هەواڵەکان
وەزیری دەرەوەی ئێران رایدەگەیەنێت، هەرگیز لەرێی هێرش و بۆردومانەوە پیتاندنی یۆرانیۆم كۆتایی نایەت.
عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ تۆڕی سی بی ئێس رایگەیاند، ئێران ئەو زیانانە قەرەبوو دەكاتەوە كە بەهۆی بۆردومانەكانی ئیسرائیل و ئەمریكاوە بەریكەوتووە، وتیشی، ناكرێت لە رێی بۆردومانەوە تەكنەلۆژیا و زانستی پیتاندنی یۆرانیۆم لەناوببرێت.
عراقچی ئاماژەی بەوەشكرد، لەگەڵ ئەوەی گومانی هەیە بەمنزیكانە دانوستان لەگەڵ ئەمریكا دەستپێبكاتەوە، بەڵام هەرگیز دەرگای دیپلۆماسیەت داناخەن.
پێشتریش عەلی خامنەیی رابەری باڵای ئێران رایگەیاندبوو، چاوەڕوانكردنی خۆبەدەستەوەدانی ئێران كارێكی بێبەهایە و مایەی گاڵتەجاڕییە، وتیشی، ئەمریكا لە هێرشەكانیدا بۆسەر ئێران هیچ دەستكەوتێكی نەبووە و لە بەرامبەریشدا ئێران گورزێكی توندی لە ئەمریكا وەشاند.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، لە کاتی بەشداریکردنی لە گفتوگۆی گشتی چوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی دارایی بۆ گەشەپێدان کە لەسیڤیلیای ئیسپانیا بەڕێوەچوو، بەیاننامەی گروپی 77 و چینی پێشکەش کرد و تێیدا جەختی لەسەر گرنگی بەستنی کۆنفرانس لەم قۆناغە هەستیارەدا کردەوە کە جیهان پێیدا تێدەپەڕێت و ئاماژەی بەوەدا کە گروپی 77 و چین پێشوازی لە پەسەندکردنی بەڵگەنامەی ئەنجامەکانی ئەم کۆنفرانسە دەکەن.
لە بەیاننامەکەدا سەرۆک کۆمار جەختی لەسەر پشتیوانی گروپەکە بۆ بەڵگەنامەکە کردەوە وەک چوارچێوەیەکی هاوسەنگ و بنیاتنەر و پێشبینیکەر کە رەنگدانەوەی خواستی چڕکردنەوەی هەوڵەکان بۆ کۆکردنەوەی دارایی بێت بۆ گەشەپێدانی بەردەوام بەتایبەتی بۆ بەرژەوەندی وڵاتانی تازە گەشەسەندوو.
دەقی بەیاننامەی گروپی 77 و چین کە لەلایەن د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراقەوە خوێندرایەوە.
بەڕێز سەرۆک......
خۆشحاڵم کە بەناوی گروپی 77 و چینەوە قسە دەکەم.
سەرەتا دەمەوێت سوپاسی دڵسۆزی خۆم بۆ حکومەت و گەلی شانشینی ئیسپانیا دەرببڕم بۆ میوانداریکردنی ئەم کۆنفرانسە مێژووییە لە سیڤیلیا و ئەو میواندارییەی پێشکەشی وەفدەکانمانیان کرد.
شەرەفێکی گەورەیە کە لێرە کۆبووینەوە بۆ نوێکردنەوەی پابەندبوونمان بە فرە لایەنی و هاوبەشی جیهانی، بەتایبەتی لەسەر ئەم بابەتە سەرەکییەی دابینکردنی سەرچاوەی دارایی بۆ پەرەپێدانی بەردەوام.
جەنابی سەرۆک
ئێمە لە گروپی٧٧ و چین لە ڕێگەی ئێوەوە سوپاس و پێزانینی خۆمان ئاراستەی کۆمیتەی ئامادەکاری و سازکارانی بەڵگەنامەی ئەنجامەکان دەکەین بۆ سەرکردایەتی و دانایی لەم پرۆسە ئاڵۆز و گرنگەدا.
