عیراق
فارس فاریس، ئەندامی ھاوپەیمانی عەزم لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا ئاماژەی بەوەدا، گفتوگۆکان لەناوماڵی سوننە بەردەوامە بۆ دیاریکردنی سەرۆکی نوێی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و جێگرەوەی حەلبوسی، تائێستاش چەند کاندیدێک بۆ ئەو پۆستە خراونەتەڕوو.
ئەوەشی خستەڕوو، سەرۆکی نوێی ئەنجومەنی نوێنەران لە دەرەوەی حزبی تەقەدوم دەبێت، کە حەلبوسی سەرۆکایەتی دەکات.
وتیشی، ھێزە سیاسییە شیعە و کوردییەکان پشتیوانی ھەر کاندیدێک بۆ پۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران دەکەن، کە ناوماڵی سوننە ھەڵیبژێرێت، چونکە پۆستەکە پشکی سوننەیە.
وەزارەتی پەروەردەی عێراق لە راگەیەندراوێکدا ئاشکرایکرد، دوای ٣٨ ساڵ چاوەڕوانی، عێراق بووەتەوە ئەندامی ئەنجومەنی جێبەجێکردنی یونسکۆ، ئەوەش دوای ھەڵبژاردنەوەی لە میانی چالاکییەکانی کۆنگرەی ٤٣ی نێودەوڵەتیی یونسکۆ لە پاریس.
لەسەر ئاستی عێراق پێشوازی لە بەئەندامبوونەوەی عێراق لە یونسکۆ کرا، لەو بارەیەوە محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیرانی عێراق، لە پەیامێکدا پیرۆزبایی لە خەڵکی عێراق کرد و رایگەیاند، یونسکۆ نموونەی دەسەڵاتێکی زانستی و رۆشنبیرییە لە جیھاندا و گەڕانەوەی عێراق لە چوارچێوەی سیاسەتی حکومەت و کارنامەی حکومەتدایە بۆ پێگەکەی لە ھەموو ئاستە نێودەوڵەتییەکان.
ھاوکات نەعیم عەبوودی وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی عێراق رایگەیاند، بەئەندامبوونەوەی عێراق لە یونسکۆ، بڕیاری دامەزراوەکان بۆ بەدەستھێنانی ئامانجەکان بەھێزتر دەکات.
دوای کۆبوونەوەی چوارچێوەی ھەماھەنگی لە ماڵی محەمەد شیاع سودانی سەرۆکوەزیرانی عێراق، لە راگەیەندراوێکدا بڵاویانکردەوە، رێز لە دەسەڵاتی دادوەریی دەگرن و پابەندن بە بڕیارەکانی دادگای فیدراڵییەوە سەبارەت بە کۆتاییھێنان بە ئەندامێتی محەمەد حەلبوسی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، رەتیشیدەکەنەوە ھیچ شتێک ناوبانگی دادگای عێراقی و سەربەخۆیی و بێلایەنییەکەی لەکەدار بکات.
چوارچێوەی ھەماھەنگی جەختیشی کردەوە لە تەواوکردنی پێداویستییەکان بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان، کە بڕیارە مانگی داھاتوو ئەنجام بدرێت.
کۆبوونەوەکەی چوارچێوەی ھەماھەنگی کۆبوونەوەیەکی بەپەلە بوو لەدوای دوورخستنەوەی محەمەد حەلبوسی ئەنجامدرا، بۆ تاوتوێکردنی پێشھاتە سیاسییەکان و رەوشی عەززە.
