هەواڵەکان
رێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچ رۆژی چوارشەممە رایگەیاند، بەلەمێکی لاستیکی کۆچبەران لە کەناراوەکانی لیبیا نوقمبووە و بەهۆیەوە 42 کۆچبەر بێسەروشوێنن و وا گریمانە دەکرێت گیانیان لەدەستدابێت.
بەپێی راگەیەندراوەکەی رێکخراوەکە، بەلەمەکە 49 کۆچبەری هەڵگرتبوو، بەڵام تەنها حەوت کەسیان لەلایەن دەسەڵاتدارانی لیبیاوە رزگارکراون. رزگاربووان بۆ ماوەی شەش رۆژ لە دەریادا مابوونەوە تا لە نزیک کێڵگەی نەوتی ئەلبوری دۆزرانەوە.
رێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچ ئاشکرایکردووە، ئەو کەسانەی بێسەروشوێنن بریتین لە 29 هاووڵاتیی سودانی، هەشت سۆماڵی، سێ کامیرۆنی و دوو نەیجیری.
هەوڵەکان بۆ دۆزینەوەی بێسەروشوێنبووان دەستیپێکردووە، هەرچەندە هیواکان بۆ دۆزینەوەیان بە زیندوویی زۆر کەمبوونەتەوە.
كۆمپانیای دانەغازی ئیماراتی یاداشتنامەیەكی لێكتێگەیشتنی لەگەڵ حكومەتی سوریا بۆ پەرەپێدانی كێڵگە غازییەكانی سوریا ئیمزاكرد.
بەپێی لێكتێگەیشتنەكە، كۆمپانیای دانەغاز دەست دەكات بە گەران و گەشەپێدان و فراوانكردنی چەند كێڵگەیەكی غاز لە ناوەڕاستی وڵاتەكە كە دیارترینیان كێڵگەی ئەبو رەباحە كە یەكێكە لە گەورەترین كێڵگەكانی سوریا.
ئامانجی یاداشتنامەكە پاڵپشتیكردنی هەوڵەكانی حكومەتی سوریایە بۆ بەرزكردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنانی غازی سروشتی و باشتركردنی بەرهەمهێنانی كارەبا و بوژاندنەوەی كەرتی وزە.
كۆمپانیای دانەغاز لە راگەیەنراوێكدا باسی لەوەكردوە، كۆمپانیاكە بوەتە یەكەم وەبەرهێنەری غاز كە ڕێككەوتنێكی لەو شێوەیە لەگەڵ حكومەتی سوریا ئەنجام بدات، ئەمەش لە چوارچێوەی ستراتیژیەتی خۆی بۆ فراوانكردنی وەبەرهێنانە ناوچەییەكانی، بە سوودوەرگرتن لە ئەزموونی پێشووی لە پەرەپێدانی پڕۆژەی هاوشێوەدا.
ریچارد هۆڵ بەرێوەبەری جێبەجێكاری دانەغاز رایگەیاند، بەپێی ئەو ئەزمونەی بەدەستمانهێناوە لە عیراق بەتایبەتی لە كێڵگەی كۆرمۆر ، دەتوانین رۆڵێكی باش بگێرین لە بەهێزكردنی ژێرخانی وزەی سوریا.
یسرایل کاتز، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل، بڕیاریدا رادیۆی نیشتمانیی سوپا کە لە ساڵی 1950ەوە دامەزراوە، دابخات.
بەپێی میدیا ئیسرائیلییەکان، بڕیارەکە وەستاندنی یەکجارەکیی پەخش لەخۆدەگرێت تا 1ی ئازاری2026، و تیمێکیش بۆ ئەو مەبەستە دروستکراوە.
کاتز: رادیۆکە زیانی بە پێگەی سوپا گەیاندووە:
بەپێی لێدوانەکانی کاتز، کە دەستەی پەخشی ئیسرائیلی "کان" گواستوویەتییەوە، رادیۆی "گالی تزاهال" لە بنەڕەتدا وەک میدیایەکی سەربازیی سەر بە حکومەت دامەزراوە بۆ خزمەتکردنی سەربازانی سوپای ئیسرائیل و بنەماڵەکانیان، وەک "بڵندگۆیەک بۆ دەنگی سوپا و گوێیەک بۆ سەربازەکانی"، نەک وەک سەکۆیەک بۆ دەربڕینی رای رەخنەگرانە دژی سوپا و ئەندامەکانی.
