بەیانی ئەمڕۆ ئاگر لە مۆڵێکی پارێزگای واست کەوتەوە و بەهۆیەوە تاوەکو ئێستا 61 کەس گیانیان لەدەستداوە.
سەرۆککۆمارلە نوسینگەی عەمار حەکیم حەڤدەهەمین کۆنگرەی رۆژی ئیسلامی بۆ روبەڕوبونەوەی توندوتیژی دژی ژنان بەڕێوەدەچێت، تێیدا سەرۆک کۆماری عیراق وتارێکی پێشکەشکرد و رایگەیاند، دەبێت ژنان تەواوی مافەکانیان دەستەبەر بکرێت.
سەرۆک کۆمار رایگەیاند، لەم چەند ساڵەی دواییدا دیاردەی توندوتیژی دژ بە مرۆڤ بە گشتی و ژنان بەتایبەتی، بە هۆی ململانێی سیاسی و تیرۆرەوە پەرەی سەندووە، لەگەڵ بڵاوبوونەوەی سۆشیال میدیا زیاتر دەرکەوتووە و مەترسی لەسەر یەکریزی پێکهاتەی خێزانی عێراقی دروستکردووە.
لە میانی وتارەکەیدا سەرۆک کۆماری عیراق وتیشی، توندوتیژی دژ بە ژنان پێچەوانەی یاسا و ئایینە و دەبێت هەموو مافەکانیان لەسەرجەم کایەکاندا پارێزراوبێت.
ئاشکراشیکرد، زۆرێک لە ژنانی عیراق، بە دەست سیاسەتی رژێمە دەسەڵاتدارە یەک لە دوای یەکەکان رووبەروی تاڵاوبونەتەوە و سیاسەتی دورخستنەوە و پەراوێزخستنیان بەرانبەر کراوە، بە بیانووی نەبوونی ئەزموون و لێهاتوویی بە سنورداری ماونەتەوە لەو رۆڵەی کە پێیان سپێردراوە، ئەمەش مافەکانیانی زەوت کردووە. ئەوان تووشی چەندین کاری نامرۆڤانە بوون، لەوانە هاوسەرگیریی زۆرەملێ و نەریتە قێزەونەکانی تری کۆمەڵایەتی.
راشیگەیاند، داوا لە ئەنجوومەنی نوێنەران دەکەین هەنگاوی جدی بەرەو دەرکردنی یاسایەک بنێت کە دادپەروەرانە بێت بەرانبەر بە ژنان و لەگەڵ چوارچێوە دەستوورییەکاندا بگونجێت، لەوانەش پرۆژەی یاسای ئەنجومەنی باڵای بەهێزکردنی ژنان کە ساڵی رابردوو لەلایەن سەرۆکایەتی کۆمارەوە پێشکەشکرا.
د.لەتیف رەشید ئەوەشی خستەڕوو، بەشداری سیاسی ژنان کەمترە لەوەی ئاواتی بۆ دەخوازین، هەروەها هیوادارین ژنان هەموو مافەکانی خۆی وەربگرێت وەک هاوبەشێکی سەرەکەی لە بونیادنی کۆمەڵگە و نیشتیماندا.
بۆ یەکەمجار لەدوای بەپارێزگابوونی سەرۆک کۆماری عیراق سەردانی هەڵەبجەی کرد و رایگەیاند، دەبێت هەڵەبجە بکرێت بە سیمبولی خەبات و تێکۆشان، نەک بۆ گەلی کورد بەڵکو دژ بە دیکتاتۆرییەت و دژ بە بەکارهێنانی چەک.
ئەمڕۆ چوارشەممە، د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق سەردانی پارێزگای هەڵەبجەی کرد و رایگەیاند، هەڵەبجە هەر لە کۆنەوە مەڵبەندی رۆشنبیری بووە و ناوچەیەکی ئاوەدان و پێشکەوتوو بووە، لەم شارەدا ژنانیش خەباتیان کردووە بۆ کوردایەتی، خوێندنگەی کچان لە سەردەمێکدا دەستی پێ کردووە کە لە عیراقدا کەم بووە.
ئاماژەی بەوەشکرد، "کارەساتی کیمیابارانکردنی هەڵيبجە و شەهیدبوونی هەزاران کەس وایکرد شارەکە لە هەموو روویەکەوە بگۆڕێت، ئێستا هەرچی بکرێت بۆ هەڵەبجە کەمە، دەبێت بیکەین بە سیمبولی خەبات و تێکۆشان نەک بۆ گەلی کورد بەڵکو دژ بە دیکتاتۆرییەت و دژ بە بەکارهێنانی چەک".
