گەڕی سێهەمی دانوستانە ئەتۆمییە ناڕاستەوخۆکانی نێوان ئێران و ئەمریکا بە نێوەندگیری سوڵتانی عومان، ئەمڕۆ لە بارەگای باڵیۆزخانەی عومان لە شاری جنێڤ دەستیپێکرد.
عەباس عیراقجی، وەزیری دەرەوەی ئێران و تیمی دانوستانکاری وڵاتەکەی کە لە وەفدێکی سیاسی و تەکنیکی پێکهاتوون، پاش گەیشتنیان بۆ مەسقەت و ئەنجامدانی چەند دیدارێک لەگەڵ بەدر بوسەعیدی، وەزیری دەرەوەی عومان، گەیشتنە جنێڤ و تێبینی و پێشنیازەکانی خۆیان لەبارەی پرسی ئەتۆم و لادانی سزاکان خستووەتە ڕوو.
هاوکات ستیڤ ویتکۆف و وەفدی ئەمریکیش گەیشتنە جنێڤ بۆ دەستپێکردنی گفتوگۆکان. عیراقجی پێشتر لە لێدوانێکدا رایگەیاندبوو کە گەیشتن بە رێککەوتنێکی دادپەروەرانە و هاوسەنگ گونجاوە و ئێران بە بوێرییەوە بۆ ئەو ئامانجە تێدەکۆشێت، لە کاتێکدا هێزە چەکدارەکانی وڵاتەکەش لە ئامادەباشیدان بۆ بەرگریکردن لە سەروەریی خاکەکەیان.
جێی ئاماژەیە گەڕی یەکەمی ئەم دانوستانانە لە 17ی شوبات لە مەسقەت و گەڕی دووەمیش لە 28ی هەمان مانگ لە جنێڤ بەڕێوەچوو بوون.
وابڕیارە ئەمڕۆ پێنجشەممە لە جنێف، گەڕێکی نوێی دانوستانەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا بە مەبەستی چارەسەرکردنی کێشەی ئەتۆمی و دوورکەوتنەوە لە هێرشی سەربازی دەستپێبکات.
ئەم وتووێژانە لە کاتێکدایە کە واشنتۆن هێزێکی زۆری سەربازی لە ناوچەکە کۆکردووەتەوە و دۆناڵد ترەمپ هۆشداری دابوو کە دەبێت ئێران لە ماوەی 10 بۆ 15 رۆژدا بگاتە رێککەوتن، ئەگەرنا رووبەڕووی لێکەوتەی مەترسیدار دەبێتەوە. بەرپرسێکی ئەمریکی رایگەیاند کە ستیڤ ویتکۆف و جارید کۆشنەری زاوای ترەمپ، لە دانوستانە ناڕاستەوخۆکاندا لەگەڵ عەباس عیراقجی، وەزیری دەرەوەی ئێران بەشدارن و بەدر بوسەعیدی، وەزیری دەرەوەی عومانیش رۆڵی نێوەندگیری دەگێڕێت.
جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند کە رێگە نادەن ئێران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی و ئەوە ئامانجی کۆتایی هەر کارێکی سەربازی دەبێت.
لە بەرامبەردا عەباس عیراقجی جەختی کردەوە کە وڵاتەکەی دەیەوێت بگاتە رێککەوتنێکی خێرا و دادپەروەرانە، بەڵام دەستبەرداری مافی خۆیان لە تەکنەلۆژیای ئەتۆمی ئاشتییانە نابن.
بەپێی زانیارییەکان، تاران چەند تەنازولێکی نوێی پێشنیاز کردووە لە بەرانبەر لادانی سزاکان بۆ ئەوەی رێگە لە هێرشی ئەمریکا بگرێت، بەڵام هەردوولا هێشتا لەسەر چۆنیەتی و کاتی لادانی سزاکان ناکۆکی قووڵیان هەیە. هاوکات رافائیل گرۆسی، سەرۆکی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمیش لە جنێف ئامادەیە بۆ چاودێریکردنی پرۆسەکە.
ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، پرسی دانوستانەکانی داهاتووی بۆ کۆتاییهێنان بە هێرشەکانی روسیا بۆ سەر وڵاتەکەی تاوتوێ کرد.
لەو پەیوەندییەدا کە ستیڤ ویتکۆف و جارید کۆشنەری زاوای ترەمپ ئامادەی بوون، زیلینسکی سوپاسی ئەمریکای کرد بۆ رۆڵی نێوەندگیری لەو گفتوگۆیانەی کە روسیایشی تێدایە و رایگەیاند کە بڕیارە ئەمڕۆ پێنجشەممە لە جنێڤ گەڕێکی نوێی گفتوگۆکانی نێوان ئەمریکا و ئۆکراین دەستپێبکات.
زیلینسکی ئاماژەی بەوەشکرد، ئەم زستانە بەهۆی هێرشەکانی روسیاوە قورسترین وەرز بووە بۆ وڵاتەکەی و باسیان لە ئامادەکارییەکان بۆ کۆبوونەوەی داهاتووی نێوان هەردوو لایەنی روسی و ئەمریکی کردووە کە بڕیارە لە سەرەتای مانگی 3دا بەڕێوەبچێت، هەرچەندە لایەنی روسی هێشتا وادەکەی پشتڕاست نەکردووەتەوە.
سەرۆکی ئۆکراین هیوای خۆی بۆ ئەنجامدانی کۆبوونەوەیەک لەسەر ئاستی سەرۆکەکان دەربڕی و جەختی کردەوە کە ترەمپ پشتیوانی خۆی بۆ ئەو بیرۆکەیە نیشانداوە، هاوکات کۆشکی سپیش ئەنجامدانی پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی پشتڕاستکردەوە بەبێ ئەوەی وردەکاری زیاتر ئاشکرا بکات.
دوای دوو ساڵ و دوو مانگ لە مانگرتن، دانیشتووانی گەڕەکی نەورۆز لە شاری کەرکوک، بە رەسمی کۆتاییهاتنی چالاکییە ناڕەزایەتییەکانیان و هەڵگرتنی خێمەکانیان راگەیاند.
دانیشتووانی گەڕەکەکە لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەیان بەوە کرد، "دوای دەربڕینی ناڕەزایی دژی داگیرکردنی ماڵ و حاڵیان و سەپاندنی رەوشی عەسکەرتارییەت، دواجار توانرا لە رێگەی دیالۆگ و بەرپرسیاریێتییەوە کۆتایی بەو رەوشە نائاساییە بهێنرێت کە زیاتر لە دوو ساڵ بوو باڵی بەسەر گەڕەکەکەدا کێشابوو".
دانیشتووانی گەڕەکی نەورۆز دەستخۆشی و پێزانینی بێپایانیان ئاڕاستەی رێبوار تەها، پارێزگاری کەرکوک کرد و رایانگەیاند: پارێزگار بە شێوەیەکی مەیدانی هاتە ناو گەڕەکەکەمان و لە رێگەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ سوپاسالاری عیراق، توانی مافەکانمان بپارێزێت و بیسەلمێنێت کە ئەو پارێزگاری هەموو پێکهاتەکان و پارێزەری راستەقینەی مافی هاووڵاتیانە."
لە کۆتایی راگەیەنراوەکەدا دانیشتووانی گەڕەکەکە دووپاتیانکردەوە، کە گەڕەکی نەورۆز وەک هێمایەک بۆ خۆڕاگری دەمێنێتەوە و کەرکوکیش تەنها بە یەکڕیزی، پێکەوەژیان و سەروەری یاسا ئاوەدان دەبێتەوە.
بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی پارێزگای هەولێر لە روونکردنەوەیەکدا رایگەیاند، ئەمشەو لە ناحیەی رزگاری بەهۆی کێشەیەکی کۆمەڵایەتییەوە تەقەکراوە و لە ئەنجامدا دوو کەس کوژراون.
بەپێی راگەیەندراوەکەی پۆلیسی هەولێر، رووداوەکە سەعات 8:00ی ئەمشەو روویداوە و قوربانییەکان ناویان (زوهێر مستەفا بوزو) و (محەمەد یوسف مەلا فەرەخ)ە.
