خانمی یەكەمی عیراق دەڵێت، گونجاوترین رێگا بۆ ناساندنی خەبات و شۆڕشی رۆژئاوای كوردستان كەڵك وەرگرتنە لە هونەر و موزیك و فۆلكلۆری كوردی.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، خانمی یەكەمی عیراق لە سلێمانی چاویكەوت بەوەفدێكی گروپی هونەرگەها وڵات بەسەرۆكایەتی مەحمود بەرازی و شێرۆ هندی و دەلیل میرساز و لە دیدارێكدا ئاستی بەرەوپێشچونی بواری هونەری لە رۆژئاوای كوردستان تاوتوێكرا و كار و بەرهەمەكانی گروپەكە بەرزنرخێنرا بۆ گەیاندنی دەنگ و رەنگ و سەركەوتن و ئازارەكانی گەلی كورد بەگەلانی دنیا.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد رایگەیاند، گونجاوترین رێگا بۆ ناساندنی خەبات و شۆڕشی ئازادیخوازی گەلی كورد لە رۆژئاوای كوردستان كەڵك وەرگرتنە لەهونەر و موزیك و فۆلكلۆری كوردی و لەخۆگرتنی ناوەڕۆكی نیشتمانپەروەری و بەرگریكارانەش وایكردووە شۆڕش لەجیهان دەنگ بداتەوە.

هەر لە دیدارەكەدا پێشوازی لە دەستپێشخەرییەكەی گروپی هونەرگەها وڵات كرا بۆ پەرەپێدانی كاری هونەریی تا سلێمانی پارێزگاری لەو پێگەیەی بكات و هەردەم نمونەی كاری هاوبەش و پێشەنگ بێت بۆ كوردان.

هەشت كۆمپانیای نەوت كە ئیمزایان لەسەر هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێم كردووە دەڵێن، لەگەڵ حكومەتی عیراق  و هەرێم گەیشتوونەتە رێككەوتن.

ئەو هەشت كۆمپانیا نێودەوڵەتییە كە زیاتر لە 90% نەوتی هەرێمی كوردستان بەرهەمدەهێنن، لە راگەیەندراوێكدا ئاماژەیان بەوەكردووە، چاوەڕوان دەكرێت رێككەوتنی كۆتایی لە رۆژانی داهاتوودا ئیمزا بكرێت، دوای رێككەوتنەكەش، هەناردەی نەوت دەستپێدەكاتەوە و رێگە بۆ رێككەوتنە درێژخایەنەكان خۆشدەكات.

راشیانگەیاندووە، رێككەوتنەكە لەگەڵ یاسای بودجەی عیراق بۆ ساڵانی 2023-2025 دەگونجێت و گەرەنتی پارەدان بە كۆمپانیا نەوتییەكان دەكات.

باسیان لەوەشكردووە، لەگەڵ حكومەتی هەرێم رێككەوتوون لە ماوەی 30 رۆژی دوای دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوت، لەسەر دانانی میكانیزمێك كۆببنەوە بۆ یەكلاكردنەوەی قەرزە كەڵەكەبووەكانی كۆمپانیا نێودەوڵەتییەكان.

سەرۆك كۆماری عیراق دەڵێت، گەلی عیراق بە پەرۆشە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە وادەی خۆیدا و لە ئێستاشەوە ئامادەكاریی كراوە.

لە پەراوێزی خولی 80هەمین كۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەكگرتووەكاندا، د.لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق لە چاوپێكەتنێكدا لەگەڵ كەناڵی بی بی سی كۆمەڵێك پرسی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتی باسكرد و ستایشی بڕیاری ژمارەیەك لە وڵاتانی ئەوروپای كرد بۆ داننان بە دەوڵەتی فەلەستین و رایگەیاند، عیراق پشتیوانی لە مافەكانی گەلی فەلەستین دەكات.

لەبارەی چارەنووسی هێزەكانی ئەمریكاش لە عیراق وتی، بڕیاری مانەوە یان كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا، بڕیارێكی هاوبەشی نێوان هەردوو حكومەتی ئەمریكا و عیراقە، تا ئێستاش هەندێك لە هێزەكانی ئەمریكا بۆ مەشقپێكردنی هێزە چەكدارەكان ماونەتەوە و ئێستاش تیرۆر لە ناوبراوە و وڵات سەقامگیرە.

سەبارەت بە هەڵبژاردنەكانی داهاتووی عیراقیش سەرۆك كۆمار رایگەیاند، گەلی عیراق بە پەرۆشە بۆ ئەنجامدانی ئەو پرۆسەیە لە وادەی خۆیدا و جەختیشیكردەوە، هەموو ئامادەكارییەك بۆ ئەو مەبەستە كراوە.

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم وەزارەتی دارایی راسپارد، 120 ملیار دینار بۆ مانگی تەممووز بخاتە سەر هەژماری وەزارەتی دارایی عیراق، پەلەش بكرێت لە یەكلاكردنەوەی دۆسێی داهاتی نانەوتیی بە رێككەوتنێكی هاوبەش.

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان كۆبووەوە و بەپێی راگەیەنراوێكیش بابەتی رێككەوتنی سێ لایەنەی هەردوو حكومەتی عیراق و هەرێم و كۆمپانیاكانی نەوت، تایبەت بە هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێم گفتوگۆی لەسەركراوە و ئێستاش حكومەتی هەرێم چاوەڕوانی ئیمزاكردنی ئەو رێككەوتنەیە بۆئەوەی لە رۆژانی داهاتوودا جێبەجێ بكرێت.

ئەنجومەنی وەزیران، وەزارەتی دارایشیی راسپارد بە زوترین كات، 120 ملیار دینار بۆ مانگی تەممووز بخاتە سەر هەژماری وەزارەتی دارایی عیراق، پەلەش بكرێت لەسەر یەكلاكردنەوەی دۆسێی داهاتی نانەوتیی بە رێككەوتنێكی هاوبەشی نێوان هەردوولادا.

وتەبێژی حكومەتی هەرێمیش لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، 120 ملیار دینارەكە رەوانەی عیراق دەكەن و بە گەیشتنی پارەی بەغدادیش دەست بە دابەشكردنی موچەی مانگی حەوت دەكەن.

مەسعود پزیشکیانی سەرۆک کۆماری ئێران رایگەیاند، هێرشەکانی ئیسرائیل و ئەمریکا بۆسەر ئێران خیانەتێکی گەورەی دیپلۆماسی بوو، سەرەڕای گەمارۆکان و شەڕی میدیایی، گەلەکەی یەکگرتوو بوون لە پشتیوانیکردنی سوپای وڵاتەکەیان، دوژمنان شکستیان هێناوە لە چاندنی دووبەرەکی لە نێوان گەلی ئێراندا.