کۆنفرانسەکە ئەمڕۆ سێشەممە ١٥-١١-٢٠٢٣، لە کۆشکی بەغداد بەڕێوەچو، کە تێیدا وتاری سەرۆککۆمار لەلایەن د.عەلی شوکری سەرۆکی دەستەی راوێژکاران و شارەزایانەوە پێشکەشکرا و جەختیکردەوە لەسەر بایەخی بێوێنەی ئەو ھەڵبژاردنە ناوخۆییەی ئەمجارە، کە بە جێبەجێکردنی داواکاری دەستوریی دادەنرێت و بۆ ماوەی نزیکەی ١٠ ساڵ دەبێت ئەنجامنەدراوە، کە دوایین ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان لە ساڵی ٢٠١٣دا بەڕێوەچوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، بەشداریکردنی گشتی و دەستەبەرکردنی ئازادییە بنەڕەتییەکان لە گرنگترین بنەماکانی سەرکەوتنی ھەڵبژاردنن، ھەروەھا فراوانکردنی بەشداریکردنی گشتگیر و پراکتیزەکردنی مافە سیاسییەکان ھەنگاوی گرنگن، ھەروەھا باسی لەوەکرد، پرۆسەی ھەڵبژاردن یەکێکە لە دیارترین بنەماکانی دیموکراسی، کە لە عیراقی نوێی دیموکراسیدا بەدەستھاتوە و دەرفەت بە گەل دەدات ویستی خۆی دەرببڕێت و بڕیار بدات کێ نوێنەرایەتی بکات و بەدەنگ کێشە و ھیوا و خواستەکانیان بچێت.
د.عەلی شوکری ئاماژەیکرد بە گرنگی رۆڵی کەناڵەکانی راگەیاندن لە ھاندانی بەشداریی دەنگدەران، کە نابێت ئەو رۆڵە لە کۆی گشتی پرۆسەی ھەڵبژاردندا نادیدە بگیرێت، ھەروەھا جەختیکردەوە لەسەر رۆڵێکی دیکەی گرنگی راگەیاندن لە ھێنانەکایەی فەرھەنگی قبوڵکردنی ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان.
دەقی وتارەکەی سەرۆککۆمارە:
بەڕێزان، ئامادەبووان..
ئەم کاتەتان باش..
مانگی داھاتو روداوێکی گرنگ لە عیراقدا چاوەڕێمان دەکات، کە ئەویش ھەڵبژاردنە و سازکردنی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانە بەدەر لە ھەرێم لە ١٨-١٢-٢٠٢٣، ئەم ھەڵبژاردنە پڕ بایەخە و دەرفەتێکی گرنگە کە پێویستی بە ھەڵوەستەی جدی ھەیە بۆ دەستەبەرکردنی مافی ھەڵبژاردن، ھەروەھا دەستەبەرکردنی بەشداری سیاسیی کاریگەر و پێکھێنانی حکومەتە خۆجێیە ھەڵبژێردراوەکانە، کە دەتوانێت پارێزگاکان بخاتەوە سەر رێچکەی خۆیان.
بایەخی ناوازەی ئەم ھەڵبژاردنە ناوخۆییانە بریتییە لە جێبەجێکردنی داواکاریی دەستوریی، کە بۆ ماوەی نزیکەی ١٠ ساڵە ساز نەکراوە، دوایین ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان لە ساڵی ٢٠١٣دا بو، ھەروەھا لە بەر رۆشنایی ئەو سەقامگیرییە سیاسی و ئەمنییەیە، کە وڵات لەئێستادا بەخۆیەوەدەبینێت.
ئێمە جەخت دەکەینەوە لەسەر مافە دەستورییەکانی ھاووڵاتیان لە پرۆسەی دەنگداندا، بەجۆرێک کە ھاووڵاتی بەتەنھا سەرچاوەی دەسەڵات بێت و گرنگی بەشداریکردنی بەرفراوان لە ھەڵبژاردنەکانی داھاتودا زامن بکرێت.
لەکاتێکدا ھەوڵەکانی کۆمسیۆنی ھەڵبژاردن و کارمەندانی بەرزدەنرخێنین، داوا دەکەین ھەموو ھەوڵەکان بخرێنەگەڕ بۆ سازکردنی ھەڵبژاردنێکی پاک و شەفاف بە بەشدارییەکی فراوان، کە رەنگدانەوەی ویستی دەنگدەران بێت.