پۆلیسی هەولێر ئاماژەی بەوەشکردووە، دەستبەجێ تیمەکانیان گەیشتوونەتە شوێنی رووداوەکە و هەردوو تۆمەتباری سەرەکییان بە ناوەکانی (ی. م. ع) و (ع. ی. م) دەستگیرکردووە.
لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا هاتووە، تۆمەتبارەکان دانیان بە تاوانەکەیاندا ناوە و لێکۆڵینەوەکانیش لە رووداوەکە بەردەوامن.
عەباس عیراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایدەگەیەنێت، ئەگەرچی سیستمی وڵاتەکەیان پێویستی بە چاکسازی هەیە، بەڵام کێشە سەرەکییەکانیان لە ناوخۆوە نین، بەڵکو بەشێکی زۆریان پەیوەندی بە سیاسەتی دەرەکییەوە هەیە.
عیراقچی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی (ئیندیا تودەی) کە لەبارەی ئەگەری ئەنجامدانی چاکسازی بۆ دەربازبوون لە گۆشەگیرییە نێودەوڵەتییەکان لێی پرسی، رایگەیاند: مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران لەسەر بنەمای پۆلێنە سیاسییە جیاوازەکان کەسێکی ریفۆرمخوازە و تا ئێستاش کارەکانی بەباشی راپەڕاندووە، بەڵام کێشەی سەرەکی ئێران لە چاکسازی ناوخۆییدا نییە.
وتیشی: "هەر سیستمێک پێویستی بە چاکسازی و کەمکردنەوەی کەموکوڕییەکانیەتی، ئەمە روونە. بەڵام کێشەکانمان زیاتر دەرەکین و دەگەڕێنەوە بۆ دوژمنایەتییەکانی ئەمریکا، ئیسرائیل و وڵاتانی دیکە."
وەزیری دەرەوەی ئێران جەختیشیکردەوە، سیاسەتی وڵاتەکەیان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو دوژمنایەتییانە، بەرگریکردن لە خۆیان و لە پلەی یەکەمیشدا پاراستنی گەلی ئێرانە.
هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رایدەگەیەنێت، ئەو لێدوانانەی وتەبێژی وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی سوریا سەبارەت بە کەمپی هۆڵ داویەتی، هەوڵێکە بۆ هەڵاتن لەو بەرپرسیارێتییەی دەکەوێتە ئەستۆیان و داپۆشینی ئەو شکستانەی لە بەڕێوەبردنی کەمپەکەدا روبەڕویان بووەتەوە.
ناوەندی راگەیاندنی هەسەدە لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، پێش ئەو رووداوانەی لە کەمپی هۆڵ رویاندا، گروپە چەکدارەکانی سەر بە دیمەشق هێرشی راستەوخۆیان کردووە و هێزیان بەرەو کەمپەکە جوڵاندووە، تا ئەو ئاستەی پێکدادانەکان گەیشتوونەتە سەر دیوارەکانی کەمپەکە. ئەوەش هاوکات بووە لەگەڵ جوڵەی رێکخراوی خێزانەکانی داعش لە ناوەوەی کەمپەکە بۆ دروستکردنی ئاژاوە.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، لەبەردەم ئەو ئاڵۆزییە مەبەستدارە و بێدەنگییە گوماناوییەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا، هێزەکانیان ناچار بوون پاشەکشە بکەن بۆ ئەوەی کەمپەکە نەبێتە گۆڕەپانێکی کراوەی جەنگ. دوای ئەوەش، ئەو گروپە چەکدارانە چوونەتە ناو کەمپەکەوە و لەبەردەم کامێرای چەکدارەکانی خۆیاندا دەستیانکردووە بە دەرکردنی خێزانەکانی داعش.
