بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، بەبۆنەی هەڵبژاردنەوەی وەک سەرۆکی رەوتی حیکمە پەیامێکی پیرۆزبایی ئاڕاستەی عەممار حەکیم کرد

دەقی پەیامەکە:

برای ئازیزم جەنابی سەید عەممار حەکیم، سەرۆکی ڕەوتی حیکمەی نیشتمانی، بەبۆنەی نوێکردنەوەی متمانەی ڕەوتی حیکمەی نیشتمانی بە بەڕێزتان وەک سەرۆکی ڕەوتەکە بۆ خولێکی نوێ، بە ناوی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە گەرمترین پیرۆزباییتان ئاراستە دەکەین و هیوای بەردەوامیی سەرکەوتن و لێهاتووییتان بۆ دەخوازین لە ئەرکەکانی داهاتووتاندا.

نوێکردنەوەی متمانە بە جەنابتان، پشتگیرییە بۆ کاروانی سیاسی و بەهێزکردنی سەقامگیری، ئەوەش وامان لێدەکات چاومان لە هەماهەنگی و هاوکاریی زیاتری نێوان هێز و لایەنە نیشتمانییەکان بێت، بە شێوەیەک کە خزمەت بە هاووڵاتیان بگەیەنێت و ڕێڕەوەکانی چاکسازی و بونیادنان لە وڵاتدا بچەسپێنێت.

بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان

 

قوباد تاڵەبانی لێپرسراوی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال سەردانی دەڤەری سۆرانی کرد و لە رێورەسمی ئاڵوگۆڕکردنی لێپرسراوی مەڵبەندی دەڤەرەکە بەشداربوو

لە دوای سەردانەکەی بۆ دەڤەری راپەڕین و ئاڵوگۆڕ لە پۆستی مەڵبەندی ئەو دەڤەرە، قوباد تاڵەبانی، لێپرسراوی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال بۆ هەمان مەبەست سەردانی دەڤەری سۆرانی کرد و لە رێوڕەسمێکدا لە مەڵبەندی سۆران، هەڤاڵ خدر مستەفا ماڵئاوایی لە پۆستەکەی کرد و هەڤاڵ کاروان گەزنەیی وەک لێپرسراوی نوێی مەڵبەند دەستبەکار بوو.
 
قوباد تاڵەبانی لە وتارەکەیدا بە ناوی سەرۆک بافڵ و خۆی و هەموو سەرکردایەتیی یەکێتییەوە سوپاس و دەستخۆشی ئاراستەی هەڤاڵ خدر مستەفا کرد کە لە ماوەی کارکردنیدا وەک لێپرسراوی مەڵبەندی سۆران زۆر دڵسۆزانە ئەرکەکانی خۆی جێبەجێ کردووە. وتیشی: لەگەڵ ئەوەی کارکردن لە دەڤەری سۆران هەمیشە سەخت و پڕ لە تەحەدا و کێشە بووە، بەڵام کاک خدر بە هاوکاریی ئەندامانی مەڵبەند و کادران و دڵسۆزانی یەکێتی، زۆر سەرکەوتووانە سیاسەتی یەکێتی لە سنوورەکە جێبەجێ کردووە.

لێپرسراویی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال بە ناوی خۆی و سەرۆک بافڵ و سەرکردایەتیی یەکێتیشەوە پیرۆزبایی لە هەڤاڵ کاروان گەزنەیی کرد و رایگەیاند: کاک کاروان گەنجێکی پێگەیشتوو و دڵسۆز و بە توانای یەکێتییە و دڵنیاین بە هاوکاریی ئەندامانی مەڵبەند و کادران و جەماوەری یەکێتی سەرکەوتوو دەبێت لەم ئەرکە نوێیەیدا. پشتیوانیی خۆی و سەرۆک بافڵ و هەموو سەرکردایەتیی یەکێتیشی بۆ دەربڕی.