بەشداریکردنی گشتی و زامنکردنی ئازادییە بنەڕەتییەکان لە گرنگترین بنەماکانی سەرکەوتنی ئەم مافە و پتەوکردنی بەشداریی ھەمەلایەنە و پەیڕەوکردنی مافە سیاسییەکانە.
پرۆسەی ھەڵبژاردن یەکێکە لە فۆرمە دیارەکانی دیموکراسی، کە لە عیراقی نوێی دیموکراسیدا بەدیھاتوە و رێگا بە ھاووڵاتیان دەدات ویستی خۆی دەرببڕێت و نوێنەری ھەڵبژێرێت، کە بەدەنگ کێشە و ھیوا و خواستەکانیانەوە بچێت.
لێرەدا بایەخی کەناڵەکانی راگەیاندن لە ھاندانی بەشداریکردنی دەنگدەران دەردەکەوێت، کە ناکرێت رۆڵی راگەیاندن لە کۆی پرۆسەی ھەڵبژاردن جیابکرێتەوە. ھەروەک رۆڵێکی دیکەی گرنگی راگەیاندن لە بیر ناکەین لە چەسپاندنی رۆشنبیریی قبوڵکردنی ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان.
ئێمە ھەموو ئەو ھەوڵانە بەرزدەنرخێنین، کە کەناڵەکانی راگەیاندن و دەزگاکانی دیکەی میدیایی لە عیراقدا بە ئەنجامیان گەیاندوە، بەتایبەتی لە روماڵکردنی تەواوی پرۆسەکانی ھەڵبژاردنی رابردو، کە دوای روخانی رژێمی لەناوچو لە ساڵی ٢٠٠٣وە سازکراون، ھەروەھا جەختدەکەینەوە لەسەر رۆڵی گرنگی چاودێریی میدیایی لە کاتی پرۆسەی ھەڵبژاردنەکاندا، تا ببێتە یەکێک لە ئامرازە پێویستەکان کە بێگەردیی پرۆسەی ھەڵبژاردن بپارێزێت و بەشداریی ھێزە سیاسییەکان و کاندید و دەنگدەران و بەشدارە جیاجیاکان لە پرۆسەی ھەڵبژاردنەکاندا بەھێز دەکات، ئەم چاودێریکردنەش، بەشدارییەکی بەرچاوی ھەیە لە رێگریکردن لە خراپەکاریی و کاری نایاسایی.
لێرەدا پێویستە کۆمسیۆنی ھەڵبژاردنەکان کاربکات بۆ بنیاتنانی پەیوەندییەکی پتەو لەسەر بنەمای پێشخستنی بەرژەوەندی نیشتمانی لەگەڵ کەناڵەکانی راگەیاندندا و ھەموو ئامرازێک بۆ گواستنەوەی زانیارییەکان بۆیان دابین بکات، چونکە کەناڵەکانی راگەیاندن ھاوپەیمان و ھاوبەشێکی گرنگن بۆ کۆمسیۆن، کۆمسیۆنیش دەبێت پشت بە ستراتیژیەتێکی میدیایی ببەستێت لەسەر بنەمای پەرەپێدانی پەیوەندی ھەمیشەیی و ئەرێنی لەگەڵ کەناڵەکانی راگەیاندندا.
رۆڵی میدیا لەسەرئاستی نێودەوڵەتی لە ھەڵبژاردندا بەشێوەیەکی بەرچاو پەرەی سەندوە و بوەتە ئەو فاکتەرەی، کە کاریگەرییەکی زۆری لەسەر ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان ھەیە، تا ئەو رادەیەی ھەندێک کەس لە ئەزموونی وڵاتانی دیموکراسی دیکەدا پێیانوایە رۆڵی میدیا گەیشتوەتە ئەو ئاستەی نوێنەرایەتی نیوەی ململانێی ھەڵبژاردنەکان دەکات و کاریگەرییەکی زۆری لەسەر ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان دەبێت.
لەم روانگەیەوە بانگھێشتی سەرۆکایەتی کۆمار ھاتوە بۆ سازکردنی ئەم کۆنفرانسە لەپێناو بیرخستنەوە و جەختکردنەوە لەسەر رۆڵی گرنگی میدیا لە پرۆسەی ھەڵبژاردنەکاندا.