هەسەدە دەشڵێت، پرۆسەی قاچاغچێتی بە خێزانەکانی داعشەوە بۆ ماوەی زیاتر لە هەفتەیەک بە ئاشکرا و بە بەڵگەوە بەردەوام بووە، ئەویش لەژێر چاودێری و سەرپەرشتیی چەکدارانی وەزارەتەکانی بەرگری و ناوخۆی حکومەتی دیمەشقدا. جەختیشیکردووەتەوە کە ئەو لایەنانەی کۆنترۆڵی کەمپەکەیان کردووە بەرپرسیارن لەو دۆخە و ئەو راستییانەش بە دەنگ و رەنگ سەلمێنراون و بە لێدوانی چەواشەکارانە پەردەپۆش ناکرێن.
هەسەدە ئاماژە بەوەش دەکات، هێزەکانیان و بەڕێوەبەرایەتیی کەمپەکە بۆ ماوەی چەندین ساڵ، سەرەڕای ئاڵۆزیی دۆسیەکە و نەبوونی پاڵپشتیی پێویست و ئاڵەنگارییە ئەمنییە بەردەوامەکان، ئەرکی مرۆیی، ئەخلاقی و ئەمنیی خۆیان بەجێگەیاندووە و تەنیا خەمیان پاراستنی دانیشتووانی کەمپەکە و رێگریکردن بووە لە دروستبوونەوەی شانەکانی رێکخراوەکە لە ناوەوە یان دەرەوەی کەمپەکە.
لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا هەسەدە جەخت لەوە دەکاتەوە کە لێدوانە نابەرپرسانەکانی وتەبێژی وەزارەتی ناوخۆی سوریا، هەوڵێکی سیاسییە بۆ چەواشەکردنی رای گشتی و لادانی سەرنجەکان لەو کەلێنە ئەمنی و کارگێڕییانەی لە قۆناغی کۆنترۆڵکردنی کەمپەکە لەلایەن گروپە چەکدارەکانەوە دروستبوون. پاشەکشەی هێزەکانیشیان دەرەنجامی راستەوخۆی ئەو هێرشە سەربازییە بووە کە دیمەشق کردیە سەر کەمپەکە و دەوروبەری.
بەڕێوەبەرایەتیی هاتوچۆی هەولێر لە ئاگادارییەکدا شۆفێران لە دانانی چەند کامێرایەکی گەڕۆکی تۆمارکردنی خێرایی لەسەر رێگەی نێوان کەسنەزان بۆ گۆمەسپان ئاگادار دەکاتەوە.
لە راگەیەندراوەکەی هاتوچۆی هەولێردا هاتووە، بەمەبەستی کۆنترۆڵکردنی خێرایی و پاراستنی سەلامەتیی هاووڵاتییان، کامێرای گەڕۆکی تۆمارکردنی خێرایی لە چەندین خاڵی ئەو رێگەیە جێگیر دەکرێن.
هاتوچۆی هەولێر ئاماژەی بە شوێنی جێگیرکردنی کامێراکانیش کردووە کە پێکدێن لە: 1- گوندی مام چۆغان 2- گوندی کانی شاوێردی 3- هەورازە نەفتە 4- بەردەباز 5- کانی کەوان 6- گۆمەسپان
لە کۆتایی ئاگادارییەکەشدا، بەڕێوەبەرایەتیی هاتوچۆی هەولێر داوا لە سەرجەم شۆفێران دەکات، لە پێناو سەلامەتیی خۆیان و ئەوانی دیکەشدا، پابەندی ئەو خێراییە دیاریکراوە بن کە بۆ رێگەکە دانراوە.
مەفرەزەکانی نووسینگەی چەمچەماڵی بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی، تۆمەتبارێکیان دەستگیرکرد کە قاسەیەکی ماڵێکی بڕیبوو و بڕێکی زۆر پارەی تێدا بووە.
دوای ئەوەی هاوڵاتییەک لە نووسینگەی نەهێشتنی تاوانی چەمچەماڵ سکاڵای تۆمارکرد کە دز چۆتە سەر ماڵەکەی و قاسەی پارەکانیانی دزیوە، لێکۆڵینەوەکان دەستیان پێ کرد. بەپێی سکاڵاکە، لە ناو قاسەکەدا بڕی 113 ملیۆن دیناری عیراقی و 300 دۆلاری ئەمریکی تێدا بووە.