ئەمڕۆ چوارشەممە، لە میانی پێشکەشکردنی وتارەکەیدا لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی نەتەوەیەگرتووەکان رایگەیاند، نابێت بوار بۆ خوێنڕشتن لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەبێت و جەختی کردەوە لەوەی ناتانیاهۆ تاوانباری جەنگە.

لەبارەی پرسی چەکی ئەتۆمیشەوە، پزیشکیان جەختیکردەوە لەوەی تاران بە دوای چەکی ئەتۆمییەوە نییە و ئەو هەواڵانەی باس لەوەدەکەن تاران بەدوای دروستکردنی چەکی ئەتۆمییەوەیە رەتدەکەنەوە.

پزیشکیان ئاماژەی بەوەشکرد، لە دوو ساڵی رابردوودا شاهیدی جینۆساید بووین لە غەززە، پێشێلکردنی سەروەری لوبنان و کاولکاری لە سوریا، کوشتار لە یەمەن، کە هەمووی لەلایەن سوپای ئیسرائیلەوە ئەنجامدراوە.

دەشڵێت؛ هێرشەکانی ئیسرائیل و ئەمریکا بۆ سەر ئێران ، نوێنەرایەتی خیانەتێکی گەورەی دیپلۆماسی بوو، شایەتحاڵی تیرۆرکردنی زانایانی ئێران و پێشێلکردنی سەروەری دەوڵەتان و بەئامانجکردنی سەرکردەکانیان بوون.

جەختیشیکردەوە لەوەی دوژمنەکانیان شکستیان هێناوە لە چاندنی دووبەرەکی لە نێوان گەلی ئێراندا و سەرەڕای گەمارۆکان و شەڕی میدیایی، گەلەکەیان یەکگرتوو بووە لە پشتیوانیکردنی سوپای وڵاتەکەیان.

تەڵەبات خزمەتگوزاریی بەشداریکردنی "talabat pro" دەخاتە کار لەسەرتاسەری عیراق، بۆ پێشکەشکردنی سوودی تایبەت بە بەشداربووانی.

●    داشکاندن تا 50% لەسەر زیاتر لە 500 بەرهەم لە تەڵەبات مارت.
●    گەیاندنی خۆڕایی بێسنوور لەسەر داواکارییەکانی خواردن و بەقاڵی.
●    پلانی بەشداریکردنی گونجاو و فرەجۆر، مانگانە بە 5,000 دیناری عیراقی یان ساڵانە بە 42,000 دیناری عیراقی.
●    دوو هەفتە تاقیکردنەوەی بێ بەرامبەر لەگەڵ دەستپێکی بەشداریکردن.

تەڵەبات، کە پێگەیەکی ئەلیکترۆنی پێشەنگە لە بواری گەیاندن لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هەڵدەستێت بە خستنەکاری خزمەتگوزاریی نوێی بەشداریکردنی "talabat pro" لە هەرێمی کوردستان و عیراق. ئەم خزمەتگوزارییە نوێیە چەندین تایبەتمەندی بۆ بەشداربووانی دابین دەکات، وەک گەیاندنی خۆڕایی بێسنوور لە هەڵبژاردەیەک لە رێستۆرانتەکان بۆ هەر داواکارییەک بە بەهای 8,000 دیناری عیراقی یان زیاتر، و هەروەها لەسەر هەر داواکارییەکی بەقاڵی بە بەهای 10,000 دیناری عیراقی یان زیاتر لە مارکێتی (تەڵەبات مارت) یان مارکێتەکانی دیکە. سەربارەی ئەوانەش، ئەندامانی talabat pro چێژ لە داشکاندنی تایبەتی تاکوو 50% وەردەگرن لەسەر زیاتر لە 500 بەرهەم لە تەڵەبات مارت، لەگەڵ چەندین داشکانی دیکەی تایبەت بۆ بەشداربووانی talabat pro. ئەم هەنگاوە بەرفراوانە گوزارشتە لە بەردەوام پابەندبوونی تەڵەبات بە باشترکردنی خزمەتگوزارییەکانی، پێشکەشکردنی سوود و ئۆفەری پڕکێبڕکێ بۆ بەکارهێنەران تاکوو جێژ لە ئەزموونێکی نایابی داواکردن وەربگرن کە پێدوایستییەکانیان پڕ بکاتەوە و لەهەمان کاتدا کڕیاران پارەی زیاتر پاشەکەوت بکەن.

پلانی بەشداریکردنی فرەجۆر بە نرخی گونجاو
لەگەڵ talabat pro بەکارهێنەران سوودمەند دەبن لە رووی بژاردە و پاشەکەوت کردن و گونجاویی لە داواکردندا:

١- نرخی گونجاو: دەتوانیت مانگانە بەشداربیت بە 5,000 د.ع یان زیاتر پاشەکەوت بکەیت لە رێگەی بەشداریکردنی ساڵانە بە 42,000 د.ع (کە مانگانە دەکاتە 3,500 دینار).
 ٢- تاقیکردنەوەی بێ بەرانبەر: چێژ وەربگرە لە دوو هەفتە ماوەی تاقیکردنەوەی بێ بەرانبەر لە سەرەتادا پێش ئەوەی خۆت پابەند بکەیت. 
٣- پاشەکەوتی زیاتر لەگەڵ (پلانی خێزانی): یەک بەشداریکردن لەگەڵ تاکوو سێ کەس لە خێزانەکەت یان هاوڕێکانت بەش بکە تەنها بە 8,500 دیناری عیراقی مانگانە. 
٤- ئازادیی تەواو: هار کات ویستت دەتوانیت لە رێگەی ئەپی تەڵەبات بەشداریکردنت لە talabat pro کارابکەیت یان هەڵبوەشێنیت.
 
دەربارەی خزمەتگوزاریی talabat pro، وتەبێژێکی کۆمپانیای تەڵەبات رایگەیاند: "لە تەڵەبات، ئێمە بەردەوام کار دەکەین بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی کڕیارانمان. خزمەتگوزاریی 'talabat pro' بەشێکە لە ستراتیژی گشتگیری تەڵەبات بۆ دابینکردنی خزمەتی نوێگەرانە کە گونجاو بێت لەگەڵ ژیانی ڕۆژانەی خێرای بەکارهێنەرانمان."