سەرۆک کۆماری عیراق راشیگەیاند، نیازی هەیە ئەمساڵ لە بودجەی سەرۆکایەتی کۆمار داوای بودجەیەکی تایبەت بە هەڵەبجە بکات، کە بەدەر بێت لەو بودجەیەی بۆ حکومەتی هەرێم تەرخاندەکرێت، بۆ ئەوەی لەژێر سەرپەرشتی سەرۆکایەتی کۆماردا ئەوەی پێویستە بۆ هەڵەبجە جێبەجێ بکرێت.
باسی لەوەشکرد، پێویستە گرنگی بدرێت بە لایەنی کشتوکاڵ و پیشەسازی لە هەڵەبجەدا.
لە کۆتایی پەیامەکەیدا د. لەتیف رەشید وتی: کارەساتی هەڵەبجەمان لەبیر ناچێت، بەڵام دەبێت هانمان بدات بۆ ئەوەی گرنگییەکی زیاتر بدەین بەم شارە.
سەرۆک کۆماری عیراق لەگەڵ وەزیری پێشمەرگەی هەرێم کۆبووەوە و لە کۆبوونەوەکەدا جەختی لە گرنگی بەرزکردنەوەی ئاستی ئامادەیی هێزەکانی پێشمەرگە و پەرەپێدانی تواناکانی شەڕکردنیان کردەوە.
ئەمڕۆ دووشەممە، د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق لە کۆشکی بەغداد لەگەڵ شۆڕش ئیسماعیل وەزیری پێشمەرگە کۆبووەوە و پێشهاتە ئەمنییەکانی عێراق و هەرێمی کوردستانیان تاوتوێ کرد.
لە کۆبوونەوەکەدا، سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگی بەرزکردنەوەی ئاستی ئامادەیی هێزەکانی پێشمەرگە و پەرەپێدانی تواناکانی شەڕکردنیان کردەوە، هەروەها تیشکی خستە سەر گرنگی چالاککردنی میکانیزمەکانی هەماهەنگی و کاری هاوبەش لەگەڵ سوپا و هێزە ئەمنییەکانی دیکە بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری لە هەرێمی کوردستان و سەرتاسەری وڵات.
سەرۆک کۆمار بروسکەیەکی سەرەخۆشی لەلایەن سەرۆکی روسیاوه پێگەیشت بۆ قوربانیانی کارەساتی ئاگرکەوتنەوەکەی هایپەرمارکێتێک له پارێزگای واست.
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق بروسکەیەکی سەرەخۆشی لە ڤلادیمێر پوتن روسیا بۆ قوربانیانی کارەساتی ئاگرکەوتنەوەی هایپەرمارکێتەکەی پارێزگای واست پێگەیشت.
سەرۆک کۆماری روسیا سەرەخۆشی و هاوخەمی خۆی ئاراستەی سەرۆک کۆمار و گەلی عیراق و کەسوکاری قوربانیانی ئەم کارەساتە ئازاربەخشە کرد و هیوای چاکبوونەوەی زووی بۆ بریندارەکان خواست.
هەروەها سەرۆک کۆماری عیراق بروسکەیەکی تری سەرەخۆشی لە سەرۆکی لیژنەی پەرلەمانی پارتی گردبونەوە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی میسر و ئەندامی دامەزرێنەری گروپی ئاشتی عەرەبی - عەرەبی و ئەندامی یەکەمین کۆنفرانسی دیالۆگی کەلتووری عەرەب و کورد ئەندام پەرلەمان عاطف مەغاوری پێگەیشت بۆ قوربانیانی ئەو ئاگرەی کە سەنتەرێکی بازرگانی لە پارێزگای واست گرتەوە.
مەغاوری سەرەخۆشی خۆی ئاراستەی فەخامەتی سەرۆک کۆمار و کەسوکاری قوربانیان و گەلی عیراق بە گشتی کرد و داوای لێخۆشبوونی بۆ لە خوای گەورە کردن و بۆ بریندارەکان هیوای خواست بە سەلامەتی و چاکبوونەوەیان بگەڕێنەوە بۆ ناو خانەوادەی خۆیان.
ئەمڕۆ پێنجشەممە لە دیدارێکدا سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازیکرد لە محەمەد حەسان نوێنەری سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عیراق و باس لە دوایین پێشهاتی گۆڕەپانی ناوچەکە و کاریگەرییەکانیانکرا لەسەر ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکە.
سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە لە گرنگی چڕکردنەوەی هەوڵەکان بۆ کۆنتڕۆڵکردنی قەیرانەکان و کەمکردنەوەی گرژییەکان بە شێوەیەک کە ئاشتی ناوچەکە بپارێزێت و هاریکارییەکانی نێوان وڵاتان پەرەپێدەدات.
لە میانی دیدارەکەدا د. لەتیف رەشید پابەندبوونی عیراقی دوپاتکردەوە لە گفتوگۆ و چارەسەری ئاشتیانە و کاری هاوبەش بۆ پاراستنی سەقامگیری ناوچەکە کە پایەیەکی بنەڕەتییە بۆ هێنانەدی گەشەپێدان و خۆشگوزەرانی بۆ گەلان.
سەرۆک کۆمار هەروەها رۆڵی نەتەوە یەک گرتووەکانی لە پشتیوانیکردنی پرۆسەی کەمکردنەوەی پەرەسەندنەکان و بەشداریکردن لە دۆزینەوەی چارەسەری بەردەوام بۆ قەیرانەکانی ئێستا، هەروەها پێشخستنی بنەماکانی پێکەوەژیانی ئاشتیانە و هاریکاری نێودەوڵەتی بەرز نرخاند.
لای خۆیەوە محەمەد حەسان پابەندبوونی نەتەوە یەک گرتووەکانی دووپاتکردەوە بۆ بەردەوامبوون لە کارکردن لەگەڵ عیراق بۆ پەرەپێدانی سەقامگیری و تێپەڕاندنی ئاستەنگەکانی ئێستا و پاڵپشتیکردنی بەرنامە و دەستپێشخەرییەکان بە ئامانجی چەسپاندنی ئاسایش و ئاشتی لە ناوچەکەدا.
سەرۆک کۆماری عیراق پرسە و سەرەخۆشی ئاراستەی کەسوکاری قوربانیانی روداوەکەی پارێزگای واست کردووە و داواش لە لایەنە پەیوەندیدارەکان دەکات، بە دڵنیابوونەوە لە جێبەجێکردنی رێکارەکانی سەلامەتی لەکاتی دروستکردنی باڵەخانەکاندا، رێگە نەدەن ئەو جۆرە روداوانە دووبارە ببنەوە.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق رایگەیاندووە، "بەداخەوە هەواڵی ئەو روداوە بەئازارەی پارێزگای واستمان پێگەیشت، پرسە و سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی کەسوکاری قوربانییەکان دەکەین، هیوادارین خودا ئارامییان پێببەخشێت و شیفای بریندارەکانیش بدات".
سەرۆک کۆمار جەختی لە لێکۆڵینەوە بۆ دۆزینەوەی هۆکاری روداوەکە و لێپرسینەوە لەو کەسانەی کەمتەرخەمبوون؛ کردووەتەوە.
داواشی لە لایەنە پەیوەندیدارەکان کردووە، بەدواداچوون بکەن بۆ دڵنیابوونەوە لە جێبەجێکردنی رێکارە پیشەییە سەلامەتەکان لە باڵەخانەکاندا، بۆ ئەوەی رێگربن لە دووبارەبوونەوەی روداوی بەئازاری لەو جۆرە".
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازی لە کریستیان هۆمان باڵیۆزی کۆماری فیدراڵی ئەڵمانیا لە عیراق کرد بەبۆنەی کۆتاییهاتنی ئەرکەکەی.
لەمیانەی دیدارەکەدا کە ئەمڕۆ سێشەممە 15ـی 7ـی 2025 لە کۆشکی بەغداد بەڕێوەچوو، سەرۆک کۆمار هەوڵەکانی باڵیۆز هۆمانی لە پەرەپێدانی پەیوەندیی هاوبەشی نێوان بەغداد و بەرلین و رۆڵی لە پتەوکردنی پەیوەندیی دۆستایەتیی هەردولا بەرزنرخاند و هیوای سەرکەوتنی بۆ خواست لە کاری داهاتوویدا.