دوبارە سڵاوی خوای گەورەتان لێ بێت..
پاشان دادوەر عومەر ئەحمەد سەرۆکی ئەنجومەنی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکان وتەیەکی پێشکەشکرد و ئاماژەی بە رۆڵی گرنگ و پێشەنگی راگەیاندن دا لە پرۆسەی ھەڵبژاردن و بەشداریکردنی لە ھێنانەکایەی کۆمەڵگەیەکی ھۆشیار، کە بایەخ بە رۆشنبیریی ھەڵبژاردن بدات. ھەروەھا رونیکردەوە، کە کۆمسیۆن سورە لەسەر ئاگادارکردنەوەی کەناڵەکانی راگەیاندن لە وردەکاری کارەکانی بەوپێیەی ھاوبەشێکی سەرەکییە لە پرۆسەی ھەڵبژاردندا. بۆ ئەمەش چەند رێوشوێنێکی گرتۆتەبەر تا نزیک بێت و ئاگاداری سەرجەم قۆناغەکانی پرۆسەکە بێت لە ئامادەکاریی سەرەتاییەوە تا راگەیاندنی ئەنجامەکان و پەسندکردنی، سەرەڕای بەشداریکردنی راگەیاندن لەسەرجەم کۆنگرە و کۆنفرانس و وۆرکشۆپەکاندا.
دواتر گفتوگۆ لەبارەی ناوەڕۆکی کۆنفرانسەکە کرا، کە لەلایەن ژمارەیەک پسپۆرەوە لەبارەی رۆڵی راگەیاندن لە بەھێزکردنی ئەزمونی ھەڵبژاردندا خرانەڕو.
جێی باسە لە کۆنفرانسەکەدا، جینین پلاسخارت نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتوەکان و ژمارەیەک لە لێپرسراوان و راوێژکاران و پسپۆڕانی راگەیاندن ئامادەبون.
باسم خەشان ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک بڵاویکردەوە، سکاڵایەکی دیکە دژی حەلبوسی لە دادگای باڵای فیدراڵی بەرزدەکاتەوە، کە پەیوەستە بە دامەزراندنی شەش راوێژکار کە مەرجی یاساییان تێدا نییە، حەلبوسیش دامەزراندنیانی پەسەندکردووە، لەکاتێکدا تەنھا ٢٠ بۆ ٣٠ ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران دەنگیان لەسەر ئەو بابەتە داوە.
ئەو سکاڵا نوێیە دوای ئەوەدێت کە خەشان و لەیس دلێمی توانیان سکاڵایەک دژی حەلبوسی ببەنەوە و بەھۆیەوە لە ئەندامێتی ئەنجومەنی نوێنەران، دووربخرێتەوە، خەشان راشیگەیاندووە، کۆتاییھێنان بە ئەندامێتی حەلبوسی بەڵگەیەکە لەسەر سەربەخۆیی دادگای باڵای فیدراڵی عێراق.
عەباس عامری ئەمینداری گشتی چوارچێوەی ھەماھەنگی لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، ئێوارەی ئەمڕۆ چوارچێوەی ھەماھەنگی کۆبوونەوەیەکی بەپەلە دەکات بۆ تاوتوێکردنی دوایین پێشھاتە سیاسییەکان و جەنگی غەززە.
وتیشی، دوای کۆبوونەوەکەی چوارچێوە، ئیدارەی بەڕێوەبردنی دەوڵەتیش کۆبوونەوەیەکی بەپەلە دەکات بۆ باسکردنی تەواوی پێشھاتەکان، ھەردوو کۆبوونەوەکەش لە کۆشکی حکومی لە بەغداد بەڕێوەدەچن.
ئەو کۆبوونەوانە لە دوای بڕیارەکەی دادگای فیدراڵی عێراق دێت، بۆ دوورخستنەوەی محەمەد حەلبوسی لە ئەندامێتی ئەنجومەنی نوێنەران.