کاتز روونیکردەوە: "بەردەوامبوونی کاری رادیۆکە، سوپا بە پێچەوانەی ویستی خۆیەوە، تێوەدەگلێنێت لە گوتاری سیاسی و زیانێکی گەورە بە پێگەی وەک سوپایەکی گەل دەگەیەنێت کە پشتیوانییەکی بەرفراوانی لە تەواوی لایەنە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان هەیە."
جێی ئاماژەیە، رادیۆکە بە یەکێک لە دیارترین دامەزراوە میدیاییەکانی ئیسرائیل دادەنرێت، رادیۆیەکی نیشتمانیی سەر بە سوپایە و بە درێژایی 24 سەعات پەخشی هەیە. گەشتی هەواڵی سەربازی و سیاسی، شرۆڤە، راپۆرت لەسەر دۆخی هاتوچۆ، لەگەڵ بەرنامەی پەروەردەیی و کات بەسەربردن پێشکەش دەکات. بودجەی رادیۆکە لەلایەن وەزارەتی بەرگرییەوە دابین دەکرێت، جگە لەو داهاتەی لە رێکلامەوە دەستی دەکەوێت.
دەستەی باڵای كەشناسیی عیراق پێشبینی نوێی بۆ كەشوهەوا بڵاوكردەوە و ئاماژەی بەوەكردووە، شەپۆلێكی بارانبارین روو لە ناوچە جیاوازەكانی عیراق دەكات و تاوەكو رۆژی دووشەممەی داهاتوو بەردەوام دەبێت، هەروەها لە بەشێكی ناوچە شاخاوییەكان بەفرێكی كەم دەبارێت.
دەستەی باڵای كەشناسیی عیراق رایگەیاند، لەمڕۆوە رەشەبا چەند ناوچەیەكی عیراق دەگرێتەوە و خێراییەكەی لە ئێواران و بەیانیاندا زیاد دەكات، ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەم رەشەبایە بەشێكە لەو شەپۆلە بارانبارین و سەرمایەی كە بەرەو عیراق دێت.
بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسیی عیراق، لە ئێوارەی رۆژی هەینییەوە شەپۆلێكی بارانبارین چەند ناوچەیەكی عیراق و هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە و لە ناوچە شاخاویی و بەرزەكاندا زیاتر دەبێت، هەروەها لە بەشێكی ناوچە شاخاوییەكاندا بەفرێكی كەم دەبارێت.
كەشناسیی ئەوەشی خستووەتە روو، بەپێی پێشبینییەكان پلەكانی گەرما وردە وردە نزمتر دەبنەوە و ئەو شەپۆلی سەرما و بارانبارینە تا رۆژی دووشەممەی هەفتەی داهاتوو بەردەوام دەبێت.
ئەحمەد شەرع وەک یەکەم سەرۆکی سوریا کە سەردانی کۆشکی سپی دەکات چووە ناو مێژووەوە، بەڵام دیمەنی سوریا لە واشنتن هێشتا تەمومژاویی و کراوەیە بەڕووی چەندین ئەگەردا، ئەمەش رێگە بە لایەنگران و نەیارانی شەرع دەدات کە هەریەکەیان لێکدانەوەی تایبەتی خۆی بۆ ئەو سەردانە مێژووییە بەو شێوەیەی دەیەوێت و ئارەزووی دەکات، دروستبکات.
پێش سەردانەکە، لە کاتی سەردانەکە و دوای سەردانەکەش، لایەنگرانی سیاسەتی شەرع بە درێژی باسیان لە لێهاتوویی سیاسی ئەو کرد کە بە وتەی ئەوان، بووە هۆی شکاندنی گۆشەگیرییەکی نێودەوڵەتی کە دەیان ساڵ بوو سوریای گرتبووەوە. هەروەها باسیان لە سەرکەوتنی کرد لە هەڵپەساردنی سزاکانی ئابووری و خستنە ژێر چەتری بەهێزترین دەوڵەتی جیهانەوە بۆ پاراستنی لە "ئیسرائیل" کە سەردانەکە رێگەی لە بەردەوامیی دەستدرێژییەکانی بۆ سەر سوریا گرت.
بەڵام ژمارەیەک لە سورییەکان بۆچوونێکی جیاوازیان هەیە و لەو گۆشەنیگایەوە سەیری سەردانەکە دەکەن کە هیچ ئەنجامێکی بەرجەستەی لێ نەکەوتەوە پشتی پێ ببەسترێت، چونکە تەمومژیی هەڵوێستی ئەمریکا سەبارەت بە ئەنجامەکانی سەردانەکە زاڵ بوو، سزاکانیش تەنها هەڵپەسێردراون و هەڵنەوەشێنراونەتەوە، بە پێچەوانەی ئەوەی لایەنگرانی شەرع بانگەشەی بۆ دەکەن.
