هەواڵەکان
لە ڕاگەیەندراوێکدا نوسینگەی سیستانی بڵاویکردەوە، بە ھیچ شێوەیەک ھیچ کەسێک نابێت دوو مووچەی لە حکومەت ھەبێت و ئەو کارەش بە تاوان ناودەبرێت.
لە فتواکەدا سیستانی ئاماژەی بەوەکردووە، وەرگرتنی دوو مووچە دروست نییە و تاوانە و وەک دزی کردنە، ئەگەر نەتوانرا بگەڕێندرێتەوە بۆ خەزێنەی دەوڵەت، ئەو کەسە لەسەری واجب دەبێت کە بەسەر ھەژاراندا دابەشی بکات.
سەبارەت بەو کەسانەش کە لە دەوام دوادەکەون و زووتریش بەر لە تەواوبوونی دەوامی ڕەسمی شوێنی کارەکانیان جێدەڵێن، سیستانی فتوای داوە، ئەو کارە حەرامە و نابێت کارکردنی فەرمانبەر پێچەوانەی ڕێوشوێنە یاساییەکان بێت.
جەختیشیکردووەتەوە، ھەر کەسێک ئەو کارە دووبارە بکاتەوە، بە ھێندەی دواکەوتنەکەی شایەنی ئەو پارەیەی موچەکەی نییە کە وەریدەگرێت.
مەحمود سەلامی سەرکردە لە چوارچێوەی ھەماھەنگی شیعەکان ئاشکرایکرد، سەرکردەکانی ھەماھەنگی پێیان وایە، ھەرچەند دەرگای گفتوگۆ کراوەیە و چاوەڕوانی ئەنجامی گفتوگۆکانن لەگەڵ ڕەوتی سەدر، بەڵام ئەگەر ھیچ ئەنجامێکی نەبوو، بە یەکدەنگی و یەکڕیزی یان بەشداری لە حکومەتی نوێ دەکەن، یان ھەموویان بە تەواوی لێی دەکشێنەوە.
وتیشی، چوارچێوەی ھەماھەنگی ھیچ تێبینی نییە، ئەگەر ڕەوتی سەدر پەنا بەرێت بۆ حکومەتی زۆرینەی سیاسی، ئەوانیش ڕوو دەکەنە ئەو بژاردانەی سەرکردەکانی چوارچێوەی ھەماھەنگی لەسەری ڕێککەوتوون.
باسی لەوەشکردووە، ئەگەر ڕەوتی سەدر دەیەوێت ببێتە ئۆپۆزسیۆنێکی ڕاستەقینە، پێویستە بنەماکانی ئۆپۆزسیۆن بوون بەرجەستە بکات، وەک وەرگرتنی سەرۆکایەتی لیژنە پەرلەمانییەکان بۆ ئەوەی بتوانێت بە کردار ئەرکی چاودێریکردن جێبەجێ بکات.
ئەوەش لە کاتێکدایە دوای چەندین کۆبوونەوەی نێوان ھەردوولا تا ئێستا چاورچێوەی ھەماھەنگی و موقتەدا سەدر نەگەیشتووەتە ڕێکەوتوون لەسەر شێوازی پێکھێنانی حکومەتی داھاتوو.ا
محەمەد دەڕاجی سەرۆکی دەستەی پیشەسازیی جەنگی عێراق بە ڕۆژنامەی ڕەسمی عێراقی ڕاگەیاندووە، لەمساڵدا چەند کارگەیەکی بەرھەمھێنانی چەکی سوک و دەمانچە و تەقەمەنییەکان بەگەڕدەخرێنەوە و لە مانگی ئازاری داھاتووشدا کارگەی حاموڕابی وەردەگرێتەوە کە ئێستا لە قۆناغی نۆژەنکردنەوە و چاککردنەوەدایە.
وتیشی، ئامانج لە خستنەوەکاری ئەو کارگانە پشتبەستنە بە پیشەسازیی ناوخۆیی، بۆ ھاوکاریکردنی ھێزە چەکدارەکان، کە چیتر چەک و تەقەمەنی سوکیان لە دەرەوە بۆ ھاوردە نەکرێت.