لای خۆیەوە خاتوو هۆمان، سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار دەربڕی بۆ پاڵپشتیکردنی لە ماوەی راپەڕاندنی ئەرکەکانیدا، جەختیکردەوە کە ئەو پشتیوانیە بەشداربووە لە هەنگاوی بەرجەستە بەرەو بەهێزکردنی هەماهەنگی نێوان عیراق و ئەڵمانیا.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ 15ـی 7ـی 2025 لە کۆشکی بەغداد پێشوازی لە وەفدێکی رێکخراوی پەروەردە و زانست و رۆشنبیری جیهانی ئیسلامی ئیسیسکۆ بە سەرۆکایەتی بەڕێوەبەری سەنتەری دەستنووس و نوسراوەکان ئیدهام محەمەد حەنەش کرد.
له میانەی کۆبوونەوەیەکدا کە د. ئەحمەد فەکاک بەدرانی وەزیری رۆشنبیری و گەشتوگوزار و شوێنەوار ئامادەی بوو، دەستپێشخەرییەکان و بەرنامەکانی ئیسیسکۆ تاوتوێکران.
سەرۆک کۆمار جەختی لەسەر پێویستی گرنگیدان به دەستنووس و نوسراوە مێژووییەکان کرد و فراوانکردنی ئاسۆکانی هاوکاری نێوان سەنتەر و عیراق باسکراو ئاماژەی بەهەوڵەکانی دەسەڵاتدارانی پەیوەندیدار له عیراق کرد بۆ پاراستن و نۆژەنکردنەوەی دەستنووسەکان و بەدەستهێنانیان و بڵاوکردنەوەیان و بەدیجیتاڵ کردنیان و خستنە بەردەم توێژەران و ئارەزوومەندان به شێوەیەک که ناوەڕۆکی کلتوری کۆمەڵگا باشتر بکات.
لای خۆیەوە وەفدی ISESCO سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار و بایەخدانی خۆی بە بەهێزکردنی هاوبەشی کلتووری دەربڕی و جەختیان لەسەر پەرۆشی و خواستی رێکخراوەکە بۆ قوڵکردنەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ عیراق کردەوە بەتایبەتی لەبوارەکانی پاراستن و نرخاندنی کەلەپوور و پشتیوانیکردن لەپێکهاتەکانی ئابووری داهێنان و مەعریفە.
سەرۆک کۆماری عیراق و باڵیۆزی تورکیا کۆبوونەوە و د. لەتیف رەشید ئاماژەی بەوەکرد،. رێککەوتنی نێوان پەکەکە و تورکیا بنەمایەکی گرنگە بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری لە سەرتاسەری ناوچەکەدا.
ئەمڕۆ دووشەممە، د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق لەگەڵ ئەنیل بۆرا ئینان باڵیۆزی تورکیا لە عیراق کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگی بەهێزکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات کردەوە و رێککەوتنی نێوان پارتی کرێکارانی کوردستان 'پەکەکە' و تورکیا و پرۆسەی چەک دانانی بەرز نرخاند.
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەش کرد، ئەم هەنگاوە بنەمایەکی گرنگە بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری لە سەرتاسەری ناوچەکەدا .
باڵیۆزی تورکیاش ئەوەی خستە روو، پەیوەندییە دووقۆڵییەکان گەشەسەندنێکی ئەرێنی بەخۆوە دەبینێ لە بوارە جیاجیاکاندا.
سەرۆکایەتی کۆمار پێشوازی له دەستپێکردنی پرۆسەی "چەکدانانی پارتی کرێکارانی کوردستان" دەکات که هەنگاوێکی گرنگی مێژووییە و رێگەخۆشدەکات بۆ کۆتاییهێنان بەململانێی چەکداری و پێشێلکارییه ئەمنییەکان که دەیان ساڵه چەندین هاووڵاتی تێدا بوون بە قوربانی و دەرگا بۆ داهاتوو دەکاتەوە کە یارمەتیدەرە بۆ بەهێزکردنی دەرفەتی ئاشتی لە ناوچەکەدا.
سەرۆکایەتی کۆمار داوای پابەندبوونی تەواو دەکات بە پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری و پاراستنی مافە رەواکانی هەموو لایەنەکان.
جەختیش لەوە دەکاتەوە، کە ئەم هەنگاوە کارێکی گرنگە بۆ پتەوکردنی ئاسایش و سەقامگیری لە سەرانسەری ناوچەکەدا و رێگەخۆشکەر دەبێت بۆ پتەوکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان عیراق و تورکیا، لەسەر بنەمای رێزگرتنی هاوبەش بۆ سەروەری و دەستەبەرکردنی ئاسایش و سەلامەتی هەردوو گەلی دۆست.