سەردانێکی مێژووویی:
ئەوەی ئەحمەد شەرع وەک یەکەم سەرۆکی سوریا سەردانی کۆشکی سپی بکات، تەنها وردەکارییەک نییە، بەڵکو هەنگاوێکە دەرئەنجامی گەورەی دەبێت، چونکە قۆناغێکی نوێ لە پەیوەندییەکانی سوریا و ئەمریکا دادەمەزرێنێت کە بۆ ماوەی چەندین ساڵی دوور و درێژ پڕ لە لێدوانی دژ بە یەک و دوژمنکارانەبووە
جەمال رەزوان، شیکاری سیاسی سوری، بە "RT"ی راگەیاند: "سوریا بە هەنگاوی پڕ لە متمانەوە بەرەو ئەوە دەڕوات ببێتە هاوپەیمانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کە هیچ کەسێکی عاقڵ ناتوانێت ئامادەیی بەردەوامی لە جیهاندا و توانای بۆ چەسپاندنی سەقامگیری لە هەر وڵاتێکدا پشتگوێ بخات."
رەزوان پێیوایە، شەرع بە دیدگایەکی روونەوە چووە واشنتۆن و دەیزانی کە پێکدادان لەگەڵ ئەمریکییەکان، دەرفەتی سەقامگیری لە وڵاتەکەی دەشێوێنێت کە دوای رووخانی رژێمی ئەسەد هاتۆتە ئاراوە. وتیشی: "سورییەکان ئەمڕۆ تامەزرۆی ئەوەن ئاسایش بەرقەرار بێت، کە ئەمەش لەرێگەی بەشداری کارا لەگەڵ واشنتۆن لە شەڕی دژی تیرۆر و پشت پێبەستنی بۆ گەیشتن بە لێکتێگەیشتنی ئەمنی لەگەڵ ئیسرائیل بەدی دێت."
سەبارەت بە پرۆتۆکۆڵی پێشوازییەکە و چوونەژوورەوەی شەرع لە دەرگایەکی لاوەکییەوە بۆ کۆشکی سپی، رەزوان بە وردەکارییەکی ئاسایی ناویبرد و وتی: "ئەو قسانەی تۆم باراک، نێردەی ئەمریکا بۆ سوریا، کردوویەتی ئەو بۆچوونە بەتاڵ دەکاتەوە، کاتێک وتی سەرۆک ترەمپ سەردانەکەی بۆ دوو سەعات درێژکردەوە، دوای ئەوەی بڕیاربوو تەنها بیست خولەک بێت، ئەمەش نیشانەی رێزی بووە بۆ هاوتا سورییەکەی."
هەڵپەساردنی سزاكان; هەنگاوێكی باش بەڵام ناتەواو:
لە بواری ئابوورییدا، ئیلیاس جەبور، شارەزای سوری، رایگەیاند، سەردانەکەی شەرع بۆ واشنتۆن سەرکەوتوو بوو لە رازیکردنی ئەندامانی کۆنگرێس و لایەنە پەیوەندیدارەکان بە سزاکانی قەیسەر، بۆ پێدانی دەرفەتێکی گونجاو بە حکومەتی نوێی سوریا تا توانای خۆی لە جێبەجێکردنی داواکارییەکانی ئەمریکا بسەلمێنێت.
جبور ئاماژەی بەوەشکرد، هەڵپەساردنی سزاکانی قەیسەر بۆ ماوەی شەش مانگ، حکومەتی سوریای خستۆتە ژێر تاقیکردنەوەیەکی راستەقینەوە، ئەگەر بە سەرکەوتوویی لێی دەربچێت، ئەوا شایستەیی خۆی دەسەلمێنێت. وتیشی: "ئەو هەڵمەتانەی هێزە ئەمنییەکانی سوریا پێش سەردانەکەی شەرع بۆ واشنتۆن دژی چەکدارانی داعش و شانەکانی دەستیانپێکرد، یەکەم هەنگاوی جێبەجێکردنی پابەندبوونەکانی سوریا بوو بە خواستی ئەمریکا بۆ شەڕکردن دژی ئەو رێکخراوە."
شەرع خاوەنی چ کارتێکی دانوستانە؟
بەڵام لە بەرامبەردا، بەشێکی دیکە لە سورییەکان پێیانوایە شەرع بەبێ هیچ کارتێکی بەهێز چووەتە کۆشکی سپی تا بتوانێت لەسەر پرسە گرنگەکانی وەک ئاسایش و سەروەری وڵاتەکەی دانوستان بکات.