لە بەشێکی دیکەی وتارەکەیدا قوباد تاڵەبانی باسی لە سەنگ و پێگەی یەکێتی کرد لە کوردستان و عیراق و ناوچەکەدا و رایگەیاند: یەکێتی چیتر ئەو یەکێتییەی پێش چەند ساڵ نییە کە تەنیا بە کێشەکانی ناوخۆیەوە سەرقاڵ بوو، بەڵكو یەکێتی ئێستا بە سەرۆکایەتیی سەرۆک بافڵ یەکێکە لە هێزە هەرە کاریگەرەکانی عیراق و وەک یەكێتییەکەی سەردەمی مام جەلال، لە بەغداد رۆڵی گرنگ دەبینێت لە داڕشتنەوەی سیاسەت و کردنەوەی گرێکوێرەکان.

وتیشی یەکێتی ئێستا ئەو هێزەیە لە واشینتۆن و تاران و پاریس و مۆسکۆ و هەموو ناوەندە گرنگەکان حیساب بۆ بۆچوون و سیاسەتی دەکرێت.

سكرتێری ناتۆ دەڵێت پێشبینییەكان بۆ كشانەوەی ئەمریكا لە پەیمانی باكوری ئەتڵەسی دوورن لە راستییەوە، چونكە واشنتۆن لە ناتۆ ناكشێتەوە
مارك روته سكرتێری گشتیی ناتۆ رایگەیاند، پێشبینییەكان بۆ كشانەوەی ئەمریكا لە ناتۆ هیچ بنەمایەكیان نییە و دوورن لە راستییەوە، جەختیشیكردەوە، ئەو پاراستنە ئەتۆمییەی واشنتۆن بۆ ئەوروپای دابینكردووە، جێگەی هیچ گومانێك نییە.

وتیشی، چەتری ئەتۆمیی ئەمریكا گەرەنتی كۆتاییە بۆ ئاسایش و ئارامی لە وڵاتانی ئەوروپا و دڵنیاشە هەر وا دەمێنێتەوە.

لێدوانەكانی ئەم ماوەیەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا، ببووە هۆی دروستبوونی نیگەرانی لەبارەی كشانەوەی ئەو وڵاتە لە ناتۆ و رایگەیاندبوو، هاوبەشەكانی ناتۆ وەك پێویست پشتگیریی شەڕی دژی ئێران ناكەن.

لە رێوڕەسمێکدا لە مەڵبەندی راپەڕینی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، بە سەرپەرشتیی قوباد تاڵەبانی، لێپرسراوی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال، گۆڕانکاری لە پۆستی لێپرسراوی مەڵبەندی راپەڕین کرا و هەڤاڵ جەزای سەید مەجید ماڵئاوایی لە پۆستەکەی کرد و هەڤاڵ حەیدەر سەعید وەک لێپرسراوی نوێ دەستبەکار بوو.

لە رێوڕەسمەکەدا، قوباد تاڵەبانی وتارێکی پێشکەش کرد و تیایدا دەستخۆشی لە هەڤاڵ جەزای سەید مەجید کرد کە لەگەڵ ئەوەی لە قۆناغێکی سەختدا ئەرکی لێپرسراوی مەڵبەندی راپەڕینی پێ سپێردرابوو، بەڵام بەهۆی دڵسۆزییەکەی و شارەزاییەکەی لە ئیدارەدان و هەروەها بەهۆی هاوکاریی ئەندامانی مەڵبەند و هەموو تێکۆشەرانی یەکێتی توانی بە شێوەیەکی زۆر سەرکەوتووانە پێگەی یەکێتی لە دەڤەرەکەدا بەهێزتر بکات.

وتیشی ئێستا کاک جەزا دەتوانێت بەوپەڕی سەربەرزییەوە ماڵئاوایی لە پۆستەکەی و لە دەڤەری راپەڕین بکات.

