هەواڵەکان
سبەینێ لە ھەرێمی کوردستان مووچەی ھیچ وەزارەت و دەستەیەک دابەش ناکرێت. سەرچاوەیەک بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، سبەینێ پێنجشەممە مووچەی ھیچ وەزارەت و دەستەیەک دابەش ناکرێت و بانکەکان تەنھا حساباتی کۆتایی مانگ ئەنجام دەدەن، بەڵام لە ڕۆژانی داھاتوو خشتەی دابەش کردنی مووچەی فەرمانبەران بە لێبڕینی ٢١٪ دەست پێدەکاتەوە.
بە پێی ڕاگەیەندراوێکی وەزارەتی تەندروستی، لە ماوەی ٢٤ سەعاتی ڕابردوو لە ھەرێمی کوردستان ٧٢٣ کەسی تر تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و شەش تووشبووی تری کۆرۆنا گیانیان لە دەستدا و ٥٤٩ تووشبووی تری ڤایرۆسەکەش چاکبوونەتەوە.
لە بارەی کۆبوونەوەکەوە عەمید ڕوکن خالید عەبدول سەرۆکی تیمی ئەفسەرانی پێشمەرگە لە کەرکوک ڕایگەیاند لە کۆبوونەوەکەدا ڕاکان جبوری پارێزگاری کەرکوک بە وەکالەت و فەریق عەلی فرێجی فەرماندەی ژووری ئۆپراسیۆنەکانی عیراق لە کەرکوکیش ئامادەبوون.
ئاماژەی بەوەشدا، لەو کوبوونەوەیەدا باس لە ھەماھەنکی و ھاوکاری نێوان پێشمەرگە و سوپا لە کەرکوک کران. وتیشی، لە کۆبوونەوەکەدا فەریق عەلی فرێجی فەرماندەی ژووری ئۆپراسیۆنەکانی عێراق ستایشی ڕۆڵی پێشمەرگەی کرد و ڕایگەیاند ئاستی ھەماھەنگی نێوان سوپا و پێشمەرگە لە کەرکوک باشە و ئۆپراسیۆنی ھاوبەشیش کراوە و ئاڵوگۆڕی زانیاریش دروستبووە. وتیشی، لە بەرامبەردا قاسم ئەعرەجی ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق خۆشحاڵی دەربڕیوە بۆ ھاوکاری و ھەماھەنگی نێوان پێشمەرگە و سوپا لە کەرکووک و ڕایگەیاندووە دەمانەوێت ئاستی ئەو ھەماھەنگیە باشتریش بێت.
جێی ئاماژەیە ڕۆژی چوارشەممە قاسم ئەعرەجی ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق بە یاوەری فەریق ڕوکن عەبدولئەمیرشمەری جێگری فەرماندەی ژوری ئۆپراسیۆنە ھاوبەشەکانی عیراق و حەمید شەتری بریکاری ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق سەردانی کەرکوکی کرد و لەو سەردانەیدا لەگەڵ پارێزگاری کەرکوک بە وەکالەت و فەرماندەی ژووری ئۆپراسیۆنەکانی کەرکوک کۆبوونەوە.
سەبارەت بە سەردانەکەشی بۆ کەرکوک ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی عیراق لە پەیجی فەرمی خۆی بڵاوی کردەوە سەردانەکەمان بۆ کەرکوک بە مەبەستی بەدواداچوونی ڕەوشی ئەمنی و ڕێوشوێنەکانی یەکە سەربازی و ئەمنیەکانە لە پێناو پتەوکردنی ئاسایش و پارێزگاری ژێرخانی ئابوری و دامەزراوە نەوتیەکان و وێستگەکانی کارەبا و تاوەرەکانی گواستنەوەی وزەی کارەبا.
پێشتریش "مەروان عانی" بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی دیوانی پارێزگای کەرکوک ئاشکرایکردبوو سەردانەکەی ئەعرەجی بۆ دروستکردنی ھەماھەنگی ئەمنی و سەربازی و پێکھێنانی ھەماھەنگی ھەواڵگریە و ھەوڵێکیشە بۆ ڕێگرتن لە بە ئامانجکردنی وێستگەکانی کارەبا و تاوەرەکانی گواستنەوەی کارەبا.
