دوای ئەوەی گرتە ڤیدیۆی وتنی "دروشمی نارەسمی" لەلایەن قوتابییانەوە لە گۆڕەپانی قوتابخانەکاندا مشتومڕێکی بەرفراوانی لە سوریا دروستکرد، وەزارەتی پەروەردەی ئەو وڵاتە بڕیاریدا وتنەوەی هەموو جۆرە سرود و دروشمێک لە تەواوی قوتابخانە حکومی و تایبەتەکاندا قەدەغە بکات.

وەزارەتی پەروەردەی سوریا، رۆژی دووشەممە، لە گشتاندنێکدا کە ئاراستەی بەڕێوەبەرایەتییەکانی پەروەردەی سەرجەم پارێزگاکانی کردووە، رایگەیاندووە کە "قەدەغەیەکی تەواو"ە لەسەر وتنی هەر سرود و دروشمێک، بە هەر جۆرێک بێت، لە هەموو قۆناغەکانی خوێندندا.

بەپێی گشتاندنەکە، ئەم بڕیارە کاتییە و کاری پێدەکرێت تا ئەو کاتەی سروودی نیشتمانیی رەسمی "کۆماری عەرەبیی سوریا" و دروشمی تایبەتی وەزارەت بەپێی رێکارە دەستوری و یاساییەکان پەسەند دەکرێن.

وەزارەتەکە داوای لە بەڕێوەبەرانی پەروەردە کردووە کە بە وردی چاودێریی جێبەجێکردنی بڕیارەکە بکەن و هەر سەرپێچییەک ڕابگەیەنن.

ئەم بڕیارە لە کاتێکدایە کە ساڵی نوێی خوێندن لە 21ی ئەیلوولەوە بە بەشداریی زیاتر لە چوار ملیۆن قوتابی دەستیپێکردووە.

بەپێی راپۆرتێکی نوێی ماڵپەڕی ئەکسیۆس، کە پشتی بە زانیاریی چەندین بەرپرسی باڵای ئەمریکی و ئیسرائیلی بەستووە، ناکۆکی و بێئومێدی لەنێوان ئیدارەی ترەمپ و حکومەتەکەی بنیامین ناتانیاهۆ گەیشتووەتە ئاستێکی مەترسیدار و سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لەبەردەم دووڕیانێکی چارەنووسسازدایە.

بەرپرسان ئاشکرایان کردووە کە ناتانیاهۆ ناچارە یەکێک لەم دوو رێگەیە هەڵبژێرێت: یان دەبێت خواستی دۆناڵد ترەمپ بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ جێبەجێ بکات، یان ملکەچی فشارەکانی هاوپەیمانەکانی بێت لە حکومەتەکەیدا، کە خوازیاری بەردەوامیی جەنگن.

بەرپرسێک لە کۆشکی سپی بە ئەکسیۆسی وتووە: "ئێمە تێناگەین ناتانیاهۆ پلانی چییە، لە کاتێکدا دەبوو هەموو سەرنجی لەسەر ئیسرائیل و غەززە بوایە."

هەمان بەرپرس، جوڵەکانی ناتانیاهۆ بە نیگەرانییەکانییەوە دەبەستێتەوە سەبارەت بە دۆسیەی دادگاییکردنەکەی و دەڵێت: "رونە کە نیگەرانیی ناتانیاهۆ لەبارەی دادگاییکردنەکەی، هۆکاری سەرەکیی رەفتارەکانیەتی."

فشاری کۆشکی سپی و بێئومێدیی راوێژکاران:

زانیارییەکانی ئەکسیۆس چەندلایەنێکیتری گرژییەکان دەخاتە روو:

هەڕەشەی هەڵگەڕانەوە: یاریدەدەرانی ترەمپ هۆشداری دەدەن کە ئەگەر ناتانیاهۆ پلانی ئاشتی رەتبکاتەوە، "لەوانەیە ترەمپ پشتی تێبکات".

کەمبوونەوەی پشتیوانییەکان: پشتیوانی بۆ ئیسرائیل، تەنانەت لەناو خودی کۆشکی سپیدا، "ئاستێکی پێوانەیی لە دابەزین بەخۆوە بینیوە".