پۆلیسی سلێمانی ڕایگەیاند، دوای وەرگرتنی بڕیاری دادوەر، تیمەکانی پۆلیس دەستیان بە لێکۆڵینەوە کرد و بە سودوەرگرتن لە کامێراکانی چاودێری و سەرچاوەکانی زانیاری، توانیان تۆمەتبارەکە بدۆزنەوە و دەستگیری بکەن. تۆمەتبارەکە ناوی (ع، ع، ع) و لەدایکبووی ساڵی 2004-ەو دانی بە تاوانەکەیدا ناوە.
لە ئێستادا بە بڕیاری دادوەر و بەپێی مادەی 443 لە یاسای سزادانی عیراقی ڕاگیراوە و لێکۆڵینەوە لە دۆسیەکە بەردەوامە.
مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رایدەگەیەنێت، کۆبوونەوەیان لەگەڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەرهەمدار بووە و جەخت لە گرنگیی پێکەوە کارکردن دەکاتەوە بۆ بەدیهێنانی داهاتوویەکی باشتر.
مەزڵوم عەبدی لە هەژماری تایبەتی خۆی لە پلاتفۆرمی ئێکس، پۆستێکی بافڵ جەلال تاڵەبانی بڵاوکردووەتەوە و نووسیوێتی، مایەی خۆشحاڵییان بووە لە کۆبوونەوەیەکی بەرهەمدار و بەسووددا چاویان بە سەرۆکی یەکێتی کەوتووە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو هاوبەشی و پێکەوە کارکردنە بۆ بەدیهێنانی داهاتوویەکی باشتر بۆ گەلەکەیان بەرز دەنرخێنن، چونکە ئەو دیدارە هەماهەنگیی هاوبەش بەهێزتر دەکات و رەنگدانەوەی پابەندبوونیانە بە بونیاتنانی پەیوەندییەکی بەهێز و بەرهەمدار.
لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا، فەرماندەی گشتیی هەسەدە باسی لەوەشکردووە، هاوکات کۆبوونەوەیەکی دیکەیان لەگەڵ تۆم باراک، نێردراوی ئەمریکا بۆ سوریا ئەنجامداوە و تیایدا گفتوگۆیان لەبارەی دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە و رێککەوتنی 29ی کانوونی دووەم کردووە.
ئەوەشی خستووەتەڕوو، دیدارەکەیان لەگەڵ نێردراوی ئەمریکا دەرفەتێک بووە بۆ ئاڵوگۆڕی بیروڕا لەبارەی رێگەکانی بەهێزکردنی سەقامگیری و ئاسایش لە ناوچەکەدا، هەروەها جەختیان لە پێکەوە کارکردن کردووەتەوە بۆ روبەڕووبوونەوەی ئەو ئاڵەنگارییانەی کە گەلی سوریا پێیدا تێدەپەڕێت.
خورما بژاردەیەکی نمونەییە بۆ شکاندنی رۆژوو لە کاتی بەربانگدا، چونکە بەهۆی بونی شەکری سروشتییەوە کە بە ئاسانی هەرس دەکرێت، بڕێکی خێرا لە وزە دەبەخشێتە جەستە، ئەوەش یارمەتیدەرە بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی شەکر لە خوێندا بە شێوەیەکی مامناوەند دوای چەندین سەعات لە بەرۆژووبون. هاوکات ریشاڵە خۆراکییەکانی ناو خورما پرۆسەی هەرسکردن باشتر دەکەن و کێشەی قەبزی کەمدەکەنەوە.
لە پاڵ خورمادا، شیر تەواوکەرێکی خۆراکیی گرنگە، بەو پێیەی دەوڵەمەندە بە پرۆتینی کوالێتی بەرز و کالسیۆم، لەگەڵ ڤیتامینە سەرەکییەکانی وەک "B12" و "D"، جگە لە کانزاکانی وەک پۆتاسیۆم و مەگنیسیۆم، ئەمەش یارمەتیی جەستە دەدات بۆ قەرەبووکردنەوەی ئەو شلە و خوێیانەی لە کاتی بەرۆژووبوندا لەدەستچوون.
لەلایەکی دیکەوە خورما دژە ئۆکسانی تێدایە کە بەرگریی جەستە بەهێز دەکات، پۆتاسیۆمیش بەشدارە لە رێکخستنی پەستانی خوێندا، هەروەها ریشاڵەکان لە رێگەی دابەزاندنی کۆلیسترۆڵی زیانبەخشەوە تەندروستیی دڵ دەپارێزن.
شارەزایانی بواری خۆراک جەخت لەوە دەکەنەوە، خواردنەوەی پەرداخێک شیر لەگەڵ خورما بە شێوەیەکی مامناوەند، بژاردەیەکی تەندروست و هاوسەنگە بۆ دەستپێکردنی ژەمی بەربانگ لە مانگی رەمەزاندا، چونکە تێکەڵەیەکە لە سەرچاوەیەکی خێرای وزە و ئەو رەگەزە خۆراکییانەی پێویستن بۆ گەڕاندنەوەی چالاکی بۆ جەستە.
میدیا رەسمییەکانی ئێران ئەمڕۆ چوارشەممە بڵاویانکردەوە، وەفدی دانوستانکاری وڵاتەکەیان بە سەرۆکایەتیی عەباس عیراقچی، وەزیری دەرەوە، تاران-ی بەرەو جنێڤ بەجێهێشتووە، ئەوەش بەمەبەستی بەشداریکردن لە گەڕی سێهەمی دانوستانە ئەتۆمییەکان.
پێش بەڕێکەوتنی بۆ جنێڤ، عەباس عیراقچی رایگەیاند، ئێران گفتوگۆکانی لەگەڵ ئەمریکا لەسەر بنەمای ئەو لێکتێگەیشتنانە دەستپێدەکاتەوە کە لە گەڕی پێشوودا کراون، جەختیشیکردەوە بە ئیرادەیەکی بەهێزەوە هەوڵدەدەن لە کورتترین کاتدا بگەنە رێککەوتنێکی دادپەروەرانە.
لە لایەکی دیکەوە، ئاژانسی هەواڵی فارس لە زاری مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێرانەوە بڵاویکردەوە، ئاسۆی لێکتێگەیشتن لە گفتوگۆ ناڕاستەوخۆکانیان لەگەڵ ئەمریکا روونە و هەوڵیانداوە بە رێنماییەکانی رێبەری باڵای ئێران دۆخەکە بە جۆرێک بەڕێوەببەن کە سێبەری شەڕ لە وڵاتەکەیان دووربخەنەوە.
هاوکات لەگەڵ دەستپێکردنەوەی دانوستانەکان، ئەمریکا هێزێکی دەریایی گەورەی لە نزیک کەناراوەکانی ئێران جێگیرکردووە بۆ هەر ئەگەرێکی وەشاندنی گورزی سەربازی.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە 19ی ئەم مانگەدا رایگەیاندبوو، مۆڵەتی 10 بۆ 15 رۆژ دەداتە تاران تا بگەنە رێککەوتن، هەرچەندە جەختیکردبووەوە کە چارەسەری دیپلۆماسی بەلاوە پەسەندە، بەڵام ئێرانی بە بەردەوامیدان بە خواستە ئەتۆمییە "شەیتانییەکانی" تۆمەتبار کرد.
بەرپرسێکی باڵای ئەمریکاش ئاشکرایکردووە، رۆژی پێنجشەممە گفتوگۆکان لە جنێڤ بە بەشداریی ستیڤ ویتکۆف و جارید کوشنەر، نێردراوانی ئەمریکا بەڕێوەدەچێت.
لە بەرامبەردا، ئیسماعیل بەقایی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە پلاتفۆرمی ئێکس رایگەیاندووە، تەواوی ئەو بانگەشانەی لەبارەی بەرنامەی ئەتۆمی، موشەکی بالیستی و ژمارەی قوربانییەکانی ئاڵۆزییەکانی مانگی رابردوو دەکرێن، تەنیا دووبارەکردنەوەی درۆی گەورەن
ئەمڕۆ چوارشەممە، حکومەتی روسیا ئامادەیی خۆی بۆ گەڕاندنەوەی هاووڵاتیانی خۆی راگەیاند، کە تۆمەتبارن بە تیرۆر، ئەندامی رێکخراوی داعشن و لە ئێستادا لە زیندانەکانی عیراقدا راگیراون.