لێپرسراوی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال، پیرۆزباییشی لە هەڤاڵ حەیدەر سەعید کرد و رایگەیاند: لەناو ئەو هەموو کادر و خەڵکە دڵسۆزەی یەکێتی لە سنوورەکەدا هەیەتی، دەستنیشانکردنی کەسێکی نوێ بۆ ئەو پۆستە کارێکی ئاسان نەبوو، بەڵام پێگە و دڵسۆزی و ئەزموونی دەوڵەمەندی کاک حەیدەر هۆکار بوو بۆ دەستنیشانکردنەکەی.

وتیشی ئێمە دڵنیاین کە هەڤاڵ حەیدەر بە هاوکاری و کاری پێکەوەیی لەگەڵ ئەندامانی مەڵبەند و هەموو تێکۆشەران و یەکێتییە دڵسۆزەکانی سنوورەکە دەتوانێت لەم ئەرکەدا سەرکەوتوو بێت. لەمبارەیەوە پشتیوانیی سەرۆک بافڵ و خۆی و هەموو سەرکردایەتیی یەکێتیشی بۆ دەربڕی.

لە بەشێکی دیکەی وتارەکەیدا، قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بە دۆخی ئێستای یەکێتی کرد و رایگەیاند: یەکێتی ساڵ لە دوای ساڵ لە سەر ئاستی کوردستان و عێراق و ناوچەکەدا پێگەی بەهێزتر دەبێت. وتیشی یەکێتیی ئێستا لە بەغدا بووەتەوە بە یەکێتییەکەی مام جەلال و کۆکەرەوەی هەموو لایەنەکان.

سەبارەت بە پێگەی یەکێتی لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیش رایگەیاند، ئێستا یەکێتی بەهۆی سیاسەت و هەڵوێستەکانی چەند ساڵی رابردوو و هەروەها بەهۆی سەرکردایەتیی ژیرانەی سەرۆک بافڵەوە لە هەموو ناوەندەکانی بڕیاردانی ناوچەکە و جیهاندا گوێی لێ دەگیرێت و رۆژ لە دوای رۆژیش پێگەی لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیدا بەهێزتر دەبێت.

سوپای  ئیسرائیل رایگەیاند، کە لە دوای ئاگربەستی ئەم دواییەی لوبنان یەکەمین هێرشی خۆیان بۆ سەر هێزەکانی حزبوڵا لە باشوری لوبنان ئەنجامداوە.

سوپای ئیسرائیل لە راگەیەندراوێکدا  ئاماژەی بەوەکردوە،  ئۆپەراسیۆنەکە دوای ئەوە بووە،  هێزەکانی حزبوڵا رێککەوتنەکانی ئاگربەستیان پێشێلکردوە و لە هێزەکانی ئیسرائیل نزیکبونەتەوە.

وەک لە راگەیەنداروەکەدا هاتووە؛ سوپای ئیسرائیل بیانویی بۆ هێرشەکە ئەوە بووە، ئەو کەسانە ویستویانە؛ لە سوپای ئیسرائیل نزیک ببنەوە و لە بەرانبەردا هێزی ئاسمانی و زەمینی ئیسرائیل ئەو کەسانەیان لە چەند شوێنێک لە باشوری لوبنان کردوەتە ئامانج.

هەروەها سوپای ئیسرائیل رایگەیاندوە، کە هێرشی تۆپخانەیی بۆ پشتیوانی لە هێزە زەمینییەکان ئەنجامداوە و ژێرخانی حباوڵایان لەناوبردووە، جەختیشی لەوە کردوەتەوە، کە ئەم هێرشە بۆ نەهێشتنی مەترسییەکان ئەنجامدراون.

سوپای ئیسرائیل جەختیکردوەتەوە، کە ئەم ئۆپەراسیۆنانە لە چوارچێوەی رێنماییە سیاسییەکاندا ئەنجام دراون و سوپا دەسەڵاتی ئەوەی هەیە، کە رێوشوێنی پێویست بۆ بەرگریکردن لە خۆی بگرێتەبەر، تەنانەت لە کاتی ئاگربەستیشدا.

ئەم پێشهاتانە تەنها دوو رۆژ دوای جێبەجێکردنی ئاگربەستی نێوان لایەنەکان دێت، ئەمەش نیگەرانی لەبارەی ناسکی رێککەوتنەکە و ئەگەری دووبارەبوونەوەی شەڕ دروستدەکات.

بەبۆنەی شەهیدبونی سێ پێشمەرگەی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، پەیامێکی هاوخەمی بڵاوکردەوە .

لە پەیامەکەدا، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد ئاماژەی بەوەکردوە، دیسان خاکی پیرۆزی کوردستان سێ رۆڵەی ئازیزی خۆی لە باوەش گرت و تێکەڵ بە کاروانی سەربەرزی شەهیدانی کردن.

 

دەقی پەیامەکەی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد

بە داخ و کەسەرێکی زۆرەوە هەواڵی دڵتەزێنی شەهیدبوونی سێ پێشمەرگەی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران (شاهین ئازەربەرزین - نەدا ئەمیری – سەمیرا ئەڵڵایاری)م بە هۆی هێرشی درۆنییەوە پێگەیشت.

دیسان خاکی پیرۆزی کوردستان سێ رۆڵەی ئازیزی خۆی لە باوەش گرت و تێکەڵ بە کاروانی سەربەرزی شەهیدانی کردن.

لەگەڵ دەربڕینی هاوخەمی قووڵی خۆم بۆشەهیدبوونی ئەو سێ رۆڵە تێکۆشەرە، هەزاران سڵاو بۆ رۆحی زیندوویان ئەنێرم. بەشداری لە خەمی بنەماڵەکانیان و خەمی هەموو خەڵکی کوردستان ئەکەم بۆ ئەم کۆستە گەورەیە.

 شاناز ئیبراهیم ئەحمەد

وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند، لە چەند رۆژی داهاتودا پرۆسەی هەناردەکردنی نەوت لە سەرجەم کێڵگەکانەوە دەستپێدەکاتەوە و ئامادەکاری تەواو بۆ ئەو مەبەستە کراوە.

ئەمڕۆ شەممە، ساحب بەزون، وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عێراق  رایگەیان، پەیوەندییان بە کۆمپانیا گەورەکانی گواستنەوەوە کردووە بۆ ئیمزاکردنی گرێبەستی نوێ و دەرگایان بۆ هەموو لایەک واڵایە، بە مەبەستی دەتپێکردنەوەی هەناردەی نەوت.

 ئەم هەنگاوەی وەزارەتی نەوتی عیراق،  ئامانج لێی زیادکردنی داهاتی دەوڵەت، جێگیرکردنی بازاڕ و دابینکردنی غازی ناوخۆییە بۆ وێستگەکانی کارەبا.

لایخۆشیەوە، وەزارەتی گواستنەوەش پێشوازی لە کەشتییەکی گەورە لە بەندەرەکانی بەسڕە کردووە، کە بۆ یەکەمجار دوای کردنەوەی گەروی هورمز، بڕی دوو ملیۆن بەرمیل نەوت باردەکات.

بەپێی زانیارییەکانی ئاژانسی تەسنیمی ئێران، کە لە سەرچاوە پەیوەندیدارەکانەوە دەستی کەوتووە، ئێران تا ئەم ساتە رەزامەندیی لەسەر ئەنجامدانی خولی داهاتووی دانوستانەکان لەگەڵ ئەمریکا نیشان نەداوە.

بە گوێرەی ئاژانسە ئێرانییەکە، ئەم هەڵوێستەی ئێران دوای هەڕەشەکانی دۆناڵد ترەمپ بۆ سەپاندنی گەمارۆی دەریایی بەسەر ئێران و  بەردەوامیی  داواکارییە زیادەکانەی واشنتۆنە  لە تاران.

ئێران لە رێگەی نێوەندگیری پاکستانەوە بە بەرپرسانی ئەمریکای راگەیاندووە، کە مەرجی سەرەکی بۆ بەردەوامبوونی گفتوگۆکان، وازهێنانی ئەمریکایە لەو داواکارییە زیادانە، چونکە تاران نایەوێت کاتەکانی لە دانوستانی بێسوود و پڕکێشەدا بەفیڕۆ بدات.

ئەمە لە کاتێکدایە، کەناڵی سی ئێن ئێنی ئەمریکی  بڵاویکردبوەوە، رۆژی دووشەممە، خولێکی نوێی دانوستان لە نێوان ئەمریکا  و ئێران لە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاکستان بەڕێوەدەچێت.

وتەبێژی بارەگای خاتەمولئەنبیا، ئیبراهیم زولفیقاری، ئەمڕۆ شەممە رایگەیاند کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا جارێکی تر پەیمانەکانی پێشێل کردووە و بەردەوامە لە چەتەگەریی دەریایی، جەختیشی لەوە کردەوە کە گەرووی هورمز لەژێر بەڕێوەبردن و چاودێریی توندی هێزە چەکدارەکانی ئێراندایە.

زولفیقاری ئاماژەی بەوە کرد کە بارودۆخی گەرووی هورمز گەڕاوەتەوە بۆ دۆخی پێشووی خۆی و وتی: گەرووەکە لەژێر ئیدارەی هێزەکانمان و چاودێرییەکی ورد و چڕدا دەمێنێتەوە.

زولفیقاری رونیشیکردەوە، تا ئەو کاتەی واشنتۆن پابەند نەبێت بە گەرەنتیی ئازادیی هاتوچۆی کەشتییەکان بۆ ئێران و بەپێچەوانەشەوە، گەرووی هورمز بە داخراوی یان لەژێر کۆتوبەنددا دەمێنێتەوە ووتیشی: ئێمە لەسەر بنەمای دانوستانەکان و وەک نیشاندانی نیازپاکی ڕەزامەندیمان دەربڕیبوو بە تێپەڕبوونی ژمارەیەک کەشتی، بەڵام ئەمریکا جارێکی یر بەڵێنەکانی شکاند.

لەکۆتایی لێدوانەکەیدا، زولفیقاری ئەمریکای تۆمەتبار کرد بەوەی کە ڕێز لە ڕێککەوتنەکان ناگرێت و جەختی کردەوە کە بەردەوامبوونی واشنتون لەسەر چەتەگەریی دەریایی وای کردووە ئێران ڕێکارە ئەمنییەکانی لە ناوچە ستراتیژییەکانی دەریا توندتر بکاتەوە.

 

کۆچەر تاهیر، سەرۆكی ئەنجومەنی كارگەكانی غازی سلێمانی رایگەیاند، قەیرانی غاز، کۆتایی دێت و  پێش جەنگەکە 120 تۆن غاز دەهات بۆ سلێمانی لە ئێستادا زیادبوە بۆ 140 تۆن  و  ئاماژەی بەوەشکرد ئەمڕۆ لە ناو سلێمانیدا 35 هەزار بتڵی غاز بە کۆبۆنی خۆراک دابەش دەکەن .

کۆچەر تاهیر، سەرۆكی ئەنجومەنی كارگەكانی غازی سلێمانی لە لێدوانێكدا بە كوردسات نیوزی رایگەیاند، دڵنیایی دەدەن بە هاووڵاتیانی سلێمانی لە پێنج رۆژی داهاتوودا كۆتایی بە قەیرانی غازی ماڵان دێت و لە راۆژانی داهاتوشدا رۆژانە 20 هەزار بتڵ دابەشدەکەن.

کۆچەر تاهیر ئاماژەی بەوەشکرد، پێش جەنگەکە 120 تۆن غاز بۆ سلێمانی دەهات، بەڵام لە ئێستادا بۆ ئەوەی قەیرانەکە نەمێنێت ئەو بەشەی سلێمانی  بۆ 140 تۆنی رۆژانە زیاد کراوە و  بڕیاریشە لە سبەینێوە زیاتر بکرێت بۆ 160 تۆن، تاوەکو هەموو هاووڵاتیەک غاز لەبەردەم ماڵەکەیدا بەدەست بهێنێت.

لەبارەی دابەشکردنی غازیش بەکۆبۆنی خۆراک، ناوبراو بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ئەمڕۆ 35 هەزار بتڵ غاز بە کۆبۆنی خۆراک دەدرێتە هاووڵاتییان و دڵنیایشیدا ئەگەر جەنگ دەستپێنەکاتەوە لە سەری مانگەوە بە بێ کۆبۆن غاز بۆ هاووڵاتیان وەک رابردوو بەردەست دەبێت.

 دوای تێپەڕبوونی 80 ساڵ بەسەر داهێنانیدا، قاوەی هێلکە جارێکی تر لە سۆشیاڵ میدیا بووەوە بە باو و ملیۆنان بینەری کۆکردەوە، و بەشێک وەک شاژنی قاوەکان دەیبینن و بەشەکەی تریش بە سەرچاوەی نەخۆشی دادەنێن.

ئەم خواردنەوەیە کە بە "کافی ترونگ" ناسراوە، لە زەردێنەی هێلکەی خاو، شەکر و شیری خەست دروست دەکرێت، تێکەڵەکە ئەوەندە تێکەڵ دەکرێت تا دەبێتە کرێمێکی خەست و وەک "مارشمێلۆ" دەردەکەوێت، پاشان دەکرێتە سەر کوپێک قاوەی تاڵ.

سەرەڕای جوانی و تامە شیرینەکەی، پزیشکان هۆشداری توند دەدەن لە وبارەیەوە چونکە هێلکەی خاو مەکۆیەکی گەورەی بەکتریای سالمۆنێلایە، کە دەبێتە هۆی ژەهراویبوونی، هەروەها خواردنی هێلکەی نەکۆڵاو ناهێڵێت جەستە سوود لە ڤیتامینەکانی گرووپی B وەربگرێت.

لە ئینستاگرام، مشتومڕێکی گەرم لە نێوان بەکارهێنەران دروست بووە، هەندێک دەڵێن: ئەمە باشترین تامی قاوەیە کە چەشتبێتم، لە بەرانبەردا هەندێکی تر دەڵێن: ئەمە کوپێکە لە بەکتریای سالمۆنێلا نەک قاوە!

 

 

کەشانسی هەرێم بڵاویکردوەتەوە، ئاسمان بە گشتی هەوری تەواو دەبێت و باران بارین دەستپێدەکاتەوە و بە گویریە پێشبینیەکان بارانەکە ترەزەشی لەگەڵدا دەبێت و پلەکانی گەرماش نزم دەبنەوە.

ئەمڕۆ شەممە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم، پیشبینی 48 سەعاتی داهاتوی بڵاوکردەوە بە گوێرەی پێشبینییەکان، ئاسمان هەور دەبێت و لە ناوچە جیاجیاکان ئەگەری بارینی باران هەیە و پلەکانی گەرماش  دوو بۆ چوار پلە بە راورد بە تۆمارکراوەکانی دوێنێ نزم دەبنەوە.

لەبارەی کەشی سبەینێشەوە، کەشانسی دەڵێت؛ ناسەقامگیری کەش بەردەوامی دەبێت، ئاسمان بە زۆری هەوری تەواو دەبێت و  لێزمە باران لە زۆربەی ناوچەکان لە کاتی جیا جیا دەبارێت و هەورەبروسکەشی لەگەڵدا دەبێت.

