راپۆرت
لەسەر ئاستی وڵاتانی عەرەبیش سعودیە و لوبنان و جەزائیر و لیبیا لە یەکەم تا چوارەمی ڕیزبەندی وڵاتانی عەرەبیان گرتووە و عێراقیش پلەی پێنجەمی ڕیزبەندییەکەی گرتووە لە بوونی زۆرترین یەدەگی زێڕدا و خاوەنی ٩٦ تۆن و ٣٠٠ کیلۆگرامە.
لە ڕاگەیەندراوەکەی ئەنجومەنی جیھانی زێڕدا ھاتووە، ئەمریکا زۆرترین یەدەگی زێڕی ھەیە لەسەر ئاستی جیھان بە ٨ ھەزار تۆن و ١٣٣ کیلۆگرام لە ڕیزبەندی یەکەمی وڵاتاندایە، ئەڵمانیاش بە ٣ ھەزار تۆن و ٣٦٢ کیلۆگرام لە پلەی دووەمدا ماوەتەوە.
لەسەر ئاستی جیھانیش خواست لەسەر ئەم کانزا زەردە ڕووی لە ھەڵکشان کردووە، بە جۆرێک تەنھا لە ٤ مانگی ئەمساڵ خواست لەسەر زێڕ بە ڕێژەی ٥٢٪ ھەڵکشاوە، تەنھا لەم چارەکەی یەکەمی ئەمساڵدا چین ١٩١ ھەزار و ١٠٠ کیلۆ زێڕی کڕیوە، ھندستان وێڕای بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا و نەبوونی پێداویستییە تەندروستییەکان، لە پلەی دووەمی وڵاتانی کڕیارانی زێڕدایە بە ١٠٢ ھەزار و ٥٠٠ کیلۆ و ئەمریکاش ٢٤ ھەزار و ٣٠٠ کیلۆ زێڕی لەم چوارمانگەی سەرەتای ٢٠٢١دا کڕیووە.
بانکی ناوەندی عێراق کە لە کۆتایی ٢٠٢٠ چاوەڕێی مایەپووچبوونی لێدەکرا بەھۆی قەیرانە یەک لە دوایەکەکان، لە تازەترین ڕاگەیەندراوی ئەنجومەنی جیھانی زێڕدا ھاتووە، بانکی ناوەندی عێراق توانیویەتی بەرگری لە ڕیزبەندی خۆی بکات لە چوارچێوەی ئەو وڵاتانەی زۆرترین یەدەگی زێڕیان ھەیە و، لە پلەی ٣٨ھەمینی جیھان و پێنجەمی وڵاتانی عەرەبیدایە لە بوونی زۆرترین یەدەگی زێڕدا و خاوەنی ٩٦ تۆن و ٣٠٠ کیلۆگرامە.
بەڕێوەبەری ئاوی ڕاپەڕینیش دەڵێت، لەگەڵ سەرھەڵدانی مەترسی بوونی وشکەساڵی تەنھا ئەو پڕۆژەیە دەتوانێت ئاوی خواردنەوەی ڕانیە و دەوروبەری دابین بکات.
لێپرسراوانی پەروەردە و تەندروستی لە سلێمانی باس لەوە دەکەن ئامادەکاری پێویست کراوە بۆ کردنەوەی دەرگای خوێندنگاکان.
بە پێی یاسای چاکسازی دەبێت سندوقی خانەنشینی دابمەزرێت، بەڵام تا ئێستا حکومەتی ھەرێم ھەنگاوی پێویستی بۆ ئەو بابەتە نەناوە.
لێپرسراوی فەرمانگەی ئاوی شارەکەش دەڵێت، بەھۆی دابەزینی ئاستی ئاوی بەنداوی ئەڵوەن و ڕووباری سیروان پێدەچێت کێشەی کەمی ئاو زیاتر ببێت.
ڕۆشنبیرانی قەزای چەمچەماڵ لە ڕێگەی کوردسات نیوزەوە داوا دەکەن ئاوڕی جدی لە گوندی چەرموو بدرێتەوە و شوێنەوارەکانی لە فەوتان و لەناوچوون بپارێزرێن.
ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی لە ١٠ی تەمووزی ساڵی رابردوو بڕیاری ٢٥٣٣ی پەسەندکرد، کە رێگە دەدات بە رێکخراوەکانی سەر بە نەتەوەیەکگرتوەکان بۆ ماوەی ساڵێک ھاوکارییەکانیان لە رێگەی دەروازەی بابلھەوا بگەیەننە ناوخۆی سوریا، لە ١٠ی تەمووزی ئەمساڵ کۆتایی دێت و روسیاش بەنیازە مافی ڤیتۆ لە دژی درێژکردنەوەی بڕیارەکە بەکاربھێنێت
پەیمانگای پرۆکینگزی ئەمریکی لە راپۆرتێکدا ئاشکرایکردووە، نزیکەی ٣ ملیۆن و ٤٠٠ ھەزار مەدەنی لە ئیدلب، کە دوو ملیۆن کەسیان لە شوێنەکانی ترەوە ئاوارەی شارەکە بوون، پشت بەو ھاوکارییە مرۆییانە دەبەستن کە نەتەوەیەکگرتوەکان لە دەروازەی بابلھەوا بۆیان رەوانە دەکات.