هەروەها هەوڵەکانیان بەرز دەنرخێنین بۆ دڵنیابوون لەوەی ئەم پرۆسەیە بە تەواوی گشتگیر و شەفاف بمێنێتەوە.
بەڕێز سەرۆک
ئەم کۆنفرانسە لە کاتێکی گرنگی ئەجێندای گەشەپێدانی جیهانیدا بەڕێوە دەچێت. کەمتر لە پێنج ساڵ ماوە بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام ، جیهان هێشتا زۆر دوورە لە گەیشتن بەو ئەجێندایەی کە لە ساڵی 2015 داڕێژراوە ،بۆشایی دارایی بەردەوام فراوانتر دەبێت و ئەو تەحەدایانەی ڕووبەڕووی وڵاتانی باشوور دەبنەوە ئاڵۆزتر و بەیەکەوە گرێدراوتر و بەپەلەتر دەبن و پێویستی بە وەڵامدانەوەی نێودەوڵەتی هەماهەنگی و ئیرادەی سیاسی نوێیە.
لەم چوارچێوەیەدا، گروپی ٧٧ و چین پێشوازی لە پەسەندکردنی بەڵگەنامەی ئەنجامەکانی ئەم کۆنفرانسە دەکەن کە ئێمە بە هەنگاوێکی گرنگی دەزانیین بۆ بوژاندنەوەی هاوبەشی جیهانی بۆ گەشەپێدان.
ئێمە پشتگیری ئەم بەڵگەنامەیە دەکەین وەک چوارچێوەیەکی هاوسەنگ و بنیاتنەر و سەرپەرشتیکار کە ڕەنگدانەوەی خواستی کۆمەڵەکەمانە بۆ چڕکردنەوەی هەوڵەکانمان بۆ کۆکردنەوەی دارایی بۆ گەشەپێدانی بەردەوام بەتایبەتی بۆ وڵاتانی گەشەسەندوو.
گرووپەکە ئەم بەڵگەنامەیە بە دووپاتکردنەوەی پابەندبوونی هاوبەشمان بە فرەلایەنی، هاوسۆزی و هاوکاری دەبینێت.
ئەم جۆرە بەڵگەنامەیە دەبێت بنەمایەک بێت بۆ چارەسەرکردنی ناهاوسەنگیەکانی پێکهاتەیی لە سیستەمی دارایی و ئابووری جیهانیدا و دڵنیابوون لەوەی کە دەنگی وڵاتانی گەشەسەندوو بە شێوەیەکی کاریگەر دەبیسترێت و پێداویستی و ئەولەویەتەکانیان بە مانای چارەسەر دەکرێت.
بەڕێز سەرۆک ..
ئێمە لەگروپی ٧٧ و چین جەخت دەکەینەوە لە سەرخستنی ناوەندێتی لە نیوان باکورو باشور بەو پێیەی بەردی گۆشەی هەماهەنگیە لە هاریکاری گەشەپیدانی نێودەولەتی ، جەخت دەکەینەوە لەسەر پێویستی جێبەجێکردنی هەموو پابەندییەکانی پەیوەست بە یارمەتی پەرەپێدانی فەرمی و دابینکردنی دارایی پێویست، پێشبینیکراو، لەکاتی خۆیدا و ئاسانکاری بۆ وڵاتانی گەشەسەندوو دەکەین.
لەهەمان کاتدا جەخت دەکەینەوە لەسەر گرنگی هەماهەنگی نێوان ولاتانی باشور بە شێوەی تەواوکاری نەک ئەلتەرناتیڤ بۆ هاریکاری باکورو باشور .
پابەندین بە هەماهەنگی بنەمای هەماهەنگی و ڕیزگرتنی بەرامبەر دور لە سەپاندنی مەرج .
هەروەها تیشک دەخەینە سەر پێویستی بەهێزکردنی بەگەڕخستنی سەرچاوە ناوخۆییەکان کە پێویستە ژینگەیەکی ئابووری نێودەوڵەتی گونجاو و ئامرازی جێبەجێکردنی کاریگەر پاڵپشتی بکرێت.