کۆتاییهاتنی ئارامی: راوێژکارە نزیکەکانی ترەمپ، وەک جارید کوشنەر و جەیسن ویتکۆف، "ئارامییان بەرامبەر ناتانیاهۆ لە کۆتاییهاتندایە" و گەیشتوونەتە "ئاستی بێئومێدی" لە مامەڵەکردن لەگەڵیدا.

قۆستنەوەی ترەمپ: بەشێک لە راوێژکارانی ترەمپ پێیان وایە "ناتانیاهۆ ترەمپ دەقۆزێتەوە و بۆ مانەوەی سیاسیی خۆی، سەقامگیریی ناوچەکە تێکدەدات".

مەترسی لەسەر سیاسەتی ترەمپ: راوێژکاران جەخت دەکەنەوە کە "هەموو ئەو شتانەی ترەمپ دەیەوێت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەدەستی بهێنێت، پووچەڵ دەبنەوە ئەگەر نەتوانێت ناتانیاهۆ رازی بکات بە کۆتاییهێنان بە جەنگ."

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، لەسەر پێشنیازی كۆتاییهێنان بە جەنگی غەززە، وەڵامی ئەرێنی وەرگرتووە.

ترەمپ بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاند، بڕیارە ئەمڕۆ لەگەڵ بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە كۆشكی سپی كۆببێتەوە، وەڵامی ئەرێنیشی سەبارەت بە پێشنیازەكەی بۆ كۆتاییهێنان بە جەنگی غەززە وەرگرتووە و گەشبینە بەوەی ناتانیاهۆ بەو پێشنیازە رازی بكات.

هاوكات، پێگەی ئەكسیۆس لە زاری لێپرسراوێكی باڵای ئەمریكاوە بڵاویكردووەتەوە، ئەمریكا و ئیسرائیل زۆر نزیكن لە گەیشتن بە رێككەوتن، ئەوەش دوای دانوستانەكانی نێوان ستیڤ ویتكوف نێردەی تایبەتی ئەمریكا و جارید كوشنەر زاوای ترەمپ، لەگەڵ ناتانیاهۆدا.

هەروەها خودی ناتانیاهۆ رایگەیاند، وڵاتەكەی تاوتوێی دابینكردنی رێڕەوێكی ئارام دەكات بۆ دەرچوونی سەركردەكانی حەماس لە كەرتی غەززە، بەڵام بەپێی ئەو مەرجانەی دیاریكراون.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، پەیامێکی هاوخەمی ئاڕاستەی عەلی سیستانی مەرجەعی باڵای شیعەکان لە عیراق دەکات بەبۆنەی کۆچی دوایی هاوسەرەکەی.

دەقی پەیامەکەی سەرۆک کۆمار

بەوپەڕی خەم و پەژارەوە، سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی گەلی عێراق و ئومەتی ئیسلامی دەکەین بۆ کۆچی دوایی خاتوونی هاوسەری مەرجەعی باڵا ئایەتوڵڵا عوزما سەید عەلی حوسەینی سیستانی، خوای گەورە تەمەندرێژی بکات.

بەو بۆنە خەمناکەوە، پرسەو سەرەخۆشی و هاوخەمی قووڵی خۆمان ئاراستەی بەڕێز مەرجەعی باڵا و هەردوو کوڕەکەی، بەڕێز ئایەتوڵڵا سەید محەمەد ڕەزا سیستانی و بەڕێز ئایەتوڵڵا سەید محەمەد باقر سیستانی و بنەماڵە بەڕێزەکەیان دەکەین، داواکارین لە خوای گەورە کۆچکردوو بە بەهەشتی بەرینی خۆی شاد بکات و ئارامی و دڵنەوایی بە خانەوادە و بەڕێز مەرجەعی باڵا و بنەماڵە بەڕێزەکەیان ببەخشێت.

إنا لله وإنا اليه راجعون.

د.لەتیف جەمال ڕەشید

سەرۆک کۆمار

٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥

پارەی گەنمی جوتیاران لە سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەكانی گەرمیان و راپەڕین دابەش دەكرێت، لە هەولێر و دهۆكیش وادەی دابەشكردنی دیار نییە.

نەوزاد كامیل بەڕێوەبەری گشتی بازرگانی هەرێم بە كوردسات نیوزی راگەیاند، سبەینێ لە سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەكانی گەرمیان و راپەڕین دەست بە دابەشكردنی پارەی گەنمی جوتیاران دەكرێت.

