خانمی یەکەمی عیراق پێشوازی لە سەرۆکی کۆمەڵەی جادی لوبنان کرد و جەختی لەسەر گرنگی داڕشتنی ستراتیژێکی گشتگیر بۆ کەمکردنەوەی دیاردەی بڵاوبوونەوەی ماددەی سڕکەر کردەوە.

ئەمڕۆ چوارشەممە 29-1-2025 لە کۆشکی سەلام  لە بەغداد شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق، پێشوازیکرد لە جۆزێف حەوات سەرۆکی کۆمەڵەی جادی لوبنان کە ''رێکخراوێکی گەنجانی دژ بە ماددەی سڕکەرە''، خانمی یەکەمی عیراق جەختیکردەوە، لەسەر پێویستی داڕشتنی ستراتیژێکی هەمەلایەنە بۆ سنووردارکردنی بڵاوبوونەوەی ماددەی سڕکەر، لە وڵاتانی ناوچەکە وەک بەڵایەک کە سنورەکان ناناسێت، هەروەها بنبڕکردنی کاریگەرییەکانی لەسەر شێواندنی تاک و کۆمەڵ.

لە دیدارەکەدا کە شلێر سەردار بەڕێوەبەری پرۆگرامی ڕێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان و فاتیمە رازی بەڕێوەبەری نووسینگەی رێکخراوەکە لە بەغداد ئامادەیبوون، باس لە میکانیزمی هەماهەنگی و هاریکاری نێوان عیراق و لوبنان لە بواری بەرەنگاربوونەوەی ماددە سڕکەر کرا کە  هەڕەشەیەکی گەورەیە بۆ سەر کۆمەڵ.

هاوکات شاناز ئیبراهیم ئەحمەد ئاماژەی بە کاریگەریی خراپی ماددەی هۆشبەر لە ژیانی تاک کرد، کە کاریگەری بۆ سەر هەموو کۆمەڵ دروست دەکات، ئەمەش ئاماژەیە بۆ گرنگی دەستپێکردنی هەڵمەتی هۆشیاری و پەروەردە بۆ هەموو تەمەنێک بەتایبەت منداڵان، سەبارەت بە دۆخی مرۆیی و ئابووری و کۆمەڵایەتی و تەندروستی و مەترسیی ئەمنی، هەروەها چۆنیەتی خۆپاراستن و چارەسەرکردن و بەهێزکردنی رۆڵی یاسا.

نوێنەری ڕێکخراوی منداڵپارێز لە کوردستان روونکردنەوەیەکی لەبارەی ئەو هەوڵانەی رێکخراوەکە باسکرد ، بەتایبەتی لە چوارچێوەی بەرنامەی پەرەپێدانی تواناکانی گەنجان و هۆشیارکردنەوەی خەڵک لە مەترسییەکانی مادەی سڕکەر.

هەر لە کۆبوونەوەکەدا باس لەو دەستپێشخەرییانە کرا کە بۆ رووبەرووبوونەوەی ئەم بەڵایە پێشکەش کران بە دامەزراندنی سەنتەری نوێ بۆ چارەسەری ئالوودەبوون و چاکسازی و ڕاهێنانی کادیران لە عێراق، هەروەها کردنەوەی یەکەم کتێبخانەی تایبەت بە توێژینەوەی زانستی لەسەر ئالوودەبوون بە سەرپەرشتی خانمی یەکەم.

لە بەرامبەردا جۆزێف حەوات ئاماژەی بەوەدا کە بەرەنگاربوونەوەی ماددەی سڕکەر پێویستی بەوەیە هەمووان پێکەوە کاربکەن بۆ ڕزگارکردنی کۆمەڵ لەم بەڵا مەترسیدارە، ئاماژەی بەوەشکرد، بە هەوڵ و بەرنامەکانی رێکخراوەکەی لە پەرەپێدانی هۆشیاری کۆمەڵ بۆ سنوردارکردنی دیاردەی بڵاوبوونەوەی ئەو ماددانە.

ئیدارەی نوێی سوریا، سەركەوتنی شۆڕشی سوریای راگەیاند و ئەحمەد شەرعی بە سەرۆك كۆماری سوریا بۆ قۆناغی راگوزەر دیاریكرد.