ئاژانسی هەواڵی عیراق بڵاویکردوەتەوە، عەبدولکەریم هاشم مستەفا، باڵیۆزی عیراق لە مۆسکۆ، لەگەڵ وەزیری دەرەوەی روسیا و بریکاری وەزیری ناوخۆی روسیا، کۆبوەتەوە و هاوکاری نێوان وەزارەتەکانی ناوخۆی هەردوو وڵات یان تاوتوێ کردوە.
ئاماژە بەوەشکراوە، باڵیۆزی عیراق داوای لە حکومەتی روسیا کردوە، ئەو هاووڵاتییانە وەرگرێتەوە کە ئەندامی رێکخراوی تیرۆریستی داعشن و لە زیندانەکانی عیراق راگیراون.
بە گوێرەی زانیارییەکانی ئاژانسی هەواڵی عیراق، بریکاری وەزیری ناوخۆیی روسیا لاری نەبوە لە گەڕاندنەوەی هاووڵاتییە روسییەکان، دوای پشتراستکردنەوەی رەگەزنامەکانیان کە روسین.
جیا لە پرسی زیندانییەکان، باڵیۆز عیراق داوای کردوە ئاسانکاری بۆ رێکارەکانی وەرگرتنی ڤیزا بۆ هاووڵاتییان و بازرگانانی عیراقی بکرێت، کە دەیانەوەێت سەردانی روسیا بکەن و ئەو کارە دەبێتە یارمەتیدەر بۆ بوژاندنەوەی بازرگانی و گەشتیاری و بەهێزکردنی هاوکارییەکانی نێوان هەردوو وڵات.
ئەمڕۆ چوارشەممە، وەزارەتی بەرگری عیراق، لە راگەیەندراوێكدا، ماتەمینی خۆی بۆ کۆچی دوایی هەشت سەربازیان لە روداوێکی هاتوچۆدا راگەیاند.
بەگوێرەی راگەیەندراوەکە، لە روداوێکی هاتوچۆدا، لە پارێزگای ئەنبار، هەشت سەربازە، کە سەر بە لیوای 27ی فیرقەی حەوت بوون، گیانیان لەدەستداوە.
ئاماژەیان بەوەشکردوە، جگە لەو هەشت سەربازە لە روداوەکەدا، ژمارەیەک هاووڵاتی مەدەنیش گیانیان لەدەستداوە.
وەزارەتی بەرگری جەختیشدەکاتەوە، کە لایەنە پەیوەندیدارەکان بەدواداچوونی ورد بۆ وردەکاری و هۆکاری روداوەکە دەکەن بۆ گرتنەبەری رێکاری پێویست.
قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکوەزیران پێشوازی کرد لە جیزا ئەندریاس ڤۆن گەیر بریکاری وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا و پێکەوە گفتوگۆیان کرد لەبارەی نوێترین پێشهات و گۆڕانکارییەکانی ناوچەکە.
لە کۆبوونەوەکەدا کە رۆژی چوارشەمە(25/2/2026) لە هەولێر بە ئامادەبوونی دانیال کرێبەر، باڵیۆزی ئەڵمانیا بەڕێوەچوو، ئاڵوگۆڕی بیروڕاکرا لەبارەی رەوشی ناوچەکە.
وەزیری دەوڵەت بۆ کاروباری دەرەوەی ئەڵمانیا ئاماژەی بەوەدا ناوچەکە لەبەردەم هەندێک پێشهات و گۆڕانکاری نوێدایە و رایگەیاند حکومەتی ئەڵمانیا لەگەڵ پاراستنی ئاشتی و سەقامگیری ناوچەکەدایە.