پەیامنێری کوردسات نیوز ڕایگەیاند، فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا دەوروبەری کەمپی "سەردەشت"یان لەسەر چیای شەنگال بۆردومان کردووە و دوو ئۆتۆمبێلیان کردووەتە ئامانج.
ئاسایشی شەنگالیش ڕایگەیاندووە، بۆردوومانەکە زیانی گیانی لێنەکەوتووەتەوە، تەنھا زیانی ماددی ھەبووە.
ئەوەش لە کاتێکدایە، ماوەیەکە سوپای تورکیا و فڕۆکە جەنگییەکانی ناوبەناو ھێرش دەکەنە سەر ھەرێمی کوردستان و ناوچە سنورییەکان بۆردومان دەکەن، ھاوکات چەند بنکەیەکی سەربازیشیان لە سنوری چیای مەتین لە ئامێدی دامەزراندووە.
ڕۆحانی لە کۆبوونەوەیەکیدا لەگەڵ ستافی حکومەتی ولاتەکەی ڕایگەیاند، ئێران ئەوەی لە توانایدا بێت بۆ زیندووکردنەوەی ڕێککەوتنی ئەتۆمی دەیکات و ھەرگیز دەستبەرداری مافەکانی نابێت.
وتیشی، ئیدارەی نوێی ئەمریکا دانی بەوەدا ناوە کە کشانەوەی واشنتۆن لە ڕێککەوتنەکە ھەڵەیەکی گەورەبوو، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بەردەوامە لەو جەنگە ئابوریەی تڕەمپ دژی گەلی ئێران بەرپایکرد.
ڕۆحانی دووپاتیشیکردووەتەوە کە ھەرگیز ھەوڵی ئەوەیان نەداوە چەکی ئەتۆمیان ھەبێت و ھەوڵیش نادەن، ھەموو ئەو تۆمەتانەش کە لەو بارەیەوە ئاڕاستەیان دەکرێت بێ بنەمان.
بودجەی چارەسەری ئەو بەرکەوتووانەش بەشێکی لەلایەن حکومەتی ھەرێم و بەشێکی لەلایەن ھاوسەرۆکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە دابین دەکرێت.
ئازاد مستەفا بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی ھەڵەبجەش ڕایدەگەیەنێت، لەگەڵ کەمبوونەوەی ئامارەکانی کۆرۆنا لە ئێران تەواوبوونی ئامادەکارییەکان، ئەو بەرکەوتووانە ڕەوانەی ئێران دەکرێن.
ھاوکات داوایان لە سەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستان کرد، ھەماھەنگ و ھاوکاری ئەنجومەنی پارێزگاکان بێت بە تایبەتی لە دەرکردنی بەشێک لە پڕۆژەیاساکان.
"ھۆگر عەزیز" وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی ھەولێر ڕایگەیاند، باندێکی سێ کەسی لە ھەولێر دەستگیر کراون کە لە ڕێگەی سۆشیال میدیاوە ڕایانگەیاندووە دۆلاری لیبیان ھەیە و دەیانەوێت ئاڵوگۆڕی پێ بکەن بە دۆلاری تر، لە کاتی مامەڵەکردنیش بە ھەڕەشەی چەک نزیکەی ٥٠ ھەزار دۆلاریان لە چەند کەسێک سەندووە.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، تۆمەتباران ڕەوانەی دادگا کراون و پۆلیس دەستی بەسەر بڕێک لە پارەکە و دوو ئۆتۆمبێل و کڵاشینکۆفێکدا گرتووە کە تاوانەکەیان پێکراوە.
مقەدەم "بەیار محێدین" لێپرسراوی ڕاگەیاندنی بەرگری شارستانی سۆران لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لە ماوەی ٦ مانگی ڕابردوودا ٢١٨ ڕووداوی جۆراوجۆر تۆمارکراوە، کە ٢٠٣ ڕووداوی ئاگرکەوتنەوە تۆمار کراوە بەو ھۆیەشەوە ھەزار و ٣٨٢ دۆنم زەوی سوتاوە، ھاوکات بەھۆی شۆرتی کارەباوە زیان بە دووکان و ئۆتۆمبێلی ھاووڵاتییان کەوتووە.
وتیشی، لە سنوری قەزای سۆران ٧ ھاووڵاتی خنکاون، بەشێکی ئەو ھاووڵاتیانەش بە مەبەستی گەشتیاری سەردانی ناوچەی سۆرانیان کردووە.