حەسەن عەبدولغەنی، وتەبێژی ئیدارەی سوریا لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ئەحمەد شەرع ئەركەكەكانی وەك سەرۆك كۆماری عەرەبی سوریا رادەپەڕێنێت و نوێنەرایەتی سوریا دەكات لە كۆڕ و كۆڕبەندە نێودەوڵەتییەكان، هاوكات ناوبراو راسپێردراوە بۆ پێكهێنانی ئەنجومەنێكی یاسادانانی كاتی لە سوریا.

ئەحمەد شەرع لە وتارێکدا بە بۆنەی "سەرکەوتنی شۆڕشی سوریا" رایگەیاند: کاری لە پێشینەمان پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییەیە کە لە دەسەڵاتدا دروستبووە، هەروەها پارێزگاری کردن لە ئاشتی و پێکهێنانی دامودەزگای دەوڵەت لە پێشینەی کارەکانمان دەبێت.

ئیدارەی سوریا بڕیاریدا، كاركردن بە دەستووری ساڵی 2012 و یاسا نائاساییەكان هەڵبوەشێنێتەوە، هەروەها بڕیاریدا لەسەر هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی گەل و سەرجەم لیژنە پەیوەندیدارەكانی، بڕیاریشیدا بە هەڵوەشاندنەوەی  حزبی بەعس و بنیادنەوەی لەژێر ناوێكی تر و هاوكات گەڕاندنەوەی سەرجەم سەروەت و سامانی ئەو حزبە بۆ سوریا.

هەروەها، ئیدارەی سوریا رۆژی 8ـی مانگی 12ـ بە رۆژێكی نیشتمانی دیاریكرد و بڕیاریدا، بە هەڵوەشاندنەوە سوپا و دەزگا ئەمنییەكان و سەرجەم گروپە چەكدارەكانی رژێمی پێشوو و یەكخستنەوەیان لەریزی سوپایەكی نیشتمانی.

ئیدارەی سوریا لە كۆتاییشدا، هەڵوەشاندنەوەی سەرجەم گروپە چەكدارەكان و ئۆرگانە سیاسی و مەدەنییە شۆڕشگێڕەكان راگەیاند، لەنێویشیاندا دەستەی تەحریر شام.

ژمارەیەك پەرلەمانتاری ئەوروپا داوا لە كۆمسیۆنی یەكێتی ئەوروپا دەكەن، پشتیوانی لە خۆبەڕێوەبەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا بكات، لەبەرئەوەی خۆبەڕێوەبەری مۆدێلێكی گرنگە بۆ ئایندەی سوریا و تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

لە دژی هێرشەكانی توركیا بۆسەر باكور و رۆژهەڵاتی سوریا، 21 پەرلەمانتاری ئەوروپا نامەیەكیان ئاراستەی كایا كاڵاس جێگری سەرۆكی كۆمیسیۆنی یەكێتی ئەوروپا دەكەن و تیایدا نیگەرانییەكانیان لەبارەی سوریا و ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا خستووەتەڕوو و رایانگەیاندووە، ئێستا كاتی بڕیاردانە لەبارەی داهاتووی سوریا، خۆبەڕێوەبەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریاش، كە مۆدێلێكی ئاشتیخواز و فرە كلتورە، لە ژێر هێرشی بەردەوامی توركیادایە و پێویستە پشتگیری لەو كۆمەڵگە دیموكراتیە بكرێت و فشار لە توركیاش بكات هێرشەكانی رابگرێت.

لە بەشێكی تری نامەكەدا هاتووە، بە هیوان یەكێتی ئەوروپا لە بەرانبەر ئەو دەستوەردانە دەرەكییە مەترسیدارە، پشتگیری لەو پێشكەوتنە نموونەییانە بكات كە بە پێشەنگایەتی سورییەكان لە باكور و ڕۆژهەڵاتی سوریا هاتووەتەدی و مۆدێلێكی گرنگە بۆ ئایندەی سوریا و تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عیراق دەڵێت، پێداگرن لەسەر بەكارنەهێنانی خاكی عیراق بۆ هێرشكردنەسەر وڵاتانی دراوسێ.

قاسم ئەعرەجی راوێژكاری ئاسایشی نەتەوەیی عیراق، لە پەراوێزی كۆبوونەوەی لیژنەی باڵای جێبەجێكردنی رێككەوتنی ئەمنی نێوان عیراق و ئێران رایگەیاند، حكومەتی عیراق پێداگرە لەسەر بەكارنهێنانی خاكی وڵاتەكەی بۆ هێرشكردنەسەر وڵاتانی دراوسێ.

وتیشی، پێویستە ئەو كێشە و ئاستەنگانەی لەبەردەم جێبەجێكردنی رێككەوتنی ئەمنی هەردوو وڵات هەن، چارەسەر بكرێن و كارەكانیش بۆ جێبەجێكردنی سەرجەم بڕگەكانی رێككەوتنەكە خێراتر بكرێن.

رۆژی 19-3- 2023، بە ئامادەبوونی قاسم ئەعرەجی راوێژكاری ئاسایشی نەتەوەیی عیراق و عەلی شەمخانی سكرتێری ئەو كاتەی ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران، لە بەغداد رێككەوتنی ئەمنیی نێوان هەردوو وڵات ئیمزاكرا و لیژنەیەكی باڵای ئەمنیش لەنێوان هەردوولا بۆ جێبەجێكردنی رێككەوتنەكە پێكهێنرا.

د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق ئەمڕۆ چوارشەممە 29 ی کانوونی دووەمی 2025، سەردانی قاوەخانەی شابەندەری لە شەقامی موتەنەبی بەغدا کرد و سەرەخۆشی لە بنەماڵەی کۆچکردوو حاجی محەمەد ئەلخەشالی خاوەنی قاوەخانەکە کرد کە کەسایەتییەکی ناسراوی کۆمەڵایەتی و کەلەپووری بوو.

 سەرۆک کۆمار ستایشی ڕۆڵی خوالێخۆشبووی کرد لە پاراستنی کەلەپووری بەغدادی پایتەخت، چونکە قاوەخانەکە جێگەیەکی کلتوری و ئەدەبی جیاواز بوو بۆ سەرجەم نەوەکان کە بایەخ بە دیمەنی کەلتوری و ئەدەبی و رۆشنبیری دەدەن. 

د.لەتیف رەشید پێویستی پاراستنی ئەم شوێنەی دوپاتکردەوە کە یارمەتیدەرە بۆ بەدۆکیۆمێنتکردنی یادەوەری عێراقی و بەردەوامیدانی.

لای خۆیانەوە بنەماڵەی کۆچکردوو سوپاسگوزاری زۆریان بۆ سەردانەکەی سەرۆک کۆمار دەربڕی، وەک ئاماژەیەکی گرنگ بۆ رێزلێنان لە خوالێخۆشبوو و بەرزنرخاندنی رۆڵەکەی، هەروەک سوپاسی بەڕێزیانیان کرد بۆ پشتیوانی بەردەوامی بۆ دامەزراوە و چالاکییە ڕۆشنبیرییەکان.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکوەزیران پێشوازیکرد لە دانیێل روبنستین، کاربەڕێکەری باڵیۆزخانەی ئەمریکا و لە کۆبوونەوەی نێوانیاندا تاوتوێی چەند پرسێکی جێی بایەخی هەردوولا کرا.

لە تەوەرێکی کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆ  چوارشەمە 29-1-2025 بەڕێوەچوو، باس لە دوا هەنگاوەکان بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێم کرا. لەمبارەیەوە جێگری سەرۆکوەزیران ئاماژەی بە کۆبوونەوەکانی نێوان لایەنە سیاسییەکان و بە تایبەتیش لەنێوان یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان کرد و روونیکردەوە هەموو هەوڵێک دەدەن بۆ ئەوەی حکومەتی داهاتوو حکومەتێکی کارا و یەکگرتوو و بەهێزبێت و لەسەر بنەمای هاوبەشیی راستەقینە بەڕێوەبچێت تا بتوانێت لە ئاست بەدیهێنانی چاوەڕوانییەکانی هاووڵاتییانی هەرێمدا بێت.

لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆکرا لەبارەی دواگۆڕانکارییە سیاسی و ئەمنییەکانی عێراق و ناوچەکە و جەختکرایەوە لەسەر بەهێزترکردنی هەماهەنگییەکانی نێوان هێزە ئەمنییەکانی کوردستان و هێزەکانی هاوپەیمانان بۆ رووبەڕووبوونەوەی مەترسییەکانی تیرۆر.