سەرۆکایەتی کۆمار پشتیوانی تەواوی خۆی بۆ سەرکەوتنی ئەم هەنگاوه تا کۆتایی رادەگەیەنێت و هەموو ئەو ئامانجه خوازراوانەی بەدەست بێنێت له داخستنی لاپەڕەی پڕ ئازاری رابردوو و کردنەوەی لاپەڕەیەکی نوێ به ناونیشانی هاوکاری و هەماهەنگی هاوبەش بۆ خزمەتکردنی هەموو لایەک.
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق و محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیران کۆبوونەوە و باسیان لە پرسی موچەی موچەخۆرانی هەرێم و دوایین دۆخی ناوچەکە و هەڵبژاردنی داهاتووی عیراق کرد.
ئەمڕۆ دووشەممە، د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق و محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیران کۆبوونەوە و لە کۆبوونەوەکەدا باسیان پرسی دابینکردنی موچەی موچەخۆرانی هەرێم و کارکردن بۆ چارەسەری کێشە هاوبەشەکان کرد بە پشتبەستن بە دەستور و یاسا کارپێکراوەکان.
هەر لە کۆبوونەوەکەدا باس لە ئامادەکارییەکان بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی پەرلەمانی عیراق کرا بۆ ئەنجامدانی لەکاتی دیاریکراوی خۆیدا، بۆئەوەی کە ئەنجامەکانی رەنگدانەوەی خواستی راستەقینەی عیراقییەکان بێت.
سەرۆک کۆمار و سەرۆک وەزیران لە کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆیان لەبارەی دۆخی ناوچەکە و پەرەسەندنەکان لەسەر ئاستی هەرێمی کرد، هەروەها ئەو ئاڵنگارییانەشی کە لە داهاتوودا ئەگەری هەیە رووبەڕووی ناوچەکە ببنەوە.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازی لە موسەنا سەمەڕائی سەرۆکی هاوپەیمانی عەزم کرد و لە کۆبوونەوەی نێوانیاندا جەختکرایەوە لەسەر پێویستی دروستکردنی ژینگەیەکی سەقامگیری هەڵبژاردن، کە بەشداریی فراوانی دەنگدەران مسۆگەر بکات.
لە میانەی دیدارەکەدا کە رۆژی شەممە 5-7-2025 لە بەغداد بەڕێوەچوو، دوایین پێشهاتی سیاسیی وڵات و گرنگی هەوڵە نیشتمانییەکان لەم قۆناغە تایبەتەدا بە تایبەت لەگەڵ نزیکبوونەوەی هەڵبژاردنی پەرلەمان تاوتوێ کرا و جەختکرایەوە لەسەر پێویستی دروستکردنی ژینگەیەکی سەلامەت و سەقامگیری هەڵبژاردن، کە بەشداریی فراوانی دەنگدەران مسۆگەر بکات و متمانە بە پرۆسەی دیموکراسی بچەسپێنێت.
لای خۆیەوە موسەنا سەمەڕائی پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار دەربڕی و پێداگری لەسەر پابەندبوونی هاوپەیمانی عەزم بە پشتیوانیکردنی هەوڵەکانی سەقامگیری و بەهێزکردنی هەنگاوی هاوبەشی نیشتمانی دووپاتکردەوە.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق بەبۆنەی ساڵیادی شەهیدبوونی ئیمام حوسێن، لە تۆڕی کۆمەڵایەتی X پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت، "بەم بۆنەیەوە جەخت لەداواکاریمان بۆ یەکخستنی ڕیزەکان دەکەینەوە کە هەموان پێکەوە کار بکەن بۆ پتەوکردنی ئاسایش و سەقامگیری، بەردەوامی چاکسازی، بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی".
دەقی پەیامەکە
بەبۆنەی ساڵیادی شەهیدبوونی ئیمام حوسێن (علیه السلام) و خانەوادەکەی و یاوەرانی لە ڕۆژی عاشورا سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی گەلەکەمان و مەرجەعی باڵای ئایینی و موسوڵمانان دەکەین و ئەو قوربانییە گەورانە بیر دێنینەوە کە لە پێناو پابەندبوون بە وشەی حەق و چاکسازی و ڕەتکردنەوەی زوڵم و ستەم داویانە.