دەڕاجی باسی لەوەشکردوە، ڕووداوەکانی دوای ٢٠٠٣ بە شێوەیەکی نەرێنی، کاریکردووەتە سەر پرۆژەکانی بەرھەمی سەربازیی و جەنگی، دوای ئەوەی زۆربەی کارگەکانی بەرھەمھێنانی چەک و تەقەمەنی بەشێوەیەکی بەرنامە بۆ داڕێژراو تاڵانکران.
ھێڵی ئاسمانی کوەیت لە ڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، بەھۆی ڕەوشی ئەمنی ئێستای عێراق، سەرجەم گەشتە ئاسمانییەکانیان بۆ ئەو وڵاتە بۆ ماوەیەکی کاتی ڕاگرتووە، ئاماژەی بەوەشکردووە، لە کاتی ھێوربوونەوەی ڕەوشەکە ھاووڵاتیانی کوەیت لە دوایین زانیاری و بڕیارەکان ئاگادار دەکەنەوە.
ڕۆژی ھەینی بە چەند موشەکێکی جۆری کاتیوشا ھێرشکرایە سەر سەربازگەی ڤیکتۆریا لە ناو فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بەغداد و زیانی ماددی لێکەوتەوە.
"مستەفا عەبدولرەحمان" سەرۆکی لقی سلێمانی یەکێتی ھاوردە و ناردنکارانی کوردستان لە کۆنفراسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، تورکیا لە چەند ڕوویەکەوە پەیوەندییە بازرگانییەکانی لەگەڵ ھەرێم پتەو دەکات و ئاڵوگۆڕە بازرگانییەکانی زیاتر دەکات.
وتیشی، ساڵی ڕابردوو بە قەبارەی ٢٠ ملیار دۆلار ئاڵوگۆڕی بازرگانی لەگەڵ وڵاتان کراوە، لەو ڕێژەیەش بە بڕی ١٠ ملیار دۆلار لەگەڵ تورکیا و ٧ ملیار دۆلار لەگەڵ ئێران و بە بڕی ٣ ملیار دۆرلار تریش لەگەڵ وڵاتانی تر ئاڵوگۆڕی بازرگانی ئەنجامدراوە.
"نەواف کلچ" سەرۆکی یەکێتی پیاوانی خاوەنکاری تورکی-عێراقیش ڕایگەیاند، بڕیارە لە مانگی ئایاری داھاتوودا لوتکەی وەبەرھێنان لە مێرسین ئەنجام بدرێت، یەکێتی ھاوردە و ناردنکارانی ھەرێم و عێراقیش بۆ بەشداریکردن لەو لوتکەیە بانگھێشت کراون.
"دلێر مەحمود" بەڕێوەبەری مەشقی پەروەردەیی لە پەروەردەی ھەڵەبجە لە لێدوانێکدا بۆ کوردسات نیوز ڕایگەیاند، لە بواری تەکنۆلۆژیا ڕاھێنان بە مامۆستایان دەکەن، لەبەرئەوەی لە ئێستادا ئینتەرنێت بووەتە یەکێک لە پێکھاتەکانی ژیان، ھاوکات دەبێت خوێندکارانیش بە جیھانی تەکنۆلۆژیا ئاشنا بکرێن.
وتیشی، ئەو کۆچبەرانە لە ئەنجامی ژێرئاو کەوتنی یەختێک لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ لە دەریای ئیجە لە نزیک دوورگەی ئاتیکیپیرای یۆنان گیانیان لە دەستداوە.
ڕاشیگەیاند، بڕیارە ڕۆژی سێ شەممەش تەرمی پێنج کۆچبەری تر ڕەوانەی ھەرێمی کوردستان بکرێنەوە، بۆ ئەو مەبەستەش دۆسیەی تایبەت بە قوربانیانی ئەو ڕووداوە ڕادەستی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی حکومەتی ھەرێم کراوە.
لە ڕاپۆرتێکدا ڕۆژنامەکە ئاشکرایکردووە، سزاکان بانک و کۆمپانیا حکومییەکانی ڕووسیا و ھاوردە بنەڕەتییەکانی ئەو وڵاتە دەکاتە ئامانج.
بە گوێرەی ڕاپۆرتەکە، تاوتوێکردنی ئەو سزایانە لە قۆناغی کۆتاییدایە، کە واشنتۆن بە نیازە بەسەر مۆسکۆیدا بسەپێنێت.