کێشەکانی نێوان هەرێم بەغدا سەبارەت بە پرسی مووچە تاوەکو ئێستا چارەسەر نەرکراوە و بریکاری پێشووتری وەزارتی دارایی عیراقیش دەڵیت: خەریکە موچەی ساڵی 2025ی فەرمانبەرانی هەرێم کێشەی بۆ دروست دەکرێت.

فازڵ نەبی بریکاری پێشووتری وەزارەتی دارایی عیراق لە میانی بەشداریکردنی لە گەشتی هەواڵەکانی ئابووری کوردسات نیوز رایگەیاند: چارەنووسی موچەی فەرمانبەرن پەیوەستە بە سەردانی وەفدەکەی هەرێم کە بڕیارە سەردانی بەغداد بکەن، جەختیشیکردەوە؛ نابێت هەرێم لەسەر پرسی موچە و بودجە هیچ بیانوویەک بۆ عیراق بهێڵێتەوە.

فازیل نەبی وتیشی: وەفدی سیاسی باڵای هەرێم بۆ پرسی موچە سەردانی بەغداد نەکات، کێشەکان چارەسەر نابن.

بریکاری پێشووتری وەزارەتی دارایی عیراق ئاماژەی بەوەشکرد: یاسای بودجەی عیراق کێشەیە بۆ هەرێمی کوردستان، بۆیە ئەو وەفدەی کە سەردانی بەغداد دەکات، پێویستە خوێندنەوەی وردی بۆ پرسە داراییەکان لە عیراق هەبێت.

سوپای ئۆکراین رایگەیاند، لە سەرەتای دەستپێکردنی جەنگ لەگەڵ هێزەکانی روسیا لە مانگی شوباتی سالێ 2022 نزیکەی یەک ملیۆن سەربازی روسی کوژراون.

بەپێی راگەیەنراوێک کە لەلایەن ئەرکانی گشتیی هێزە چەکدارەکانی ئۆکراین و ئاژانسی هەواڵی نیشتمانی ئۆکراینیا "ئۆکرینفۆرم" بڵاویکردووەتەوە، "ژمارەی کوژراو و برینداری سەربازی روسیا لە سەرەتای دەستپێکردنی شەڕ لە مانگی شوباتی 2022وە بۆ نزیکەی 834 هەزار و 670 سەرباز بەرزبووەتەوە، لەو ژمارەیەش هەزار و 670 سەرباز لە ماوەی 24 سەعاتی رابردوودا کوژراون و برینداربوون".

ئاماژەی بەوەشکردوە، لە سەرەتای جەنگەوە هێزەکانی ئۆکراین 9 هەزار و 886 تانکیان لەناوبردووە،  هاوکات 20 هەزار و 597 زرێپۆش و 22 هەزار و 395 سیستمی تۆپخانە تێکشکێنراون.

لە ڕاگەیەنراوەکەدا ئەوەش خراوەتەڕوو، 369 فڕۆکە و 331  کۆپتەری جەنگی و 23 هەزار و 456 فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لەناوبراون.

خانمی یەکەمی عیراق لەگەڵ رێکخراوی یونسکۆ لە عیراق کۆبووەوە و جەختی لەوەکردەوە کە پێویستە پەلە بکرێت لە خێراکردنی رێکارەکان بۆئەوەی ئامێدی بخرێتە ناو لیستی کەلەپوری جیهانییەوە.

ئەمڕۆ چوارشەممە، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق لە کۆشکی سەلامی بەغدا پێشوازی کرد لە پاولۆ فۆنتانی بەڕێوەبەری نووسینگەی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەروەردە و کەلتوور و زانست 'یونسکۆ' لە عیراق، تیایدا خانمی یەکەم پشتیوانی و پێزانینی خۆی بۆ هەوڵەکان و کارەکانی رێکخراوەکە که له عیراق بەڕێوەدەچێت دەربڕی، بەتایبەتی له بوارەکانی پەروەرده و پڕۆژەکانی پەیوەندیدار به پاراستنی کەلتورەکان.