رونیشیکردووەتەوە، رەوشی سوریا لەسایەی قەیرانی ئابوری و پەتای کۆرۆناو ھەرەسھێنانی ئابوری لوبنان و سزاکانی ئەمریکا بۆ سەر حکومەتی بەشار ئەسەد، بەرەو کارەسات دەڕوات و داخستنی دەروازەکانیش ھێندەی تر قەیرانەکە سەخت دەکات.
پەیمانگاکە ئاماژەی بەوەشداوە، ئەو ھاوکارییانەی لە سنورەکانەوە رەوانە دەکرێن گرنگییەکی زۆریان ھەیە بۆ رێگری لە سەرھەڵدانی کارەساتی مرۆیی، لەحاڵەتی داخستنی سنورەکانیش ژمارەیەکی زیاتری خەڵکی سوریا دەربەدەر دەبن و ئەگەری ئەوەش ھەیە ببێتە مایەی سەرھەڵدانی ململانێی نێوان تورکیاو روسیا.
ھاوکات کۆمسیۆنی نەتەوەیەکگرتوەکان بۆ کاروباری پەنابەران لە راپۆرتێکدا ئاشکرایکردووە،١٣ ملیۆن و٤٠٠ ھەزار کەس لە سوریا پێویستیان بە ھاوکاری مرۆییە، بەڵام تەنھا ھاوکاری بە ٧ ملیۆن و ٧٠٠ ھەزار کەس دەگات. ئاماژەی بەوەشکردووە، ژمارەی ئەو کەسانەی بە شێوەی رێکخراو خواردنیان دەستناکەوێت بەرزبۆتەوە بۆ ٥٧%. رێکخراوی یونیسێفیش ئاشکرایکردووە، ٩٠%ی منداڵانی سوریا پێویستیان بە ھاوکاری مرۆییە.
ھەروەک جەژنەکانی ڕابردوو ھاوڵاتیان لە بەرەبەیانەوە دەچنە مزگەوتەکان بۆ بەجێھێنانی نوێژی جەژن، دواتر سەردانی گۆڕی شەھیدان و کەسوکار دەکەن.
ھاوڵاتیانی ڕۆژئاڤا خوازیارن ئاشتی و ئارامی سەقامگیر بێت و ئەم جەژنەش ببێتە ھۆی کۆتایی ھێنانی جەنگ.
لە ئاماژەیەکدا بۆ شکستھێنانی سیاسەتەکانی ئەمریکا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کۆچبەران، ھەڵمەتەکانی دەستگیرکردنی کۆچبەرانی نایاسایی لەسەر سنوری نێوان ئەمریکا و مەکسیک زیادی کردووە.
لەگەڵ گەیشتنی "جۆو بایدن" بە دەسەڵات، کۆچبەران بە نیازبوون سود وەربگرن لە سیاسەت و ئاسانکارییەکەی ئیدارەکەی "بایدن" بۆ گەیشتن بە ناو خاکی ئەمریکا، بە پێی ئامارە ڕەسمییەکانیش کە لێپرسراوانی سنوری ئەمریکا بڵاویانکردووەتەوە، لە مانگی نیسانی ڕابردوو ١٧٨ ھەزار و ٦٢٢ کەس کە ھیچ دۆکیۆمێنتێکی ڕەسمی و پێویستیان پێ نەبوو، ڕێگەیان پێنەدراوە بێنە خاکی وڵاتەکەوە، ئەو ژمارەیەش ٥ ھەزار کەس بەراورد بە مانگی ئاداری ڕابردوو زیادی کردووە.
ھاوکات ئەو ژمارەیە ١٠ ھێندە زیاترە لە ژمارەی ئەو کۆچبەرانەی لە ھەمان مانگی ساڵی ٢٠٢٠ ڕوویان لەو سنورە کردووە.
ژمارەی ئەو کەسە باڵغانەشی ھەوڵی گەیشتنیان بە ئەمریکا داوە لە سنورەکانی باشور و خۆرئاواوە، بە ڕێژەی ١٠٪ بەراورد بە مانگی ئاداری ڕابردوو بەرزبووەتەوە، کە دەکاتە تێکڕای ١١ ھەزار و ٣٠١ کەس.
لە بەرامبەردا ژمارەی ئەو خێزانانەی لەگەڵ منداڵەکانیان ڕوو لەو سنورە دەکەن لە مانگی ڕابردوو، ٥٠ ھەزار کەس بووە و ژمارەکە بە ڕێژەی ٨٪ دابەزیوە، کە زۆربەی ئەو کۆچبەرانەی لە سنوری مەکسیکەوە ڕوو دەکەنە ئەمریکا خەڵکی "مەکسیک و گواتیمالا و ھندۆراس و سلڤادۆر"ن.
لەسەر ئاستی ئەمریکاش و بە پێی نوێترین ڕاپرسی زۆرینەی ئەمریکییەکان لە سیاسەتی کۆچی "بایدن" ڕازی نین و نیگەرانیان دەربڕیوە.