سیستەمی باجی جیهانی باشتر بکەین و قەبارەی وەبەرهێنانی راستەوخۆی بیانی لە وڵاتانی گەشەسەندوو زیاد بکەین و تێچووی ناردنی پارە کەم بکەینەوە و سەرچاوە تایبەتەکان ئاراستە بکەین بەرەو گەشەپێدانی بەردەوام چاکسازی بکەین لە پێکهاتەی دارایی جیهانی چاکسازی بکەین و نوێنەرایەتی دادپەروەرانەی وڵاتانی گەشەسەندوو لە دامەزراوە داراییە نێودەوڵەتییەکاندا دەستەبەر بکەین و هەموو ڕێوشوێنەکانی ئابووری و دارایی و بازرگانی یەک لایەنە بەسەر وڵاتانی گەشەسەندوودا نەهێڵرێت و دەستگەیشتن بە سەرچاوە داراییەکان فراوان بکرێت. تەکنەلۆژیا، بنیاتنانی توانا و دارایی درێژخایەن بڕەخسێنرێ .
بەڕێز سەرۆک...
سەرەڕای ئەو کەموکورتییانەی کە لەوانەیە هەبن، ئێمە لەو باوەڕەداین کە ڕێککەوتنی ئیشبیلیا بنەمایەکی زۆر باشە بۆ دابینکردنی جۆریەتی و قەبارەی پارەی پێویست بۆ خێراکردنی گەشەپێدانی بەردەوام.
پێویستە ئێمە تەرکیز لەسەر ئەوانە بکەین کە لە دواوە ماونەتەوە و پابەند بین بە پابەندبوونمان بە بەجێنەهێشتنی هیچ کەس و وڵاتێک، چونکە شکستی هیچ یەکێک لە ئێمە لە بەدیهێنانی ئەجێندای کارەکە شکستی هەموومانە.
بۆیە بۆ بەرەوپێشچوون، ئێمە لە قۆناغی داهاتوودا ناچارین دڵنیابین لە جێبەجێکردنی کاریگەری ئەو بەڵێنانەی لەم بەڵگەنامەیەدا جێبەجێمان کردووە. هەروەها دەبێت ڕۆڵی نەتەوە یەکگرتووەکان لە پرۆسەی بەدواداچوون و پێداچوونەوە بەهێز بکەین بۆ ئەوەی دڵنیایی بدەین کە سەرمایەی گەشەپێدان ئەجێندای فرەلایەنی و گشتگیرانە دەمێنێتەوە .
بەڕێز سەرۆک....
با ئەم کۆنفرانسە بقۆزینەوە لە نوێکردنەوەی پابەندبوونمان بە فرەلایەنی وەک ڕێگایەک بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام تا ساڵی 2030 ، ئەو تەحەدایانەی ڕووبەڕووی جیهان دەبنەوە سنووری نیشتیمانی ناناسێنن و هیچ وڵاتێک ناتوانێت گەشەپێدانی بەردەوام بەدەست بهێنێت، بەڵکو پێویستی بە دیدێکی هاوبەش، کاری بەکۆمەڵ و هاوکاری جیهانی هەیە.
با بەڵێنەکان بکەینە کردار و دووپاتی بکەینەوە کە نابێت هیچ وڵاتێک و هیچ کەسێک پشتگوێ بخرێت.
با پێکەوە کار بکەین بۆ گەشەپێدانی تەلارێکی دارایی جیهانی دادپەروەرانە کە خزمەت بە بەرژەوەندیی هەمووان بکات نەک بەشێکی .
گروپی ٧٧ و چین لە ئامادەگی تەواو داین لەگەڵ سەرجەم هابەشەکانمان بۆ گرەنتی کردنی سەرچاوەی دارایی لەپێناو گەشەپیدان کە ببێتە داینەمۆی راستەقینە بۆ گەشەپێدان و پێشکەوتن .
سوپاستان دەکەم
ساڵانە لەگەڵ سەری ساڵی نوێدا حکومەتی هەرێم رۆژمێری رەسمی ساڵەکە دیاری دەکات و لە رۆژمێرەکەدا رۆژانی بۆنە و پشووە رەسمییەکان رێکدەخات.
