ھاوسەرۆکی گشتی دەمپارتی رایگەیاند، دەبێت کورد و تورک لەسەر بنەمای دیموکراتی پێکەوە بژین، سەرۆکی گشتی مەھەپەش دەڵێت، خۆشەویستی کورد و تورک بۆ یەکتر ئەرکێکی ئایینی و سیاسیە.

تونجەر باقرخان ھاوسەرۆکی گشتی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان(دەم پارتی) لە کۆنگرەی ئاسایی پارتی سۆسیالیستی بندەستان لە ئەنکەرە رایگەیاند، سیستەمی سەرمایەداری چیتر توانای خۆڕاگری نییە و سەرچاوەی قەیرانەکانی تورکیا و جیھانە.

وتیشی، دەبێت مێژوی کوردان و تورک لەسەر بنەمای دیموکراتی پێکەوە بژین، چونکە کاتێک کورد قازانج دەکات، ھۆکارە بۆ قازانجی تورکیش، دواجار گەلانی تورکیا قازانج دەکات لەو پێکەوەژیانە، چاوەڕانی ئاشتی و چارەسەرییان لەکەس نییە و یەکڕیزیان ھۆکاری چارەسەری دیموکراتیکانەی پرسی کوردە.

ھاوکات دەوڵەت باخچەلی سەرۆکی گشتی مەھەپە لە سیمپۆزیەمێکدا کە لەلایەن وەقفی لێکۆڵینەوەی ستراتیژی زانستە سیاسییەکانی تورک سازکرابوو رایگەیاند، خۆشەویستی کورد و تورک بۆ یەکتر ئەرکێکی ھەم ئایینییە و ھەم سیاسییە، 

وتیشی: لەو باوەڕەدایە ھەموویان دەست لەناو دەستی یەکتر، دەتوانن لە سەدەی نوێی تورکیادا بگەن بە تورکیایەکی بێ تیرۆر و سەرکەوتوو و خاوەنی ئارامی و خۆشگوزەرانی.

 

وەزیری بەرگری ئیسرائیل رایگەیاند، بە شەڕ ناتوانرێت بارمتەکان ئازادبکرێن و پێویستە سازش لەسەر داواکاری رێککەوتنی ئازادکردنیان بکەن.

یواڤ گالانت وەزیری بەرگری ئیسرائیل لە ساڵیادی ھێرشەکەی حەماس بۆ سەر ئیسرائیل رایگەیاند، ناتوانن بە رێگەی سەربازی سەرجەم ئامانجەکان بەدیبێنن و ئەرکێکی ئەخلاقییە کە بارمتەکان بگەڕێننەوە ماڵەکانیان بە سازشکردنی ئازاربەخش ئەو کارە دەکرێت. 

وتیشی، لە باشور حەماس وەکو رێکخراوێکی چەکداریی توانای شەڕی نەماوە و لە باکوریش حزبوڵا لە ھێرشکردن بەردەوامە ھەرچەندە سەرکردەکانی لەناوبراون و ھێزەکانیان تا سنور پاشەکشەیان کردووە و موشەک و چەکەکانیان لەناوبراوە. 

بەپێی ئامارەکانی ئیسرائیل، لەکۆی ٢٥١ بارمتە تا ئێستا ٩٧ کەسیان لە ژیاندا ماون و بەشێکیشیان گیانیان لەدەستداوە و بەشێکیشیان ئازادکراون.
 

روانگەی سوری بۆ مافی مرۆڤ رایگەیاند، لەم مانگەدا ئیسرائیل ٣٨ جار ھێرشیکردووەتەسەر سوریا و بەھۆیەوە، ٧٥ کەس لە مەدەنی و سەربازی کوژراون و برینداربوون، پێنج لە ھێرشەکانیش بۆ سەر دیمەشقی پایتەختی سوریا بووە.

روانگەی سوری بۆ مافی مرۆڤ لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، لە درێژەی ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر پێگەکانی حزبوڵا لە سوریا، لەم مانگەدا ئیسرائیل ٣٨ جار ھێرشیکردووەتەسەر سوریا و پێنج لە ھێرشەکانیش بۆ سەر دیمەشقی پایتەخت بووە.

ئەوەشی خستووەتەڕو، ئیسرائیل لە ھێرشەکانیدا، تیشکی خستووەتەسەر لاوازکردنی توانا سەربازییەکانی حزبوڵا لە سوریا، بە تایبەتی لەو ناوچانەی ھاوسنوورن لەگەڵ لوبنان.