کەشناسی ئاماژەی بەوەشکردوە، پلەکانی گەرما بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ دوو بۆ سێ پلە نزم دەبنەوە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی

هەولێر؛ 20 پلەی سیلیزی

پیرمام؛ 16 پلەی سیلیزی

سۆران؛ 17 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران؛ 13 پلەی سیلیزی

سلێمانی؛ 19 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ؛ 20 پلەی سیلیزی

دهۆک؛ 19 پلەی سیلیزی

زاخۆ؛ 19 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە ؛21 پلەی سیلیزی

گەرمیان؛ 25 پلەی سیلیزی

رەزا تالایی، وتەبێژی وەزارەتی بەرگریی ئێران رایگەیاند، هێشتا جەنگ کۆتایی نەهاتووە و ئەمریکا شکستیهێنا لە ئامانجەکانی، ئاماژەی بەوەشکردوە کە تێپەڕبوونی کەشتییە ناسەربازییەکان بە گەوری هورمزدا پەیوەستە بە ئاگربەست لە لوبنان.

وتەبێژی وەزارەتی بەرگریی ئێران، ئەمڕۆ شەممە رایگەیاند ئەمەریکا شکستیهێنا لە روخاندنی دەسەڵاتی ئێران و دروستکردنی درز لە نێوان دەسەڵات و خەڵکی ئێراندا.

ناوبراو ئاماژەی بەوەشکرد کردنەوەی گەروی هورمز بۆ تێپەڕاندنی کەشتییە ناسەربازییەکان مەرجدارە بە ئاگربەست لە لوبنان و ئەگەر فشار بۆسەر لوبنان دروسبکەنەوە، گەروەکە دادەخرێت.

وتەبێژی وەزارەتی بەرگری ئێران جەختیکردوەتەوە، کە هێشتا جەنگەکە کۆتایی نەهاتووە و ئەگەر دوژمن پەنا بۆ فێڵکردن لە دیپلۆماسیدا ببات، ئەوا  وەک خۆیان وەڵامیان دەدەنەوە.

ئەمە لە کاتیكدایە، ئەمڕۆ بە رەسمی گەروی هورمز کراوەتەوە لەلاین ئێرانەوە وەک بەشێک لە ئاگربەستی نێوان ئەمریکا و ئێران، بەرەبەیانی ئەمڕۆش ئاژانسی رۆیتەرز تێپەڕبونی چەند کەشتییەکی نەوتهەڵگری بە گەروەکەدا راگەیاند.

بەرەبەیانی ئەمڕۆ شەممە، پۆلیسی ئەڵمانیا ڕایگەیاند کە بەهۆی تەقینەوەیەکی بەهێز لە ویلایەتی سارلاند لە رۆژئاوای وڵاتەکە، کەسێک گیانی لەدەستداوە و چەند کەسێکی دیکەش بە سەختی بریندار بوون.

وتەبێژێکی پۆلیس ئاشکرای کرد، روداوەکە لە شارۆچکەی فۆلکلینگن نزیك لە سنووری فەرەنسا و لە ژێر پردێکی تایبەت بە پیادە رویداوە، وقوربانییەکە پیاوێک بووە و بەهۆی سەختی برینەکەیەوە لە شوێنی روداوەکە گیانی لەدەستداوە.

بەگوێرەی لێدوانی پۆلیس، دەوروبەری سەعات 12ی شەو لە رێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنییەوە ئاگادار کراونەتەوە کە دەنگی تەقینەوەیەکی بەهێز و هاواری هاوکاری بیستراوە‌، ودەستبەجێ هێزێکی زۆری پۆلیس گەیشتوونەتە شوێنەکە و ناوچەیەکی بەرفراوانیان لە دەوروبەری پردەکە گەمارۆ داوە.