بەپێی رۆژمێری رەسمی حکومەتی هەرێم بۆ ساڵی 2025، مانگی حەوت دوو رۆژ پشووی تێدایە.
یەکەم پشووی رەسمی مانگی حەوت لە رۆژی 5ی مانگەکەدا دەبێت بەبۆنەی رۆژی عاشوراوە، بەڵام بەر رۆژی شەممە دەکەوێت، کە ئەو رۆژە هەر خۆی دەوامی رەسمی لە ناوەندە حکومییەکان و بەشێکی ناوەندە تایبەتەکاندا نییە.
دووەم پشووی رەسمیش لە رۆژی 14ی مانگ، دووشەممەدا دەبێت بەبۆنەی یادی شۆڕشی 14ی تەمموزی ساڵی 1958.
شۆڕشی 14ی تەمموزی ساڵی 1958 ئەو شۆڕشە بوو کە تیایدا کۆتایی بە حوکمی پاشایەتی هێنرا لە عیراقدا.
پۆلیسی سلێمانی ئاگادارییەکی بڵاوکردووەتەوە و داوا لە کەسوکاری ئەو هاووڵاتیە دەکات، کە 10 رۆژ بەر لە ئێستا ئۆتۆمبێل لێیدا و بەهۆیەوە گیانی لەدەستدا، پەیوەندی بکەن بە بنکەی پۆلیسی سەرچنارەوە.
پۆلیسی سلێمانی رایگەیاندووە، هاووڵاتییەکە لە رەگەزی نێرە و تەمەنی لەنێوان 45 بۆ 50 ساڵدا دەبێت.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو کەسە هیچ جۆرە بەڵگەنامە و ناسنامەیەکی پێ نییە، تەنها ئەوەندە نەبێت چەند تاتۆیەک بە جەستەوەیەتی و نوسراوە "دیلان".
رۆژی 20ی ئەم مانگە پۆلیسی سلێمانی رایگەیاند، هاووڵاتییەک لەبەردەم شەقامی پارێزگای سلێمانیدا ئۆتۆمبێل لێیداوە و بەهۆیەوە گیانی لەدەستداوە.
بەپێی راگەیەنراوەکەی پۆلیس تەرمی ئەو کەسە لە پەیمانگەی پزیشکی دادی سلێمانییە و داواش لە کەسوکاری دەکات پەیوەندی بکەن بە بنکەی پۆلیسی سەرچنارەوە.
کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، پلەکانی گەرما زیاتر لە شەش پلەی سیلیزی نزم دەبنەوە.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ دووشەممە، ئاسمان ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت، لە ناوچە شاخاوییەکان نیمچەهەور دەبێت لەگەڵ بوونى تۆزێکى سوک لە هەوادا، لە کاتەکانی دوای نیوەڕۆوە ئەگەری چالاکبوونی خێرایی با هەیە تاوەکو کاتەکانی ئێوارە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەمڕۆ خێرایی با زیاد دەکات و بەگشتی لەنێوان 15 بۆ 25 کیلۆمەتر دەبێت لە سەعاتێکدا، هەندێک جاریش دەگاتە سەروو 30 کیلۆمەتر.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسیی، ئەمڕۆ پلەکانی گەرما 4 بۆ 5 پلەی سیلیزی دادەبەزن.
ئەوەش هاتووە، سبەینێ سێشەممە، ئاسمان ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت، لەگەڵ بەرزبوونەوەى تۆزوخۆڵ لە کاتەکانی بەیانی زوو لە زۆربەی ناوچەکان، پاشان بۆ کاتەکانی نیوەڕۆ کاریگەرییەکەی لاواز دەبێت.
پلەکانی گەرمای سبەینێ بە هەمان شێوەی ئەمڕۆ 1 بۆ 3 پلەی سیلیزی دادەبەزن.
پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بۆ سبەینێ بەمجۆرە دەبن:
هەولێر : 38 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 35 پلەی سیلیزی
دهۆک : 36 پلەی سیلیزی
کەرکوک : 38 پلەی سیلیزی
زاخۆ : 37 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە :35 پلەی سیلیزی
سۆران : 35 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : 27 پلەی سیلیزی
گەرمیان :39 پلەی سیلیزی
باڵیۆزی ئێران لە نەتەوە یەكگرتووەكان دەڵێت، رەوشەكە بۆ دەستپێكردنەوەی دانوستان لەگەڵ ئەمریكا گونجاو نییە.
ئەمیر سەعید ئیرەوانی باڵیۆزی ئێران لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ تۆڕی "سی بی ئێس"ی هەواڵی ئەمریكا وتی، ئەگەر ئەمریكا بیەوێت مەرجیان بەسەردا بسەپێنێت، ئەنجامدانی دانوستان ئەستەمە، لە ئێستاشدا رەوشەكە گونجاو نییە بۆ دەستپێكردنەوەی هیچ جۆرە دانوستانێك.
ئەو دیپلۆماتكارە ئێرانییە رەتیشیكردەوە، وڵاتەكەی هیچ جۆرە هەڕەشەیەكی ئاڕاستەی رافایل گروسی بەڕێوەبەری ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم و لێكۆڵەرەوانی ئاژانسەكە كردبێت.
ئەمیر سەعید ئیرەوانی باڵیۆزی ئێران جەختیشیكردەوە، ئێران دەستبەرداری مافی خۆی لە پیتاندنی یۆرانیۆم بۆ مەبەستی ئاشتی نابێت.
سەرۆک کۆماری عیراق و خانمی یەکەم لە ئیسپانیا و لە میانی بەشداریکردن لە چوارەم کۆنفرانسی نێودەوڵەتی دارایی بۆ گەشەپێدان؛ چاویان بە پاشا و شاژنی ئیسپانیا کەوت و لەبارەی چەند پرسێکەوە گفتوگۆیان کرد.
لە میانەی ئاهەنگی پێشوازیکردنی وەفدەکانی بەشداربووی چوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی دارایی بۆ گەشەپێدان، د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق و شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق لە سیڤیلیا لەگەڵ پاشا فیلیپی شەشەم و شاژن لێسیای هاوسەری کۆبوونەوە.
سەرۆک کۆمار و خانمی یەکەم ستایشی هەڵوێستی ئیسپانیایان کرد لە پشتیوانیکردن لە دۆزی دادپەروەرانەی گەلی فەلەستین و کۆتاییهێنان بە شەڕ و بەدیهێنانی مافی چارەی خۆنووسین.
لە کۆبوونەوەکەدا سەرۆک کۆمار جەختی لە پەرۆشی خۆی بۆ پێشخستنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات کردەوە و پیشخستنی هاریکاری بە شێوەیەک کە خزمەت بە بەرژەوەندی هاوبەشی هەردوولا بکات، هیواشی خواست، کۆنفرانسەکە راسپاردەیەک بەرهەم بهێنێت کە خزمەت بە خواستەکانی گەلان بکات بۆ گەیشتن بە ئاسایش و سەقامگیری و پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش بەهەماهەنگی دەزگای دژە تیرۆری عیراق لەڕووبەڕووبوونەوەیەکدا توانیان "ئامر قاطعى سلێمان بەگ لەگەڵ دوو تیرۆریستی هاوەڵی" بکوژن.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئاسایشی سلێمانی راگەیەندراوێکی بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت، بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش دوای کۆکرنەوەی زانیاری و بەدواداچوونی وردی سەلمێنراو و زانیاری هەواڵگری رۆژی 29ـی 6ـی 2025، بە فەرمانی دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش، دوای دەستنیشان کردنی شوێنی حەشارەگە و مانەوەی تیرۆریستان، بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش بەهەماهەنگی دەزگای دژە تیرۆری عیراق، ئۆپراسیۆنێکی هاوبەشیان لەناوچەی پەڵکانە و تاوێرکەوە ئەنجامدا.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، "لە ڕووبەڕووبوونەوەیەکی دەستەویەخە، توانرا 'ئامر قاطعى سلێمان بەگ لەگەڵ دوو تیرۆریستی هاوەڵی' لەناوببرێت بەناوەکانی؛ تیرۆریست ئەیمەن جۆرج ئەحمەد ئەلعوبێدی کە نازناوی (ئادەم)ـە و ئامر قاطعى سلێمان بەگ بووە، هەروەها تیرۆیست (حسێن عەلی خەڵەف حەبیب ئەلمەفرەجی) نازناوی (ابو عەزرا)یە و چەکداری گرووپەکە بووە و تیرۆریست (یەعقوب) نازناوی (ئەبو جابان ئیرانی بووە) سەربڕ و گوازەرەوەی تیرۆریستان بووە".