روانگەی سوری ئاماژەی بەوەشداوە، بەھۆی ئەو ھێرشانەی ئیسرائیلەوە بۆ سوریا، ٢٢ کەسی سەربازی کوژراون و ١٧ـی دیکەش برینداربوون، ھاوکات، ١٨ ھاوڵاتی مەدەنی کوژراون و ١٧ـی دیکەش برینداربوون، کە ژن و منداڵیان لەنێویاندا ھەیە.

 

ئەنجومەنی راژە داوا لە وەزارەتی دارایی عیراق دەکات ئامادەکاری بکات بۆ دامەزراندنی زیاتر لە پێنج ھەزار خاوەنی بڕوانامەی باڵا و یەکەمەکانی زانکۆ و پەیمانگاکان.

سەعد لامی وتەبێژی ئەنجومەنی راژەی عیراق رایگەیاند، لە چوارچێوەی دامەزراندن بەپێی پسپۆڕییە جیاوازەکان، ئەنجومەنی راژە لە ھەوڵدایە بەپێی پێویستی وەزارەت و فەمانگە و دامەزراوەکانی حکومەت، زۆرترین دەرچوونی زانکۆ و پەیمانگاکان دابمەزرێندرێن و ئەوەش گۆڕانکاری گەورەی لەسەر سیستمی کارگێڕی دەوڵەت دەبێت.

وتیشی، لەئێستادا ئەنجومەنی راژە بەرەسمی داوای لە وەزارەتی دارایی عیراق کردووە ئامادەکاری بکات بۆ دامەزراندنی پێنج ھەزار و ٥٠٠ خاوەنی بڕوانامەی باڵا و یەکەمەکانی زانکۆ و پەیمانگاکان ئەوانەی کە ھەردوو یاسای ٥٩ و ٦٧ دەیانگرێتەوە بەپێی پسپۆڕییە جیاوازەکان.
 

حکومەتی عیراق لەماوەی دوو ساڵدا زیاتر لە ٦٧٠ نەخۆشخانە و بنکەی تەندروستی و سەنتەری پسپۆڕیی پزیشکیی کردووەتەوە و دروستکردووە.

حکومەتی عیراق لە راگەیەندراوێکدا بەبۆنەی تێپەڕبوونی دوو ساڵ بەسەر کابینەی ئێستای حکومەت بە سەرۆکایەتی محەمەد شیاع سودانی ئامارێکی لەبارەی گرنگیدان بە کەرتی تەندروستی بڵاوکردووەتەوە و ئاماژەی بەوە کردووە، لەماوەی دوو ساڵدا ٦٧٦ نەخۆشخانە و بنکەی تەندروستی و سەنتەری پسپۆڕیی پزیشکیی کراونەتەوە و دروستکراون.

راشیگەیاندووە، ئەو ٦٧٦ نەخۆشخانە و بنکەی تەندروستی و سەنتەری پسپۆڕیی پزیشکییە بریتین لە کردنەوەی ١١ نەخۆشخانەی نوێ، خستنەوەگەڕی ٧٤ نەخۆشخانە، فراوانکردنی ٧٩ نەخۆشخانە، کردنەوەی ١٠١ سەنتەری پسپۆڕیی پزیشکیی، کردنەوە و خستنەوەگەڕ و بنیاتنانی ٢٩٢ سەنتەری چاودێری سەرەتایی، لەگەڵ ٤٩ نەخۆشخانە و ٧٠ سەنتەری تەندروستی کە ئێستا لە قۆناغی جێبەجێکردندان و لە داھاتوویەکی نزیکدا دەکرێنەوە.

 

خامنەیی داوادەکات ھێرشەکەی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران گەورە نەکرێت و ناتەنیاھۆش دەڵێت، لە ھێرشەکەدا زیانی گەورەیان بە توانای بەرگری و بەرھەمھێنانی مووشەکی ئێرانیان گەیاندووە.

عەلی خامنەیی، لە میانی دیدارێکدا لەگەڵ کەسوکاری قوربانیانی ھێرشەکەی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران، رایگەیاند، نابێت ھێرشەکەی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران گەورەبکرێت و بە پێچەوانەشەوە، ھاوکات پێویستە ھەڵەکانی حکومڕانی ئیسرائیل راست بکرێنەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، پێویستە ئیسرائیل لە ھێز و ئیرادەی گەلی ئێران تێبگات و دانبنێت بە تواناکانیاندا دژی ئەو وڵاتە.