بەم بۆنەیەوە جەخت لەداواکاریمان بۆ یەکخستنی ڕیزەکان دەکەینەوە کە هەموان پێکەوە کار بکەن بۆ پتەوکردنی ئاسایش و سەقامگیری، بەردەوامی چاکسازی، بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی، باشترکردنی خزمەتگوزاری و ژیان و گوزەرانی وڵات و خەلکەکەمان.
دادوەر مونزر ئیبراهیم حسێن سەرۆکی دادگای باڵای فیدراڵی ئەمڕۆ پێنجشەممە 3ـی 7ـی 2025، لە کۆشکی بەغداد، لەبەردەم د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق سوێندی یاسایی خوارد.
سەرۆک کۆمار پیرۆزبایی لەدادوەر مونزر حسێن کرد و هیوای سەرکەوتنی بۆ خواست لەڕاپەڕاندنی ئەرکە نوێیەکەیدا و پشتیوانی تەواوی خۆی بۆ سەرخستنی دادگای باڵای فیدراڵی لە ئەرکە دەستوورییەکانیدا دووپات کردەوە.
هەروەها سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەڕۆڵی جەمسەریی دادگا کرد، لەپاراستنی پرۆسەی دیموکراسی ومسۆگەرکردنی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان، هاوکات دووپاتی لەوە کردەوە کە رێزگرتن لە دەستوور و پەنابردن بۆ بڕگەکانی کۆڵەکەیەکی گرنگن بۆ بنیاتنانی دەوڵەتێکی سەقامگیر و دادپەروەر، لەسەر بنەمای سەروەری یاسا و دەستەبەرکردنی ماف و ئازادییەکان.
لەلای خۆیەوە سەرۆکی دادگای باڵای فیدراڵ، سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار و پشتیوانی لە سەربەخۆیی دادگا وەک پارێزەری دەستور دەربڕی و جەختی لەپابەندبوونی بەبڕگەکانی دەستوور و یاسا ودەستەبەرکردنی سەربەخۆیی دادگا و پاراستنی لە هەر دەستوەردانێک کردەوە.
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی ئیسپانیا، باسی چەندین مەسەلەی گرنگی هەرێم و ناوچەکەی کردووە و تیشکی خستووەتە سەر ئاڵنگاریی و مەترسییە ئیقلیمیەکان، ئەمەی خوارەوە هەڵبژاردەیەکە لە درێژەی چاوپێکەوتنەکە بۆ خوێنەران:
ئیدانەی توندوتیژی ئیسرائیل:
هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ فەلەستین و لوبنان و سوریا و یەمەن و ناوچەکانی دیکەش درێژەی کێشاوە ، ئەم هێرشانە زیاتر لە ساڵێکە بەردەوامن و ئەم کردارە توندوتیژانە ژمارەیەکی تراژیدیی قوربانی لێکەوتووەتەوە و ئازاربەخشە کە ئەم هێرشانە رۆژانە تائێستاش لە غەززە بەردەوامن.
بڕیاری کۆتاییهێنان بەم کارەساتە لە ئەستۆی دەسەڵاتدارانی ئیسرائیلە. تا ئێستا هیچ ئاماژەیەکی جددی نییە کە نیازی راستەقینە بۆ وەستاندنی ئەم دەستدرێژییە هەبێت و دەبێت دەستبەجێ ئەم پێشێلکارییە نایاساییانە بوەستێنرێن.
لە درێژەی قسەکانیدا سەرۆک کۆمار دەربارەی هێرشەکانی ئیسرائیل، رایگەیاند: نەک تەنها فەلەستینییەکان کوژران، بەڵکو کارمەندانی نەتەوە یەکگرتووەکان گیانیان لەدەستدا، رۆژنامەنووسان کرانە ئامانج و زۆربەیان کوژران. ئێمە لە مێژووی ئەم دواییانەدا تاوانی لەو شێوەیەمان نەبینیوە و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش شکستی هێناوە لە کۆتاییهێنان بەم توندوتیژیە بەردەوامە. لە ڕاستیدا، هەندێک لە دەوڵەتە کاریگەرەکان بەردەوامن لە پشتگیری و تەنانەت هاندانی ئەم جۆرە کارانە.
ئێمە بە ئاشکرا و بێ دوودڵی ئیدانەی هێرشەکانی سەر ئێران دەکەین. ئەم پەرەسەندنانە جێگەی نیگەرانییەکی گەورە بوون بۆ ئێمە و پێدەچێت بەشێک بن لە سیاسەتی سیستماتیکی ئیسرائیل بە ئامانجی زیادکردن و فراوانکردنی مەودای دەستدرێژی.