وتیشی، ساڵانی رابردوو پارەی گەنمی هەولێر و دهۆك لە لقی بانكی ناوەندیی لە هەولێر دادەنرا، بەڵام ئەمساڵ لە بانكی بازرگانی عیراق ئەو بڕە پارەیە دانراوە، لەبەرئەوەی بە یەك گوژمەش نادرێت، داوایان لە وەزارەتی بازرگانی عیراق كردووە، بە یەك گوژمە پارەكەیان بۆ خەرج بكەن، بۆئەوەی لە هەولێر و دهۆكیش دەست بە دابەشكردنی پارەی گەنم بكرێت.

وەزارەتی بازرگانی عیراق 57 ملیار دیناری وەك شایستەی جوتیارانی هەرێمی كوردستان رەوانە كردووە، كە 25 ملیار دینار بۆ جوتیارانی سلێمانی و هەڵەبجە، 20 ملیار دینار بۆ جووتیارانی هەولێر و 12 ملیار دیناریش بۆ جووتیارانی پارێزگای دهۆكە.

دۆناڵد ترەمپ جەختدەکاتەوە دانوستانەکان لەبارەی راگرتنی شەڕی غەززە لە قۆناغەکانی کۆتاییدان.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا بە ماڵپەڕی ئەکسیۆسی ئەمریکی راگەیاندووە، دانوستانەکان سەبارەت بە راگرتنی شەڕی غەززە، لە قۆناغەکانی کۆتاییدان و رێککەوتنەکە دەبێتە هۆی کردنەوەی دەرگا بۆ ئاشتییەکی بەرفراوان لە ناوچەکەدا.

دەشڵێت، ئەگەر لە پلانە پێشنیازکراوەکەی غەززەدا سەرکەوتوو بین، ئەوا شتێکی گەورە دەبێت بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

ترەمپ راشیگەیاندووە، بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، بە پلانەکەم رازی بووە بۆ کۆتاییهینان بە شەڕی غەززە.

بە سەرپەشتی بافڵ جەلال تاڵەبانی کۆبوونەوەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەڕێوەچوو، لە کۆبوونەوەکەدا دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە، پرسە هەنووکەییەکان و هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق تاوتوێی  کرا.

مەکتەبی سیاسی یەکێتی لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ یەكشەممە، کۆبوونەوەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە سەرپەرشتی، بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان بەڕێوەچوو.

ئاماژەی بەوەشکردووە، لە کۆبوونەوەکەدا بافڵ جەلال تاڵەبانی رایگەیاند، ژیان و گوزەران و ئارامی بۆ هاووڵاتییان، کاری لە پێشینەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانن.

مەکتەبی سیاسی یەکێتی راشیگەیاند، هاوتەریب دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە، پرسە هەنووکەییەکان و هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە پرسە سەرەکییەکانی كۆبوونەوەكە بوون.

ئاشکراشیکرد،هەر لەكۆبوونەوەكەدا باس لە دوایین ئامادەکارییەکانی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کرا و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیش، ئامادەکاریی تەواوی بۆ هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کردووە.

هەر بەپێی راگەیەنراوەکە لە كۆتایی کۆبوونەوەکەدا بافڵ جەلال تاڵەبانی و مەكتەبی سیاسی جەختیان كردەوە، لەسەر ئەوەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، رژدە لەسەر بە سەنتەرگرتنی هاووڵاتییانی هەرێمی کوردستان و ژیان و گوزەران و ئارامی هاووڵاتییان لە پێشینەی کارەکانی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان دەبێت، بە ئاراستەی حوكمڕانییەكی رەشید، لە هەرێمی كوردستان و عیراقدا.

سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت: هەلێکی گونجاومان لەبەردەستدایە بۆ گەیشتن بە دەستکەوتێک لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و دڵنییان سەرکەوتووش دەبین.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تروس لە پۆستێکدا نوسیویەتی، هەلێکی راستەقینەمان لەبەردەستدایە بۆ گەیشن بە دەستکەوتێکی گەورە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هەروەها بۆ یەکەمجار لە مێژوودا هەمووان ئامادەکاری بۆ روداوێکی ناوازە دەکەن .