لە کۆبوونەوەکەدا شاناز ئیبراهیم ئەحمەد جەختی لەسەر پێویستی خێراکردنی کارەکان کردەوە بۆ دانانی شاری مێژوویی ئامێدی لە لیستی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کەلەپووری جیهانی 'یونسکۆ'، چونکە شارێکی مێژوویی دێرینە و دەکەوێتە نزیک ناوچە سنوورییەکانی عیراق و مەترسی لەناوچوونی لەسەرە و پێویستە وەک بەشێکی گرنگ لە شوێنەوارە مێژووییەکان بپارێزرێت.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد ئاماژەی بەوەکرد، شاری ئامێدی پایتەختی میرنشینی بەهدینانی کوردی بووە و ژمارەیەک مۆنۆمێنتی سەردەمی ئاشووری تێدایە، شوێنەوارەکانی سەردەمی عەرەبی ئیسلامی تێدایە کە بە دەستنووسی عەرەبی کوفی نووسراون، هەروەها شوێنەوارەکانی وەک قوتابخانەی شوێنەواری قەبهان و کڵێسایەکی کۆنی تێدایە، جگە لە قەڵای ئامێدی کە دەکەوێتە باکوری رۆژئاوای شارەکە.

لای خۆیەوە بەڕێز فۆنتانی سوپاس و پێزانینی خۆی دەربڕی بۆ پەرۆشی خانمی یەکەم بۆ قوڵکردنەوەی پەیوەندی و هاوکاری لەگەڵ یونسکۆ و روونکردنەوەی چۆنیەتی بەرەوپێشچوون بۆ چوونە ناو شاری ئامێدی لە پارێزگای دهۆک لە لیستی کەلەپووری جیهانی و پێویستی سەردانی پسپۆڕانی رێکخراوەکە بۆ هەڵسەنگاندنی شوێنەوارەکە و شیکردنەوەی وردی سروشتی ناوچەکە.

سەرەڕای ئەوەی خواستی ئەمریکا بۆ ناردنی خەڵکی غەززە بۆ ئوردون و میسڕ ناڕەزایەتی لێکەوتەوە، جارێکی دیکە دۆناڵد تڕەمپ رایگەیاند، بۆچوونی لەبارەی ئەو پرسەوە نەگۆڕاوە.

لەکاتی گەڕانەوەی دۆناڵد تڕەمپی سەرۆکی ئەمریکا لە میامییەوە بۆ واشنتن، لەناو فڕۆکەکەیدا وەڵامی رۆژنامەنووسانی دایەوە و باسی لەوەکرد، ''بۆچوونم لەبارەی ناردنی خەڵکی غەززە بۆ ئوردون و میسڕ نەگۆڕاوە. دەمەوێت ئەوان بتوانن لە ناوچەیەکدا بەبێ ئاژاوە و توندوتیژی بژین".

باسی لەوەشکرد، کاتێک تەماشای کەرتی غەززە دەکەیت، دەبینیت ئەوێ ساڵانێکی زۆر وەک جەهەنەم وابووە، ماوەیەکی زۆرە توندوتیژی لەو ناوچەیەدا باڵادەستە.

وتیشی، "دەمەوێت ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ببینم". راشیگەیاند، ئەوان بەڕای من دەتوانن دەستەبەری ئەوە بکەن خەڵکەکان لەو شوێنانەدا بژین کە زۆر ئارامتر و ئاسوودەترن.

ئەمەش دوای ئەوە دێت، رۆژی 26ی ئەم مانگە، دۆناڵد تڕەمپ رایگەیاند، لەرێگای ئوردون و میسڕەوە دانیشتووانی غەززە دەگوازنەوە، وتیشی، "غەززە پاکدەکەینەوە".

ئەو لێدوانەی دۆناڵد تڕەمپیش ناڕەزایەتی بەدوای خۆیدا هێنا و شەوی رابردووش نەتەوە یەکگرتووەکان رایگەیاند، دژی ئەو بڕیارەن.

قائیمقامییەتی پێنجوێن هاووڵاتیانی ئاگادار کردووەتەوە، سبەینێ لە سنووری پێنجوێن دەست بە دابەشکردنی نەوتەکەی عیراق دەکەن.

قائیمقامییەتی قەزای پێنجوێن رایگەیاندووە، سبەینێ پێنجشەممە، لە هەردوو ناحیەی گەرمک و ناڵپارێز، یەکەم کاروانی نەوتی سپی کە لە بەغداوە نێردراوە بەسەر هاوڵاتیانی سنوورەکەدا دابەشی دەکەن.