حەمدان عەبدولحەق، پارێزەر و شیکاری سیاسی، پێیوایە، شێوازی پێشوازییەکە لە کۆشکی سپی پەیامێکی روونی تێدابوو کە "دانپێدانان بە شەرعییەتی تۆ هێشتا نەهاتووە و بەشێک لە پلانی ئەمریکا بۆ سوریا هێشتا لەناو دۆسیە داخراوەکاندایە."
بە بڕوای عەبدولحەق، شەرع هەوڵدەدات هەموو لایەنەکان رازی بکات و بە هەر لایەنێکی هەرێمی یان نێودەوڵەتی ئەوە دەڵێت کە حەز دەکات بیبیستێت، بێ ئەوەی ئاگاداری ناکۆکییە گەورەکانی نێوان ئەو لایەنانە بێت. وتیشی: "کێشە گەورەکە لە رێکخستنەوەی نێوخۆی دەستەی تەحریری شام و گروپە جیهادییەکانی دیکەدایە کە ترسیان لەو بەڵێنانە هەیە شەرع بە واشنتۆنی داوە."
شەرع: باشترین چارەسەر تێکەڵکردنی هەسەدەیە بە سەرپەرشتی ئەمریکا:
لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ رۆژنامەی "واشنتۆن پۆست"ی ئەمریکی، ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا رایگەیاند: "باشترین چارەسەر ئەوەیە کە هێزەکانی ئەمریکا لە سوریا سەرپەرشتی تێکەڵکردنی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) بکەن بە هێزە ئەمنییەکانی حکومەتی ناوەندییەوە." وتیشی: "پاراستنی خاکی سوریا بەرپرسیارێتی دەوڵەت دەبێت."
سەبارەت بە دانوستان لەگەڵ ئیسرائیل، شەرع وتی: "ئێمە لە دانوستانی راستەوخۆداین لەگەڵ ئیسرائیل و هەنگاوێکی باشمان بڕیوە، بەڵام بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی، پێویستە ئیسرائیل بکشێتەوە بۆ سنوورەکانی پێش ٨ی کانوونی یەکەم."
شەرع ئامانجی سەرەکی سەردانەکەشی بۆ "دەستپێکردنی بنیادنانی پەیوەندی نێوان سوریا و ویلایەتە یەکگرتووەکان" گەڕاندەوە و رایگەیاند، "سەقامگیری سوریا کاریگەری لەسەر هەموو ناوچەکە دەبێت، هەروەک چۆن ناسەقامگیرییەکەشی کاریگەری دەبێت."
ئەوەی ماوەتەوە، هەوڵەکانی شەرع و حکومەتەکەیەتی بە ئاراستەیەکدا کە بتوانێت ببێتە دەنگی تەواوی سوریا و ئەو گەلەی کە تینوی ئازادی و ژیانێکی ئازادە، بەتایبەت دروزییەکان و کوردەکان و عەلەوییەکان، گرەوێکن کە ڕەنگە شەرع و حکومەتەکەی نەتوانن بیبەنەوە.
فەریق روکن قەیس محەمەداوی، جێگری فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان، ئەمڕۆ چوارشەممە، سەرکەوتنی ئەو پلانە ئەمنییەی راگەیاند کە بۆ شەشەمین خولی هەڵبژاردنی یاسادانان لە عیراق ئامادەکرابوو
جێگری فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا لە بەغداد رایگەیاند: "پلانی ئەمساڵی هەڵبژاردن لە زۆر رووەوە جیاواز بوو، راپۆرتی نێردە نێودەوڵەتییەکان و رێکخراوە جیهانییەکانیش ئەوەیان سەلماند کە هیچ قەدەغەیەکی هاتوچۆ بوونی نەبوو."
روونیشیکردەوە، پلانەکە ئاسانکاری بۆ هاتوچۆی هاووڵاتیان لە سەرتاسەری عیراقدا کردووە و ئەمساڵ هەماهەنگییەکی زۆر باش لەگەڵ کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان هەبووە. وتیشی: "لیژنەی ئەمنی سوودی لە ئەزموونەکانی رابردوو وەرگرتووە و لە مانگی حوزەیرانی رابردووەوە دەستیکردووە بە کارکردن."
سەرۆکی لیژنەی ئەمنیی هەڵبژاردنەکان وتیشی: "لەبەردەم هەموو عیراقییەکاندا سەرکەوتنی پلانی ئەمنیی هەڵبژاردنەکان رادەگەیەنین، سیتکی یادگەکان (عصا الذاکرە) بەیانی ئەمڕۆ گەیشتنە نوسینگەی کۆمسیاران لە کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان."