بە مەبەستی بەدواداچوون بۆ بۆردومانی ناوچە سنورییەکان لەلایەن وڵاتانی دراوسێ و لە شکرکێشییەکانی سوپای تورکیا و ئەو کێشە و گرفتانەی لە ناوچە سنورییەکان ھەیە کونسوڵی بەریتانیا سەردانی قەزای سۆرانی کرد.
ئەوەش لە کاتێکدایە بەھۆی بۆردومانەکانەوە تا ئیستا زیاتر لە ١٥٠ گوند لە ناوچە سنورییەکانی قەزای سۆران چۆڵکراون و دانیشتوانەکانیشیان ئاوارە بوون.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، برینی زۆربەیان سوک بووە و دوای وەرگرتنی چارەسەر لە نەخۆشخانە گەڕاونەتەوە ماڵەوە.
دۆناڵد ڕامسفێڵد، لە نێوان ساڵانی ٢٠٠١ تاکو ٢٠٠٦ لە سەردەمی ئیدارەکەی جۆرج بوشی کوڕدا وەزیری بەرگری ئەمریکا بووە و لە سەردەمی سەرۆکایەتی جیراڵد فۆردیشدا لە نێوان ساڵانی ١٩٧٥ تا ١٩٧٧ وەزیری بەرگری بووە.
ڕامسفێڵد، لە ساڵی ١٩٦٣ تا ١٩٦٩ ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا بووە و ساڵی ١٩٧٥یش سەرۆکی کارمەندانی کۆشکی سپی بووە.
سەردانەکەی سەرۆکی ھەرێم لە ئەمڕۆوە دەستپێدەکات و لەگەڵ لایەنەکان تاوتوێی دواین پێشھات و گۆڕانکارییە سیاسیەکانی ھەرێمی کوردستان و عێراق دەکەن، پرسی نوسینەوەی دەستووریش، یەکێکی تر دەبێت لە تەوەری گفتوگۆکان، تەوەرێکی تر نزیکبوونەوەی وادەی بەرێوەچوونی ھەڵبژادنی پێشوەختی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەبێت.
ئازاد محەمەد سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ڕایگەیاند، بە قەزاکردنی بازیان و حاجیاوا بە پێی یاسای ئەنجومەنی پارێزگاکان دەکرێت و ژمارەی دانیشتوانی بازیان گەیشتووەتە ٦٧ ھەزار کەس و دانیشتوانی حاجی ئاواش ٦٥ ھەزار کەسە و لە ڕووی جوگرافیشەوە ڕووبەرێکی فراوانیان ھەیە، بەو جۆرەش ھەردوو ناحیەکە گونجاون بۆ ئەوەی بکرێن بە قەزا.
سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ڕاشیگەیاند، دوای پەسەندکردنیان لە ئەنجومەنی پارێزگا، پێشنیازەکە ڕەوانەی وەزارەتی ناوخۆ دەکرێت و بۆ بڕیاری کۆتاییش ئاڕاستەی ئەنجومەنی وەزیران دەکرێت.
ڕوانگەی سوریا بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، چەند موشەکێک لە کێلگەی نەوتی عومەر لە دێرەزوور کەوتوونەتە خوارەوە و بەھۆیەوە چەند ئۆتۆمبێلێک سوتاون، لای خۆشییەوە وتەبێژی سوپای ئەمریکا ڕایگەیاند، ھێرشەکە ھیچ زیانێکی گیانی نەبووە.
بە وتەی سەرچاوەکان، گروپەکانی سەر بە ئێران لە ناوچەی خۆرئاوای ڕووباری فورات ھێزەکانی ئەمریکایان کردووەتە ئامانج، دوای ھێرشەکەش فڕۆکەکانی ئەمریکا و ھاوپەیمانان لە ئاسمانی ناوچەکەدا سوڕاونەتەوە و بە تۆپھاوێژ شاری مەیادینیان تۆپباران کردووە کە لە ژێر دەستی گروپەکانی سەر بە ئێراندایە.
ئەوەش لە کاتێکدایە بەرەبەیانی ڕۆژی دوو شەممە فڕۆکە جەنگییەکانی ئەمریکا ھێزەکانی حەشدی شەعبیان لەسەر سنوری عێراق و سوریا بۆردومانکرد و بەھۆیەوە چوار چەکدار کوژران، ھێرشەکەش کاردانەوەی فراوانی بەدوای خۆیدا ھێنا.