هەروەها دووپاتی کردەوە کە "خزمەتگوزاریی نوێی 'talabat pro' هەنگاوێکە بۆ باشترکردنی ئەزموونی کڕیاران لە رێگەی پێشکەشکردنی کۆمەڵێک هەڵبژاردەی فراوان و سوودی تایبەت کە بەهۆیانەوە بەکارهێنەران دەتوانن بە رێژەیەکی زۆر خەرجییەکان کەم بکەنەوە و هاوکات پێداویستییە ڕۆژانەکانیان بە ئاسانی پڕ بکەنەوە."
تەڵەبات بەردەوامە لە هەوڵەکانی بۆ باشترکردنی ئەزموونی کڕیار، بە دابینکردنی خزمەتگوزارییەکی گەیاندنی کارا کە پارە و کات پاشەکەوت دەکات. کۆمپانیاکە پێداویستیی رۆژانەی کڕیارەکان دابین دەکات لە رێگەی هەماهەنگیی بەرفراوانەوە لەگەڵ زیاتر لە شەش هەزار هاوبەشی جۆراوجۆر لەسەر ئاستی شارەکانی هەولێر، سلێمانی، بەغداد، دهۆک، زاخۆ، بەسڕە و نەجەف. ئەم هەوڵانە جەخت دەکەنەوە لە پابەندبوونی تەڵەبات بە نوێگەریکردن و پێشەنگیی لە کەرتی بازرگانیی ئەلیکترۆنیدا.

تەڵەبات پێگەیەکی ئەلیکترۆنی پێشەنگە لە بواری گەیاندن لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا، کە شێوازێکی گونجاو و تایبەتمەند پێشکەش بە کڕیاران دەکات بۆ داواکردنی خواردن و بەقاڵی و پێداویستییەکانی دیکەی رۆژانەی لە هەڵبژاردەیەکی بەرفراوانی رێستۆرانت و فرۆشگە. تەڵەبات ساڵی 2004 لە کوەیت دامەزراوە و دواتر کارەکانی خۆی فراوانتر کردووە بۆ وڵاتانی ئیمارات، عومان، قەتەر، بەحرەین، ئوردن، عیراق و میسڕ، و بە پێی ئەو ئامارانەی کە دەگەڕێنەوە بۆ مانگی کانوونی دووەمی 2024، تەڵەبات زیاتر لە شەش ملیۆن و نیو بەکارهێنەری چالاکی هەیە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

تەڵەبات سەر بە گروپی کۆمپانیاکانی دیلیڤەری هیرۆ (Delivery Hero SE) ـی نێودەوڵەتییە، هەر بۆیە پشت بە شارەزایی جیهانی دەبەستێت بۆ بەهێزکردنی پێگەکەی لە بازاڕ و هاندانی نوێگەری لە کەرتی گەیاندندا. تەڵەبات تیشک دەخاتە سەر فراوانکردنی بەرهەمەکانی و زیادکردنی چوونە ناو بازاڕ لە سەرجەم ناوچەکانی کارکردنیدا. لە رێگەی تۆڕێکی بەهێز کە زیاتر لە هەزاران هاوبەش و شۆفێرانی گەیاندن لەخۆی دەگرێت، تەڵەبات بەردەوامە لە پتەوکردنی پێشەنگیی خۆی لە بواری داواکردن و گەیاندن لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا، و کۆکردنەوەی هەریەک لە کڕیاران، هاوبەشان و شۆفێرانی گەیاندن لە یەک پێگەی تەکنۆلۆژیی پێشکەوتوودا. 

 سەرکردەیەکی حەماس بە میدیا عەرەبییەکانی ڕاگەیاندوە، دانپێدانانی دەوڵەتی فەلەستین لەلایەن هەندێک وڵاتەوە "هەنگاوێکە بە ئاراستەیەکی دروستدا" و ئەوەش دەرئەنجامی بەرخۆدانی فەڵەستینەکانە، بەتایبەتی دوای ئۆپەراسیۆنی گەردەلولی ئەقسا.

ئوسامە حەمدان، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی بزووتنەوەی حەماس لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی "الميادين"، ڕایگەیاندوە گەرچی دانپێدانان بە دەوڵەتی فەلەستیندا بەس نییە، بەڵام هەنگاوێكی باش و دروستە، ئەوەش دەرئەنجامی بەرخۆدانی فەڵەستینییەکانە.

حەمدان جەختیکردوەتەوە، ئۆپەراسیۆنی گەردەلولی ئەقسا، کە لە حەوتی ئۆکتۆبەردا لەلایەن حەماسەوە دژی ئیسرائیل ئەنجامدرا، یەکێکە لە هۆکارەکانی داننان بەدەوڵەتی فەڵەستیندا.

ناوبراو وتوشیەتی؛ ناساندی فەڵەستین وەک دەوڵەت بەس نییە، ئێستاش رێوشوێنی پراکتیکی پێویستە بۆ وەستاندنی شەڕ و کۆتایی هێنان بە کوشتن و گەیاندنی هاوکاری مرۆیی بۆ خەڵکی  کەرتی غەززە.

سەرکردەکەی حەماس داواشی لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کردوە، ئەم پێشهاتە دیپلۆماسیانە بکاتە گوشاری ڕاستەقینە بۆ سەر ئیسرائیل، لەوانە سەپاندنی سزا بەسەر ئەو وڵاتەدا.  

ئەم وتانەی ئەوە سەرکردەیە لە کاتێکدایە، ژمارەیەک وڵات لەوانە؛ فەڕەنسا، بەریتانیا، ئوستڕاڵیا، کەنەدا و پرتوگال لە چەند رۆژی رابردوودا بە ڕەسمی دانیان بە دەوڵەتی فەلەستیندا نا و ئیسرائیل و ئەمەریکاش دژی ئەو دانپێدانانە بون.

ئاژانسی ئەسۆشێتد پرێسی ئەمەریکی بڵاویکردوەتەوە، ئێران دووبارە دەستیکردوەتەوە بە بنیاتنانەوەی ئەو شوێنانەی کە تێیدا مووشەکی بەرهەم دەهێنا و لەلایەن ئیسرائیلەوە کرابونە ئامانج لە شەڕی 12 رۆژەی نێوانیان.

ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاژانسی ئەسۆشێتد پرێس چەند وێنەیەکی بڵاوکردوەتەوە لە ڕێگەی مانگی دەستکردوە؛ کە ئەوە نیشان دەدەن، بە خێرایی و فراوانی کار لەو شوێن موشەکانەدا دەکرێت کە کراونەتە ئامانج، ئەمەش ئاماژەیە بۆ هەوڵەکانی تاران بۆ نۆژەنکردنەوەی توانا مەیدانییەکان.

گەرچی ئێران تا ئێستا زیانەکانی ئاشکرا نەکردوە، بەڵام شارەزایان دەڵێن؛ پێدەچێت زیانەکان زۆربن،زیانی زۆر بەر ئەو ئەو دەزگایانە کەوتون کە بەرهەمهێنەری سووتەمەنی ڕەق بون بۆ موشەکەکان.