پۆلیس ئاماژەی بەوەش کردووە کە چەند کەسێک برینەکانیان سەختە، بەڵام وردەکاری زیاتری لەسەر ناسنامەیان بڵاو نەکراوەتەوە.
پۆلیسی ئەڵمانیا جەختیشی کرداوە کە تا ئێستا هیچ زانیارییەک لەسەر هۆکاری تەقینەوەکە ئاشکرا نەکردووە و رایگەیاند کە لێکۆڵینەوەی ورد لەبارەی روداوەکە بەردەوامە.

دوای لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا سەبارەت بە گەروی هورمز،  محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران هێترشی کردە سەرۆک ئەمریکا  و رایگەیاند، دۆناڵد ترەمپ لە یەک سەعاتدا حەوت قسەی کردوە و هەموویی درۆ بوون.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران لە ئێکس پەیامێکی بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت؛ ئەمریکا نە لە رێگەی درۆوە  و نە لە رێگەی دانوستانەوە جەنگیان نەبردوەتەوە و بەمشیوازەش بەردەوام بن ناگەنە هیچ ئەنجامێک.

سەبارەت بەروشی هورمز، قاڵیباف وتویەتی ؛لەگەڵ بەردەوامبوونی گەمارۆکان، گەروی هورمز بە روی کەشتیەکاندا بە کراوەیی نامێنێتەوە و ئەوەشی کراوەتەوە، تەنها لە رێگەی رێڕەوی دیاریکراوو بە "مۆڵەتی رەسمی ئێران دەبێت.

قاڵیباف وەک تەنزیکیش، لسەر وقسەکانی دۆناڵد ترەمپ دەڵێت؛ بڕیاری کۆتایی لەسەر کرانەوە یان داخرانی گەروی هورمز و یاساکانی پەیوەست بەو ناوچەیە، لە مەیدانی کردەیی دا دەدرێت نەک لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و سەرۆکی ئەمریکا لە یەک سەعاتدا حەوت جار قسەی کردوە  و هەر حەوتی دورن لە راستییەوە.

سەرچاوە ئێرانییەکان بە تۆڕی (CNN)یان راگەیاندووە، کە بڕیارە رۆژی دووشەممە خولێکی نوێی دانوستانەکان لە نێوان وەفدی ئێران و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە "ئیسلام ئاباد"ی پایتەختی پاکستان دەستپێبکاتەوە.

هاوکات لەگەڵ ئامادەکارییەکان بۆ گەیشتنی شاندەکان، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە چاوپێکەوتنیدا لەگەڵ (بلومبێرگ) و (ئەکسیۆس) گەشبینی خۆی نیشاندا و رایگەیاند: "پێشبینی دەکەم لە ماوەی یەک دوو ڕۆژدا بگەنە رێککەوتنی ئاشتی". ترەمپ جەختی لەوەش کردەوە کە زۆربەی خاڵە سەرەکییەکان یەکلایی کراونەتەوە و ئەگەری هەیە لە کۆتایی هەفتەدا کۆبوونەوەیەکی نوێ ئەنجام بدرێت.

لەلایەکی تریوە، رەزا ئەمیری موقەدەم، باڵیۆزی ئێران لە پاکستان، ستایشی هەوڵەکانی بۆ سەرخستنی دیپلۆماسی کرد و ئاماژەی بەوە دا کە دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان هاوکاتە لەگەڵ دوو گۆڕانکاری گرنگ لە ناوچەکەدا کە بریتییە لە راگەیاندنی ئاگرەبەست لە نێوان لوبنان و ئیسرائیل ودووبارە کردنەوەی گەرووی هورمز لەلایەن ئێرانەوە بەڕووی هاتوچۆی کەشتیوانیدا.

جێی وەبیرهێنانەوەیە، خولی یەکەمی دانوستانەکان لە ١١ی نیساندا بەبێ ڕێککەوتنی کۆتایی کۆتایی هات. سەرەڕای هەبوونی کەشێکی جددی، بەڵام ناکۆکی قووڵ لە نێوان هەردوولا لەسەر چەند دۆسێیەک مابووەوە.