لێپرسراوانی ئیدارەی بایدن ئاشکرایانکردووە، سزا پێشنیازکراوەکانی سەر مۆسکۆ لە چەند دەیەی ڕابردوودا وێنەیان نەبووە، کە بانکە گەورەکانی ڕووسیا و قەرزە سیادییەکان و ھاوردەی کۆمپانیا ئەلکترۆنییە گرنگەکانی ئەو وڵاتە دەکاتە ئامانج.
وتەبێژی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکاش بە ڕۆژنامەکەی ڕاگەیاندووە، لەگەڵ ھاوپەیمانە ئەوروپییەکانیان، کۆمەڵێک سزای قورسیان تاوتوێکردووە و ئامادەیە بۆ سەپاندن بەسەر مۆسکۆدا، ئەگەر ئۆکراین داگیر بکات.
لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا "سەعدی ئەحمەد پیرە" لە بارەی سەرکەوتنی ھێزەکانی سوریای دیموکرات لە حەسەکە ڕایگەیاند، ھیوادارن سەرەتایەکی نوێ بێت بۆ یەکدەنگی و یەکڕیزی ھێزە دیموکراتخوازەکانی سوریا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ھەموو ئەگەر و پێشھاتێکی تر کە مەترسی لەسەر سەقامگیری ناوچەکە دروست بکات.
بە مەبەستی زیاتر ڕاھێنانی مامۆستایان لە بەکارھێنانی تەکنەلۆژیا و پەرەپێدانی تواناکانیان، بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی ھەڵەبجە خولێکی ڕاھینانی بۆ ١٤٦ مامۆستا کردەوە و ١٠ ڕۆژیش بەردەوام دەبێت.
"عوسمان عەلی" بەڕێوەبەری مەشق و ڕاھێنانی پەروەردەی ھەڵەبجە لە لێدوانێکدا بۆ کوردسات نیوز رایگەیاند، لە خولەکەدا مامۆستایان ئاشنا دەکرێن بە ڕێگە نوێیەکانی وانە وتنەوە و بەڕێوەبردنی سیستمی ئۆنلاین لە پرۆسەی پەروەردەدا.
پەیامنێری کوردسات نیوز ڕایگەیاند، ئەمڕۆ فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا دووجار چیای "مەتین"یان لە سنوری قەزای ئامێدی بۆردوومان کردووە.
وتیشی، تا ئێستا زیانەکانی ئەو بۆردوومانە ئاشکرا نەکراوە، بەڵام ترس و دڵەراوکێی زۆری لەلای دانیشتوانی سنورەکە دروستکردووە.
سەنتەری فریاگوزاری خێرا بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، لە ناحیەی عەربەت ئاگر لە ماڵێک کەوتوتەوەو تیمەکانی بەرگری شارستانی ئاگرەکەیان کۆنترۆڵکردوە، بەڵام بەھۆی دوکەڵەوە منداڵێک گیانی لەدەستداوە.
لە ڕاگەیەندراوێکدا نوسینگەی زاملی بڵاویکردەوە، کۆبوونەوەکە لە ئەنجومەنی نوێنەران و بە ئامادەبوونی وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی و سەرۆکی دەستەی دەستپاکی و سەرۆکی دەستەی لێپرسینەوە و دادپەروەری و بریکاری وەزارەتی ناوخۆ بەڕێوەچووە و گفتوگۆ کراوە لەسەر وردبینیکردنی دۆسیەی سەرجەم ئەو کەسانەی خۆیان بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار کاندید کردووە و ژمارەیان ٢٦ کەسە.
وردبینیکردنە پەیوەست بووە بە کۆتوبەندی تاوانکاری کاندیدەکان و ھەڵویستیان لای دەستەی لێپرسینەوە و دادپەروەی و بڕوانامە و دەستپاکییان.
لە ڕاگەیەندراوەکەدا زاملی جەختیکردوەتەوە لە پێویستی پشتبەستن بە بەڵگەنامە و بڕوانامە و ناو و ناوبانگی کاندیدەکان بە شێوەیەکی شەفاف و دورخستنەوەی ھەموو فشارێکی سیاسی کە ڕەنگە بکرێتە سەر لایەنە پەیوەندیدارەکان لە بەجێگەیاندنی ئەرکەکانیان.