دووبارە بنیاتنانەوەی ئەو بەرنامە مووشەکییانەی زیانیان بەرکەوتوە بۆ ئێران زۆر گرنگە، کە هەموو پێشبینییەکان بەو شێوەیەن خولێکی دیکەی شەڕی  لەگەڵ ئیسرائیل و ئێران لە ئارادایە.

چەکی مووشەک یەکێکە  لە بەرنامە سەربازییەکانی ئێران و لە شەڕی 12 رۆژەی ئیسرائیلدا، سیستەمی بەرگری ئێران زیانی زۆری بەرکەوت.

بەرنامەی موشەکییەکانی ئێڕان یەکێکە لەو پرسانەی جێی ناکۆکی ئەو وڵاتە  و ڕۆژئاوایە و بەردەوام تاران پێداگری دەکات کە هەرگیزسازشیان لەسەر ناکات.

نەتەوە یەکگرتووەکان هۆکاری وەستانی لەناکاوی ئەو پلیکانە کارەباییەی ئاشکرا کرد کە دۆناڵد ترەمپ و میلانیا-ی هاوسەری لە کاتی چوونە ژوورەوەیان بۆ بارەگای کۆمەڵەی گشتی ویستیان بەکاری بهێنن و کاری نەکرد.

دوای لێکۆڵینەوەیەک کە یەک رۆژی خایاند، ستیفان دوجاریک، وتەبێژی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە یاداشتێکدا بۆ رۆژنامەنووسان رایگەیاند، لێکۆڵینەوەکان دەریانخستووە کە وێنەگرێکی کۆشکی سپی بەرپرس بووە لەو روداوە.

دوجاریک رونیکردەوە: "پلیکانە کارەباییەکە وەستاوە دوای ئەوەی تایبەتمەندی سەلامەتیی پلیکانەکان کارا بووە، کە بۆ رێگریکردن لەوە دیزاین کراوە کەس یان شتومەک نەکێشێتە ناوەوە، یان لەنێوان پلیکانەکاندا گیری بکات." وتیشی: "پێدەچێت وێنەگرەکە بەبێ مەبەست ئەو تایبەتمەندییەی کارا کردبێت."

وەستانی قادرمەکە تاکە کێشە نەبوو کە لە کۆبوونەوەکانی خولی 80ی کۆمەڵەی گشتی روبەروی ترەمپ بووەوە، بەڵکو لە کاتی پێشکەشکردنی وتارەکەشیدا ئامێری خوێندنەوەی ئۆتۆماتیکی (Teleprompter) لەکارکەوت.

ترەمپ لە وتارەکەیدا بە گاڵتەوە وتی: "دوو شت کە نەتەوە یەکگرتووەکان پێشکەشی کردوون، پلیکانەیەکی کارەبایی خراپ و ئامێرێکی خوێندنەوەی لەکارکەوتوو بوون." دواتر لەسەر پلاتفۆرمی "تروس سۆشیاڵ" نووسی، "رەنگە ئەم دوو روداوە وتارەکەیان سەرنجڕاکێشتر کردبێت."

لە بەرامبەردا، کارۆلین لێڤت، وتەبێژی کۆشکی سپی، داوای کرد ئەو کەسەی هۆکاری وەستانی پلیکانە کارەباییەکە بووە لە کارەکەی دووربخرێتەوە.

وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە رێگەی زیادکردنێکی ئاشکراوە، هەڵدەستێت بە فرۆشتنی نزیکەی هەزار و 321 تەن "کتێبی کۆنەی سوود لێ وەرنەگیراو".

بەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتی پەروەردە، پرۆسەی زیادکردنی ئاشکرا بۆ فرۆشتنی ئەو کتێبانە بۆ جاری دووەمە و بەپێی یاسای ژمارە (1)ی ساڵی  2021تایبەت بە فرۆشتن و بەکرێدانی موڵک و ماڵی دەوڵەت بەڕێوەدەچێت.

وردەکارییەکانی زیادکردنەکە:

• بڕی کتێب: نزیکەی (1321) تەن، کە بڕەکەی ئەگەری کەم و زیادبوونی هەیە.

• شوێنی کتێبەکان: کۆگاکانی ناوەندی وەزارەت، پەروەردەی پارێزگاکان، ئیدارە سەربەخۆکان و پەروەردەی قەزاکان.

مەرجەکانی بەشداریکردن و کڕین:

• ئەرکی هەڵگرتن و بارکردنی کتێبەکان لە ئەستۆی کڕیاردایە.

• پێویستە کڕیار لە ماوەی 45 رۆژدا کتێبەکان لە سەرجەم کۆگاکان هەڵبگرێت، بەپێچەوانەوە بۆ هەر رۆژێکی دواکەوتن سزای بەسەردا دەسەپێنرێت.

• پێویستە بەشداربوو لە رۆژی زیادکردنەکەدا چەکێکی بانکی بە بڕی (69،000،000) شەست و نۆ ملیۆن دینار وەک بارمتە پێشکەش بکات.

• کرێی بڵاوکردنەوەی راگەیاندنەکە دەکەوێتە ئەستۆی ئەو کەسەی زیادکردنەکەی بۆ دەردەچێت.

زیادکردنە ئاشکراکە ڕۆژی چوارشەممە، رێکەوتی 2ی تشرینی یەکەمی 2025، کاتژمێر 11:00ی بەیانی لە بینای بەڕێوەبەرایەتی چالاکی قوتابخانەکان لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی هەولێر ئەنجام دەدرێت.

هاوڵاتیان دەتوانن بۆ وەرگرتنی زانیاری زیاتر پەیوەندی بە ژمارە تەلەفۆنی (07518077232) یان (07504448183)ـەوە بکەن.

دوێنێ سێشەممە خولی 80ی کۆبوونەوەی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوەیەکگرتووەکان لە نیویۆرک بە بەشداری 193 سەرۆکی وڵاتانی جیهان دەستیپێکرد و تیایدا سەرۆک کۆماری عیراق وتاری تایبەتی خۆی پێشکەش کرد.

بڕیارە کۆبوونەوەکە ماوەی شەش رۆژ بخایەنێت و لە دەستپێک و هەفتەی ئاستبەرزی کۆبوونەوەکەدا، بەرەبەیانی ئەمڕۆ چوارشەممە، د. لەتیف رەشید وەک دووەم سەرۆک کۆماری عیراق و دووەم کورد لە دوای سەرۆک مام جەلالەوە، وتاری خۆی پێشکەش کرد.