هەروەها لە چالاکییەکەدا بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش، شوێنی مانەوە و مۆڵگەی تیرۆریستانیان خاپوور کرد.
سەرۆک کۆمار بەشداری لەچوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی دارایی بۆ گەشەپێدان له سڤیلیای وڵاتی ئیسپانیا دەکات
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق و شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەم، ئەمڕۆ یەکشەممە 29ـی 6ـی 2025، گەیشتنە ئیسپانیا بەمەبەستی بەشداریکردن لە چوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی دارایی بۆ گەشەپێدان کە لە شاری سیڤیلیای ئیسپانیا بەڕێوەدەچێت، جیگای ئاماژەیە ژمارەیەک راوێژکار و بەرپرسی حکومی یاوەری دەکەن.
لەلایەکی دیکەوە رۆژی 9ـی 6ـی 2025، سەرۆک کۆمار و خانمی یەکەمی عیراق، لە رۆژانی 9 تا 13ـی 6ـی 2025 بەشدارییان له سێھەمین کۆنفرانسی نەتەوە یەکگرتووەکان لەسەر ئۆقیانووسەکان کرد کە لە فەرەنسا بەڕێوەچوو.
لە فەرەنسا، سەرۆک کۆمار سەرۆکایەتی لوتکەی دەلتای جیهانی کرد، هەروەها سەرۆک کۆماری عیراق و سەرۆکی فەرەنسا کۆبوونەوە و لە کۆبوونەوەکەدا د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق ئاماژەی بە گرنگی هەماهەنگی و کاری هاوبەش کرد بۆ پتەوکردنی ئاشتی و سەقامگیری لە ناوچەکەدا.
کەناڵی 12ـی ئیسرائیلی بڵاویکردەوە لە دوای بەشداریکردنی چەند بەرپرسێکی باڵا لە کۆبوونەوەیەکی ئەمنیدا و پەیامی ترەمپ، دادگایی کردنی هەفتەی داهاتووی ناتانیاهۆ هەڵوەشایەوە.
دوای ئەوەی ترەمپ دۆسیەکەی بە رێککەوتنی غەززەوە بەستەوە، دادوەرەکان رێککەوتن لەسەر دواخستنی دادگاییکردنی نەتانیاهۆ بۆ ماوەی هەفتەیەک.
ناتانیاهۆ لە دادگادا پێشتر داوای دواخستنی دۆسیەکەی کردبوو، بەڵام رەتکرابووەوە، ئەمڕۆ جارێکیتر لەو بارەیەوە کۆبوونەوە و بڕیاری دواخستنی دۆسییەکە درا، بۆ ئەمەش وتی؛ پرسە دبلۆماسیەکان و کێشە ناوچەییەکان پێویستان بە کاتی زیاترە.
هاوکات، ئەمشەو ترەمپ هەڕەشەی بڕینی هاوکارییە سەربازییەکانی کرد بۆ ئیسرائیل، لە ئەگەری دادگایی کردنی ناتانیاهۆ.
میدیاکانی ئیسرائیل بڵاویانکردەوە، لەسەر داوای ناتانیاهۆ سەرۆکی هەواڵگری موساد لە کۆبوونەوە باڵاکەدا بەشداربووە و راپۆرتێکی لەسەر بارودۆخی گشتی ئیسرائیل و رۆژهەڵآتی ناوەڕاست پێشکەش بە دادوەرەکان کردووە.
بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆ شۆفێران لە مەترسییەکانی بەجێهێشتنی کەل و پەلی جۆراوجۆر لەناو ئوتومبیلەکانیاندا ئاگادار دەکاتەوە.
شارەزایان رایان گەیاندووە کە لە کاتی گەرمای هاویندا، یەکەمین کارێک کە شۆفێرەکان ئەیکەن لە دوای سەرکەوتن بۆ سەر ئوتومبیلەکانیان کردنەوەی سیستەمی ساردکەرەوەیە. بەڵام ئەگەر ئوتومبیلەکە بۆ ماوەی رۆژێک لە بەردەم خۆردا رابگیرێت، ئەو گەرمایە دەتوانێت زیانی گەورە بە هەموو ئەو شتانە بگەیەنێت کە لەناویدان.
پلەی گەرمی دەگاتە چەند؟
بەپێی لێکۆڵینەوەی زانکۆی ستانفۆردی ئەمریکی بەشی دەرمانسازی:
- ئەگەر پلەی گەرمی دەرەوە 16پلەی سەدی بێت ناو ئوتومبێل دەگاتە 38 پلەی سەدی
- ئەگەر پلەی گەرمی دەرەوە 30 پلەی سەدی بێت ناو ئوتومبێل دەگاتە60 پلەی سەدی
توێژەرەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە پلەی گەرمی لەماوەی30 خولەکدا بەتەواوەتی بەرز دەبێتەوە لە کاتی پارک کردنی ئوتومبیلەکان.
هۆکاری گەرم بوونی ئۆتۆمبێل:
کاتێک تیشکی خۆر دەچێتە ناو ئوتومبیلەکەوە و دەست دەکات بە گەرم کردنی بەشەکانی ناوەوەی وەک داشبۆرد و کوشنەکان، ئەم بەشانە گەرمی دەردەدەنەوە. بەهۆی داخستنی جامەکانەوە، ئەو گەرمایە ناتوانێت بچێتە دەرەوە و کۆدەبێتەوە.
هۆشداری و رێنمایی هاتووچۆی سلێمانی بۆ شۆفێران:
بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆ جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە بەجێهێشتنی منداڵ و ئاژەڵە ماڵییەکان لەناو ئۆتۆمبێلدا لە کاتی گەرمادا دەتوانێت ببێتە هۆی کارەساتێکی نەخوازراو.
هەروەها ئاماژەیان بەوە کردووە کە شتی ترمان هەیە کە رەنگە شۆفێرەکان کەمتر ئاگاداریبن و دەکرێت زیانیان پێبگات لەناو ئوتومبیلەکانماندا بەهۆی گەرماوە.
دەسەڵاتی دادوەری عیراق كاندیدێكی نوێی بۆ پۆستی سەرۆكی دادگای باڵای فیدراڵی پێشكەش كرد.
میدیاكانی عیراق بڵاویانكردەوە، دەسەڵاتی داوەری عیراق، مونزر ئیبراهیم حسێن جێگیری سەرۆكی دادگای پێداچوونەوەی بۆ پۆستی سەرۆكی دادگای فیدراڵی كاندید كردووە.
راشیگەیاند، دوای كۆبوونەوەی لیژنەیەك لە دادگای فیدراڵی عیراق، بڕیار دراوە بە پەسەندكردن و رەوانەكردنی سەرۆكی ئێستای دادگای فیدراڵی، دادوەر جاسم محمد عەبود، بۆ خانەنشینبوون بە هۆكاری تەندروستی.
ئاماژەی بەوەشكراوە، لە ئێستادا داوا لە سەرۆكایەتی كۆمار كراوە بۆ دەركردنی مەرسومی سەرۆكایەتی بۆ دەستنیشانكردنی جێگیری سەرۆكی دادگای پێداچوونەوە وەك سەرۆكی دادگای فیدراڵی، بۆ ئەوەی وڵاتەكە نەكەوێتە بۆشایی یاساییەوە.