لە بەشێکی دیکەی ڕاگەیەندراوەکەدا ھاتووە، ئەنجومەنی نوێنەران پشت دەبەستێت بە ھەموو ئەو ڕێوشوێن و شێوازانەی دیاریکراوە بۆ ھەموو کاندیدەکان، دوور لە ھەر کاریگەریی و خواستێکی ناوخۆیی و دەرەکی.
دوای تێکشکاندی ھێرشی تیرۆریستانی داعش بۆ سەر گرتوخانەی سناعە لە گەڕەکی غوێران لە حەسەکە، ھێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ بە پشتیوانی ھێزەکانی سوریای دیموکرات بەردەوامن لە گەڕان و پشکنین لەناو گرتوخانەکە و گەڕەکانی شاری حەسەکە بۆ دۆزینەوەی شانە نوستووەکانی داعش و پاراستنی ئارامی ناوچەکە.
لە لایەکی ترەوە لە شارۆچکەی شحێل لە خۆرھەڵاتی دێرەزور گروپێک چەکداری نەناسراو بە موشەک ھێرشیان کردوەتە سەر سەربازگەیەکی ھێزەکانی سوریای دیموکرات و شەڕ رویداوە، بەڵام زیانی گیانی نەبووە و دوای ھێرشەکەش شەڕڤانانی ھەسەدە و ھێزەکانی ھاوپەیمانان ئۆپراسیۆنێکی ھاوبەشیان لەو ناوچەیە ئەنجامداوە.
ڕاگەیەندراوێک لەسەر پرسی سەرۆکایەتی کۆماری عێراق:
بەناوی خوای گەورەی میھرەبان
پۆستی سەرۆکایەتی کۆماری عێراق ئیستیحقاقێکی نەتەوەی کوردە و تەنھا مافی لایەنێکی دیاری کراو نییە، پێیمان باش بوو، پێشتر ھەموو لایەنە کوردستانییەکان لەسەر تەنھا یەک کاندید ڕێک بکەوتنایە.
ھیچ لایەنێک مافی ئەوەی نییە بە ناوی کوردەوە ڕێککەوتن لەگەڵ لایەنەکانی عێراق بکات لەسەر ئەو پرسە، یان ھەر پرسێکی دیکە.
ئێمە چاوەڕوانین تاکو کۆتا کۆبوونەوەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بۆ دیاریکردنی سەرۆککۆمار لایەنە کوردییەکان لەسەر یەک کاندید یەکلا ببنەوە و ئەویش دواتر وەک نوێنەری نەتەوەیەک مامەڵە بکات و مافە دەستورییەکانی خەڵکی کوردستان لە ئەجێندای سەرەکی کاراکانی بێت، لەسەروو ھەموویانەوە جێبەجێکردنی ماددەی ١٤٠.
ئەنجومەنی باڵای کۆمەڵی دادگەریی کوردستان
دوای بانگەوازی شورای ھەماھەنگی یەکێتی مامۆستایانی ئێران، مامۆستایانی بەشێکی زۆر لە شارەکانی خۆرھەڵاتی کوردستان و ئێران نەچوونە ھۆڵەکانی خوێندن و خوێندنی ئۆنلاینیشیان راگرت، وەک ناڕەزاییەک بەرامبەر کەمی موچەکانیان و جێبەجێ نەبونی ئەو داواکارییانەی لە چەند مانگی رابردوودا داوایان کردووە.
محەمەد حەبیبی وتەبێژی یەکێتی مامۆستایانی ئێران رایگەیاند، لانیکەم لە ٢٠٠ شار و قەزا و ناحیەی ئێران مانگرتن بەڕێوەچووە و بڕیاریشە لە رۆژانی داھاتوودا بەردەوام بێت.
دوای چەندین جار لە گردبوونەوەی مامۆستایان لە ساڵی ٢٠٢١، کانونی یەکەمی رابردوو پەرلەمانی ئێران پڕۆژەیاسای پلەبەندی مامۆستایانی پەسەند کرد، بەڵام مامۆستایان پێیانوایە پڕۆژەیاساکە کەموکوڕی تێدایە، چونکە بەپێی یەکێک لە بەندەکانی، جێبەجێکردنی پرۆژەیاساکە بەندە بە دابینکردنی بودجە لەلایەن حکومەتی ئێرانەوە.