د. لەتیف رەشید لە سەرەتای وتارەکەیدا تیشکی خستە سەر دۆخی عیراق و ئەو قۆناغانەی عیراق پیایدا تێپەڕیوە، هەر لە سیستمی دیکاتۆری و جەنگەوە تاوەکو تێکشکاندنی دیکتاتۆری و سەرلەنوێ گەشەسەندنەوەی عیراق و ئاماژەی بەوەکرد، کۆتاییپێهێنانی کارەکانی یونامی لە عیراق بەڵگەیە لەسەر جێگیربوونی دۆخی ئەمنی و پتەوی سیستمی سیاسی و دیموکراسی لە وڵاتەکەدا.

راشیگەیاند، ئێستا عیراق لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و پەیوەندی لەگەڵ دراوسێکانیدا گەڕاوەتەوە دۆخی ئاسایی خۆی و سەرۆکایەتی خولی کۆمکاری و عەرەبی و گروپی77- چین دەکات. هەروەها کاردەکات بۆ گەشەسەندنی زیاتر و هەمەجۆرکردنی داهات و رەخساندنی زەمینەی لەبار بۆ وەبەرهێنە جیهانییەکان. داواشی لە وڵاتانی جیهان کرد، بچنە ناو هاوبەشییەکی بەرهەمدارەوە لەگەڵ عیراق.

سەرۆک کۆماری عیراق سوپاسی پشتگیری بەردەوامی نەتەوەیەکگرتووەکانی بۆ عیراق کرد و ئەوەی خستە روو، پێزانینی زۆریان بۆ رێکخراوەکە هەیە کە بەردەوام هاوکار بووە لە بەدیهێنانی دیموکراسی لە عیراق بە پشتیوانیکردنی هەڵبژاردنەکان و بەڵینیشی دا، وەک پارێزەری دەستور کار بکات بۆ دڵنیابوونەوە لە بەردەوام و سەلامەتی سیستمی دیموکراسی لە وڵاتەکە و بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنێکی ئازاد و پاک و بێگەرد لەمساڵدا.

هاوکات، ئامادەیی عیراقی دەربڕی بۆ میوانداریکردنی بارەگا جیاوازەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان لە عیراق.

لە تەوەرێکی دیکەی وتارەکەیدا د. لەتیف رەشید باسی لە پرسی تیرۆر لە عیراقدا کرد و ئاماژەی بەوەکرد، بە پاڵپشتی دۆستەکانی؛ عیراق توانی بەسەر مەترسیدارترین هەڕەشەی تیرۆرستی جیهاندا سەربکەوێت و ئێستا هەنگاو دەنێت بەرەو سڕینەوەی پاشماوەی ئەو هێرشانە. وتیشی، ئێمە باوەڕمان وایە؛ تیرۆر بەبێ جیاوازی لە دروشم و ماسکەکەکانی رێبازێکە کە پێویستە لێپیچینەوە لەگەڵ پاڵپشتیکارانیشیدا بکرێت.

لەلایەکی دیکەوە سەرۆک کۆمار باسی لە جەنگی غەززە کرد و رایگەیاند، ئەوەی بەسەر هاووڵاتیانی فەلەستینیدا دێت شایستەی مرۆڤ نییە و دۆخێکی شەرمەزارکەرە بۆ مرۆڤایەتی.

داواشی لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کرد، بە خێرایی کار بۆ بەدیهێنانی چارەسەرێکی دادپەروەرانە لەبارەی جەنگی غەززەوە بکەن و بونیادنانی دەوڵەتی فەلەستینی بە چارەسەری سەرەکی ناوهێنا.
لەبارەی دۆخی سوریای دوای رژێمی ئەسەدەوە سەرۆک کۆماری عیراق داوای لە حکومەتی ئەو وڵاتەکرد، رێز لە فرەیی و پێکەوەژیانی ئاشتیانەی گەلەکەی بگرێت. هاوکات، پشتیوانی عیراقی بۆ بەڕێوەچوونی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا دەربڕی و باسی لەوەکرد، چاوەڕوانی دامەزراندنی چوارچێوەیەکی سیاسیی و یاسایین لە تورکیادا کە بوار بۆ کاری سیاسیی ئاشتیانە بۆ هەمووان بڕەخسێنێت.

سەرۆک کۆماری عیراق بە ئیدانەکردنی هێرشەکانی ئیسرائیل بۆسەر وڵاتانی ناوچەکە و جەختکردنەوە لە پتەوکردنی پەیوەندییەکان وکارکردنی پێکەوەیی و دیموکراسیانە کۆتایی بە وتارەکەی هێنا و رایگەیاند، رۆژهەڵاتی ناوەراست بە ئەندازەی پێویست خوێن و فرمێسک و کارەساتی بەخۆیەوە دیوە، دەرفەتی زۆر گەورەی ئاشتی لەدەستچوون، کاتی ئەوەیە ئێستا بوەستێنرێن و رێگایەکی نوێ بۆ ئاشتی و دادپەروەری و هاوکاری دابمەزرێنرێت.

وتەبێژی حکومەتی هەرێم: وەزارەتی دارایی هەرێم ئامادەیە بۆ دابەشکردنی موچەی مانگی حەوت؛ هەناردەکردنی نەوت لە 48 سەعاتی داهاتوودا دەستپێدەکاتەوە و رێککەوتنەکە بۆ سێ مانگە.

پێشەوا هەورامانی، وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ئەمڕۆ چوارشەممە لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا سەبارەت بە دۆسیەی موچە و نەوتی هەرێم رایگەیاند؛ وەزارەتی دارایی هەرێم ئامادەیە بۆ دابەشکردنی موچەی مانگی حەوت

وتەبێژی حکومەتی هەرێم رایگەیاند: "وەزارەتی دارایی و ئابوریی حکومەتی هەرێم هەموو ئامادەکارییەکی کردووە و هەر لەگەڵ گەیشتنی موچەی مانگی حەوت، دەست بە دابەشکردنی دەکەن." وتەبێژی حکومەت باسی لەوەش کرد کە "لیستی موچەی مانگی هەشتیش ئامادە کراوە و بەمزووانە رادەستی وەزارەتی دارایی عیراق دەکرێت."

رێککەوتنی سێ مانگی لەگەڵ بەغداد و دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوت:

وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان وتیشی: "ئامادەکاری کراوە بۆ دابەشکردنی موچە و رێککەوتنەکەمان لەگەڵ بەغدا بۆ سێ مانگە."

سەبارەت بە پرسی نەوت، پێشەوا هەورامانی ئاماژەی بەوەدا کە "ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت 234 هەزار بەرمیلە لە رۆژێکدا" و جەختی لەوە کردەوە کە "لە 48 سەعاتی داهاتوودا هەناردەکردنی نەوتی هەرێم دەستپێدەکاتەوە." ئەمەش هەواڵێکی گرنگە بۆ دۆخی دارایی هەرێمی کوردستان.

وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان ئەمڕۆ راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا ئاماژەی بەوەدا کە لە چوارچێوەی راسپاردە و بڕیارەکانی ئەنجومەنی وەزیران، تەواوی پابەندبوونەکانی خۆی بۆ هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم لەگەڵ وەزارەتی نەوتی فیدراڵ جێبەجێ کردووە.

لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، وەزارەتەکە ئیمزای لەسەر سەرجەم کۆمپانیاکانی ناوخۆ و بیانی کردووە. تەنها یەک کۆمپانیای بیانی تا ئێستا ئەو رێککەوتنەی ئیمزا نەکردووە، بەڵام وەزارەت جەختی لەوە کردەوە کە ئەمە "کاریگەری نییە لەسەر رێککەوتنە سێ قۆڵییەکەی نێوان وەزارەتمان و کۆمپانیاکان و وەزارەتی نەوتی فیدراڵ."

هەروەها وەزارەتی سامانە سروشتییەکان رایگەیاندووە، "وەڵامی رەزامەندییەکانی وەزارەتمان و کۆمپانیاکان لە 23ی ئەم مانگەدا بە نووسراوی رەسمی ناردووەتە وەزارەتی نەوتی فیدراڵ." بۆیە چاوەڕوانین وەزارەتی نەوتی فیدراڵ وەڵاممان بداتەوە بۆ ئیمزاکردنی رێککەوتنەکە، تاوەکو بە زووترین کات کۆمپانیای سومۆ دەست بە هەناردەکردنی نەوتی هەرێم بکات و بڕگەکانی رێککەوتنەکە جێبەجێ بکات.

لە نێوان مانۆڕە سەربازییەکانی وڵاتان و هێرشە بەردەوامەکانی ئیسرائیل رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەرەەو کوێ؟

لە ئێستادا رەنگە یەکێک لە پرسیارە هەرە سەرەکیەکانی سەر گۆڕەپانی سیاسی ئەوەبێت کە ئایا، رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کە بووەتە سەکۆی ململانێ جیهانیەکان و هێرشە بەردەوامەکانی ئیسرائیل و هاوکات  مانۆڕی سەربازیی میسری-تورکی ش، بەرەو کوێ هەنگاو دەنێت؟

رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ئێستادا و بەبەراورد بە دەیان ساڵی رابردو، لە یەکێک لە قۆناغە پڕ گرژییەکانی خۆیدا دەژی، لە کاتێکدا جووڵە سەربازییەکانی میسر و تورکیا لەگەڵ هەڵکشانی ئیسرائیل لە چەندین بەرەدا یەک دەگرنەوە. لە هەمان کاتدا دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، هەوڵ دەدات بە بانگهێشتکردنی سەرکردەکانی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی بۆ کۆبوونەوە سەبارەت بە غەززە، خۆی وەک نێوەندگیرێک نیشان بدات، بەڵام ئامادەنەبوونی بەرچاوی هەندێک لە سەرکردە گەورەکان پرسیار لەسەر دەستپێشخەرییەکانی دروست دەکات.

لە کاتێکدا، مانۆڕە دەریاییە هاوبەشەکان، گرێبەستی چەک، و جووڵە سیاسییەکان، وێنەیەکی هەرێمیی ئاڵۆزیان دروست کردووە، کاتی خۆیەتی بپرسین،: ئایا ئەوەی رودەدات ئامادەکارییە بۆ جەنگ وەک مەرجێک بۆ گەیشتن بە ئاشتی.؟

مانۆڕێکی دەریایی سەرنج راکێش لە نێوان میسر و تورکیادا:

بۆ یەکەمجار لە ماوەی 13ساڵدا، هێزەکانی سوپای میسر لە خاکی تورکیادا بەشداری لە راهێنانێکی دەریایی هاوبەشدا دەکەن کە بە "دەریای دۆستایەتی 2025" ناسراوە، و تا 26ی ئەم مانگە بەردەوام دەبێت. ئەم مانۆڕانە، کە سەربازە تورکیەکان، بەلەمە هێرشبەرەکان، ژێردەریاییەک، و فڕۆکە جەنگییەکانی F-16 لەگەڵ یەکە دەریاییەکانی میسردا لەخۆدەگرێت، گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی لە هاوکاریی سەربازی لە نێوان هەردوو وڵاتدا نیشان دەدات.

سەمیر راغب، شارەزای سەربازی و ستراتیژی، لە لێدوانێکیدا بۆ "سکای نیوز عەرەبیە" سەبارەت بەم هەنگاوەی میسر و تورکیا جەختی لەوە کردەوە کە ئەم ئاستەی هاوکاری لە ماوەی چارەکە سەدەی رابردوودا بێوێنەیە، ئاماژەی بەوەشدا کە پەیوەندییەکانی نێوان قاهیرە و ئەنقەرە لە پێنج ساڵی رابردوودا بەرەو سفرکردنەوەی کێشەکان رۆیشتووە، و دەرگای هاوکارییان لە بوارە جیاوازەکاندا کردووەتەوە، لە دروستکردنی چەکی سەربازیی هاوبەشەوە تا مانۆڕە دەریایی و وشکانی و هێزە تایبەتەکان.

راغب ئاماژەی بەوەدا کە ئەم لێکچوونە بناغەیەکی هەیە لە هاوشێوەیی پڕچەککردن و مێژووی سەربازیی هاوبەش، جگە لە روبەڕووبوونەوەی هەردوو لا بۆ هەڕەشە راستەوخۆکان بۆ سەر ئاسایشی نیشتمانییان، بەتایبەتی لەلایەن ئیسرائیلەوە. رونیشیکردەوە کە بەرزترین ئاستی هاوکاریی سەربازی بریتییە لە راهێنانە هاوبەشەکان، و ئەمەش نیشانەی هەماهەنگییەکی سیاسییە کە لە مانۆڕی سەربازی تێدەپەڕێت و بەرەو داڕشتنی هەڵوێستی هەرێمیی هاوبەش دەڕوات، بەتایبەتی لە دۆسیەی فەلەستیندا.

ئیسرائیل وێنەی دۆخەکە لە قوبرس گۆڕێتەوە:

لە بەرامبەردا، راپۆرتەکان ئاشکرایان کردووە کە ئیسرائیل سیستەمێکی پێشکەوتووی بەرگریی ئاسمانیی جۆری "باراک MX"ی رادەستی قوبرس کردووە، کە توانای رێگریکردنی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان، فڕۆکەی جەنگی، و مووشەکەکانی هەیە بە مەودای 150 کیلۆمەتر. ئەم هەنگاوە دەتوانێت هاوکێشەکانی پارێزگاری ئاسمانی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بگۆڕێت، و ئەگەری هەڵکشانی پێکدادان لە نێوان تورکیا و ئەو وڵاتە بە کراوەیی جێبهێڵێت.