ئەو رێكارانەی دەسەڵاتی دادوەری عیراق لە كاتێكدایە، كە پێشتر بەهۆی فشاری حكومەت لەسەر ئەندامانی ئەنجومەنی دادگای باڵای فیدراڵی لەبارەی كەیسی خور عەبدوڵاوە، نۆ ئەندامی ئەو ئەنجومەنە دەستیانلەكاركێشایەوە، پاشان سەرۆكی ئەنجومەنەكەش داوای خانەنشینبوونی پێشكە شكرد.
سەرۆكی پەرلەمانی ئێران، سەرۆكی ئەمریكا بە بێ رێز وەسف دەكات و دەڵێت، هێشتا سزاكانی سەر ئێران هەڵنەگیراون.
محەممەد باقر قالیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران لە لێدوانێكی رۆژنامەونیدا رایگەیاند، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا كەسێكی بێ رێزە، جەختی لەوە شكردەوە كە هێشتا ئەو سزایانەی بەسەر ئێراندا سەپێنراون هەڵنەگیراون، وەك ئاماژەیەك بۆ قسەكانی ترەمپ كە دوای ئاگربەستی ئیسرائیل و ئێران رایگەیاند، كەمكردنەوەی سزاكانی سەر تاران بەدوور نازانێت.
راشیگەیاند، ئەمریكا بە ناردنی پەیامی دژبەیەك و هەواڵی ناڕاست هەوڵی دابەشكردنی گەلی ئێران دەدات.
ئاماژەی بەوەشكرد، هەڵوێستەكانی سەرۆكی ئەمریكا تەنها پلانێكە بۆ چاندنی ترس لە دڵی خەڵكی ئێراندا و هیلاك كردنانە لە رووی دەرونییەوە.
هاوكات، مەسعود پزیشكیان سەرۆكی ئێران رایگەیاند، هەڕەشەكانی ئەمریكا بۆ سەپاندنی سزای زیاتر بەسەر وڵاتەكەیدا كاریگەری نابێت، ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەمریكا و ترۆیكای ئەوروپی هەوڵدەدەن زۆرترین فشار بخەنە سەر گەلەكەیان بۆ ئەوەی پێشكەوتنەكانیان بوەستێنن، بەڵام سەركەوتوو نابن.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە؛ بههۆی قیرتاوكردنهوه شهقامهكه بهربهست دهكرێت، بۆیه داوا له شۆفێران دهكهین شهقامه خزمهتگوزارییهكه و شهقامهكانی دیكهی ناو گهڕهكی كوردساتەوە هاتووچۆ بکەن.
لە راگەیەندراوەکەدا ئاماژە بە کاتی تەواوکردن و کرانەوەی شەقامەکە نەکراوە.
دەسەڵاتی دادوەری ئێران ئاشكرایكرد، لە ئەنجامی هێرشەكەی ئیسرائیل بۆسەر زیندانی ئێڤین زیاتر لە 70 كەس كوژراون.
ئەسغەر جەهانگیریی، وتەبێژی دەسەڵاتی دادوەری ئێران رایگەیاند، بەهۆی هێرشەكەی سوپای ئیسرائیلەوە بۆ سەر زیندانی ئێڤین 71 كەس كوژراون، بەشێك لە كوژراوەكانیش كارمەند و پاسەوانی زیندانەكە و كەسوكاری زیندانییەكان بوون، كە بۆ سەردانیكردی زیندانییان سەردانی زیندانەكەیان كردبوو.
جەهانگیری ئەوەشی خستەڕوو، بەهۆی بۆردومانەكەوە ئیسرائیلەوە بەشی كارگێڕی زیندانی ئێڤین زیانی زۆری بەركەتووە.
زیندانی ئێڤین، بە یەكێك لە گەورەترین و گرنگترین زیندانەكانی ئێران دادەنرێت، دەكەوێتە ناوچە شاخاوییەكانی نێوان تاران و كەرەج، بەشێكی زۆر لە زیندانییەكانی نێو زیندانەكە بە هۆكاری سیاسی دەستگیركراون، هاوكات 20 كەس لە زیندانییەكان هەڵگری رەگەزنامەی بیانیین.