ئەوەش هاتووە، بە کارتی سوتەمەنی پێنجوێن کۆدی- 283 نەوتەکە دەدرێت بەهاوڵاتیان.

ئاماژەی بەوەشکردووە، بۆ یەک بەرمیل نەوتی 200 لیتری 60 هەزار دینار لە هاووڵاتیان وەردەگیرێت و نەوتەکەش بە چەند قۆناغێک دابەشدەکرێت.

قائیمقامییەتی پێنجوێن داواش لە هاووڵاتیان دەکات، بەرمیلی نەوتەکانیان لە گەڕەکەکانی خۆیاندا ریز بکەن و پێویست ناکات بچنە گەڕەکەکانی دیکە.

دەشڵێت، دابەشکردنی نەوتەکە لە گەڕەکی 'بەرکێو'ـەوە دەستپێدەکات و بەرەو ناو گەڕەکەکانی دیکەی پێنجوێن و ناحیەی گەرمک و ناڵپارێز و نەوتەکە بە چەند قۆناغێک دابەشدەکرێت.

قائیمقامییەتی پێنجوێن ئەوەشی خستووەتە روو، هەر هاووڵاتییەک کارتی نەوتەکەی نەخوێنرایەوە، پێویستە سەردانی قائیمقامییەتی پێنجوێن بکات بۆ چارەسەری گرفتەکەی.

ماوەی چەند رۆژێکە سەرمایەکی وشک ناوچە جیاوازەکانی هەرێمی گرتووەتەوە؛ کەشناسیی هەرێمیش پێشبینییەکانی بۆ ئەمڕۆ و سبەی بڵاوکردووەتەوە و بەپێی پێشبینییەکان، وەکەسەرما بەردەوام دەبێت. 

کەشناسیی هەرێم رایگەیاندووە، ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاسمان ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت و لە ناوچە شاخاوییەکان نیمچەهەور دەبێت، پلەکانی گەرماش نزیک دەبنەوە لە تۆمارکراوەکانى دوێنێ.

ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەی پێنجشەممە، ئاسمان بەگشتى ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت، لە ناوچە شاخاوییەکان نیمچەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما کەمێک بەرز دەبنەوە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :

هەولێر: 19 پلەى سیلیزى

سلێمانی: 15 پلەى سیلیزى

دهۆک: 17 پلەى سیلیزى

کەرکوک: 20 پلەى سیلیزى

زاخۆ: 17 پلەى سیلیزى

هەڵەبجە: 16  پلەى سیلیزى

حاجی ئۆمەران: 1  پلەى سیلیزى

سۆران: 15 پلەى سیلیزى

گەرمیان: 20 پلەى سیلیزى

نەتەوە یەکگرتووەکان دژی راگواستنی خەڵکی غەززە بۆ ئوردون و میسڕ ناڕەزایەتی دەربڕی و رایگەیاند، دژی ئەو بڕیارەن.

ماتیۆ سالتمارش وتەبێژی کۆمیسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند، نەتەوە یەکگرتووەکان دژی هەرچەشنە گواستنەوەیەکی زۆرەملێی دانیشووانی غەززەیە.

ئاماژەی بەوەشکرد، "نەتەوە یەکگرتووەکان دژی هەر بیرۆکەیەکە کە ببێتە هۆی کۆچی زۆرەملێی خەڵک، یان بابەتێکی هاوشێوەی کە پەیوەندیدارە بە پرسی مافەکانی مرۆڤەوە".

ئەمەش دوای ئەوە دێت، رۆژی 26ی ئەم مانگە، دۆناڵد تڕەمپی سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، لەرێگای ئوردون و میسڕەوە دانیشتووانی غەززە دەگوازنەوە، وتیشی، "غەززە پاکدەکەینەوە".

لە دوو رۆژی هێرشەكانی توركیا بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان و ناوچەكانی باكوری سوریا 48 هاووڵاتی مەدەنی شەهید و برینداربون هەسەدەش رایدەگەیەنێت بێدەنگیی نێودەوڵەتی لە ئاست تاوانەكانی توركیا مایەی شەرمەزارییە.