چەند سەرچاوەیەکیش باس لەوەدەکەن لەو کۆبوونەوانەدا تاوتوێی پێشنیازی دواخستنی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان دەکرێت.
شەوی رابردوو، دەیان لایەنگری موقتەدا سەدر رێبەری رەوتی سەدر چوونە سەر شەقامەکانی بەغداد و نەجەف و پاریزگاکانی باشور، بۆ رەتکردنەوەی بەڕێوەچوونی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق.
لایەنگرانی سەدر، وێنەی کاندیدەکانیان دڕاند و دروشمیان دژی کوتلە سیاسییەکانی ناو چوارچێوەی ھەماھەنگی شیعەکان دەوتەوە.
ئەو خۆپیشاندانە دوای ئەوەدێت کە دوو رۆژ لەمەوبەر سەدر داوای لەلایەنگرانی کرد بایکۆتی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان بکەن، کە بڕیارە رۆژی ١٨ی مانگی داھاتوو ئەنجام بدرێت.
سەدر لە داواکەیدا وتی، بایکۆتی ھەڵبژاردن ئەو دڵخۆش دەکات و دوژمنان توڕە دەکات، ھەروەھا شەرعیەتدان بەو پڕۆسەیە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و ھەرێمی کەمدەکاتەوە.
لێپرسراوێکی باڵا لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا کە ناوی ئاشکرانەکردووە رایگەیاند، ئەمریکا بەخشینی عێراقی بۆ کڕینی کارەبا و غاز لە ئێران بۆ چوار مانگی دیکە درێژکردەوە.
وتیشی، ئەو رێکارە رێگە بەعێراق دەدات پارەکانی بۆ تێچووی ھاوردەی کارەبا لە ئێران بەکاربھێنێت، بەڵام ئێران تەنھا بۆ کڕین دەرمان و لایەنی مرۆیی دەتوانێت ئەو پارەیە بەکاربھێنێت.
لە ئێستاشدا، ١٠ ملیار دۆلاری ئێران کە لە فرۆشتنی کارەبا بە عێراق دەستیکەوتووە، لە بانکەکانی عێراقدایە و بەھۆی سزاکانی ئەمریکاوە ناتوانێت بەکاریبھێنێت.
لە ساڵی ٢٠١٨ەوە، ئەوە ٢١ەمین جارە ئەمریکا بەخشینی عێراق لە سزاکانی ئێران درێژدەکاتەوە.
سەرچاوەیەکی حکومی بە میدیاکانی عێراقی راگەیاند، لە ماوەی دوو رۆژی رابردوودا، بانکی ناوەندی عێراق بە رەسمی رەزامەندیداوە بە سێ بانکی ئەھلی بۆ ھاوردەکردنی دۆلار بۆ پڕکردنەوەی پێداویستی کڕیارەکانیان، بە بڕی ١٠٠ ملیۆن دۆلار، لەئێستاشدا بڕی پارەکە بە کاش گەیشتووەتە یەکێک لە بانکەکان.
سەرچاوەکە ئەوەشی ئاشکراکردووە، بانکی دیکەش داواکارییان پێشکەشکردووە و لەئێستادا بانکی بازرگانی عێراقی لە دانوستانی جدیدایە لەگەڵ کۆمەڵێک کۆمپانیای نێودەوڵەتی، بۆ گواستنەوەی بڕی ١٢٠ ملیۆن دۆلار لەچەند رۆژی داھاتوودا.
گەیشتنی ئەو بڕە پارەیە دوای رێککەوتنەکەی شاری ئەبوزەبی دێت، کە لە کۆبوونەوەیەکدا لەنێوان لێپرسراوانی بانکی ناوەندی عێراق و لێپرسراوانی ئەمریکی ئەنجامدرا و بڕیاردرا، ژمارەی ئەو بانکانەی باڵانسی دۆلاریان بەھێزکراوە بۆ ١٠ بانک زیادبکرێت، کە پێنجیان دەتوانن لەڕێی سیتی بانک و پێنجەکەی دیکە لەڕێی جەی پی مۆگانەوە پارەیان بۆ دابین دەکرێت.