ئاماژەی بەوەشکردووە، لە گەیشتن بەم کارەدا سەرکەوتوو دەبین و دەستکەوتێکی گەورە بەدەستدەهێنین.

ئەمەش لەکاتێکدایە، سەرۆکی ئەمریکا، سبەینێ دووشەممە، لەگەڵ بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە کۆشکی سپی کۆدەبێتەوە، لە کاتێکدا کە باس لە نوێترین پلانی ئەمریکا دەکرێت بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگی غەززە، دوای چەندین هەفتە لە ئۆپەراسیۆنی سەربازی چڕی ئیسرائیل بۆ سەر کەرتی غەززە.

ئەمڕۆ بە سەرپەرشتی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی، مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سلێمانی لەبارەی چەند پرسێکی گرنگ کۆدەبێتەوە.

بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز لە کۆبوونەوەکەدا چەند پرسێکی گرنگ تاوتوێ دەکرێت، لەوانە دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێم و پێکهێنانی کابینەی دەیەم حکومەتی هەرێمی کوردستان و هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق.

کۆبوونەوەکەش دوای ئەوە دێت، دوێنێ بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ مەسعود بارزانی سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان لە پیرمام کۆبوونەوە و چەند پرسێکیان تاوتوێکرد.

ئەندامێكی لیژنەی ئاسایشی نەتەوەیی و سیاسەتی دەرەوەی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، بەهۆی جێبەجێنەكردنی رێككەوتنی قاهیرە ئەمڕۆ پەرلەمان تاوتوێی كشانەوە لە پەیماننامەی رێگریكردنی بڵاوبونەوەی تیشكدانەوەی ئەتۆمی دەكات. 
ئیسماعیل كەوسەری ئەندامی لیژنەی ئاسایشی نەتەوەیی و سیاسەتی دەرەوەی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، ئەو رێككەوتنەی لە قاهیرە لەگەڵ رافایێل گروسی بەڕێوەبەری ئاژانسی وزەی ئەتۆم پێی گەشیشتن نەچووەتە بواری جێبەجێكردنەوە ، هەربیە ئەمڕۆ پەرلەمانی ئێران تاوتوێی كشانەوە لە پەیماننامەی رێگریكردن لە بڵاوبونەوەی تیشكدانەوەی ئەتۆمی تاوتوێ دەكات و ئەو بابەتە یەكلادەكاتەوە. 
وتیشی، بابەتی چەكی ئەتۆمیش دوای كشانەوە لە پەیماننامەكە تاوتوێ دەكرێت و دەشكرێت دوای ئەوە بخرێتە كارنامەی پەرلەمانەوە.

 وەزارەتی دەرەوەی ئێران ئیدانەی سەپاندنەوەی سزاکانی سەر وڵاتەکەی لەلایەن ترۆیکای ئەوروپیەوە  بە "ناڕەوا " وەسفیکردوە و ئاماژەی بە وەڵامێکی توند و رەوایان کردوە.

وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە راگەیندراوێکدا بڵاویکردەوە، پێشێلکارییەکی ئاشکرای پرۆسه ی یاسایه و هەر هه وڵێک بۆ ئه و کاره بێبنەمایە، هەروەها داوای لە وڵاتان کرد کە سزاکانی نەتەوە یەکگرتووەکان جێبەجێ نەکەن، چونکە دووبارە سەپاندنەوەی سزاکان "وەڵامدانەوەی پتەو و گونجاو"ی دەبێت.

وه زاره تی ده ره وه ی ئێران له به یاننامه ی خۆیدا ئاماژەی بەوەکردوە، کۆماری ئیسلامی ئێران به توندی داکۆکی له ماف و بەرنژەوەندیە نەتەوەییەکانی دەکات و هەر هەوڵیک به ئامانجی تێکدانی بەرژەوەندی و مافەکانی گەلی ئێران وەڵامی گونجاویدەبێت.

پێشتریش ڕۆژی یەکشەممە، عەباس عەراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران داوای لە ئەنتۆنیۆ گۆترێس ، سکرتێری گشتیی رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان کرد، رێگری لە چالاککردنی میکانیزمی جێبەجێکردنی گەمارۆ سەپێندراوەکان بکات.