ھاوکات، بنیامین ناتەنیاھۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، لەدوایین ھێرشیان بۆ سەر ئێران، زیانی گەورەیان بە توانای بەرگری و بەرھەمھێنانی مووشەکی ئەو گەیاندووە، ھێرشەکەش تەواوی ئامانجەکانی پێکاوە، وتیشی، لەناوبردنی یەحیا سەنواری سەرۆکی حەماس، دەرفەتێکی بۆ ئازادکردنی بارمتەکانی ناو غەززە رەخساندووە و و نابێت لە دەستی بدەن.


 

پۆلیسی سلێمانی دەستگیرکردنی چوار تۆمەتباری بە تۆمەتی دزینی ٢٠٠ ملیۆن دینار و بڕێک زێڕ راگەیاند. 

پۆلیسی سلێمانی لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، دوای ئەوەی ھاووڵاتییەک سکاڵای تۆمارکرد کە لە ماڵەکەی بڕی ٢٠٠ ملیۆن دینارو بڕێک ئاڵتونی لێدزراوە، لێکۆڵینەوە دەستپێکرد و دوای وەرگرتنی رەزامەندی دادوەر توانرا چوار تۆمەتبار لە چەمچەماڵ بدۆزرێنەوە و دەستگیربکرێن و لەکاتی دەستگیرکردنیشیاندا بڕێک دۆلاریشیان پێ بووە.

دەشڵێت، تۆمەتباران لە دایکبووی ١٩٩٧ بۆ ١٩٩٩ بوون و دانیان بە تاوانەکەیاندا ناوە و لە ئێستادا بەپێی ماددەی ٤٤٣ راگیراون و لە ژێر لێکۆڵینەوەدان.

 

سەرۆكی وەزیرانی عیراق و وەزیری نەوت كۆبونەوە و پلانەكانی بەرەو پێشبردنی كەرتی نەوت و گازیان تاوتوێكرد.

بەپێی راگەیەنراوی نوسنگەكەی، محەمەد شیاع سودانی سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق، ئەمڕۆ یەكشەممە پێشوازی لە حەیان عەبدولغەنی وەزیری نەوت و بریكاری وەزارەتی نەوت كرد.

ئەوەشهاتووە، لە دیدارەكەدا سودانی ئاماژەی بە پلانەكانی رابردووی حكومەت كردووە بۆ گەشەپێدانی كەرتەكانی نەوت و غاز، لە چوارچێوەی بەرنامەی حكومەتدا.

باس لەوەشكراوە، سەبارەت بە هاوكاری لەگەڵ گروپی ئۆپێك پڵەسیش جەختكرایەوە لەسەر گرنگی هاوبەشی لەگەڵ وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت، بە ئامانجی پاراستنی سەقامگیری و هاوسەنگی بازاڕەكانی نەوتی جیهان.

حکومەتی هۆنگ کۆنگ لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند کە بەبەردبوویەکی دەیناسۆر لە "دوورگەی بەندەر"ی باکووری رۆژهەڵاتی شارەکە دۆزراوەتەوە، بەپێی توێژینەوەکان دەرکەوتووە کە بەبەردبووەکە دەیناسۆرێکی گەورەیە و مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٦٦ بۆ ١٤٥ملیۆن ساڵ پێش ئێستا.

"بێرنادێت لین"، سکرتێری گەشەپێدانی هۆنگ کۆنگ وتی: لە ساڵی ١٩٧٩، "دورگەی بەندەر" وەکو شوێنێکی گرنگی زانستی دیاریکراوە؛ ئەم دۆزینەوەیەش لەم ناوچەیەدا گرنگە و بەڵگەیەکی نوێیە بۆ توێژینەوەی بەبەردبووەکان لە هۆنگ کۆنگ. 

مایکل پیتمان، یاریدەدەری پرۆفیسۆری زانستەکانی ژیان لە زانکۆی چین لە هۆنگ کۆنگ وتی، دڵخۆشین بەوەی هێشتا هەندێک شت لەسەر زەوی ماوە بتوانین بیدۆزینەوە. 

وتیشی ئەم دۆزینەوەیە تاکە بەبەردبووی سەردەمی دەیناسۆرەکانە کە تا ئێستا لە هۆنگ کۆنگ دۆزرابێتەوە چونکە هەموو ئەوانەی پێشتر دۆزراونەتەوە رووەکی و ئاوی و چەند جۆرێکی ماسی بوون.

پیتمان، ئاماژەی بەوەکرد کە دۆزینەوەی بەبەردبووی دەیناسۆرەکان لە ناوچەکەدا حاڵەتێکی دەگمەنە چونکە تا ئێستا پاشماوەی بەبەردبوو ئێسکە پەیکەرەکان لە باشووری چین نەدۆزراوەتەوە.

وەزارەتی دارایی هەرێم رایگەیاند، ٢٠ی مانگی داهاتوو كۆتا وادەیە بۆ تۆماری بایۆمەتری موچەخۆران و دوای ئەو وادەیە هەر كەسێك تۆماری بایۆمەتری نەبێت موچەكەی لە بەغدادەوە رادەگیرێت.

وەزارەتی دارایی و ئابوری حكومەتی هەرێمی كوردستان لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، بەپێی ئەو رێككەوتنەی لەگەڵ  وەزارەتی دارایی عیراق كراوە پێویستە هەموو موچەخۆر و فەرمانبەر و خانەنشین و خاوەن پێداویستی تایبەت و وارسی شەهیدانەی تائێستا  یو پی ئێنیان نییە و خۆیان لە سیستەمی بایۆمەتری تۆمار نەكردووە پێویستە تا ٢٠ی ١١ خۆیان تۆمار بكەن. 

دەشڵێت، خۆتۆماركردن لە سیستەمی بایۆمەتی هەموو ئەو و مووچەخۆرانەش دەگرێتە كە بەهۆكاری جیاواز لەدەرەوەی وڵاتن، یان لە مۆڵەتی بێ مووچە و خوێندندان.

وتیشی، هەر كەسێك موچەخۆری حكومەتی هەرێم بێت و تا ٢٠ی ١١ كۆدی بایۆمەتری نەبێت، ئەوا لەلایەن وەزارەتی دارایی عیراقەوە موچەكەی رادەگیرێت و خۆی بەرپرسیار دەبێت.
 

بۆ دەنگدان لەسەر سێ پرۆژە یاسای گرنگ، ئەمرۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق كۆدەبێتەوە.

پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، كۆبونەوەكە سەعات یەكی نیوەرۆی ئەمڕۆ دەست پێدەكات، بڕگەی یەكەمی كۆبونەوەكەش دەنگدانە لەسەر پرۆژە یاسای گەراندنەوەی خاوەندارێتی زەوی لە ناوچە كێشە لەسەرەكان بۆ خاوەنەكانیان كە پرۆژە یاساكە لەلایەن فراكسیۆنە كوردستانیەكانەوە پێشكەش كراوە، بڕگەی دووەمیش دەنگدانە لەسەر پرۆژە یاسای هەمواری یاسای باری كەسێتی كە لەلایەن شیعەوە پێشكەشكراوە و برگەی سێیەمیش دەنگدانە لەسەر پرۆژە یاسای لێبوردنی گشتی سوننەكان.

ئەو سێ پرۆژە یاسایە زۆرترین مشتومڕیان لەسەرە، بۆیە فراكسیۆنەكانی شیعە و سوننە و كوردیش، بە گرنگییەوە لە دانیشتنەكە دەڕوانن و لە هەوڵدان ئەو سێ پرۆژەیاسایە رێككەوتنی سیاسی لەسەر بكرێت و تێپەڕێنرێت.
 

وەزارەتی دارایی ھەرێم لیستی موچە مانگی ١٠ی بە ئەلیکترۆنی رەوانەی بەغداد کرد، بڕیارە سبەینێش لیستەکە بە دەستی رادەست بکات.

سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی ھەرێم بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوای چارەسەرکردنی کێشە ھونەرییەکانی لیستی مووچەی مووچەخۆرانی ھەرێم، ئەمڕۆ لیستی موچەی مانگی ١٠ بە ئەلیکترۆنی رەوانەی وەزارەتی دارایی بەغداد کراوە.

وتیشی، سبەینێ نوێنەری وەزارەتی دارایی ھەرێم، لیستی موچەی مانگی ١٠ بەدەستی لە لایەن دەگەیەنێتە وەزارەتی دارایی فیدراڵ.
 

راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عیراق گەیشتە هەولێر و لەگەڵ وەزیری ناوخۆی حكومەتی هەرێم كۆبوەوە.

نووسینگەی راگەیاندنی قاسم ئەعرەجی راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی لە راگەیەندراوێکدا دەڵێت، لەژێر ڕێنمایی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكان، قاسم عەرەجی سەردانی هەولێری كردووە.

بەپێی میدیا عیراقیەكان، سەردانەكە هاوكاتە لەگەڵ پەرەسەندنی ئۆپراسیۆنە سەربازییەكانی توركیا لەناو خاكی هەرێم.

چوارشەممەی رابردو محەمەد شیاع سودانی لەگەڵ ئەنجومەنی وزاری ئاسایشی نیشتمانی بۆ تاوتوێكردنی دۆخی ئەمنی كەرتی سنوری نێوان عیراق و توركیا كۆبوەوە، بەتایبەت دوای هێرشە چەكدارییەكەی ئەنكەرە لەلایەن پەكەكەوە.

لە بەرانبەریشدا فڕۆكەكانی توركیا هێرشەكانیان بۆسەر خاكی هەرێم زیادكردووە بەتایبەت لە ناوچەكانی خواكورك، چیای گارە، قەندیل و شنگال.

وەزیری بەرگری ئەمریكا هۆشداری دەداتە ئێران لە وەڵامدانەوەی هێرشەكەی ئیسرائیل و پشتگیری واشنتۆنیش بۆ پاراستنی ئاسایشی ئیسرائیل دووپاتدەكاتەوە.

بەپێی راگەیەندراوێكی وەزارەتی بەرگری ئەمریكا، لوید ئۆستن پەیوەندییەكی تەلەفۆنی لەگەڵ یوئاف گالانت ئەنجامداوە و تێیدا هێرشەكانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران تاوتوێكراوە. ئۆستن پابەندبونی ئەمریكای بە پاراستنی ئاسایشی ئیسرائیل دواپاتكردوەتەوە و رایگەیاندوە تەلئەبیب مافی خۆیەتی بەرگری لە خۆی بكات، هەروەها

 هۆشداری داوەتە ئێران لە وەڵامدانەوەی هێرشەكەی ئیسرائیل و رایگەیاندووە، نابێت تاران هەڵەی وەڵامدانەوەی هێرشەكە ئەنجام بدات.

 

حزبوڵای لوبنان داوا لە دانیشتوانی زیاتر لە 20 كۆمەڵگەی نیشتەجێبوونی ئیسرائیل دەكات دەستبەجێ ماڵەكانیان چۆڵ بكەن.

حزبوڵا لە گرتەیەكی ڤیدیۆییدا رایگەیاندووە، ئەو ناوچانە لە نیشتەجێبونەوە گۆڕاون بۆ ناوچەی سەربازی و جێگیربوونی هێزەكانی ئیسرائیل كە لێیانەوە هێرش دەكرێتە سەر لوبنان.

جەخت لەوەشدەكاتەوە، ئەو ناوچانە دەبنە ئامانجی هێزی ئاسمانی و مووشەكی حزبوڵا بۆ لەمەودوا.

ئەوەش لەكاتێكدایە رۆژانە سوپای ئیسرائیل دانیشتوانی باشوری لوبنان ئاگاداردەكاتەوە بۆ چۆڵكردنی شوێنەكانیان پێش ئەنجامدانی هێرشە ئاسمانییەكان بۆسەریان، حزبوڵاش بەردەوامە لە بۆردومانكردنی ناوچە سنورییەكانی ئیسرائیل.

عەلی خامنەیی، ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران ئەكاونتێك بە زمانی عیبری بۆ ئیسرائیلییەكان دروستدەكات و یەكەم پەیامیشی تێدا بڵاوكردەوە.

دوابەدوای هێرشە ئاسمانییەكانی ئیسرائیل بۆ سەر وڵاتەكەی، عەلی خامنەیی لەسەر پلاتفۆرمی ئێكس ئەكاونتێكی بە زمانی عیبری داناو لە یەكەم پەیامیدا بە زمانی عیبری نوسی، بە ناوی خودای میهرەبان.

ڕێبەری باڵای ئێران خاوەنی كۆمەڵێك ئەكاونتی فەرمییە لەسەر ئێكس بە زمانە جیاوازەكان، لەوانەش فارسی، عەرەبی، ئینگلیزی و پێشتریش بە زمانی عیبری تویتێكی كردبوو و پەیامی ئاراستەی ئیسرائیل كردبوو.

پەیامەكەی خامنەیی هاوكاتە لەگەڵ هەڕەشە بەردەوامەكانی هەردوو وڵات بۆ سەر ئاسایش و سەقامگیری یەكتر بەتایبەت دوای شەڕی حزبوڵا و ئیسرائیل و هێرشەكەی تەلئەبیب بۆسەر تاران و چەند شارێكی ئێران لە شەوی ٢٦ی ئەم مانگەدا.