جیهانجیهان

ئەنتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە تویتێکدا بڵاویکردەوە، سەرجەم وڵاتانی ئەندام لە رێکخراوی ناتۆ ھەڵوێستێکی یەکگرتوویان ھەیە بۆ بەرپەرچدانەوەی دەستدرێژیکردنە سەر خاکی ئۆکراین و لەسەر ئەو پرسەش رێکخراوەکە ئامادەیە گفتوگۆ لەگەڵ روسیا بکات.


لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیشدا لەگەڵ ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی سەرۆکی ئۆکراین، ئەنتۆنی بلینکن پشتیوانی لە پاراستنی سەروەری خاکی ئۆکراین کرد و راشیگەیاند، ئەمریکا لە ھەموو بوارەکاندا پاڵپشتی ئەو وڵاتە دەکات.


پێشتریش جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکا لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ ڤلادمیر پوتن سەرۆکی روسیا ھۆشداری دایە مۆسکۆ و رایگەیاند، ئەگەر روسیا ھێرش بکاتە سەر خاکی ئۆکراین، وەڵامی یەکلاکەرەوەیان دەبێت.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

بە مەبەستی کەمکردنەوەی ئاڵۆزییەکانی نێوانیان، جۆو بایدن سەرۆکی ئەمریکا پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ ڤلادمیر پوتن سەرۆکی ڕووسیا ئەنجامدا و دوابەدوای پەیوەندییە تەلەفۆنییەکە، جێن ساکی وتەبێژی کۆشکی سپی لە ڕاگەیەندراوێکدا ئاشکرایکرد، بایدن ھۆشداری داوەتە پوتن و پێی ڕاگەیاندووە، ئەگەر ڕووسیا ھێرش بکاتە سەر ئۆکراین، ئەمریکا و ھاوپەیمانەکانی وەڵامی یەکلاکەرەوەیان دەبێت.


کۆشکی کرملینیش بڵاویکردەوە، بایدن بە پوتنی ڕاگەیاندووە، لە ئەگەری پەرەسەندنی ئاڵۆزییەکان لەسەر پرسی ئۆکراین، گەمارۆی زیاتر بەسەر ڕووسیادا دەسەپێنن، لە وەڵامدا پوتن جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەو بڕیارە، زیان بە پەیوەندییەکانی نێوان واشنتن و مۆسکۆ دەگەیەنێت.


لە ماوەی یەک مانگەدا، ئەوە دووەمجارە سەرۆکانی ئەمریکا و ڕووسیا پەیوەندی تەلەفۆنییان ئەنجامداوە کە لەسەر داوای پوتن بووە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە
کۆشکی سپی بڵاویکردەوە، گفتوگۆی نێوان "بایدن" و "پوتن" لە چوارچێوەی ھەوڵەکانی "واشنتۆن"دایە بۆ بەردەوامی کارکردن لەگەڵ ھاوپەیمانەکانی بۆ ھێورکردنەوەی ئەو ئاڵۆزییەی لەسەر سنوری ئۆکراین دروست بووە، بە تایبەت دوای ئەوەی روسیا نزیکەی ١٠٠ ھەزار سەربازی لەو سنورە جێگیرکردووە.  "ئمیلی ھورن" وتەبێژی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەییش رایگەیاند، ئەو دوو سەرۆکە چەندین پرسی تری ئەمنی تاوتوێ دەکەن.
روسیا بە جێگیرکردنی دەیان ھەزار سەرباز لە نزیک "ئۆکراین" لە ماوەی ٢ مانگی رابردوودا، وڵاتانی خۆرئاوای نیگەران کردووە و ترسیان ھەیە لەوەی سیناریۆی ساڵی ٢٠١٤ دووبارە ببێتەوە، کە روسیا نیمچە دورگەی "کریما"ی خستە سەر وڵاتەکە.


بەردەوامبە لە خوێندنەوە
بە پێی ھەواڵێکی میدیاکانی تورکیا، لەکەم دانیشتنی دادگایکردنی"ئۆنور گەنجەر"بکوژی "دەنیز پۆیراز"کە لە "شەش"ھەمین دادگای باڵای تاوانەکانی ئیزمیر بەڕێوەچوو. داواکاری گشتی تورکیا بە تۆمەتی ئەوەی "پەروین بووڵدان"ھاوسەرۆکی پارتی دیموکراتی گەلان "ھەدەپە" لە دادگاکەدا ھەڵسوکەوتی وەک سوکایەتی بە دادگا پیشانداوە، سکاڵای لە دژی تۆمارکردووە.
ھاوکات سکاڵا لە دژی ئەو کەسانەش تۆمار کراوە  کە دیمەن و وێنەی دانیشتنەکەی دادگایان تۆمار کردوە.
ئەوەش لەکاتێکدایە، "پەروین بووڵدان"لە دانیشتنەکەی دادگادا لە بەرامبەر ھەڵوێستی سەرۆکی دادگا بەرامبەر ئۆنور گەنجەر، رایگەیاندبوو  ئەو کەسە لە منبج پەروەردە و راھێنانی پێکراوە. ئەندامی داعشە، ناتوانن بە ئارامی و بە ئاسوودەیی رەفتاری لەگەڵ بکەن. دەبێت وەک بکوژێک لەگەڵ ئەو کەسەدا مامەڵە بکەن.


بەردەوامبە لە خوێندنەوە

ئەحمەد حسێنی وتەبێژی وەزارەتی بەرگری ئێران ڕایگەیاند، موشەکێکی ھەڵگری مانگی دەستکردیان بە ناوی سیمورغ، بە مەودای ٤٧٠ کیلۆمەتر و بەخێرایی حەوت ھەزار و ٣٥٠ مەتر لە چرکەیەکدا ڕەوانەی بۆشایی ئاسمان کردووە.


ھەرچەندە وتەبێژی وەزارەتی بەرگری ئێران ڕایگەیاندووە، تاقیکردنەوەکە سەرکەوتووانە و بە پێی پلانەکانیان ئەنجامدراوە.


بەڵام بەشێک لە میدیاکانی حکومەتی ئێران بڵاویانکردووەتەوە، موشەکەکە خێرایی پێویستی نەبووە و ئامانجەکەی نەپێکاوە، ئەوەش بۆ پێنجەم جارە ئێران لە ڕەوانەکردنی مانگی دەستکرد بۆ بۆشایی ئاسمان شکست دەھێنێت.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە
(بابار بالوش) وتەبێژی کۆمیسیۆنی پەنابەرانی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان، بە ئاژانسی ھەواڵی "تاس" ی ڕوسی ڕاگەیاندووە، ئەوان ئاگاداری بوونی سەربازانی پۆڵەندان لە سنوری بێلا ڕوس و چەندین پێشێلکاریان کردووە بەرامبەر پەنابەران.
ئاماژەی بەوەشکرد، لە سەرەتاوە داوایان کردووە بێ ھیچ ڕێگرییەک، نوێنەرەکانیان بتوانن بگەن بە کۆچبەران لەو ناوچەیە، لە ئێستاشدا لەگەڵ وەزارەتی ناوخۆ و پاسەوانی سنوری پۆڵەندا لەسەر خەتن.


بەردەوامبە لە خوێندنەوە
میدیای رەسمی حکومەتی ئێران بڵاویکردەوە، ساڵی داھاتوو ئیبراھیم رەئیسی سەرۆک کۆماری ئێران، لەسەر بانگھێشتی ڤلادیمێر پوتن سەرۆکی روسیا، سەردانی مۆسکۆ دەکات، راشیگەیاند، سەردانی رەئیسی بۆ مۆسکۆ لە چوارچێوەی سیاسەتەکانی ئێران بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییەکانیەتی لەگەڵ وڵاتانی دەوروبەری و وڵاتانی ناوچەکە و ھەماھەنگی لە رووی بازرگانی و ئابوورییەوە، لە میانی سەردانەکەشی چاوی بە ڤلادیمێر پوتن دەکەوێت.
 

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
"نید پرایس" وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، "واشنتۆن" ھەڵوێستی خۆ نەگۆڕیوە سەبارەت بە "ئێران" و  ھێشتا زووە باسی بەرەو پێشچوون بکرێت لە دانوستانەکانی ڤییەنا سەبارەت بە رێککەوتنی ئەتۆمی.بەڵام "میخائیل ئۆلیانوڤ" نێردەی روسیا دەڵێت، بەشێوەیەکی باش باس لە ھەڵگرتنی سزاکان دەکرێت و لیژنەکان کارەکانیان بەرەو پێشچووە، لای خۆشییەوە "حسێن ئەمیر عەبدولھیان" وەزیری دەرەوەی ئێران ئاشکرایکردووە، دانوستانەکان بە ئاڕاستەی راست دەڕۆن و ئەگەر لایەنەکانی تر نیەت پاکییان ھەبێت، ئەوا ئەگەری گەیشتن بە رێککەوتنێکی نوێ لە ئارادا دەبێت. 


بەردەوامبە لە خوێندنەوە
"بینی گانتس" وەزیری بەرگری ئیسرائیل لە تویتەرەوە رایگەیاند، لەگەڵ "مەحمود عەباس" سەرۆکی فەلەستین کۆبۆتەوە و پرسە ئەمنی و ئابوری و سیاسییەکانیان و گرنگی پتەوکردنی رێکارە ئەمنییەکان و رێگریکردن لە پەلاماری تیرۆریستانیان تاوتوێ کردووە. 
ئەو کۆبوونەوەیەش ٤ مانگ دوای کۆبوونەوەیەکی تریان دێت کە لە شاری "رامەڵا"ی "فەڵەستین" بەڕێوەچوو، ھاوکات ئەوە یەکەمین جارە لە ماوەی نزیکەی ١٠ ساڵدا کە سەرۆکی فەلەستین سەردانی ئیسرائیل بکات. 

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
 ئەمڕۆ فەرماندەیی ئاسایشی کەناراوەکانی تورکیا رایگەیاند، لە ھەواڵی  نقوم بوونی بەلەمێکی کۆچبەران لە  کەناراوەکانی ئیزمیر ئاگادارکرانەوە دواتر گەیشتوونەتە شوێنی رووداوەکە. لە ئەنجامدا ٢٤ کۆچبەر رزگارکران کە دوای نقوم بوونی بەلەمەکەیان خۆیان گەیاندبووە وشکانی، ھەروەھا تیمەکان تەرمی دوو کۆچبەریشیان دۆزییەوە کە دوای نقوم بوونی بەلەمەکەیان بێسەروشوێن بوو بوون. فەرماندەیی ئاسایشی کەناراوەکان ھیچ زانیارییەکی لەبارەی ناسنامەی کۆچبەرەکان ئاشکرا نەکردووە.


بەردەوامبە لە خوێندنەوە

(سیڤینیا شوڵتسە) وەزیری گەشەپێدان و ھاریکاری ئابووری ئەڵمانیا بە میدیاکانی وڵاتەکەی ڕاگەیاند، ھەرچەندە پێشتر بەڵێنی بەخشینی ١٠٠ ملیۆن ژەم ڤاکسینی کۆرۆنایان دابوو بە وڵاتە ھەژارەکان، بەڵام تا کۆتایی ساڵ دەتوانن تەنھا ٧٥ ملیۆن ژەم بنێرن.


وتیشی، پێشکەشکردنی کۆمەکەکان نابێت لەسەر حسابی گەلی ئەڵمانیا بێت و کاریگەریی ھەبێت لەسەر کوتانی ھاوڵاتیان بە ڤاکسینی کۆرۆنا.


حکومەتی ئەڵمانیا لە مانگی ئابی ئەمساڵدا یەکەم کاروانی ڤاکسینی کۆرۆنای ڕەوانە کرد بۆ ئەو وڵاتانەی توانای دابینکردنی ڤاکسینەکەیان نییە بۆ ھاوڵاتییەکانیان.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

لە دادگای تاوانە قورسەکانی ئیزمیر، دادگایکردنی "ئۆنور گەنجەر" بەڕێوەچوو کە لە ١٧ حوزەیرانی ئەمساڵ لە ناو بارەگایەکی پارتی دیموکراتی گەلان "ھەدەپە"  لە شاری ئیزمیر، "دەنیز پۆیراز"ی کوشت کە کچی کارگوزارێکی باڵەخانەکە بووە و ئەو ڕۆژە لەبری دایکی باڵەخانەکەی پاککردووەتەوە.

بەر لە دادگایکردنەکە پەروین بوڵدان، ھاوسەرۆکی ھەدەپە ڕایگەیاند، ڕاستە بکوژی "پۆیراز" دادگایی دەکرێت، بەڵام ئەو کەس و ھێزانەی لەپشت بکوژەکەوەن ھێشتا ئاشکرا نەکراون و لێکۆڵینەوەیان لەگەڵدا نەکراوە. وتیشی، ئەو فیشەکەی بە "پۆیراز"ەوە نراوە ھەمان فیشەکە بە دیموکراسییەت و ئاشتییەوە نراوە.

لە کاتی چوونە دەرەوەی لە ھۆڵی دادگا، بکوژەکە دەستی بە قسە و پێکەنین کرد، ئەمەش کاردانەوەی پارێزەران و کەسوکارەکەی "پۆیراز"ی لێکەوتەوە و گژی لە نێوانیاندا دروستبوو.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

پەروین بوڵدان ھاوسەرۆکی گشتی پارتی دیموکراتی گەلان "ھەدەپە"، لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، تورکیا نەک تەنھا قەیرانی ئابوری، بەڵکو لە ھەموو ڕوویەکەوە لە قەیراندایە، بۆ چارسەرکردنی ئەو قەیرانانەش، تورکیا پێویستی بە ھەڵبژاردنی پێشوەخت ھەیە بۆ ئەوەی حوکمڕانییەکی نوێ پێکبھێنرێت.


ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، بە دیالۆگ دەتوانرێت چارەسەرەکان بدۆزرێنەوە، ئەگەر دیموکراتی لە ھەموو جێگایەک نییە، ئەرکی ئۆپۆزسیۆنە ڕێگەکانی دیموکراسی بدۆزێتەوە.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

ئاژانسی ھەواڵی "سانا"ی سوری بڵاویکردەوە، بەرەبەیانی ئەمڕۆ ئیسڕائیل لە قوڵایی دەریای ناوەڕاستەوە مووشەکی ئاڕاستەی بەندەری بازرگانی شاری "لازقیە" کردووە و بەھۆیەوە ئاگرێکی گەورە لە گۆڕەپانی کۆنتەینەرەکان کەوتووەتەوە و زیانی ماددی گەورەی بە چەندین بینا و نەخۆشخانە و دوکان و شوێنی گەشتیاری گەیاندووە، پێش نیوەڕۆی ئەمڕۆش میدیاكانی سوریا كۆنترۆڵكردنی ئەو ئاگرەیان ڕاگەیاند كە بەهۆی بۆردوومانەكەوە كەوتبووەوە.


ئەو بۆردوومانە مووشەکییەی ئیسڕائیل، دووەمین بۆردوومانە کە لە ماوەی مانگێکدا بکرێتە سەر سوریا و ناوەندێکی زیندوو بکاتە ئامانج.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

بە پێی ڕاگەیەنراوێکی کۆشکی سپی، کۆبوونەوەکە لە ١٠ی مانگی کانونی دووەمی ساڵی ٢٠٢٢ ئەنجام دەدرێت و ئەمریکا زۆر بە پەرۆشە بۆ ئەنجامدانی، کۆبوونەوەکەش لە چوارچێوەی دانوستانی ئەمنی ستراتیژیدایە کە "جۆو بایدن" سەرۆکی ئەمریکا و "ڤلادمیر پوتن" سەرۆکی ڕووسیا لە لوتکەکەی نێوانیان لە "ژنێڤ" بڕیاریان لێوەدا. 


بڕیاریشە لە ڕۆژی ١٢ی ھەمان مانگدا، کۆبوونەوەیەکی تر لە نێوان ڕووسیا و ھاوپەیمانی باکوری ئەتڵەسی "ناتۆ" ئەنجام بدرێت و ١٣ی مانگیش کۆبوونەوەی سێیەم لە نێوان ڕووسیا و ڕێکخراوی ئاسایش و ھەماھەنگی ئەوروپا ئەنجام دەدرێت.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە
1...491492493494495...587