بەپێی راپۆرتێکی پەرلەمانی ئێران، زیاتر لە ٢٨ ملیۆن کەس لە دانیشتوانی ئێران و رۆژھەڵاتی کوردستان توانای دابینکردنی خۆراک و بژێویی رۆژانەی وەک پێویست نییە.

ناوەندنی توێژینەوەی پەرلەمانی ئێران، راپۆرتی ساڵانەی دۆخی ژیان و گوزەرانی خەڵکی بڵاوکردەوە و لەراپۆرتەکەدا دەرکەوتووە، یەک لەسەر سێی کۆی ٨٥ ملیۆن دانیشتوانی ئەو وڵاتە توانای دابینکردنی پێدوایستییە سەرەکییەکانی ژیانی رۆژانەیان نەبووە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، رێژەی ھەژاریی لە ساڵی رابردوودا ٤٪ زیادیکردووە و گەیشتووەتە زیاتر لە ٣٠٪، ئەوەش بەرزترین رێژەی ھەژارییە کە لە ١٠ ساڵی رابردوودی ئێراندا تۆمارکرابێت.

ھاوکات رۆژنامەی ئیقتیسادی ئێرانی بڵاویکردووەتەوە، لە پێنج ساڵی رابردوودا ھەژاریی لە ئێران و رۆژھەڵاتی کوردستان بەھیچ شێوەیەک کەمینەکردووە و زیاتر لە ٢٨ ملیۆن دانیشتوی ئەو وڵاتە لەژێر ھێلی ھەژارییەوەن.

سزا ئابورییەکانی ئەمریکا و وڵاتانی رۆژئاوا دژی ئێران، وڵاتەکەی روبەڕوی قەیرانی قوڵی داریی کردووەتەوە و ئەوەش کاریگەریی لەسەر بژێوی ژیانی ھاووڵاتیان دروستکردووە، بە جۆرێک لە ١٠ ساڵی رابردوودا بە بەردەوامی رێژەی ھەژاریی لە ئێران بەرزدەبێتەوە.
 

ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا بڵاویكردەوە، دەوڵەتی توركیا ژمارەیەك رۆژنامەنووسی كردووەتە ئامانج، كە ئاسەواری بۆردوومانەكانیان بۆ سەر ناوچەكانی رۆژئاوای كوردستان روماڵ دەكرد. 

نوسینگەی راگەیاندنی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری بڵاویكردەوە، ژمارەیەك رۆژنامەنووس لەكاتی بەجێگەیاندنی ئەركەكانیاندا بۆ روماڵكردنی كاریگەری و ئاسەواری بۆردوومانەكانی توركیا لە عامودا كراونەتە ئامانج، كە ئەوە یەكەمجار نییە و توركیا بەردەوام بە مەبەستی بێدەنگكردنی دەنگی راستی و شاردنەوەی رووداوەكان لە كۆمەڵی نێودەوڵەتی، رۆژنامەنووسان دەكاتە ئامانج.

راشیگەیاند، بەئامانجكردنی رۆژنامەنوسان پێشێلكارییەكی زەقی پەیماننامە و یاسا نێودەوڵەتییەكانە بۆ پاراستنی رۆژنامەنوسان لەو ناوچانەی ئاڵۆزی تێدایە.

ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری هێرشكردنە سەر رۆژنامەنووسانی ئیدانە كرد و داواشی لە رۆژنامەنوسان و میدیاكاران كرد بە ئاگاییەوە روماڵ بكەن و رێكارەكانی خۆپارێزی بگرنەبەر.

بە پاڵپشتی و چاودێری د.لەتیف رەشید سەرۆكکۆمار ، کتێبخانەی یەکێتیی گشتیی ئەدیبان و نوسەران لە عێراق بەناوی ئەدیب و شاعیری کۆچکردو ئەلفرێد سەمعان کرایەوە   .