وەزارەتی بەرگریی تورکیا بە زمانێکی زیرەکانە، بەڵام پتەو، کاردانەوەی نیشاندا، جەختی لەوە کردەوە کە بە وردی چاودێری دۆخەکە دەکات، و هەموو رێوشوێنێکی پێویستی گرتووەتەبەر بۆ دڵنیابوونەوە لە ئاسایشی "تورکیا". ئەنقەرە لە هەمان کاتدا هۆشداری دا کە پڕچەککردنی بەردەوامی لایەنی قوبرسی رەنگە ببێتە هۆی "لێکەوتەی مەترسیدار".

ئەم گەشەسەندنانە لە کاتێکدا دێن کە تورکیا کار لەسەر پڕۆژە ستراتیژییە بەرگرییە گەورەکان دەکات، لەوانە پڕۆژەی "قوبەی پۆڵایین" دژی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەکەکان، جگە لە دروستکردنی پەناگە لە پارێزگا جیاوازەکاندا، کە هەنگاوێکە رەنگدانەوەی هەستکردنی بە ئەگەری روبەروبوونەوەیە.

میسر:

جگە لە مانۆڕەکان، قاهیرە بەردەوامە لە پەرەپێدانی توانا سەربازییەکانی و جۆراوجۆرکردنی سەرچاوەکانی چەک. ماڵپەڕی "تاکتیکاڵ ڕیپۆرت" ئاشکرای کرد کە میسر لە ئێستادا گفتوگۆ لەگەڵ کۆمپانیای بەرگریی سویدی "ساب" دەکات بۆ کڕینی فڕۆکەی فرە بوار بۆ هۆشداریی پێشوەختە و کۆنترۆڵی ئاسمانی. ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی روبەڕوبوونەوەی ئەگەری مەترسییە ئەمنییەکاندا دێت، و لە سەرووی هەموویانەوە، پلانی ئیسرائیل بۆ ئاوارەکردنی فەلەستینییەکان لە غەززە بەرەو سنوورەکانی میسر، کە قاهیرە بە هەڕەشەیەکی ستراتیژیی راستەوخۆی دەزانێت.

راغب جەختی لەوە کردەوە کە سوپای میسر توانای پاراستنی ئاسایشی نیشتمانیی میسری و عەرەبی هەیە، و دووپاتی کردەوە کە هەر هاوکارییەکی سەربازی لەگەڵ تورکیادا بە واتای چوونە ناو هاوپەیمانییەکی بەرگریی هاوبەش نییە، بەڵکو هەماهەنگییەکی گرنگ لە نێوان دوو هێزی گەورەی هەرێمیدا چەسپ دەکات.

رۆڵی ئەمریکا لە نێوان دەستپێشخەری و تۆمەتبارکردنی بە هاندان بۆ گرژییەکان:

لە سایەی ئەم گرژییەدا، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، هەوڵی دا کۆنترۆڵی وێنەی دۆخەکە بکاتەوە، بۆیە سەرکردەکانی سعودیە، ئیمارات، قەتەر، میسر، ئوردن، تورکیا، ئەندەنوسیا و پاکستان-ی بانگهێشت کرد بۆ کۆبوونەوەیەک لە پەراوێزی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ تاوتوێکردنی دۆسیەی غەززە. بەڵام ئامادەنەبوونی عەبدولفەتاح سیسی، سەرۆکی میسر، و محەمەد بن سەلمان، شازادەی جێنشینی سعودیە، نیشانەی پرسیاریان لەسەر جددییەتی دەستپێشخەرییەکە دروست کرد.

ترەمپ، کە لەبەردەم کۆمەڵەی گشتیدا شانازی بە کۆتاییهێنانی حەوت جەنگەوە کرد لەوەتەی گەڕاوەتەوە سەر کورسی سەرۆکایەتی، حەماسی بە بەرپرسیار لە بەردەوامبوونی جەنگ لە غەززە دانا، بە بیانووی ئەوەی رێککەوتنەکانی رەتکردووەتەوە کە بە "چارەسەری لۆژیکی" وەسفی کردن. لە بەرانبەردا، چاودێران پێیان وایە واشنتۆن روبەروی تۆمەتەکانی زیادبوونی لایەنگریی تەواو بۆ ئیسرائیل دەبێتەوە، و هیچ دەستپێشخەرییەک کە فشارێکی کردەیی لەسەر حکومەتی نەتەنیاهۆ دروست نەکات، ناتوانێت ببێتە هۆی هێورکردنەوەی دۆخەکە.

تێکچوونی میسری-تورکی و ئیسرائیل و گۆڕانی هاوسەنگیی هێز:

ئەو چاودێرە، لە لێکدانەوەکەیدا بۆ مانۆڕە سەربازییەکانی میسر-تورکی لەم ساتەی ئێستادا. ئەو پێی وایە هاوکاریی سەربازی رەنگدانەوەی لێکچوونی سیاسییە لە چەندین دۆسیەدا، کە دیارترینیان پرسی فەلەستینە. رونیشیکردەوە کە تێچووی سیاسیی ئیسرائیل بەهۆی جەنگی غەززەوە لە دەستکەوتە مەیدانییەکانی زیاتر بووە، چونکە وێنەکەی لە بەردەم کۆمەڵگای نێودەوڵەتیدا تێکچووە.

هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە هەر هێورکردنەوەیەک بۆ ململانێکە تەنها بە فشاری راستەوخۆ لەسەر ناتانیاهۆ بۆ "هاتنە خوارەوە لە دارەکە" بەدی نایەت، و ئەو زیانە سیاسییانەی تەلئەبیب بەهۆی خوێنی فەلەستینییەکانەوە چەشتوویەتی کە وێنەکانیان بە جیهان گەیشتووە، لە هەر دەستکەوتێکی سەربازی لەسەر زەوی زیاترە. جەختی لەوە کردەوە کە رەتکردنەوەی رەهای میسر بۆ بیرۆکەی ئاوارەکردن، وەک هۆکارێکی سەرەکی لە ڕووبەڕووبوونەوەی پلانی ئیسرائیلدا دێت، و قەتەریش بە ڕۆڵی خۆی بۆ خێراکردنی کۆتاییهێنان بە ململانێکە هەنگاو دەنێت.

راغب جەختی لەوەش کردەوە کە تورکیا، بەهۆی بوونی سەربازییەوە لەسەر سنووری ئیسرائیل بۆ یەکەمجار لە مێژوودا، چیتر ناتوانێت وەک دۆستێکی ئەگەری مامەڵە لەگەڵ تەلئەبیبدا بکات، و ئەگەری تێکچوونی دۆخەکە بەرەو ڕووبەڕووبوونەوە هەمیشە لە ئارادایە، بەتایبەتی لە سێبەری زیادبوونی هەراسانکردنەکانی ئیسرائیل لە سووریا.