سەبارەت بە رەوشی عیراق، هەردوولا هاوڕابوون کە پێویستە هەنگاوەکانی پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق خێراتر بکرێت و جەختیشیان کردەوە دەبێت حکومەتی نوێ لەم رەوشەدا بەرژەوەندی عیراق بخاتە سەرووی هەموو شتێکەوە و سەروەری و سەربەخۆیی خۆی بپارێزێت، هەروەها وڵات لە هەر چەشنە ئاڵۆزی و ناسەقامگیرییەک بەدوور بگرێت.
لەبارەی هەرێمی کوردستانیشەوە، بە گرنگییەوە باس لە پێویستی یەکدەنگیی کورد لەم قۆناغەدا کرا بۆ ئەوەی هەرێمی کوردستان بتوانێت رۆڵێکی گرنگ ببینێت لە عیراقدا و هاوکاربێت لە پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکەدا.
هەر لەم چوارچێوەیەدا باس لە مەترسیی بووژانەوەی رێکخراوی تیرۆریستیی داعش کرا، کە هەڕەشەیەکی جدییە بۆسەر ئاسایشی هەرێم و ناوچەکە و بە پێویست زانرا ئاستی هەماهەنگی و هاوکارییە ئەمنییەکان زیاتر بکرێت.
لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا باس لە گرنگیی مانەوەی هێزەکانی ئەڵمانیا لە کوردستان و عێراق کرا و قوباد تاڵەبانی سوپاسی هاوکارییەکانی حکومەتی ئەڵمانیای کرد و بە تایبەت هاوکارییەکانی ئەو وڵاتەی لە بواری راهێنان و یەکخستنەوەی هێزەکانی پێشمەرگەی بەرز نرخاند.
وتەبێژێکی دامەزراوەی خێرخوازیی گەیتس، بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاندوە، کە بیڵ گەیتس دامەزرێنەری کۆمپانیای مایکرۆسۆفت، لە کۆبوونەوەیەکی گشتی لەگەڵ کارمەندانی دامەزراوەکەیدا بڕیاریداوە "بەرپرسیارێتی تەواوی کارەکانی" سەبارەت بە پەیوەندییەکانی لەگەڵ جێفری ئێپستین، سەرمایەداری کۆچکردوو و تاوانباری سێکسی، بگرێتە ئەستۆ.
ئەم لێدوانانە دوای راپۆرتێکی ڕۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ" هات، کە تێیدا ئاماژە بەوە کرابوو گەیتس داوای لێبووردنی لە کارمەندەکانی کردووە و دانی بەوەدا ناوە، کە بەسەربردنی کات لەگەڵ ئێپستین و تێوەگلانی بەرپرسانی دامەزراوەکە لەو کۆبوونەوانەدا "هەڵەیەکی گەورە" بووە.
هەروەها بیڵ گەیتس داوای لێبووردنی لەو کەسانەش کردووە، کە بەهۆی هەڵەکەی ئەو تووشی کێشە بوون.
لەلایەکی دیکەوە، گەیتس دانی بەوەدا ناوە کە پەیوەندی سۆزداری لەگەڵ دوو ژنی روسی هەبووە، کە دواتر ئێپستین ناسیونی، بەڵام ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەوان قوربانیی دەستی ئێپستین نەبوون.
سەبارەت بەو وێنانەی کە لەگەڵ چەند ژنێک بڵاوکراونەتەوە، گەیتس دانیبەوەداناوە، کە ئەوانە یاریدەدەرانی ئێپستین بوون و بە داواکاری ئەو وێنەی گرتووە، جەختیشیکدوەتەوە کە "هیچ کاتێکی لەگەڵ قوربانییەکان (ژنانی دەوروبەری ئێپستین) بەسەر نەبردووە.
بەپێی زانیارییەکان و بەڵگەنامەکانی وەزارەتی داد، گەیتس و ئێپستین چەندین جار پێکەوە کۆبوونەتەوە بۆ تاوتوێکردنی پڕۆژە خێرخوازییەکان، بەڵام گەیتس جەختی کردووەتەوە کە پەیوەندییەکەی تەنها لە چوارچێوەی کاردا بووە.