لە مەراسیمی کردنەوەی کتێبخانەکەدا لە بارەگای یەکێتیی ئەدیبان و نوسەران، سەرۆك کۆمار چاوی بە ئەدیب و نوسەرانی عەرەب کەوت، لە کۆشکی بەغدادیش بە ئامادەبونی ژمارەیەك لە نوسەرانی عێراقی، پێشوازی لێکردن.

سەرۆكکۆمار بەخێرهاتنی لە ئەدیبان و نوسەرانی عەرەب کرد و جەختیکردەوە کە عێراق و عێراقییەکان رێز و پێزانینیان بۆ نوسەرانی وڵاتانی عەرەبی هەیە، ئاماژەیکرد بۆ بایەخی کاراکردنی پەیوەندی نێوان رۆشنبیران، بەشێوەیەك کە رۆڵی رۆشنبیران لە گەشەسەندنی کۆمەڵایەتی و کولتوریدا پەرەپێبدات.

ئاماژەیکرد بە پێویستی چالاککردنی میکانیزمی هاوئاهەنگی و هاریکاری لەگەڵ کتێبخانە و زانکۆ رەسەنە نێودەوڵەتییەکان و فراوانکردنی ئاسۆی هاریکاری لەگەڵیان بۆ ئاڵوگۆڕی شارەزایی زانستی.

هەروەها سەرۆكکۆمار باسی لە پێشهاتەکانی ناوچەکە کرد، بە تایبەتی بە ئامانجگرتنی بەردەوامی کەسانی بێ تاوان لە فەڵەستین و لوبنان. جەختیشیکردەوە لەسەر پاڵپشتی و پشتیوانیی عێراق بۆ براکانی لە بەیروت و غەزە. هەروەها ئاماژەی بەوەشکرد، کە ئەو بارودۆخە و جەنگەکان، کاریگەری نێگەتیڤ دەکەنەسەر رەوتی رۆشنبیری و ئەدەبی.

سەرەتای رێوڕەسمەکە بە لێدانی سرودی نیشتمانی دەستیپێکرد، دواتر سەرۆكکۆمار وتەیەکی پێشکەشکرد و ئاماژەی بەوەدا،  ئێمە گەلێکین هەر لە سەرەتاوە بایەخمان بۆ کتێب و کتێبخانە، بایەخێکی گرنگ بوە لە قۆناغە جۆراوجۆرەکانی شارستانیەت، کە وڵاتەکەمان بە درێژایی مێژوو پێیدا تێپەڕیوە.
 

دوای راگەیەندراوەكەی هێزە سوننەكان، چوارچێوەی هەماهەنگی شیعەكان رایدەگەیەنێت، ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە دانیشتنی داهاتوویدا سەرۆكی ئەنجومەنەكە هەڵدەبژێرێت.

عەلی بەنداوی ئەندامی چوارچێوەی هەماهەنگی رایگەیاند، زۆرینەی پەرلەمانتارانی چوارچێوە و كوتلە سیاسییەكانی دیكە سورن لەسەر یەكلاكردنەوەی پرسی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەران، دەشڵێن رەوشەكە بە ئاڕاستەیەكی دروستدا دەڕوات بۆ یەكلاكردنەوەی ئەو بابەتە. 

وتیشی، رێككەوتن هەیە لەسەر ئاستی هێزە سیاسییەكان تاوەكو كەسێكی نیشتمانی هەڵبژێرن، هیچ ئاستەنگێكی گەورەش لەبەردەم ئەو پرسەدا نەماوە، جەختیشی كردەوە لەوەی لە دانیشتنی داهاتوودا سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەران دەستنیشان دەكرێت. 

ئەو لێدوانەی ئەندامەكەی چوارچێوە دوای ئەوە دێت پێشتر، شەش هێزی سوننی رێككەوتن لەسەر دوو رێگە بۆ پڕكردنەوەی ئەو پۆستە، یەكەمیان پشتیوانیكردنی مەحمود مەشهەدانیە و رێگەی دووەمیش پێشكەشكردنی كاندیدێكی نوێیە.