حزبی سیادە کە لەلایەن خەمیس خەنجەرەوە سەرۆکایەتی دەکرێت لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردوە، لەنزیکەوە چاودێری بڕیاری دورخستنەوەی حەلبوسییان کردووە و جەختی دەکاتەوە کە پێویستە رێز لە بڕیارەکانی دەسەڵاتی دادوەری عێراق بگیرێت.
ھەروەھا داوا لە سەرکردە و نوێنەرانی سوننە دەکات بەمەبەستی دیاریکردنی نەخشەڕێگای قۆناغی داھاتووە، بەپەلە کۆبوونەوەیەکی راوێژکاری ئەنجام بدەن.
لای خۆیەوە ھاوپەیمانی عەزم کە لەلایەن موسەننا سامەڕائییەوە سەرۆکایەتی دەکرێت و بە نزیکترین ھێزی سوننەکان لە چوارچێوەی ھەماھەنگی دادەندرێت، لە راگەیەنراوێکدا دەڵێت، سەرەڕای بڕیاری دورخستنەوەی حەلبوسی، بەڵام ئومێدەوارە پرۆسەی سیاسی و پێکەوەکردن بۆ پاراستنی ئاسایش و ئارامی وڵات بەردەوام بێت.
فەرمانگەی راگەیاندنی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، محەمەد شیاع سودانی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە بەغداد چاویکەوت بە محەمەد حەلبوسی و لە دیدارەکەدا تاوتوێی دواپێشھاتە سیاسیەکان و کارکردن بۆ بەردەوامی سەقامگیری سیاسی کراوە.
بەپێی راگەیەندراوەکە، سەرۆکوەزیران لە دیدارەکەدا جەختی لەسەر گرنگی گفتوگۆ کردەوە بۆ چارەسەرکردنی کۆی ناکۆکییەکانی ئێستا ئەوەش لە رێگەی پەیوەندی نێوان ھێزە سیاسییەکانەوە کە نوێنەرایەتی سەرەکی پرۆسەی سیاسی دەکەن.
رۆژی ١٤ی ئەم مانگە، بە بڕیاری دادگای فیدراڵی محەمەد حەلبوسی لە پۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دوورخرایەوە، دوا بەدوای بڕیارەکەش، ناوبراو دادگای فیدراڵی بە پابەندنەبوون بە دەستوورەوە تۆمەتبارکرد و وتی، بڕیارەکە یاسایی نییە.
لە دیدارەکەدا، د. لەتیف رەشید سەرۆککۆمار ئاماژەی بە دوایین پێشھاتەکانی وڵات کرد و جەختیلەوەکردەوە، حکومەت کاردەکات بۆ بەھێزکردنی دۆخی ئابوری و باشترکردنی بارودۆخی ژیان و دابینکردنی خزمەتگوزارییەکان بۆ ھاووڵاتیان.
ھەروەھا لەدیدارەکەدا، پرسی ئاوارەکان و کارکردن بۆ گەڕانەوەیان تاوتوێکرا و ئاماژەدرا بە گرنگی کاری رێکخراو و ئاژانسە نێودەوڵەتییەکان شانبەشانی حکومەتی فیدراڵ لەوبارەیەوە، جگەلەوەش باس لەبەھێزکردنی ھەماھەنگی نێوان سەرۆکایەتییەکانی کۆمار و ئەنجومەنی نوێنەران کرا و لەو چوارچێوەیەشدا، جێگری یەکەمی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران دوپاتیکردەوە، کە ئەنجومەنی نوێنەران لەڕێگەی لیژنەکانییەوە لە پەیوەندی بەردەوامدا دەبێت لەگەڵ سەرۆکایەتی کۆمار، لای خۆشیەوە، جێنین پلاسخارت پشتگیری بۆ دیدگای سەرۆک کۆمار دەربڕی.