ناوەندی راگەیاندنی هێزەكانی سوریای دیموكرات هەسەدە بڵاوی كردوەتەوە، تەنها لە دوو رۆژی هێرشی فڕۆكە بێفڕۆكەوانەكان و تۆپبارانەكانی توركیادا، ژمارەیەكی زۆر لە هاووڵاتییانی مەدەنیی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا شەهید و برینداربوون.

تۆپبارانەكانی 27ی مانگی توركیا بۆسەر گوندەكانی رۆژهەڵاتی شارۆچكەی عەین عیسا چوار شەهیدی لێكەوتوەتەوە كە دوانیان منداڵ بوون.

توركیا رۆژی سێشەممە 28ی مانگیش تۆپبارانی گوندەكانی هەرەمل و زیرگانی لە كانتۆنی جزیرە لە رۆژئاوای كوردستان كرد و بەهۆیەوە منداڵێك و دوو كەس شەهیدبوون و 9 كەسی دیكەش برینداربوون.

سەرەڕای ئەو تۆپبارانانە، فرۆكە بێفڕۆكەوانەكانی توركیا ناو بازاڕی شارۆچكەی سرین-یان بۆردومان كرد و 12 شەهید و 20 برینداری لێكەوتەوە.

هەسەدە بە راگەیەنراوێك جەختی لەوەكردوەتەوە كە تاوان و كۆمەڵكوژیی هاووڵاتیان لەلایەن توركیا بە وێنە تۆمار كراون و بێدەنگیی نێودەوڵەتیش لە ئاستی تاوانەكانی توركیا مایەی شەرمەزارییە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بانگێشتی سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دەکات بۆ کۆشکی سپی.

ئەمڕۆ نووسینگەی سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل بڵاویکردەوە، بنیامین ناتانیاهۆ، بانگهێشتنامەیەکی لەلایەن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە پێگەیشتووە، بۆ ئەوەی رۆژی 4ی شوبات سەردانی کۆشکی سپی بکات.

لە بەیاننامەکەدا هاتووە، "ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، یەکەم سەرکردەی بیانییە کە لە خولی دووەمی سەرۆکایەتیی ترەمپدا بانگهێشتی کۆشکی سپی بکرێت".

ئەمەش لەدوای رێککەوتننامەی ئاگربەست دێت لە کەرتی غەززە  کە رۆژی 20ی ئەم مانگە کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە.
 

بۆ یەكەمجار لەدوای رووخانی رژێمی بەشار ئەسەد، وەفدێكی باڵای روسیا گەیشتە سوریا، بۆ پێداچوونەوە بە پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو وڵات، لەسەرجەم بوار و ئاستەكاندا.

میدیاكانی روسیا بڵاویانكردەوە، وەفدەكە بە سەرۆكایەتی  میخائیل بوگدانۆڤ جێگری وەزیری دەرەوەی روسیا و ئەلیكساندەر لاڤرینیتڤ نێردەی تایبەتی سەرۆكی روسیا بۆ سوریا لە دیمەشقە، بڕیارە لەسەر چەند پرسێك لەگەڵ لێپرسراوانی ئیدارەی نوێی سوریا گفتوگۆ بكەن لەنێویاندا، ئەحمەد شەرع. 

ئەوەشیان خستووەتەڕوو، پێداچوونەوە بە پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو وڵات لەسەر بنەمای بەرژەوەندییە هاوبەشەكان، بەشێكی گفتوگۆكانی وەفدەكە دەبێت لە دیمەشق. .

تائێستا میدیاكانی سوریا، زانیارییان لەسەر سەردانی ئەو وەفدە روسییە بڵاونەكردووەتەوە، بەڵام پێشتر، جێگری وەزیری دەرەوەی روسیا رایگەیاندبوو، مۆسكۆ لەگەڵ سەربەخۆیی و یەكپارچەیی خاكی سوریایە و بۆ ئەو مەبەستەش، لەگەڵ ئیدارەی نوێی ئەو وڵاتە لە گفتوگۆدان

رۆژی 8-12-2024، رژێمی بەشار ئەسەد لە سوریا لەسەر دەستی دەستەی تەحریر شام رووخاو و بەشار ئەسەد دیمەشقی بەجێهێشت و خۆی گەیاندە مۆسكۆی پایتەختی روسیا.