هێڵی ئاسمانی قەتەر، گەشتەكانی لەگەڵ عیراق و ئێران و لوبنان بۆ كاتێكی نا دیار راگرت.

هێڵی ئاسمانی قەتەر لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەەوە، بەهۆی رەوشی ناجێگیری رۆژهەڵاتی ناوەراستەوە، گەشتە ئاسمانییەكانیان لەگەڵ عیراق و ئێران و لوبنان تا كاتێكی نادیار راگرتووە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، گەشتەكانیشیان لەگەڵ ئوردن تەنها لە سەعاتەكانی رۆژدا ئەنجام دەدرێت و هێڵی ئاسمانی قەتەر بە وردی چاودێری رەوشەكە دەكات بۆ دیاریكردنی كاتی دەستپێكردنەوەی گەشتەكانیان لەگەڵ ئەو وڵاتانەدا.
 

كۆمپانیای مایكـرۆسۆفت رایگەیاند، هاككەرانی ئێران جارێكی تر پێگە ئەلكترۆنیەكانی تایبەت بە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ئەمریكایان كردوەتە ئامانج.

كۆمپانیای مایكرۆسۆفت لە نوسراوێكدا ئاشكرایكردوە، لەگەڵ نزیكبونەوەی وادەی بەرێوەچونی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ئەمریكا، هاككەرانی ئێران سورن لەسەر ئەوەی چاودێری هەڵبژاردنەكە بكەن و جارێكی تر هاككەران كە پەیوەندیان بە سوپای پاسدارانی ئێرانەوە هەیە چەند پێگەیەكی ئەلكترۆنی و میدیای ئەمریكی تایبەت بە هەڵبژاردنەكەیان كردوەتە ئامانج.

لایخۆشیەوە وتەبێژی نێردەی ئێران لە نەتەوەیەكگرتوەكان، رەتیكردەوە وڵاتەكەی هەوڵێكی لەو شێوەیە بدات و ئەو تۆمەتانەشی بێ بنەما ناوبردووە، دوپاتیشیكردەوە ئێران هیچ نیازێكی نیە دەست لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ئەمریكا وەربدات.

پێشتریش چەند جارێك ئێران تۆمەتباركراوە بەوەی هەوڵدەدات دەست لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ئەمریكا وەربدات و ئێرانیش هەمیشە تۆمەتەكانی  رەتكردوەتەوە.

نوێنەری تایبەتی سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان رایگەیاند، عیراق پێگەی سەرەكی خۆی لە ناوچەكە هەیە و پشتیوانی لە هەڵوێستەكانی لە جەنگی غەززە دەكات.

محەمەد حەسەن نوێنەری تایبەتی سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان لە عیراق، رایگەیاند، عیراق وڵاتێكی سەرەكییە لە ناوچەكەدا و پێگەی ناوچەیی و نێودەوڵەتیی خۆی وەرگرتوەتەوە، وتیشی ستایشی پێگەی حكومەت دەكەن بۆ هەوڵەكانی بۆ دامەزراندنی سەقامگیری و باشتركردنی ژێرخانی ئابوری وڵاتەكەی.

راشیگەیاند، عیراق و نەتەوە یەكگرتووەكان پەیوەندیەكی مێژوی و قوڵیان هەیە، بەو پێیەی عیراق یەكێكە لە وڵاتانی ئەندامی دامەزرێنەری رێكخراوی نێودەوڵەتی نەتەوە یەكگرتوەكان، ئاماژەی بەوەشكرد، نەتەوە یەكگرتووەكان پارێزەری عیراق نییە، بەڵام پشتیوانی لە هەوڵویستی عیراق دەكات بۆ داواكردنی ئاگربەست لە غەززە.

توركیا چەندین ناوچەی لە رۆژئاوای كوردستان بۆردوومان كرد، كە بەهۆیەوە چوار كەس شەهید بوون و 15ی دیكەش برینداربوون، مەزڵوم عەبدیش دەڵێت، ئامادەی بۆ بەرگرین.

پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، توركیا وێستگەی سەعیدەی نەوتی لە ترپەسپی و كارگەی غازی سویدیە و چەندین خاڵی دیكەی نەوتی لە ریفی دیریك و دوو ناوەندی ئاسایشی لە قامیشلۆ و وێستگەی كارەبا لە عامودا و ناوەندی هێزەكانی ئاسایش لە كۆبانێ و چەندین شوێنی دیكەی بۆردومان كردووە. هاوكات تۆپخانەیەكی توركیا شاری تەل رەفعەت و شەهبای تۆپباران كردووە، لەگەڵ چەند ناوچەیەك لە ریفی باكوری مەنبەج. 

بەپێی ئەو ئامارانەی خراونەتەڕوو، بەهۆی بۆردومان و تۆپبارانەكانی توركیاوە لەو ناوچانەی رۆژئاوای كوردستان، چوار كەس شەهید بوون و زیاتر لە 15 كەسیش برینداربوون، كە سیانیان ئەندامی هێزی ئاسایشی ناوخۆ "ئاسایش"بوون.

لای خۆشیەوە، مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات رایگەیاند، ناوچەكە بەشێوەیەكی هەڕەمەكی و بەبێ هیچ پاساوێك لەژێر بۆردومانی توركیادایە.

وتیشی، چەندینجار ئامادەییان بۆ دانوستان دەربڕیوە، هێزەكانیشیان ئامادەن بۆ بەرگریكردن لە گەل و خاك.

نوێنەری گشتی مامۆستایانی گرێبەست رایگەیاند، سبەی مامۆستایانی گرێبەست یەکەم مووچەیان لەگەڵ وەزارەتی پەروەردە وەرناگرن و لەچەند رۆژی داھاتوودا دابەشدەکرێت.

عەلی رەئوف نوێنەری گشتی مامۆستایانی گرێبەست بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ھەرچەندە بڕیاربوو سبەی مامۆستایانی گرێبەست یەکەم مووچەیان لەگەڵ وەزارەتی پەروەردە وەربگرن، بەڵام بەھۆی نەبوونی پارەی نەختینە لە بانکەکاندا مووچەی مامۆستایانی گرێبەست دابەشناکرێت.

ئەوەشی خستەڕوو، لەچەند رۆژی داھاتوودا مووچەی مانگی ئەیلولی مامۆستایانی گرێبەست دابەشدەکرێت.

رۆژی ١٧ـی ئەم مانگە نوێنەرانی مامۆستایانی گرێبەست رایانگەیاند، شایستە داراییەکانی مامۆستایانی گرێبەست بووەتە مووچە و مووچەی مانگی ئەیلولی مامۆستایانی گرێبەست لە تەواوی پەروەردەکان لەگەڵ وەزارەتی پەروەردە دابەشدەکرێت، دواتریش پێکەوە شایستەی دارایی مانگی تەمموز و ئابی مامۆستایانی گرێبەست دابەشدەکرێت.

نزیکەی ساڵێک دەبێت ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان لە عێراق بەڕێوەچووە ، ئێستا وەزارەتی دارایی عیراق رازی بووە لیژنەیەک پێکبھێنرێت بۆ خەرجکردنی پارەی کارمەندانی کۆمیسیۆن، کە ھەندێکیان  ١٥٠ ھەندێکی تریان  ٢٥٠ ھەزار دیناریان پێ ئەدرێت.

رێکارەکەشی بەم شێوەیەیە ھەژمارێکی بانکی کاتی و خەرجکردنی پارەی کارمەندانی کۆمیسیۆن بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عیراق.

ئەوەشی خستووەتەڕوو، لیژنەکە لەلایەن بەڕێوەبەری گەنجینەی داراییەوە سەرۆکایەتی دەکرێت و بە ئەندامێتی پارێزگاران و بەڕێوەبەرانی بەشی دارایی و پشکنین و نوێنەری کۆمیسیۆن کاروبارەکانی جێبەجێدەکات. 

ئاماژەی بەوەشداوە، پارەی کارمەندانی کۆمیسیۆن بە ھاوپێچکراوی لەگەڵ لیستی ناوەکانیاندا لەلایەن وەزارەتی دارایی فیدراڵەوە خەرجدەکرێت. 

ھاوکات، جومانە غەلای وتەبێژی کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردنەکانی عیراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند، پارەی ھەر کارمەندێکی کۆمیسیۆن بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان لەنێوان ١٥٠ بۆ ٢٥٠ ھەزار دیناردایە.

ئیران وەڵامی وتەکانی سەرۆک وەزیرانی لوبنان دەداتەوە و دەڵێت دەستوەردانیان لە کاروباری ناوخۆی ئەو وڵاتە نەکردووە، دەشڵێت ئاژانسی وزەی ئەتۆمی ئاگادارکردۆتەوە لە ئەگەر مەترسی ھێرشی ئیسرائیل بۆ پێگە ئەتۆمیەکانی.

ئیسماعیل باقانی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەنوسیدا سەرجەم ئەو تۆمەتانەی رەتکردەوە کەنەجیب میقاتی سەرۆک وەزیرانی لوبنان ئاڕاستەی تارانی کرد، لەبارەی  دەستێوەردان لە کاروباری ناوخۆی لوبنان.

وتیشی وڵاتەکەی ھیچ کاتێک نیەتی ئەوەی نیەو نابێت دەستێوەردن لە ناوخۆی ئەو وڵاتە بکات.

وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران راشیگەیاند، وڵاتەکەی ئاژانسی وزەی ئەتۆمی ئاگادارکردۆتەوە لە مەترسی ئەگەری ھێرشی ئیسرائیل بۆ سەر پێگە ئەتۆمیەکانی تاران. 

ئاماژەی بەوەشکرد، وڵاتەکەی ئامادەیە لەگەڵ ھەر وڵاتێک کە نیازی ھەیە لەشکرکێشیەکی ئیسرائیل لە لوبنان و غەززە بوەستێنێت گفتوگۆبکات.


 

وەزیری کشتوکاڵی عیراق داوای زیادکردنی تواناکان دەکات بۆ سەرخستنی پلانی کشتوکاڵ و زیادکردنی بەرھەمھێنانی گەنم.

عەباس جەبر مالیکی وەزیری کشتوکاڵی عیراق لە راگەیەنراوێکدا داوای زیادکردنی توانا و  ھەوڵەکانی کرد بۆ دەستەبەرکردنی پێداویستییەکانی سەرکەوتنی وەرزی کشتوکاڵی زستانی  ٢٠٢٤ بۆ ٢٠٢٥ بۆ گەشەپێدانی بەروبوومی گەنم، ئەوەش لە رێی ئەنجامدان و تەواوکردنی دابەشکردنی تۆوی گەنم لە سەرتاسەری پارێزگاکان. 

راشیگەیاندوە، لەڕێگەی ئەنجومەنی نیشتمانی تۆوەوە ڕێنماییەکانیان دەرکردووە بۆ پاککردنەوەی تۆوی گەنم بە زووترین کات، بەمەبەستی تەواوکردنی ھەڵمەتەکانی دابەشکردنیان، ھەوڵی زۆریشیان داوە بۆ بەردەوامییدان بە پێشکەشکردنی پاڵپشتی حکومەت بەڕێژەی ٧٠% کە دەبێتە ھۆی گەیشتن بە خودبژێوی و زیادکردنی بەرھەمھێنانی بەرھەمی ستراتیژی گەنم، ھاوشێوەی دوو ساڵی ڕابردوو.
 

جارێکی دیکە، کۆمپانیای لۆفتھانزای ئەڵمانی راگرتنی گەشتە ئاسمانییەکانی بۆ تەلئەبیب تا ١٠ی تشرینی دووەم درێژکردەوە.