عراقچی لە نامەیەکدا کە ئاراستەی گۆتێرێس کراوە و لەسەر پلاتفۆرمی ئێکس بڵاویکردووەتەوە نووسیویەتی،  داواتان لێدەکەین رێگری لە هەر هەوڵێک بکەن بۆ کاراکردنەوەی میکانیزمەکانی سزاکان، لەوانەش لیژنەی سزاکان و پانێڵی پسپۆڕان .

سزاكانی نەتەوەیەكگرتووەكان بۆ سەر ئێران چونەوە بواری جێبەجێكردنەوە، ترویكای ئەوروپاش هۆشداری دەدات لە هەر كاردانەوەیەكی تاران، وەزیری دەرەوەی ئەمریكاش دەڵێت، ئێران پێویستە بەدانوستانی راستەخۆ لەگەڵ ئەمریكا رازبێت.
ئاژانسی فرانس پرێس بڵاویكردەوە، دوای ئەوەی ئەنجومەنی ئاسایش شكستهێنا لە درێژكردنەوەی وادەی نەگەرانەوەی سزاكانی سەر ئێران، ترۆیكای ئەوروپی (فەرەنسا، ئەڵمانیا و بەریتانیا)  لە راگەیەندراوێكی هاوبەشدا ئاماژەیان بۆ ئەوەكرد، بەهۆی پابەندنەبونی ئێران بە یاساو پرێنسیپەكانەوە، لە ئەمڕۆوە سزاكانی نەتەوە یەكگرتووەكانی سەر ئێران سەبارەت بە بەرنامە ئەتۆمییەكەی لە رێگەی میكانیزمێكەوە كە بە "سناپباك" ناسراوە، دەچێتە بواری جێبەجێكردنەوە، ئەمەش دوای دە ساڵ لە هەڵوەشاندنەوەی ئەو سزایانە.

ئاماژەیان بەوەشكردووە، ترۆیكا بەردەوام دەبن لە كاركردن لەگەڵ هەموو لایەنەكان بۆ گەیشتن بە چارەسەرێكی دیپلۆماسی كە دڵنیابێت لەوەی ئێران چەكی ئەتۆمی بەدەست نەهێنێت، هەروەها هۆشداریشیاندا لە هەر كاردانەوەیەكی تاران لەدوای گەڕانەوەی ئەو سزایانە.

ماركۆ ڕوبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكاش لەدوای گەرانەوەی سزاكان، داوای لە ئێران كرد كە ڕازی بێت لەسەر دانوستانی راستەوخۆ لەگەڵ ئەمەریكا، هەروەها داواشی لە هەموو وڵاتان كرد ئەو سزایانە جێبەجێ بكەن كە لەلایەن نەتەوە یەكگرتووەكانەوە بەسەر ئێراندا سەپێنراونەتەوە

پاسەوانی سنوری عیراق هەوڵێكی بەقاچاغبردنی نزیكەی سەد هەزار حەبی كەپتاگۆنی پوچەڵكردەوە كە لەناو باڵۆندا شاردرابوونەوە.

فەرماندەیی هێزەكان پاسەوانی سنوری عیراق  بڵاویكردەوە، لە درێژەی هەوڵەكانیان بۆ بەرەنگاربوونەوەی قاچاخچێتی و رێگریكردن لە دزەكردنی مادەی هۆشبەر بۆ ناو عیراق، فەوجی یەكی لیوای شەشی سنوریی، توانی هەوڵێكی بەقاچاغبردنی بڕی 95 هەزار حەبی كەپتاگۆن پوچەڵ بكەنەوە كە لەناو باڵۆنی گەرمی هەواییەدا و لەناو 102 كیسەی نایلۆندا حەشاردرابوون.

ئاماژەی بەوەشكرد، هەر لەو ئۆپەراسیۆنەدا كیلۆیەك و 600 گرام لە جۆرێكی تری مادەی هۆشبەر دەستی بەسەرداگیراوە.

 راشیگەیاندوە، هێزەكانیان بەرەوامدەبن لە چاودێریكردنی ناوچە سنوریەكان بەئامانجی شكستپێهێنانی هەوڵەكانی تۆڕەكانی بەقاچاغبردنی مادە هۆشبەرەكان .