانی دەریایی گەروی هورمز ، سوپای ئێران لە یەكەم كاردانەوەدا رایگەیاندوە ، ئەو هەنگاوە نا یاساییە و كاری چەتەكانی دەریایە .

هاوكات وتەبێژی بارەگای خاتەمولئەنبیای ئێرانیش رایگەیاندووە ، هێزە چەكدارەكانی ئێران بەرگریكردن لە مافە یاساییەكانی وڵاتـەكە بە ئەركێكی سروشتی و یاسایی خۆیان دەبینن و بەردەوام دەبن لە پاراستنی ئاسایشی ئاوە هەرێمییەكانی ئێران

 دووپاتیشیكردوەتەوە، هەرگیز رێگە نادەن كەشتییەكانی دوژمنانیان گەروی هورمز تێبپەرێنن

 دەشڵێت ، ئاسایشی بەندەرەكانی كەنداوی فارسی و دەریای عومان یان بۆ هەموانە یان بۆ كەس  ،هاوكات گەمارۆدانی دەریایی ئەمریكاشی بە چەتەی دەریایی ناوبردووە.

رۆژنامەکان ئاشکرایانکردووە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، تاوتوێی وەشاندنی گورزی ئاسمانی نوێ بۆ سەر ئێران دەکات، وەک پاڵپشتییەک بۆ ئەو گەمارۆ دەریاییەی کە بەسەر گەرووی هورمزدا سەپاندوویەتی, ئەم بڕیارە دوای ئەوە دێت کە دانوستانەکانی نێوان واشنتۆن و تاران لە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاکستان بە تەواوی شکستیان هێنا.

رۆژنامەی "نیویۆرک پۆست" لە وتارێکی شیکاریدا تیشک دەخاتە سەر بڕیارە نوێیەکەی دۆناڵد ترامپ بۆ سەپاندنی گەمارۆی دەریایی بەسەر گەروی هورمزدا و دەڵێت، سەرۆکی ئەمریکا توانیویەتی بە "زیرەکییەوە" کۆتایی بەو هەڕەشانە بهێنێت کە تاران هەمیشە وەک کارتێکی فشار بەکاریهێناون.

ترەمپ رایگەیاند، هێزە دەریاییەکانیان رێگری لە "هەر کەشتییەک" دەکەن کە بیەوێت بچێتە ناو گەروەکە یان لێی بێتە دەرەوە.

رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ بڵاویکردەوە، ئیدارەی ترامپ تاوتوێی دوو بژاردە دەکات؛ یەکەم، هەڵمەتێکی بۆردومانی سەرتاسەری، دووەم، گورزی سەربازیی سنوردار بۆ سەر ژێرخانی ئێران.

ترەمپ لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ فۆکس نیوز هەڕەشەی لێدانی وێستگەکانی ئاو، وێستگەکانی شیرینکردنی ئاوی دەریا و وێستگەکانی کارەبای ئێرانی کرد و وتی: "پێم ناخۆشە بیکەم، بەڵام بائامانجگرتن و تێکشکاندنی ئەو وێستگانە زۆر ئاسانە."

دانوستانەکان لە کاتێکدا شکستیان هێنا کە ئەمریکا جەخت لە کۆتاییهێنان بە بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران دەکاتەوە، بەڵام تاران رەتیکردووەتەوە دەستبەرداری پڕۆژە ئەتۆمییەکەی ببێت، لەگەڵ راگەیاندنی دەستپێکردنی گەمارۆکە لە سەعات10ـی بەیانی بەکاتی ئەمریکا، نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا بە رێژەی ٨٪ بەرزبوونەوەی بەخۆیەوە بینی.

بەهۆی هاتنی شەپۆلێکی بارانبارین و هەورەبروسکە، پلەکانی گەرما لە زۆربەی ناوچەکانی هەرێمی کوردستان روو لە دابەزین دەکەن.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم پێشبینییەکانی بۆ 48 سەعاتی داهاتوو بڵاوکردەوە و رایگەیاند، بۆ ئەمڕۆ دووشەممە ئاسمانی هەرێم بە گشتی هەوری تەواو دەبێت و لە دوای نیوەڕۆوە شەپۆلێکی تاوەباران و هەورە بروسکە زۆربەی ناوچەکان دەگرێتەوە.

ئەوەشی خستەڕوو،  لە دوای نیوەڕۆوە بارانبارین فراوان دەبێت و ئەگەری هەورە بروسکە و تەرزە هەیە، بەتایبەت لە سەنتەری شارەکان و ناوچە دەشتاییەکانی هەولێر.