لەنێوان مانۆڕەکانی میسر و تورکیا، پڕچەککردنی ئیسرائیل لە قوبرس، و جووڵەکانی ئەمریکا لە نیویۆرک، ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست لەسەر لێواری گڕکانێکدا وەستاوە. قاهیرە و ئەنقەرە پەیامێکی ڕوون دەنێرن کە لە ئاست هەر هەڕەشەیەک بۆ سەر ئاسایشی نیشتمانییان بێدەنگ نابن، لە کاتێکدا ئیسرائیل پشت بە گۆڕینی یاساکانی یاری دەبەستێت لە ڕێگەی هەنگاوە وروژێنەرەکانەوە کە ڕەنگە لە ڕووی سیاسی و ئەمنییەوە دژی خۆی بگەڕێتەوە.

لە کاتێکدا واشنتۆن نێوەندگیرییەکی مەرجدار پێشکەش دەکات، ئامادەنەبوونی سەرکردە گەورەکانی عەرەب لە کۆبوونەوەکەدا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە متمانەی ناوچەکە بە توانای ترەمپ بۆ پێشکەشکردنی شتێکی نوێ هێشتا سنووردارە.

وێنە گەورەکە ئاشکرای دەکات کە هاوسەنگی لە ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاستدا بە هێزی سەربازی و هاوپەیمانێتییە کتوپڕەکان دووبارە پێکدەهێنرێتەوە، لە کاتێکدا چارەنووسی غەززە وەک سەختترین تاقیکردنەوە بۆ هەموو لایەنەکان دەمێنێتەوە: ئایا دەروازەیەک دەبێت بۆ چارەسەرێکی هەرێمی، یان پریشکێک بۆ جەنگێکی فراوانتر؟

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، لە بەرنامەیەکدا بە ناوی "چیرۆکی جەنگ"، چەندین لێدوانی گرنگی سەبارەت بە ئۆپەراسیۆنی حەوتی ئۆکتۆبەری فەلەستینییەکان، دۆخی حیزبوڵڵا، و هەڵوێستی ئێران لە بەرامبەر ململانێ هەرێمییەکاندا خستەڕوو. قالیباف جەختی کردەوە کە ئۆپەراسیۆنەکەی حەماس هەڵەیەکی ستراتیژی نەبووە و بە بێ ئاگاداری ئێران و حیزبوڵڵا ئەنجامدراوە.

ئۆپەراسیۆنی حەوتی ئۆکتۆبەر: هەڵەی ستراتیژی نەبوو و سەرکەوتنێک بوو بۆ حەماس:

سەرۆکی پەرلەمان، محەمەد باقر قالیباف، ئاماژەی بەوەدا کە پێش قسەکردن لەبارەی ئۆپەراسیۆنەکەوە، دەبێت سەیری مێژووی بابەتەکە بکەین. ناوبراو فەلەستینییەکانی بە "گەلێک" ناوبرد کە خاکەکەیان داگیرکراوە و بەرخۆدانیشیان "جووڵەیەکی ئازادیخوازانەیە" کە لە کولتوورێکی ئیسلامی و قورئانییەوە سەرچاوەی گرتووە.

قالیباف وتی: "هەندێک جار لە رای گشتی جیهاندا، ئەم گرووپانە وەک تیرۆریست دەناسێنرێن؛ لە کاتێکدا راستییەکە ئەوەیە کە ئەوان بۆ ئازادکردنی نیشتیمانیان دەجەنگن."

سەرۆکی پەرلەمان جەختی کردەوە: "لە حەوتی ئۆکتۆبەردا حەماس هیچ هەڵەیەک نەبوو. هەق و ماف وەرگرتنەوە هەمیشە لە جێی خۆیدایە. بێگومان، ئەم بڕیارە بە تەواوی لەلایەن حەماسەوە درا و کۆماری ئیسلامیی ئێران و حیزبوڵڵای لوبنان لە وردەکارییەکانی ئۆپەراسیۆنەکە ئاگادار نەبوون، وەک چۆن رابەری باڵا و سەید حەسەن نەسروڵڵا چەندین جار رایانگەیاندووە."

شکستی بانگەشەی باڵادەستیی هەواڵگریی ئیسرائیل و رەتکردنەوەی پیلانی ئیسرائیلی:

قالیباف ئاماژەی بەوەدا کە "ئیسرائیل بانگەشەی باڵادەستیی هەواڵگری دەکات و دەڵێت هەر جووڵەیەک پێش رودانی پوچەڵ دەکاتەوە، بەڵام حەماس توانی ئەم ئۆپەراسیۆنە فراوانە بە بێ ئاگاداری ئەم رژێمە ئەنجام بدات. ئەمە نیشانەی توانای حەماس و شکستی ئەوانە."

سەرۆکی پەرلەمان دەنگۆی دەستتێوەردان و ساختەبوونی هێرشەکەی حەوتی ئۆکتۆبەری رەتکردەوە و وتی: "ئەگەر ئەم ئۆپەراسیۆنە ساختە بووایە، ئیسرائیل دەیانتوانی لە ماوەی چەند مانگێکدا حەماس لەناو ببات و بارمتەکان ئازاد بکات. بەڵام دوای دوو ساڵ، هێشتا نەیتوانیوە و ئەم بانگەشەیە بە تەواوی بێ بنەمایە."

قالیباف جەختی لەسەر جیاوازیی دیدگای ئێران و بەرانبەرەکانی کردەوە و وتی: "هێزی ئێمە لە لۆژیکەوە سەرچاوە دەگرێت کە لە قورئان و کولتووری ئێرانی-ئیسلامییەوە وەرگیراوە. لە بەرامبەردا، لۆژیکی ئەمریکا و ئەوان، لەسەر زۆر و هێز بونیاد نراوە. ئێمە بە پشتبەستن بە لۆژیکی بەهێزی خۆمانەوە، لە بەرامبەر زێدەڕۆییەکانی دوژمنان راوەستاوین."

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، ئاماژەی بە روبەروبوونەوەی ئێران لەگەڵ وڵاتانی دژبەری کرد و وتی: "دوژمن نەک تەنها دژی کۆماری ئیسلامییە، بەڵکو دژی ئێرانی 90 ملیۆنییە بە پێگەی جیۆپۆلەتیکی و کولتوورە دەوڵەمەندەکەیەوە. ئەوان نایانەوێت ئێرانێکی بەهێز بە سیستەمێکی ئیسلامییەوە لە ناوچەکەدا بوونی هەبێت."