بەپێی راگەیەندراوی رەسمی ئەو پێنج پارێزگایە کە پێکھاتوون لە پارێزگاکانی سەڵاحەدین و دیوانیە و زیقار و موسەنا و نەجەف، بەھۆی بارانبارین و مەترسی دروستبوونی لافاو سبەینێ پێنج شەممە پشووی رەسمییە.
بەپێی بەدواداچوونی پەیامنێری کوردسات نیوز، پشووەکەی سبەینێ ئەو ناوەندانەی خوێندن ناگرێتەوە کە تاقیکردنەوەی خولی سێیەمی پۆلی شەشی ئامادەیی ئەنجامدەدەن.
کەریم علێوی، ئەندامی چوارچێوەی ھەماھەنگی لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا ئاماژەی بەوەدا، پێویستە ھەڵبژاردنی سەرۆکی نوێی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بەگوێرەی چەند پێوەر و تایبەتمەندییەک بێت، گرنگترینییان لێھاتووی و کارامەیی و پەیوەندی لەگەڵ لایەنە سیاسییەکان، بۆ ھەبوونی ھەماھەنگی لەنێوانیاندا تایبەت بە کاروبارەکانی ئەنجومەنی نوێنەران.
ئەوەشی خستەڕوو، ئەنجومەنی نوێنەران پێویستی بە سەرۆکێکی چالاک ھەیە بۆ کاراکردنی یاسا گرنگەکان بە مەبەستی یاسادانان، ھەروەھا پێویستی بەسەرۆکێکە ڕۆڵی چاودێری ئەنجومەنی نوێنەران کارابکاتەوە.
ئەوەش لەکاتێکدایە، رۆژی ١٤ی ئەم مانگە محەمەد حەلبوسی بە بڕیاری دادگای فیدراڵی لە پۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دوورخرایەوە.
محەمەد دەحام فەھداوی سەرکردە لە ھاوپەیمانی ئەنبار رایگەیاندووە، ئەو کەسەی زۆرترین چانسی ھەیە بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق پەرلەمانتار سالم عیساوییە وەک جێگرەوەی محەمەد حەلبوسی کە ئەندامێتی ھەڵوەشێنردراوەتەوە، وتیشی، دادگای باڵای فیدراڵی عێراق بڕیارەکەی لە بارەی حەلبوسی بوێرانە و ئازایانە بووە و دانیشتووانی پارێزگای ئەنباریشی زۆر خۆشحاڵ کردووە.
عالیە نوسەیف پەرلەمانتاری دەوڵەتی یاساش لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ئاشکرایکردووە، ھەڵبژاردنی جێگرەوەی محەمەد حەلبوسی دەکەوێتە دوای ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق لەبەرئەوەی بەپێی دەستوور ئەم وەرزی یاسادانان کۆتایی ھاتووە.
گۆڤاری سی ۆڵدی ئەمریکی لە راپۆرتێکیدا ئاماژەی بەوەکردووە، لەکاتێکدا جیھان پێشکەوتنی گەورەی لە زۆربەی بوارەکاندا بەدەستھێناوە، بەڵام گەندەڵی ئەو نەخۆشیە کوشندەیەیە کە تائێستاش ھەڕەشەیەکی مەترسیدارە لەسەر وڵاتانی جیھان و بووەتە ھۆی لەبەریەک ھەڵوەشاندنەوەی کۆمەڵگەکان و زۆربەی وڵاتانیش سەرەڕای گرتنەبەری رێکاری زۆر توند، بەڵام نەیانتوانیووە بە تەواوی بەسەریدا سەرکەون کە زیانی زۆری بە کەرتی ئابووری و کۆمەڵایەتی گەیاندووە.
گۆڤارە ئەمریکییەکە ریزبەندی بۆ ٣٠ گەندەڵترین وڵاتی جیھان کردووە و بەپێی ریزبەندییەکەش سۆماڵ لە پلەی یەکەمدایە و گەندەڵترین وڵاتی جیھانە، عێراقیش لە کۆی ئەو ٣٠ وڵاتە، ٢٣ھەمین گەندەڵترین وڵاتی جیھان.