کۆمەڵەی فڕۆکەوانی ئەڵمانی "لۆفتھانزا" رایگەیاند، بەھۆی ئاڵۆزتربوونی رەوشەکە لە رۆژھەڵاتی ناوەڕاست، گەشتەکانیان بۆ تەلئەبیب تا ١٠ی تشرینی دووەم درێژکردەوە.

بەھۆی مەترسییە ئەمنییەکان لە رۆژھەڵاتی ناوەڕاست لە ئاکامی جەنگی ئیسرائیل و غەززە و لوبنان، چەندین کۆمپانیای فڕۆکەوانی نێودەوڵەتی دیکە گەشتەکانیان بۆ ناوچەکە ھەڵپەساردووە، یاخود کایەی ئاسمانی ناوچەکە بەکارناھێنن.

نرخی  نەوتی قورسی بەسرە رۆژی ھەینی لەکاتی داخستنی بۆرسە ٤٩ سەنت بەرزبووەوە و ھەر بەرمیلێکی بە ٦٩.٣٩ دۆلار مامەڵەی پێوەکرا، بەوەش لەماوەی ھەفتەی رابردوودا بەڕێژەی ٢.٩٢%. بەرزبووەتەوە.

ھەروەھا نرخی نەوتی خاوی بەسرە بۆ ٧٢.٣٩ دۆلار بەرزبووەوە و بەھەمان شێوە  لەماوەی ھەفتەی رابردوودا بەڕێژەی ٢.٩٢%. بەرزبووەتەوە.

بەرزبوونەوەی نرخی نەوتی بەسرە ھاوکات بوو لەگەڵ بەرزبوونەوەی نرخی نەوت لەسەر ئاستی جیھان، بەھۆی کەمکردنەوەی رێژەی سود لەلایەن ئەمریکا و پاشەکشکەی ئاستی کۆگاکردنی نەوت لەسەر ئاستی جیھان.

ھوشیار عومەر رێکخەری ژووری پەیوەندییە دبلۆماسییەکانی بزوتنەوەی گۆران بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ئەمڕۆ شەممە جڤاتی نیشتمانی بزوتنەوەی گۆڕان کۆدەبێتەوە، بڕیارە لە کۆبونەوەکەدا ژوری یاسایی بزوتنەوەکە،  بەشداریکردنی گۆڕان لە خەلی شەشەمی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان یەکلایی دەکاتەوە.

وتیشی، ھەر لە کۆبونەوەکەدا دیارکردنی  رێکخەری گشتی بزوتنەوەکەش گفتوگۆی لەبارەوە دەکرێت.

ئەوە لە کاتێکدایە لە ئێستادا دانا ئەحمەد مەجید ناوەکەی وەک رێکخەر دراوە بە کۆمیسیۆنی باڵای ھەڵبژاردنەکان و بریکارنامەی بۆ کراوەتەوە، بەڵام ھێشتا بزوتنەوەکە بەڕەسمی ئەو بابەتەی یەکلایی نەکردوەتەوە.

سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی بە وەزارەتی کوردسات نیوزی راگەیاند، بڕیارە سبەینێ ئێوارە وەفدێکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بەسەرۆکایەتی ئومێد سەباح، سەرۆکی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران سەردانی بەغداد بکات، بۆ گفتوگۆکردن لەسەر پرسی موچە و کێشە ھەڵپەسێردراوەکانی نێوان ھەرێم و بەغداد.

وتیشی، لەسەردانەکەدا گفتوگۆ لەسەر موچەی مانگەکانی ئاب و ئەیلول دەکرێت، ئەو تێبینی و دواکارییانەی بەغداد ھەیەتی بۆ چاککردنی کێشەکانی لیستی مووچە چارەسەر دەکرێن.

سەرچاوەکە باسی لەوەشکرد، تائێستا ھیچ وادەیەک بۆ ناردنی پارەی موچەی مانگەکانی هەشت و نۆ لەلایەن بەغدادەوە دیاری نەکراوە، چاوەڕوان دەکرێت ئەگەر وەفدەکە  گەیشتە رێککەوتن پارەکە رەوانە بکرێت.