کەشناسی هەرێم ئاشکراشیکرد، سبەینێ سێشەممە ئاسمان بەرەو سەقامگیربوون دەچێت و دەبێتە پەڵەهەور، پلەکانی گەرماش کەمێک بەرز دەبنەوە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بۆ ئەمرۆ:

هەولێر: 16 پلەی سیلیزی

پیرمام: 10 پلەی سیلیزی

سۆران: 12 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران: 6 پلەی سیلیزی

سلێمانی: 14 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ: 15 پلەی سیلیزی

دهۆک: 12 پلەی سیلیزی

زاخۆ: 13 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە: 14 پلەی سیلیزی

گەرمیان: 20 پلەی سیلیزی

وەزارەتی نەوتی عیراق ئاماری  بڕی هەناردەی نەوتی خاو و داهاتی مانگی رابردوو راگەیاند.

وەزارەتی نەوتی عێراق لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، بەپێی ئاماری رەسمی کۆمپانیای سۆمۆ، کۆی هەناردەی نەوت لە ئازاردا 18 ملیۆن و 604 هەزار بەرمیل بووە و داهاتەکەی ملیارێک و 957 ملیۆن دۆلارە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، کێڵگەکانی ناوەڕاست و باشوور پشکی شێریان بەرکەوتووە و زیاتر لە 14 ملیۆن و 561 هەزار بەرمیلیان لێ هەناردە کراوە.

وەزارەتی نەوت ئاشکراشیکرد، نەوتی کەرکوک لە رێگەی بەندەری جیهانی تورکییەوە، بڕی دوو ملیۆن و 772 هەزار بەرمیل هەناردە کراوە، هاوکات بڕی نەوتی هەنادەکراوی هەرێمی کوردستان گەیشتووەتە ملیۆنێک و 271 هەزار بەرمیل.

وەزارەتی نەوت راشیگەیاند کە بڵاوکردنەوەی ئەم ئامارانە لە چوارچێوەی شەفافیەت و ئاگادارکردنەوەی هاوڵاتییانە لە پرۆسەی هەناردە و داهاتی سامانی نیشتمانی.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا رادەگەیەنێت، گەمارۆی دەریایی بۆ سەر ئێران دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە و تاران چیتر ناتوانێت نەوت بفرۆشێت.

ترەمپ لە بنکەی ئاسمانیی "ئەندرۆز" لە ویلایەتی ماریلاند بە رۆژنامەنووسانی راگەیاند: مەبەستیانە گەرووی هورمز بکەنەوە، ئێران لە رەوشێکی بێهیوایی دایە و هەرگیز رێگە نادەن ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.

سەرۆکی ئەمریکا رەخنەی توندی ئاراستەی هاوپەیمانی ناتۆش کرد و وتی: بە ملیاران دۆلاریان بە ناتۆ داوە، بەڵام لە جەنگی ئەم دواییەی سەر ئێران لەگەڵیان نەوەستان. سەبارەت بە دانوستانیش ئەوەی خستەڕوو، بۆی گرنگ نییە تاران دەگەڕێتەوە سەر مێزی گفتوگۆ یاخود نا.

لە لایەکی تریشەوە، فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا (سێنتکۆم) بڵاویکردەوە، کە لە ئەمڕۆ دووشەممەوە سەعات 10ـی بەیانی بەکاتی کەناراوەکانی رۆژهەڵات، گەمارۆی هاتوچۆی دەریایی بۆ سەر بەندەرەکانی ئێران دەستپێدەکات.

ئاشکراشیکرد، گەمارۆکە بە یەکسانی بەسەر کەشتیی هەموو ئەو وڵاتانەدا جێبەجێ دەکرێت کە دێنە ناو بەندەرەکانی ئێران یان لێی دەچنە دەرەوە.

سێنتکۆم راشیگەیاند، ئەو کەشتیانەی تەنها بە گەروی هورمزدا تێپەڕ دەبن و ناچنە بەندەرەکانی ئێران، رێگرییان لێ ناکرێت.

ترامپ لە هەژماری خۆی لە سۆشیاڵ تروس ئاماژەی بەوە کرد، هێزە دەریاییەکانی ئەمریکا هەر کەشتییەک لە ئاوە نێودەوڵەتییەکاندا بپشکنن کە باجی تێپەڕبوونی بە ئێران دابێت، وتیشی: "ئێران دەیەوێت بە پرسی مینڕێژکردنی گەرووی هورمز باجگیریی جیهانی بکات، بەڵام ئێمە دەست دەکەین بە لەناوبردنی ئەو مینانە و هەر ئێرانییەک تەقەمان لێ بکات، بەتەواوی تێکی دەشکێنین."

لە کۆتاییدا ترەمپ دوپاتی کردەوە، وڵاتەکەی لە ئامادەباشی تەواودایە و هێزە سەربازییەکانیان ئەوەی لە ئێران ماوەتەوە "کۆتایی پێدەهێنن" ئەگەر بێت و تاران بە خێرایی دەست نەکات بە کردنەوەی رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەکان.

عراقچی رایگەیاند، لەگەڵ ئەمریكا لە ئیسلام ئاباد گەیشتبوونە قۆناغێكی پێشكەوتوو، بەڵام گۆڕینی ئامانجەكان رێگری لە ئیمزاكردنی رێككەوتنناماكە كرد.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند, وڵاتەكەی بە نیازێكی باشەوە چووەتە نێو گفتوگۆكان لەگەڵ واشنتۆن بۆ كۆتاییهێنان بە جەنگ، بەڵام لە كاتی نزیكبوونەوە لە رێككەوتن رووبەڕووی كۆسپ بوونەتەوە.

ئاماژەی بەوەشكرد، هەردوولا تەنیا چەند هەنگاوێكیان مابوو بۆ ئیمزاكردنی یاداشتی لێكتێگەیشتن لە ئیسلام ئاباد، بەڵام فشار و گۆڕینی ئامانجەكان پرۆسەكەیان پەكخستووە.

ئەم لێدوانانەی وەزیری دەرەوەی ئێران دوای كۆتاییهاتنی گفتوگۆیەكی 21 سەعاتی بێ ئەنجام دێت لە ئیسلام ئاباد، بەبێ ئەوەی هیچ رێككەوتنێكی رەسمی لێ بكەوێتەوە.

بە بۆنەی هەڵبژاردنی نزار ئامێدی وەک سەرۆک کۆماری عێراق، قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم، پەیامێکی پیرۆزبایی بڵاوکردەوە  و دەڵێت؛ گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی بەڕێزیان دەکەم و هیوای سەرکەوتنی بۆ دەخوازم لەم ئەرکە نیشتمانییەدا.

قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەشکردوە، نزار ئامێدی کەسایەتییەکی شیاو، شارەزا و نیشتمانپەروەرێکی راستەقینەیە، چونکە ئامادەیی و کارکردنی بەردەوامی بۆ ماوەی زیاتر لە 20 ساڵ لە بەغداد، ئەزموونی دەوڵەمەندی لەگەڵ جەنابی سەرۆک مام جەلال و سەرۆک کۆمارەکانی دواتردا هەیە.

دەقی پەیامەکەی قوباد تاڵەبانی

بەبۆنەی هەڵبژاردنی بەڕێز کاک نزار ئامێدی وەک سەرۆککۆماری نوێی عێراق، گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی بەڕێزیان دەکەم و هیوای سەرکەوتنی بۆ دەخوازم لەم ئەرکە نیشتمانییەدا.

کاک نزار ئامێدی کەسایەتییەکی شیاو، شارەزا و نیشتمانپەروەرێکی ڕاستەقینەیە. ئامادەیی و کارکردنی بەردەوامی بۆ ماوەی زیاتر لە ٢٠ ساڵ لە بەغدا، ئەزموونی دەوڵەمەندی لەگەڵ جەنابی سەرۆک مام جەلال و سەرۆککۆمارەکانی دواتر، هەروەها هەبوونی پەیوەندیی بەهێز لەگەڵ تەواوی لایەنە عێراقییەکاندا، دڵنیامان دەکاتەوە لە سەرکەوتنی بەڕێزیان لەم بەرپرسیارێتییە نوێیەدا.

متمانەی تەواومان هەیە کە جەنابی سەرۆککۆمار بە حیکمەت و داناییەوە کار دەکات بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی عێراق، بەتایبەت دۆزینەوەی چارەسەری ریشەیی بۆ پرسە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و حکومەتی فیدراڵی.

سوپاس و پێزانینمان ئاراستەی هەموو ئەو ئەندامانەی ئەنجوومەنی نوێنەران دەکەین کە دەنگی متمانەیان بە جەنابی سەرۆککۆمار بەخشی، هەروەها سوپاس بۆ تەواوی ئەو لایەنە دۆست و هاوپەیمانانەی کە هاوکار و پشتیوان بوون لە سەرکەوتنی کاندیدی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.

سوپاسێکی تایبەتیش بۆ جەنابی دکتۆر لەتیف رەشید، سەرۆککۆماری پێشوو کە گەورەیی نواند و کاندیدبوونی خۆی کشاندەوە، ئەمەش شانازییەکی گەورەیە بۆ بەڕێزیان کە لە کلتووری سیاسیی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەگمەنە سەرۆکێک دەستبەرداری کورسییەکەی بێت.

لە کۆتاییدا پیرۆزبایی ئەم سەرکەوتنە لە سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەکەم. هەروەها پیرۆزبایی لە هەموو گەلی عێراق و گەلی کوردستان دەکەم و بە تایبەتیش پیرۆزبایی لە خەڵکی دڵسۆز و بە ئەمەکی پارێزگای دهۆکی ئازیز دەکەم کە بۆ یەکەمجار لە مێژوودا کەسایەتییەکی ئەو دەڤەرە دەبێتە سەرۆککۆماری عێراق.

لە پەیامێکی پیرۆزبایدا، نوخشە ناسحی پارێزگاری هەڵەبجە پیرۆزبایی لە نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری نوێی عیراق دەکات و هیوای سەرکەوتنی بۆ دەخوازێت لەم بەرپرسیارێتییە نیشتمانییەدا، لە پەیامکەدا سوپاسی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیشی کردوە، کە توانیوتەی پارێزگاری لە پۆستی سەرۆک کۆمار بکات.

پارێزگاری هەڵەبجە ئاماژەی بەوەشکردوە بە پێویستی دەزانێت سوپاس و پێزانینی قوڵی خۆی و خەڵکی هەڵەبجە ئاڕاستەی د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری پێشوی عیراق بکات، لە پای ئەو پاڵپشتییە بەردەوامانەی و ئەو هەوڵە مێژووییانەی کە دای لە پێناو تەواوکردنی ڕێکارە یاساییەکانی بەپارێزگابوونی هەڵەبجە وەک 19مین پارێزگای عیراق.

 

دەقی پەیامەکەی پارێزگاری هەڵەبجە

بە شانازییەکی زۆرەوە، پیرۆزباییەکی گەرم ئاراستەی بەڕێز هەڤاڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەکەم بۆ ئەم سەرکەوتنە سیاسییە گەورەیە و پاراستنی پێگەی سەرۆکایەتی کۆمار وەک قەڵایەکی دەستووری بۆ کورد لە بەغدا.

هەروەها پیرۆزباییەکی دڵسۆزانە ئاراستەی برای بەڕێزم فەخامەتی سەرۆک کۆمار نزار ئامێدی دەکەم بەبۆنەی دەرچوونی وەک سەرۆک کۆماری عێراق. هیوای سەرکەوتنی بۆ دەخوازم لەم بەرپرسیارێتییە نیشتمانییەدا و دڵنیایین فەخامەتیان وەک هەمیشە خەمخۆری دۆزی ڕەوای گەلەکەمان و پارێزگای هەڵەبجە دەبن.

لێرەدا بە پێویستی دەزانم سوپاس و پێزانینی قووڵی خۆم و خەڵکی هەڵەبجە ئاراستەی فەخامەتی د. لەتیف ڕەشید سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق بکەم، بۆ پاڵپشتییە بەردەوامەکانی و ئەو هەوڵە مێژووییانەی کە دای لە پێناو تەواوکردنی ڕێکارە یاساییەکانی بەپارێزگابوونی هەڵەبجە وەک ١٩مین پارێزگای عێراق؛ ئەو خەمخۆرییەیت هەرگیز لە یادی خەڵکی ئەم شارە ناچێت.

هیوای خێر و ئارامی بۆ هەموو لایەک دەخوازین.

 

نوخشە ناصح

پارێزگاری هەڵەبجە

کونسوڵخانەی ئەمریکا لە بەغداد پیرۆبایی خۆی ئاراستەی نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری نوێی عیراق کرد.

ئەمڕۆ یەکشەممە، کونسوڵخانەی ئەمریکا لە بەغداد لە بڵاوکراوەیەکدا رایگەیاند، گەرمترین پیرۆزبایی خۆی ئاراستەی سەرۆک نزار ئامێدی دەکات بەبۆنەی هەڵبژاردنی و دەستبەکاربوونی وەک سەرۆک کۆماری نوێی عیراق.

جەختی لەسەر ئەوەشکردەوە، کە بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە چاوەڕێی کارکردن لەگەڵ سەرکردایەتی نوێی عیراق دەکەن بۆ هەنگاونان بەرەو ئایندەیەکی سەروەری و سەقامگیر و خۆشگوزەران بۆ هەموو عیراقییەکان، لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی هەردوولا.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، هێزە دەریاییەکانی وڵاتەکەی دەست دەکەن بە پرۆسەی گەمارۆدانی هەموو ئەو کەشتیانەی کە هەوڵی چوونەژورەوە یان چونە دەرەوە لە گەروی هورمز دەدەن و ئەگەر باج بدەنە ئێران سەلامەت نابن، ئاماژەی بەوەشکردوە ئێران بەڵێنی کردنەوەی گەروی هورمزی دابوو، بەڵام ئەو کارەی نەکرد.

لە نوێترین پەیامیدا لە تروس سۆشیال، کە خۆی خاوەندارێتی دەکات، دۆناڵد ترەمپ رایگەیاندوە، ئێران بەڵێنی کردنەوەی گەروی هورمزی دابوو، بەڵام بە ئەنقەست ئەوەی نەکرد و بەڵێنەکەی نەبردە سەر، ئەوەش بوەتە هۆی نیگەرانی و ناسەقامگیری بۆ زۆرێک لە وڵاتان.

سەرۆکی ئەمریکا جەختی کردوەتەوە، کە رێگە بە ئێران نادرێت قازانج لە سەپاندنی باجی نایاسایی بۆ تێپەڕبوونی کەشتییەکان وەربگرێت.

لە بەشێکی تری قسەکانیدا، ترەمپ هۆشداری توندی دایە لایەنە ئێرانییەکان و رایگەیاند، کە فەرمانی بە هێزە دەریاییەکان کردووە هەر کەشتییەک لە ئاوە نێودەوڵەتییەکاندا باج بە ئێران بدات، رێگری لێ بکەن و دەستی بەسەردا بگرن، چونکە هیچ لایەنێک بەو کارە پارێزبەندی بۆ تێپەڕبوونی نابێت.

هەروەها ئاماژەی بەوە کردوە، ئەمریکا دەست دەکات بە لەناوبردنی ئەو مینانەی ئێران لە گەروی هورمز چاندوویەتی، و هۆشداری دا  ئەگەر هێرشیان بکرێتە سەر ئەوا دەکرێنە ئامانج

سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمییش دۆناڵذ ترەمپ دەڵێت؛ ئێران ئامادە نییە دەستبەرداری بەرنامەی ئەتۆمییەکانی ببێت و جەختی کردەوە ،کە نابێت ئێران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.

نزار ئامێدی سەرۆك كۆماری عیراق، لە كۆشكی بەغداد پێشوازی لە بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆك وەزیرانی هەرێم كرد.

لەدیدارێكدا كە دەرباز كۆسرەت رەسوڵ ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتی و د. خالید شوانی وەزیری داد و د.هەڵۆ عەسكەری وەزیری ژینگە ئامادەیبوون، ئامادەبووان پیرۆزبایی ئاڕاستەی نزار ئامێدی كرد بەبۆنەی دەستبەكاربوونی وەك سەرۆك كۆماری عیراق و هیوای سەركەوتنیان بۆ خواست لە جێبەجێكردنی ئەركە نیشتمانییەكانی و خزمەتكردنی گەلی عیراق و پتەوكردنی سەقامگیری لە وڵاتدا.

هەروەها باس لەبارودۆخی گشتیی سیاسی و ئەمنی عیراق و پێشهاتەكانی ناوچەكە كراو جەخت لەسەر گرنگی بەهێزكردنی هاوكاری و هەماهەنگی نێوان حكومەتی فیدراڵی و حكومەتی هەرێمی كوردستان كرایەوە بۆ ئەوەی بەشداربن لە چەسپاندنی سەقامگیری و گەیشتن بە بەرژەوەندی هاوبەش.

هاوكات جەختیان لەسەر پێویستی یەكخستنی هەوڵەكان بۆ روبەڕوبوونەوەی ئاستەنگەكانی ئێستاو كاركردن بۆ پاڵپشتی دیالۆگ و لێكتێگەیشتن لەنێوان هێزە سیاسییە جیاوازەكان بۆ بەدیهێنانی خواستەكانی گەلی عیراق بۆ ئاسایش و گەشەپێدان و سەقامگیری كردەوە.