ئیدانەی هێرشەکانی سەر ئێران:
سەرۆک کۆمار رایگەیاند: “ئێمە بە ئاشکرا و بێ دوودڵی ئیدانەی هێرشەکانی سەر ئێران دەکەین. ئەم پەرەسەندنانە جێگەی نیگەرانییەکی گەورە بوون بۆ ئێمە.”
ئەوەی خستە ڕوو کە “ئێمە بە وەستانی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان لە دژی ئێران ئاسودەین بەڵام ڕەگی کێشەکە هەر ماوە کە لە سەرووی هەموویانەوە کێشەی فەلەستینە.”
دەربارەی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئێران:
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەکرد کە “پەیوەندییەکانمان لەگەڵ ئێران باشە، وڵاتێکی دراوسێیە و نزیکەی 1400 کیلۆمەتر سنوورمان لەگەڵیدا هەیە.”
هەروەها ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە “هێشتا پشت بە هاوردەکردنی بڕێکی زۆر غاز لە ئێرانەوە دەبەستین” بەڵام سزاکان کێشە دروست دەکەن.
### هێزە فرە نەتەوەییەکان
سەرۆک کۆمار ڕوونی کردەوە کە “بوونی هێزە فرە نەتەوەییەکان لە عیراق لەسەر بنەمای رێککەوتنی رەسمی نێوان وڵاتانی پەیوەندیدار و حکومەتی عیراق دادەنرێت.”
هاوکات جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە “هێزە ئەمنییەکانمان ئامادەو بەتوانان و سوپاسگوزاری هێزەکانی هاوپەیمانی فرە نەتەوەیی دەکەین.”
دەربارەی یەکڕیزیی کوردستان و پرسی کورد:
سەرۆک کۆمار لەبارەی یەکڕیزیی کوردستانەوە وتی: “مەسەلەی یەکڕیزیی کورد ناوبەناو دێتە ئاراوە بەڵام تا ئێستا دوورە لەوەی ببێتە واقیع.”
هاوکات وتیشی: “هەموو کوردێک خەون بە یەکڕیزیی کوردستانەوە دەبینێت لە داهاتوودا بەڵام کەی ئەوە ڕوودەدات ئەمە هێشتا پێناسە نەکراوە.”
کێشەی پەکەکە و تورکیا:
سەرۆک کۆمار رایگەیاند کە “عیراق بەتەواوی ڕەتی دەکاتەوە کە خاکی خۆی لەلایەن هەر رێکخراوێک و تاک و لایەنێکی سیاسیەوە بۆ هێرش کردنە سەر وڵاتانی دیکە بەکار بهێنرێت.”
هاوکات ئاماژەی بەوەکرد کە “کرۆکی کێشەکە لە هێرشەکاندایە، بەتایبەتی هێرشەکانی تورکیا” و داوای کرد کە “ئەم پێشێلکاریانە ڕابگرێت.”
سەرۆک کۆمار سوپاسگوزاری خۆی بۆ ئیسپانیا دەربڕی: “هەموو عیراقییەکان سوپاسگوزاری خۆیان دەردەبڕن بۆ هەڵوێستی ئیسپانیا بەتایبەتی لەروی پرسی فەلەستین.”
هاوکات ئاماژەی بەوەشکرد کە “هەڵوێستی سەرۆک وەزیرانی ئیسپانیا لە سەردانەکەیدا بۆ بەغدا بەرز دەنرخێنێت کە تیایدا وتارێکی بەهێز و کاریگەری پێشکەش کرد.”
دەربارەی پەیوەندییەکان لەگەڵ تورکیا:
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەکرد کە “پەیوەندیی بازرگانیمان لەگەڵ تورکیا بەهێزە و هاوکاری ئابووریمان لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی گەشەسەندنێکی ئەرێنی بەخۆیەوە بینیوە.”
پرسی چەکی ئەتۆمی:
سەرۆک کۆمار رایگەیاند کە “ئێران هەوڵ نادات بۆ بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی، دەبێت ئەم ڕاستییە بزانرێت و گرنگە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەگەڵ ئێران بگاتە لێکتێگەیشتنێکی ڕوون.”
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ رادیۆی نیشتمانیی ئیسپانیا رەوشی عیراق و ناوچەکەی باس کرد و دەشڵێت، "هیوادارین ئاگربەستی نێوان کۆماری ئیسلامی ئێران و ئیسرائیل بەردەوام بێت".