فەریق روکن محەمەداوی ئاماژەی بەوەشکرد، هێزە ئەمنییەکان لە هەموو لایەنەکان بە یەک مەودا وەستابوون و هەڵبژاردنی ئەمساڵ شتێکی جیاواز و گرنگی تۆمارکرد. وتیشی: "134حاڵەتی سەرپێچی هەڵبژاردنمان تۆمارکردووە نەک پێشێلکاری، کە پەیوەست بوون بە بانگەشەکردن یان فشارخستنە سەر دەنگدەران لە دەرەوەی بنکەکانی دەنگدان."
پرۆسەی دەنگدانی گشتی و تایبەت بۆ شەشەمین خولی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، لە رۆژانی 9 و11ی تشرینی دووەم بەڕێوەچوو.
لەلایەکی دیکەوە، نەتەوە یەکگرتووەکان داوای لە لایەنە سیاسییە پەیوەندیدارەکانی عیراق کرد "بە زووترین کات و بە شێوەیەکی ئاشتیانە" حکومەتی داهاتووی فیدراڵی پێکبهێنن.
ستیفان دوجاریک، وتەبێژی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاند، ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس "پێشوازی لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەکان بە شێوەیەکی ئارام و رێکخراو دەکات و متمانەی هەیە لایەنە سیاسییەکان بە گیانی ئاشتی و رێزگرتن لە پرۆسەکە دەمێننەوە تا راگەیاندنی ئەنجامەکان."
گۆتێرێس جەختیشی لە پابەندبوونی نەتەوە یەکگرتووەکان کردەوە بۆ پشتیوانیکردنی عیراق لە رێڕەوی دیموکراسی و بەدیهێنانی خواستەکانی.
رۆژنامەیەکی تورکی ئاماژە بە ئەگەری دەستێوەردانی دەرەکی یان تەقاندنەوەی تەقەمەنی دەکات لەناو ئەو فڕۆکە سەربازییەی تورکیا کە لە جۆرجیا کەوتەخوارەوە و بەهۆیەوە 20سەرباز گیانیان لەدەستدا، هاوکات لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی تورکیا وێنەی قوربانییەکان بڵاوکراوەتەوە.
رۆژنامەی "تورکیا" کە لە حکومەتەوە نزیکە، بڵاویکردەوە، فڕۆکەکە لە جۆری C-130 Hercules بووە، لە فڕۆکەخانەی گەنجە لە تورکیاوە فڕیوە و دوای چوونە ناو ئاسمانی جۆرجیا، لە دووری پێنج کیلۆمەتر لە سنوورەوە تێکشکاوە.
رۆژنامەکە نووسیویەتی: "تێکشانی فڕۆکەکە لە ئاسماندا، نەک بەهۆی کێشەی تەکنیکی یان هەڵەی نیشتنەوە، گومانەکان بە ئاراستەی ئەگەری دەستێوەردانی دەرەکی یان تەقینەوەی ئەو تەقەمەنییەی هەڵیگرتبوو، دەمانبات."
هەروەها ئاماژەی بەوەشکردووە کە تیمە تەکنیکییەکان لە شوێنی رووداوەکە دەستیان بە کارکردن کردووە بۆ دیاریکردنی هۆکارە وردەکان.
لەلایەکی دیکەوە، وەزارەتی بەرگریی تورکیا دوێنێ سێشەممە رایگەیاند، فڕۆکەکە لەسەر خاکی جۆرجیا کەوتۆتەخوارەوە و جەختیشیکردەوە، ئەنکەرە بە شێوەیەکی نزیک هاوکاری لەگەڵ دەسەڵاتدارانی جۆرجیا دەکات لە ئۆپەراسیۆنەکانی گەڕان و رزگارکردن و کۆکردنەوەی بەڵگەکاندا.
نوسینگەی رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیاش رایگەیاندووە، "لێکۆڵینەوە لە هۆکارەکانی رووداوەکە بە شێوەیەکی زۆر ورد" ئەنجام دەدرێت.
سەرۆكی سوریا رایگەیاند، باشترین چارەسەر بۆ یەكخستنەوەی هێزەكان لە سوریادا ئەوەیە ئەمریكا سەرپەرشتی پرۆسەكە بكات. دەشڵێت: لەگەڵ ئیسرائیل لە گفتوگۆدان بۆ گەیشتن بە رێككەوتن لەسەر سنورەكانیان.
ئەحمەد شەرع سەرۆكی سوریا بە رۆژنامەی واشنتۆن پۆستی ئەمریكی راگەیاندووە، باشترین چارەسەر بۆ یەكخستنەوەی هێزەكان لە سوریا و تێكەڵكردنەوەی هێزەكانی سوریای دیموكرات 'هەسەدە' بە سوپای سوریا ئەوەیە، ئەمریكا سەرپەرشتیی ئەو یەكگرتنەوەیە بكات، بە جۆرێك كە دەوڵەت ئەركی پاراستنی سوریا لە ئەستۆ بگرێت.
شەرع وتووشییەتی، لەئێستادا لەگفتوگۆدان لەگەڵ ئیسرائیل و بەرەو رێككەوتن هەنگاو دەنێین، بۆ گەیشتن بە رێككەوتنی كۆتاییش پێویستە ئیسرائیل بۆ ئەو ناوچانە بكشێتەوە كە بەر لە رووخانی رژێمی ئەسەد لێی بووە.
سەرۆكی سوریا ئەوەشی خستووەتە روو، ماوەی 10 ساڵ وەك ئۆپۆزسیۆن شەڕی روسیایان كرد، بەڵام لە ئێستادا حكومەتی سوریا پێویستی بە روسیایە و بەرژەوەندی ستراتیژیان لەگەڵ ئەو وڵاتەدا هەیە، لەگەڵ ئەوەشدا سورن لەسەر دادگاییكردنی ئەسەد.
مەزڵوم کۆبانێ، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە)، بەڵێنیدا کار بۆ خێراکردنی پرۆسەی تێکەڵکردنی هێزەکانیان بە چوارچێوەی رەسمی دەوڵەتی سوریاوە بکات و هاوکات رێزی خۆی بۆ رۆڵی ئەمریکا لە پشتیوانیکردنی رێڕەوی سیاسی لە سوریا دەربڕی.
مەزڵوم کۆبانێ، لە پۆستێکدا لە پلاتفۆرمی "ئێکس" نووسیویەتی: "سوپاسی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا دەکەم بۆ سەرکردایەتیکردنی دۆسیەی سوریا و پێدانی دەرفەت بە گەلی سوریا بۆ بەدەستهێنانی داهاتوویەکی مەزن."
فەرماندەی گشتیی هەسەدە ئاماژەی بەوەشکردووە، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی ئەنجامداوە لەگەڵ تۆم باراک، باڵیۆزی ئەمریکا و نێردەی تایبەت بۆ سوریا، بۆ گفتوگۆکردن لەبارەی ئەنجامی کۆبوونەوەکەی لەگەڵ ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا لە کۆشکی سپی.
مەزڵوم کۆبانێ راشیگەیاندووە، هەردولا رێککەوتوون لەسەر "خێراکردنی هەنگاوەکانی تێکەڵکردنی هێزەکانی سوریای دیموکرات بە دامەزراوەکانی دەوڵەتی سوریاو."
ناوبراو جەختی لەوەشکردەوە، چوونەپاڵی سوریا بۆ "هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی" دژی رێکخراوی داعش بە "هەنگاوێکی سەرەکی" دادەنرێت کە هەوڵە هاوبەشەکان بۆ بەدەستهێنانی شکستێکی هەمیشەیی بەسەر رێکخراوەکە و نەهێشتنی هەڕەشەکانی لەسەر ئاسایشی هەرێمی بەهێزتر دەکات.
لە کۆتایی پۆستەکەیدا، مەزڵوم کۆبانێ نووسیویەتی: "ئێمە بە جدی و متمانەوە لەگەڵ هاوبەشەکانمان کاردەکەین، بە هەماهەنگییەکی نزیک، بۆ پاڵنانی کاروانی پێشکەوتن بەرەو داهاتوویەکی ئارامتر و گەشاوەتر بۆ گەلی سوریامان، لە دەوڵەتێکی یەکگرتوو و سەروەردا."
یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان تا ئێستا لە دەنگدانی گشتیدا زیاتر لە 355 هەزار دەنگی بەدەستهێناوە و دەنگەکانی لە سلێمانی بەرێژەی ٪77 زیادیکردووە.
لەتیف نێروەیی لێپرسراوی بۆردی راگەیاندنی یەکێتی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، سەركەوتنی یەكێتی سەركەوتنێكی فرە رەهەندە و جارێكیتر توانیمان بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو دەنگەكانی یەكێتی 77.4%ی زیادیكردووە.
وتیشی، لە سلێمانی و كەركوك یەکێتی یەکەمە و لەهەولێریش لە پلەی دووەمدا.
بەپێی ئەنجامە بەراییەکان یەکێتی لە سلێمانی 195 هەزار و 203 دەنگی بەدەستهێناوە، لە کەرکوکیش دەنگەکانی یەکێتی 84 هەزار دەنگی تێپەڕاندووە.
هاوکات لە هەولێر پلەی دووەمی بەدەستهێناوە و لە هەڵەبجەش لە پلەی یەکەمدا دێت، هەر بەپیی ئەنجامە بەراییەکان تائێستا لە هەولێر سێ کورسی مسۆگەر کردووە.
ئەمەش لەکاتێکدایە، پارتی لە سلێمانی لە پلەی پێنجەمدا دێت کەمتر لە 47 هەزار دەنگی بەدەستهێناوە.
هەروەها یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەسەر ئاستی پارێزگای دیالە 29175 دەنگی بەدەستهێناوە و پلەی یەکەمی لیستە کوردیەکانە.
سەرۆك كۆماری عیراق لە پەیامێكدا پیرۆزبایی سەركەوتنی هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەران لە هاووڵاتیان و سەرجەم لایەنە سیاسییەكان دەكات.
د.لەتیف رەشید، سەرۆك كۆماری عیراق لە پەیامەكەیدا دەڵێت، سەركەوتنی پرۆسەی هەڵبژاردن پابەندبوونی گەلی عیراق بە بژاردەی ئاشتییانە دووپاتدەكاتەوە بۆ داڕشتنەوەی حكومڕانیی.
ئاماژەی بەوەشداوە، پێویستە رێز لە ئەنجامی هەڵبژاردن بگیرێت و بە رۆحی نیشتمانپەروەریی و رەچاوكردنی بەرژەوەندیی باڵا، كار بۆ پێكهێنانی ئەنجومەنی نوێنەران و حكومەتێك بكرێت كە رەنگدانەوەی ئیرادەی راستەقینەی هاووڵاتییان بێت و كاربكات بۆ دابینكردنی پێداویستی و داواكارییەكانیان لە ژیانێكی شایستە و ئارام و سەقامگیردا.
سەرۆك كۆماری عیراق لە پەیامەكەیدا، سوپاس و پێزانینی ئاڕاستەی سەرجەم ئەو لایەنانەش كردووە كە بەشدارییانكردووە لە رێكخستن و سەرخستنی هەڵبژاردن، هیوای سەركەوتنیش بۆ سەرجەم هێز و لایەنە سیاسییەكانی بەشدار لە هەڵبژاردنەكەدا دەخوازێت.
بافڵ جەلال تاڵەبانی بەبۆنەی بەڕێوەچوونی پرۆسەی هەڵبژاردن پەیامێکی بڵاوکردەوە و دەڵێت: هیوادارم دوای بەڕێوەچوونی ئەم هەڵبژاردنە سەردەمێکی نوێ لە پەیوەندیی هەرێمی کوردستان و عیراق بێتە کایەوە.
دەقی پەیامەکەی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان....
پیرۆزبایی لە خەڵکی کوردستان و عیراق دەکەم و سوپاسیان دەکەم بەهۆی بەشدارییان لە پرۆسەی هەڵبژاردندا.
سوپاسێکی تایبەتی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق و تەواوی هێزە ئەمنییەکان دەکەم کە ڕۆڵی خۆیان بە باشترین شێوە جێبەجێکرد و پرۆسەکەیان سەرخست.
داوا لە تەواوی ئەو نوێنەرانە دەکەم کە متمانەی دەنگدەران بەدەستدەهێنن داکۆکی لەسەر مافی هاوڵاتییانی تەواوی ناوچەکان بکەن.
هیوادارم دوای بەڕێوەچوونی ئەم هەڵبژاردنە سەردەمێکی نوێ لە پەیوەندیی هەرێمی کوردستان و عیراق بێتە کایەوە و لەسەر بنەمای دەستوور چارەسەری بنەڕەتی کێشەکان بکرێت.
جومانە غەلای، وتەبێژی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان رایگەیاند، پرۆسەی دەنگدانی گشتی بەشێوەیەکی زۆر باش بەڕێوەچوو و هیچ پێشێلکارییەکی هونەری لە کارەکانی کۆمیسیۆندا تۆمار نەکراوە.
جومانە غەلای ئاماژەی بەوەشکرد، هەماهەنگییەکی تەواو لەنێوان کۆمیسیۆن و لیژنەی باڵای ئەمنی و وەزارەتە ئەمنییەکاندا هەبووە بۆ پاراستنی پرۆسەی هەڵبژاردن و گەڕانەوەی ئارامیی زانیارییەکان.
وتەبێژی کۆمیسیۆن ئەوەشی خستەڕوو، لە ئێستادا دەستکراوە بە ژماردنی دەستیی دەنگەکان و بەراوردکردنی لەگەڵ ئەو ئەنجامانەی لە رێگەی ئامێرەکانەوە بەدەستهاتوون.
دەنگدانی گشتی بۆ هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کۆتاییهات و سندوقەکانی دەنگدان بەشێوەی ئەلیکترۆنی داخران.
بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز و ئامارە ناڕەسمییەکان، لە خوێندنگەی 11 ی ئادار لە کەرکوک 2364 کەس دەنگی دا لە کۆی 3380 کەس کە ئەمەش دەکاتە رێژەی 61%ـی دەنگدەران.
هاوکات لە بنکەی بیتوێنی بنەڕەتی لەڕانیە لەکۆی 2813 دەنگ 1707کەس دەنگیداوە بە رێژەی دەنگدان ٪60ـی دەنگدەران.
هەروەها ئەنجامی کۆتایی بنکەی گەرمیان 2211 دەنگدەر لە کۆی 3517 کەس دەنگیان داوە.
لە پرۆسەی دەنگدانی گشتی 20 ملیۆن و 63 هەزار و 773 کەس مافی دەنگدانیان هەبوو.
هاوکات رۆژی یەکشەممە، دەنگدانی تایبەت بۆ هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەران لە عیراق و هەرێمی كوردستان بەڕێوەچوو، کە رێژەی بەشداری لە دەنگدانی تایبەت 82.48% بووە.
کۆی ژمارەی کورسییەکانی پەرلەمانی عیراق 329 کورسییە و لەو ژمارەیە 46 کورسیان بۆ پارێزگاکانی هەرێمە، ئەوەش جگە لە کورسییەکانی ناوچە دەرەوەی ئیدارەی هەرێم.
کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق سێ رێنمایی گرنگی بڵاوکردەوە و هۆشداریش دەداتە دەنگدەران کە سێ هەڵە هەیە ئەنجامی نەدەن بۆئەوەی دەنگەکانیان نەسوتێت.
ئەمڕۆ سێشەممە، لە هەرێمو عیراق پرۆسەی دەنگدانی گشتی دەستیپێکرد و کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراقیش چەند رێنماییەکی بڵاوکردەوە
سێ رێنماییەکەی کۆمیسیۆن:
یەکەم – کۆمیسۆن داوادەکات دوو جار قەڵەمی دەنگدان نەخەنە سەر وەرەقەکە، ئەگەرنا دەنگەکەی دەسووتێت، دەشڵێت: ئەگەر کاڵبوو مۆرەکە کێشەنییە و خەمتان نەبێت.
دووەم- نابێت پەنجەمۆرەکەی بەر وەرەقەی دەنگدانەکە بکەوێت.
سێێەم – نابێت وەرەقەی دەنگدانەکە بنوشتێتەوە بە هیچ شێوەیەک
سەعات حەوتی بەیانی ئەمڕۆ بنکەکانی دەنگدان بۆ دەنگدانی گشتیی بۆ خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بەرووی دەنگدەراندا کرایەوە و بڕیارە تا سەعات شەشی ئێوارە پرۆسەکە بەردەوم بێت و دوای 24 سەعاتیش کۆمیسیۆن ئەنجامە بەراییەکان بڵاودەکاتەوە.
قوباد تاڵەبانی لە ئامادەیی رەوشەن بەدرخان لە سلێمانی دەنگیدا و لە پەیامێکیشیدا بۆ خەڵکی هەرێم و عیراق رایگەیاند دەنگ بدەن بەو حزبەی دەتوانێت لە بەغداد کێشەکان چارەسەر بکات، نەک ئەوانەی تێکیانداوە.
ئەمڕۆ سێشەممە، لە سەعات حەوتەوە بنکەکانی دەنگدان بەرویی هاووڵاتییاندا کرایەوە و قوباد تاڵەبانیش لە سلیمانی بەشداری پرۆسەکەی کرد.
لە دوای دەنگدانیش، قوباد تاڵەبانی قسەی بۆ رۆژنامەنسان کرد و رایگەیاند؛ داوا لە خەڵک دەکەم بچن دەنگ بدەن و دەنگدان مافی هەموانە.
ئاماژەی بەوەشکرد یەکێتی حزبێکی کاریگەرە و لە بەغداد گوێی لێدەگیرێت، داواشیکرد خەڵک دەنگ بدەن بەو لایەنەی دەتوانێت لە بەغداد کێشەکان چارەسەر بکات، نەک ئەو لایەنانەی تێکی دەدەن.