بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد لەگەڵ د. هومام حەموودی، سەرۆکی ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامی لە عیراق کۆبووەوە.

لە دیدارێکدا دوایین پەرەسەندنە مەترسیدارەکانی ناوچەکەیان تاوتوێکرد و هەردوولا نیگەرانی خۆیان لە شەڕ و رووبەڕووبوونەوە دەربڕی.

هەردوولا هەر هەوڵێکی راکێشانی عیراقیان بۆ ململانێکان رەتکردەوە و جەختیان لە گرتنەبەری هەموو رێگەیەکی دیپلۆماسی بۆ پاراستنی سەقامگیریی وڵات کردەوە.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق، پەیامێکی هاوخەمی بۆ کۆچی دوایی دکتۆر رەفیق سابیر بڵاوکردەوە.

دەقی پەیامەکە

بەبیستنی هەواڵی ماڵئاوایی یەکجارەکی نوسەر و شاعیری کورد (دکتۆر رەفیق سابیر)، زۆر غەمباربووم. 

میراتی ئەدەبیی رەفیق سابیر دەبێتە ڕێ رۆشنکەرەوەی نەوەکانی ئایندە و بۆ هەتایە ناوی ئەم ئەستێرە پرشنگدارەی دنیای نوسین، لەدڵی هەموواندا بەزیندوویی دەمێنێتەوە. 

پرسەو سەرەخۆشی لەخێزان و کەسوکارەکەی و گەلەکەمان ئەکەم، هاوبەشی خەم و پەژارەیانم.

خواى گەورە لەکۆچکردوو خۆش بێت، وجێگەی بەهەشت بێت، سەبرو ئارامی بەهەمووان ببەخشێت و ئەمە دوایین ناخۆشیمان بێت.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد

هەناردەکردنی غازی سورشتیی بۆ وێستگەکانی کارە کەمدەبێتەوە و وەزارەتی کارەباش دەڵێت: هەوڵدەدەن کاریگەرییەکانی کەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی کارەبا لەسەر هاوبەشان کەم بکەنەوە.

وەزارەتەکانی سامانە سروشتییەکان و کارەبا راگەیەنراوێکی هاوبەشیان لەبارەی توانای بەرهەمهێنانی کارەبا بڵاوکرەوە و ئاماژەیان بەوەکردووە، هەناردەكردنی غازی سروشتیی بۆ وێستگەكانی بەرهەمهێنانی كارەبا راگیرا.

لە راگەیەنراوەکدا ئەوەشخراوەتەڕوو، توانای بەرهەمهێنانی كارەبا بە بڕی 2500- 3000 مێگاوات كەم دەبێتەوە.

ئاشکراشیانکرد،هەوڵ دەدەن كاریگەرییەكانی كەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی كارەبا لەسەر هاوبەشان كەم بكەنەوە.

بەئامادەبوونی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق، ئێزگەی دەنگی گەلی کوردستان لەسلێمانی کەشێکی پڕ لەوەفاداری و سوپاسگوزاری بۆ مێژوویەک لەخەبات و دڵسۆزی و خزمەتەکانی خاتوو هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد-ی لەئامێزگرت و دیارییەکی بەهاداری پێشکەش کرد.

لەو رێورەسمەدا کتێبی دەنگیی (بەکورتی…نوسینی هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد) بڵاوکرایەوە کە لە حەوت تراکی دەنگی پێکهاتوە و یەکەم بەرهەمی دەنگی ئێزگەی دەنگی گەلی کوردستانە بەهاوکاری مۆزەخانەی نیشتمانی ئەمنەسورەکە.

باسکردنی رۆڵی مێژوویی دادە هێرۆ لەسەردەمی خەباتی شاخ و تۆمارکردنی نەبەردییەکانی پێشمەرگە و شۆڕش، دوای راپەڕینیش وەک سیاسەتمەدار و نوسەرێکی بوێر و دامەزرێنەری چەندین ناوەندی گرنگی میدیایی، بەشێکی تری ئەو رێورەسمە بوو کە تێیدا مەریوان مەسعود بەڕێوەبەری رادیۆی دەنگی گەلی کوردستان، بڵاوکردنەوەی ئەم کتێبە دەنگییەی بەهەنگاوێکی گرنگ وەسفکرد لەپێناو پاراستنی میراتی ئەدەبی و ئەرشیڤکردنی نووسینەکاندا.

دواتر یەکەمین کۆپی کتێبە دەنگییەکە پێشکەشی خاتوو هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد و خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد کرا.

کتێبی دەنگیی (بەکورتی… نوسینی هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد) سەرەتا لەڕێگەی فڵاش میمۆری، دواتر لەکەناڵی یوتیوبی ڕادیۆکە، و لەقۆناغی سێیەمیشدا بە شێوەی زنجیرە و ئەڵقەی دەنگی لە شەپۆلەکانی ڕادیۆی دەنگی گەلی کوردستانەوە پەخش دەکرێت.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دەڵێت: ئۆپراسیۆنەکان بۆ سەر ئێران رێگە لەو وڵاتە دەگرێت دەستی بە چەکی ئەتۆمی بگات.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، ئەمڕۆ شەممە رایگەیاند، ئیسرائیل و ئەمریکا ئۆپەراسیۆنێکیان بۆ لەناوبردنی "هەڕەشەی بوونی" ئێران دەستپێکردووە.

ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەکرد، ماوەی 47 ساڵە ئێران داوای "مەرگ بۆ ئیسرائیل و ئەمریکا" دەکات، خوێنی خەڵکی رشتووە و گەلی خۆی قەتڵوعام کردووە.

جەختی لەوەکردەوە، نابێت رێگە بدرێت ئێراندەستی بە چەکی ئەتۆمی بگات.

ئەوەشیخستەڕوو، ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکە زەمینە خۆش دەکات بۆ ئەوەی گەلی بوێری ئێران چارەنووسی خۆیان بەدەستی خۆیان بگرن.

ناتانیاهۆ سوپاسی دۆناڵد ترەمپی کرد بۆ "سەرکردایەتییە مێژووییەکەی".

هێرشی ئیسرائیل و ئەمریكا بۆ سەر ئێران دەستیپێكرد و چەند موشەكێك لە تاران كەوتنەخوارەوە و میدیای ئیسرائیلیش دەڵێت، چەند سەركردەیەكی ئێران كراونەتە ئامانج.

بە رەسمی ئیسرائیل و ئەمریكا هێرشیان بۆسەر ئێران دەستپێكرد و میدیای رەسمی ئێرانیش رایگەیاند، چەند موشەكێك لە تارانی پایتەخت كەوتوونەتە خوارەوە و دوكەڵی چڕ لە ئاسمانی شارەكە بەرزبووەتەوە.

بی بی سی بڵاویكردەوە، هێرشەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل، قوم و ئەسفەهان و تەبرێز و رۆژهەڵاتی كوردستان و چەند شارێكی تری ئێرانی گرتووەتەوە، وەزارەتی بەرگری و دەزگای هەواڵگری و نوسینگەی فەرماندەیی و رێكخراوی ئەتۆمی ئێران كراونەتە ئامانج.

وەزارەتی ناوخۆی ئێرانیش راگەیەنراوێكی لەبارەی هێرشەكان بڵاوكردەوە دەڵێت، دوژمن هەموو یاسا نێودەوڵەتییەكانی پیشێلكردووە و هێرشی كردووەتە سەر وڵاتەكەی و هەموو هەوڵێك دەدەن بۆ دەستەبەركردنی ئارامی، داوا لە هاووڵاتیانی وڵاتەكەشی كردووە دان بەخۆیاندا بگرن و ئارام بن.

وەزارەتی تەندروستی ئێرانیش رایگەیاند، تەواوی نەخۆشخانەكانی تاران خراونەتە حاڵەتی ئامادەباشییەوە و دەوامی خوێندنگەكانیش راگیراون.

بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیلیش ئۆپراسیۆنی سەر ئێرانی ناونا نەڕەی شێر و دەشڵێت، سوپا خراوەتە ئامادەباشییەوە و ئاسمانی وڵاتەكەیان داخستووە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە وتارێکی ڤیدیۆییدا دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی "فراوان و بەردەوام"ـی دژی ئێران راگەیاند.

دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، ئامانجی هێرشەکانیان "پاراستنی ئەمریکییەکانە و بەڵێنی دا کە "بەرنامە موشەکییەکەی ئێران بە تەواوی بسڕێتەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، ئێران بۆ چەندین ساڵ هێرشی کردووەتە سەر ئامانجەکانی ئەمریکا و دروشمی "مەرگ بۆ ئەمریکا"ی بەرزکردووەتەوە، ئێستا واشنتۆن ئەمریکا کار دەکات بۆ ئەوەی تاران چیتر هەڕەشەیەکی ئەتۆمی نەبێت.

سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەشکرد، سوپای پاسداران دەبێت چەکەکانیان دابنێن، ئەگەرنا لەناویان دەبەن، هەروەها پێویستە ئێران فێری ئەوە بێت کە ناتوانێت ئاڵەنگاری ئەمریکا بکات.

راشیگەیاند، ئەمریکا پشتگیری لە گەلی ئێران دەکات و کاتی ئازادی نزیک بووەتەوە.

سەرۆکی ئەمریکا جەختی لەوەشکردەوە، ئێران نابێتە خاوەنی بۆمبی ئەتۆمی و لە دانوستانەکاندا ئێران تەنها كاتی بە فیڕۆدا.

ترەمپ راشیگەیاند، بەرنامەی موشەكی و هێزی دەریایی ئێران لەناو دەبەن و داوا لە هاووڵاتیانی ئێران دەكەات لەماڵەكانیان نەیەنە دەرەوە.

سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، زنجیرەیەک هێرشی پێشوەختەی بۆ سەر ئامانجە ناوخۆییەکانی ئێران دەستپێکردووە.

سوپای ئیسرائیل لە راگەیەنراوێکی بەپەلەدا ئاشکرایکرد؛ هێزە ئاسمانییەکانیان دەستیان کردووە بە وەشاندنی "هێرشی پێشوەختە" بۆ سەر چەند پێگەیەکی سەربازی و ستراتیژی لە ناوخۆی ئێران.

هاوکات میدیاکانی ئێران بڵاویانکردەوە، دەنگی چەند تەقینەوەیەک لە تارانی پایتەختی ئێران بیستراوە.

ئاماژەیان بەوەشکرد، چەند موشەکێک لە ناوەڕاستی تاران کەوتووەتە خوارەوە.

میدیاکانی ئیسرائیل رایانگەیاندووە، هێرشەکان بە هاوبەشی لەگەڵ ئەمریکا بووە.

جێگەی ئاماژەیە دوای ئەو هێرشەکانی سەر ئێران، ئاسمانی ئیسرائیل داخرا.

سەرۆکی ئۆکراین ئامادەیی وڵاتەکەی نیشان دەدات بۆ وەرگرتنی چەکی ئەتۆمی لە هاوپەیمانە ئەوروپییەکانی، روسیاش هۆشداریی توند دەدات و دەڵێت: "ئەم هەنگاوە جیهان بەرەو کارەسات دەبات."

ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی "سکای نیوز" رایگەیاند؛ ئەگەر پاریس و لەندەن بڕیاری پێدانی چەکی ئەتۆمی بە وڵاتەکەی بدەن، ئەو "بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە" پێشوازی لەو هەنگاوە دەکات. زیلینسکی ئاماژەی بەوەکرد، تا ئێستا هیچ پێشنیازێکی رەسمی لەو شێوەیەی پێنەگەیشتووە، بەڵام بۆ پاراستنی ئۆکراین ئامادەیە ئەو جۆرە چەکانە وەربگرێت.

ئەم لێدوانانەی زیلینسکی دوای ئەوە دێت کە دەزگای هەواڵگریی دەرەوەی روسیا ئاشکرای کرد؛ هەریەک لە فەرەنسا و بەریتانیا تاوتوێی بژاردەی پڕچەککردنی ئۆکراین بە چەکی ئەتۆمی یان "بۆمبی پیس" دەکەن، ئەوەش دوای تێکچوونی رەوشی بەرەکانی جەنگ و نەمانی هیوا بۆ سەرکەوتنی سەربازیی کیێڤ.

لەلایەکی دیکەوە، ئەنجومەنی فیدراڵیی روسیا ئەم هەوڵانەی بە "پیلانگێڕییەکی نایاسایی" وەسف کرد کە دەبێتە هۆی هەڵگیرسانی کارەساتێکی گەورە لە جیهاندا. ڤالێنتینا ماتڤینکۆ، سەرۆکی ئەنجومەنەکە رایگەیاند؛ ئەم پلانانە ئاسایشی کیشوەری ئەوروپا تێکدەدەن و داوای لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی لە نێوان نەتەوە یەکگرتووەکان و ئاژانسی وزەی ئەتۆمی کرد.

هاوکات، دیمیتری مێدڤێدێڤ ، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی ئاسایشی روسیا هۆشدارییەکی توندی ئاراستەی وڵاتانی رۆژئاوا کرد و ئاشکرایکرد؛ ئەگەر تەکنەلۆژیای ئەتۆمی بگاتە دەستی کیێڤ، مۆسکۆ ناچار دەبێت چەکی ئەتۆمی لە دژیان بەکاربهێنێت، لێپرسراوانی روسیا جەخت دەکەنەوە کە هەر هەنگاوێکی لەو شێوەیە وەک "هێرشێکی راستەوخۆی هاوبەش" بۆ سەر خاکی روسیا هەژمار دەکرێت.

لە هەنگاوێکی نوێدا، سەرۆکی کۆریای باکور وەک پاداشتێک بۆ دڵسۆزییان، نوێترین جۆری چەکی نیشانەشکێن دەبەخشێتە فەرماندە و لێپرسراوانی باڵای وڵاتەکەی و کچەکەشی لە مەیدانی تەقەکردن دەردەکەوێت.

دوای کۆتاییهاتنی کۆنگرەی پارتی کرێکارانی دەسەڵاتدار، کیم جۆنگ ئون، رێبەری کۆریای باکور، کۆمەڵێک تفەنگی نیشانەشکێنی (قەناس) ـی نوێی پێشکەش بە ژمارەیەک لە لێپرسراوانی باڵای حکومی و سەربازیی وڵاتەکەی کرد.

ئاژانسی هەواڵی رەسمی کۆریای باکور بڵاویکردەوە؛ کیم جۆنگ ئون ئەم دیارییانەی وەک هێمایەک بۆ "متمانەی رەها" و پێزانین بۆ ماندووبوونی ئەو لێپرسراوانە لە پێنج ساڵی رابردوودا بەخشیویانە، هاوکات، میدیا رەسمییەکانی ئەو وڵاتە وێنەی کچە هەرزەکارەکەی کیم جۆنگ ئون بڵاوکردەوە کە چاکەتێکی چەرمیی هاوشێوەی باوکی پۆشیوە و لە مەیدانی راهێناندا سەرقاڵی تەقەکردنە، ئەمەش جارێکی تر دەنگۆکانی سەبارەت بە ئامادەکردنی ئەو کچە وەک سەرۆکی داهاتووی وڵات گەرم کردووەتەوە.

لە لایەکی دیکەوە، کۆنگرەی پارتەکە گۆڕانکاریی نوێی لە پۆستە باڵاکاندا بەخۆوە بینی؛ کیم یۆ جۆنگ، خوشکە دەستڕۆیشتووەکەی کیم، پلەکەی بەرزکرایەوە بۆ بەڕێوەبەری کاروباری گشتی لە لیژنەی ناوەندی، کە ئەمەش ئاماژەیە بۆ فراوانبوونی دەسەڵاتەکانی لە سەرپەرشتیکردنی کاروبارە ناوخۆیی و کارگێڕییەکاندا.

دیمەنە بڵاوکراوەکان ئەوەش نیشان دەدەن کە خوشکی کیم و لێپرسراوە باڵاکان بەو چەکە نوێیانەی پێیان دراوە، مەشقی نیشانەشکێنییان ئەنجامداوە، ئەمەش لە کاتێکدایە کە کۆریای باکور بەردەوامە لە نمایشکردنی هێز و بەهێزکردنی ریزەکانی ناوخۆی پارتە دەسەڵاتدارەکەی.

لە روداوێکی سەختی هاتوچۆدا لەسەر رێگای نێوان پردێ و قەزای دووبز، پێنج ئەندامی یەک خێزان گیانیان لەدەستدا.

روداوەکە پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ هەینی روویداوە، کاتێک ئۆتۆمبێلێکی جۆری پیکاب کۆنترۆڵی لەدەستداوە و کەوتووەتە نێو چاڵێکەوە. بە گوتەی شایەتحاڵەکان، قوربانییەکان خەڵکی گەڕەکی تسعینن لە پردێ و سەرجەمیان ئەندامی یەک خێزانن کە پێکهاتوون لە (خالید کەریم خالید، ئیسماعیل نوری سابر، خاتوون کەریم خالید، شایە خالید کەریم، و کەریم خالید کەریم).

هێڵی ئاسمانیی تورکیا (تۆرکیش ئەیرلاین) سەرجەم ئەو دەنگۆیانەی رەتکردەوە کە باس لە هەڵوەشاندنەوەی گەشتەکانیان بۆ ئێران دەکەن و جەختی لە بەردەوامیی گەشتەکان کردەوە.

یەحیا ئوستوون، بەرپرسی باڵای پەیوەندییەکان لە هێڵی ئاسمانیی تورکیا لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەو دەنگۆیانەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان سەبارەت بە هەڵوەشاندنەوەی گەشتەکانیان بۆ ئێران بڵاوبوونەتەوە، بە هیچ شێوەیەک راستی نین. ناوبراو روونیکردووەتەوە کە هیچ گەشتێکیان بۆ ئەو وڵاتە رانەگرتووە و سەرجەم ئەو گەشتانەی لە کاتەکانی رۆژدا بەرنامەیان بۆ داڕێژراوە، وەک خۆیان و بەبێ هیچ کێشە و گۆڕانکارییەک ئەنجام دەدرێن.

ئەم لێدوانە فەرمییەی بەرپرسەکەی تۆرکیش ئەیرلاین راستەوخۆ دوای ئەوە دێت کە چەندین دەزگای راگەیاندن وەک هەواڵێکی بەپەلە بڵاویانکردەوە گوایە بەهۆی ئاڵۆزییەکانی ناوچەکەوە، گەشتە ئاسمانییەکانی نێوان تاران و ئیستەنبوڵ لەلایەن کۆمپانیاکانی هەردوو وڵاتەوە هەڵوەشاونەتەوە.

وەزیری دەرەوەی عوممان دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند کە پێشکەوتنی باش لە دانوستانەکانی نێوان واشنتۆن و تاراندا بەدەستهاتووە و ئاشتی لە نزیکدایە.

بەدر بوسعیدی، وەزیری دەرەوەی سوڵتانیشنی عومان لە هەژماری فەرمی خۆی بڵاویکردەوە کە ئەمڕۆ لەگەڵ جێگری سەرۆکی ئەمریکا کۆبووەتەوە و وردەکارییەکانی پەیوەست بە دانوستانە بەردەوامەکانی نێوان ئەمریکا و ئێرانی لەگەڵدا تاوتوێ کردووە. بوسعیدی سوپاسی پێشوازی و گرنگیدانی لایەنی ئەمریکی کردووە و هیوای خواستووە لە چەند رۆژی داهاتوودا هەنگاو و پێشکەوتنی یەکلاکەرەوە لەو دۆسیەیەدا بێتە ئاراوە، هاوکات گەشبینی خۆی نیشانداوە بەوەی کە گەیشتن بە ئاشتی و رێککەوتن لەبەردەستدایە.

ئەم کۆبوونەوەیە و لێدوانانەی وەزیری دەرەوەی عومان لە کاتێکدایە کە مەسقەت وەک نێوەندگیرێکی سەرەکی و مێژوویی، رۆڵێکی کارا دەگێڕێت لە نزیککردنەوەی دیدگاکانی نێوان تاران و واشنتۆن. لە ماوەی رابردوودا هەوڵە دیپلۆماسییەکان بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێکی نوێ لەسەر دۆسیەی ئەتۆمی و کەمکردنەوەی گرژییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست چڕتر بوونەتەوە، و ئەم پێشهاتەش ئاماژەیە بۆ ئەگەری گەیشتن بە لێکتێگەیشتنێکی هاوبەش لە داهاتوویەکی نزیکدا.

محەمەد شەیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عێراق، ئەمڕۆ هەینی لە بەغداد پێشوازی لە تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا کرد و جەختی لە گرنگیی دوورخستنەوەی عێراق لە ململانێ و کاردانەوەکانی ناوچەکە کردەوە.

لە میانی دیدارەکەدا، تاوتوێی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان بەغداد و واشنتۆن و دوایین پێشهاتەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کرا. نێردەکەی ئەمریکا پەیام و تێڕوانینی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی وڵاتەکەی بۆ دۆخی ناوچەکە گەیاندە سودانی و رۆڵی عێراقی لە بونیاتنانی سەقامگیری و بەرەوپێشبردنی گەشەپێدان بە گرنگ وەسف کرد. لای خۆیەوە سەرۆک وەزیرانی عێراق ئاماژەی بەوە کرد کە سەرکردایەتیی وڵاتەکەی کار بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە باڵا و ستراتیژییەکانی گەل دەکات کە قوربانییەکی زۆریان بۆ داوە، و دووپاتی کردەوە کە سەروەری و سەقامگیریی عێراق پایەیەکی بنەڕەتییە بۆ هاوسەنگیی ناوچەکە.

ئەم کۆبوونەوەیە لە کاتێکدایە کە هەوڵە دیپلۆماسییەکان بۆ هێورکردنەوەی گرژییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست چڕبوونەتەوە. لە بەشێکی دیکەی دیدارەکەدا، هەردوولا هاوڕا بوون لەسەر پێویستیی پەنابردن بۆ دیالۆگ و کەناڵە دیپلۆماسییەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان و دوورکەوتنەوە لە پەرەسەندنی ململانێکان، هاوکات گرنگیدان بە گەشەسەندنی ئابوورییان وەک ئامرازێکی کاریگەر بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان و زامنکردنی سەقامگیریی بەردەوام لە ناوچەکەدا دانا.

نوری مالکی، سەرۆکی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا لە بەغداد لەگەڵ تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا کۆبووەوە و جەختی لە پاراستنی سەروەریی عیراق و سەقامگیریی سیاسی وڵات کردەوە.

لە میانی کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆ بەڕێوەچوو، هەردوولا تاوتوێی دوایین پێشهاتەکانی گۆڕەپانی سیاسیی عیراق و قۆناغەکانی داهاتووی پرۆسەی سیاسییان کرد. مالکی ئاماژەی بە گرنگیی پاڵپشتیکردنی رێڕەوی دیموکراسی و رێزگرتن لە بڕیارەکانی گەلی عیراق کرد. لە بەرامبەردا، نێردەکەی ئەمریکا ستایشی رۆڵی عیراقی کرد لە کەمکردنەوەی ململانێکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، پاڵپشتیکردنی گفتوگۆ و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، هەروەها هەردوولا رێککەوتن لەسەر بەردەوامبوونی هەماهەنگییەکانی نێوانیان لەسەر دۆسیە هاوبەشەکان.

ئەم سەردانەی نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ ماڵی سەرۆکی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا لە کاتێکدایە کە جموجۆڵە سیاسییەکان بۆ یەکلاکردنەوەی پرسە ناوخۆییەکانی عیراق چڕبوونەتەوە. کۆبوونەوەی واشنتۆن لەگەڵ کاندید و سەرکردە دیارەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی، وەک هەوڵێک دەبینرێت بۆ لێکتێگەیشتن و زامنکردنی سەقامگیریی سیاسی لە عیراقدا، بەتایبەت کە ئارامیی عیراق کاریگەریی راستەوخۆی لەسەر دۆسیەی ئاڵۆزی سوریا و تەواوی ناوچەکە هەیە.

گەورەترین و نوێترین کەشتیی فڕۆکەهەڵگری جیهان بە ناوی "جێراڵد فۆرد" گەیشتە کەناراوەکانی ئیسرائیل، ئەوەش دوای ئەوەی هێزی دەریایی ئەمریکا جەختی لە ئامادەباشیی تەواوی کەشتییەکە کردەوە بۆ هەر ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی.

رۆژی هەینی، ئاژانسی رۆیتەرز دیمەنی نزیکبوونەوەی کەشتیی "جێراڵد فۆرد"ی لە کەناراوەکانی ئیسرائیل بڵاوکردەوە. هێزی دەریایی ئەمریکا وێڕای راگەیاندنی ئامادەباشی کەشتییەکە، هەموو ئەو دەنگۆیانەشی رەتکردەوە کە باس لە بوونی کێشەی تەکنیکی یان پەککەوتنی بەشێک لە کارەکانی دەکەن. ئەم جموجۆڵە دەریاییە هاوکاتە لەگەڵ بڵاوبوونەوەی وێنەی مانگە دەستکردەکانی کۆمپانیای (MizarVision)ی چینی، کە تێیدا جێگیرکردنی 11 فڕۆکەی جەنگیی جۆری (F-22 Raptor)ی ئەمریکی لە بنکەی ئاسمانیی "عۆڤدا" لە ناو خاکی ئیسرائیل نیشان دەدەن.

کەشتیی جێراڵد فۆرد بە پێشکەوتووترین سیستمی بەرگری و هێرشبەر لە جیهاندا دادەنرێت و رەوانەکردنی بۆ ناوچەکە وەک پەیامێکی هێز و پشتیوانیی واشنتۆن بۆ ئیسرائیل لێکدەدرێتەوە. جێگیرکردنی فڕۆکە جەنگییە جۆری "ڕاپتۆر"ەکانیش لە بنکە ئاسمانییەکان، بەشێکە لە ستراتیژی نوێی ئەمریکا بۆ بەهێزکردنی باڵی سەربازیی خۆی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە کاتی هەر ئەگەرێکی نەخوازراودا.