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ رادیۆی نیشتمانیی ئیسپانیا ئەنجامدا و رایگەیاند:هەمووان لە ەۆژهەڵاتی ناوەڕاست نیگەرانن لە هێرشە بەردەوامەکانی ئیسرائیل، جا چ دژی فەلەستینییەکان، ئێران، لوبنان، یەمەن، یان زۆر شوێنی دیکە بێت، پێویستە ئەم تاوانانەی بەرامبەر گەلانی ناوچەکە ئەنجام دەدرێن بوەستێنرێت.
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەشدا: هیوادارین ئاگربەستی نێوان کۆماری ئیسلامی ئێران و ئیسرائیل بەردەوام بێت و ببێتە ئاگربەستێکی هەمیشەیی و هیچ هێرشێکی دیکە روونەدات، بەڵام بۆردومانی ئیسرائیل بۆ سەر غەززە بەردەوامە و رۆژانە دەیان یان تەنانەت بە سەدان هاووڵاتی سڤیل و منداڵی بێتاوان دەبنە قوربانی.
د. لەتیف رەشید دەشڵێت: وڵاتانی عەرەبی مەرجییان بۆ کۆتایی هێنان بەم ململانێیە داناوە، پێم وایە دەبێت لەپێشینەی کارەکان یەکەم راگرتنی ئەم جەنگە شەڕانگێزەیە بێت، لەگەڵ دەستەبەرکردنی مافی چارەی خۆنووسین بۆ گەلی فەلەستین و یارمەتیدانی تا بتوانێت دەوڵەتی خۆی دابمەزرێنێت و مافە رەواکانی خۆی بەدەست بهێنێت و ئەم کۆمەڵکوژییانەیش رابگیرێت.
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەشدا: پەیوەندییەکانمان لەگەڵ ئێران باشەن و ئێران وڵاتێکی دراوسێیە، زیاتر لە 1400 کیلۆمەتر لەگەڵیدا سنووری هاوبەشمان هەیە، ئەم پەیوەندیانە نوێ نین ودەگەڕێتەوە بۆ ماوەیەکی زۆر دور، ئێمەش پەیوەندییەکی بەرفراوانمان لەگەڵ لایەنی ئێرانیدا هەیە، هەروەها پێویستە بەپەلە چارەسەرێکی هەمەلایەنە بۆ کێشەکانی بەردەم ئێران بدۆزرێنەوە وتائێستا بەدەست سزاکان و گۆشەگیرییەیەوە دەناڵێنێت کە لەلایەن هەندێک وڵاتەوە سەپێنراوە، پێم وایە زۆر باشترە لەگەڵ ئێراندا گفتوگۆ و لێکتێگەیشتن بکرێت بۆ ئەوەی بتوانێت ببێتە بەشێک لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی.
لە چاوپێکەوتنەکەدا سەرۆک کۆماری عیراق ئەوەشی خستەڕوو: هیوای سەرکەوتن بۆ دۆناڵد ترەمپ دەخوازم لە هەوڵەکانی بۆ بەدیهێنانی ئاشتی لە سەرانسەری جیهاندا، چونکە بەبێ ئاشتی، هەموومان ئازار دەچێژین لەڕووی ئابووری، کۆمەڵایەتی و دیپلۆماسییەوە.
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەشداوە: داعش رێکخراوێکی تیرۆریستی بوو، جەنگێکی درێژخایەنمان لەدژی کرد، چونکە بەشێکی زۆری خاکی عیراقی کۆنترۆڵکردبوو، سوپاس بۆ خودا، سەرکەوتو بووین لە شکستی پێهێنانی لەڕووی سەربازییەوە، ئەمڕۆش رەوشی ئەمنی عیراق زۆر باشترە، داعش چیتر ناتوانێت مەترسی بێت بۆ ئاسایشمان ، هەروەها لە رووی ئایدیۆلۆژییەوە داعش وەک هەڕەشەیەک ماوەتەوە، ئەرکی هەموو کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییە کەڕووبەڕووی ئەو بیرۆکانە ببنەوە، نابێت رێگە بدرێت داعش بوونی هەبێت و بەهیچ شێوەیەک چالاکی ئەنجام بدات، روونە کە بەشێک لە شانەکانی داعش لەسەر سنووری نێوان عیراق و سوریا ماونەتەوە، ئێمە لە نزیکەوە هاوکاری حکومەتی سوریا دەکەین بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە.