هەواڵەکان
دوو پەرلەمانتاری سۆسیال دیمەکراتەکان لە نەمسا پێششنیازە بڕیارێکیان لە بارەی پرسی داخستنی ھەدەپە لە تورکیا، پێشکەش بە پەرلەمانی وڵاتەکەیان کرد، پەرلەمانیش بە زۆرینەی دەنگ پێشنیازەکەی پەسەندکرد، لە ڕاپۆرتێکیشدا داوا لە حکومەت دەکات گوشار بخاتە سەر تورکیا بۆ دیموکراتیزەکردنی وڵات، بۆ ئەوەی تورکیا ببێتە وڵاتێکی یاسایی.
لە پێشنیازە بڕیارەکەدا ھاتووە، ھەدەپە سێیەم پارتی گەورەی تورکیایە و ئەگەر دابخرێت واتە حکومەتی تورکیا یاسا و پەیمانە نێودەوڵەتییەکان پێشێل دەکات.
ئاژانسەکانی ھەواڵ بڵاویانکردەوە، دوای ئەوەی بە پێی لێکۆڵینەوە لە گومانەکان دەرکەوتووە حەمەد سەعید شامسی باڵیۆزی ئیماڕات لە قاھیرە دەستی لە بەقاچاخبردنی ئاسەوارە مێژووییەکانی میسڕدا ھەبووە، حکومەتی میسڕ بڕیاریداوە لە وڵاتەکە دەریبکات.
محەمەد مورسی باڵیۆزی میسڕ لە قەتەر ھەواڵەکەی پشتڕاستکردووەتەوە و ڕایگەیاندووە، بڕیارەکە ئاماژەیەکە بە ھۆشیاری و وریایی دەزگا ئەمنییەکانی میسڕ. وتیشی، دەبێت لێپرسراوانی ئیماڕات لێپێچینەوە لە باڵیۆزەکەیان بکەن و سزای بدەن.
ئەو رۆژەی مام چیتر بەرگەی ماندوێتی و سەختیەکانی خەباتی سیاسی و کێشمەکێشەکانی نەگرت و لێدانی دڵە گەورەکەی ئەو پێشمەرگە و کوردپەروەر و شۆڕشگێڕٍ و رابەر و سیاسەتمەدارە ژیر و بلیمەتەی گەلەکەمان کەوتە دەست قەدەرەوە…!!
مامە گیان..
وا ئەمڕۆ کە رۆژی ئاڵای کوردستانە، ئەو ئاڵایەی کە تەمەنی خۆت لەپێناوی شەکانەوە و شکۆمەندیبونیدا بەخشی، ھاوکاتە لەگەڵ نۆ ساڵ بەسەر بیرەوەری نەخۆشکەوتنتدا و ئەتوانم بڵێم لەو رۆژەوە زەمانەتی بەرز راگرتنی شکۆی ئاڵای کوردستان نەماوە، گەلەکەشمان لەدوای تۆی خەمخۆر و پارێزەری مافەکانمان، وەک پووشێکی لێھاتووە بەدەم باوە ..!! ژیانێکی سەخت و رۆژگارێکی پڕ لە نەھامەتی و ئایندەیەکی نادیار باڵی ھەڵکێشاوە بەسەر ھەرێم و عیراقدا، مامە گیان لە ماوەی ئەو نۆ ساڵەدا نەک ھەر بەرەو پێش نەرۆیشتووین، بەڵکو پاشەکشێشمان کردووە و تەنانەت بەو ھەموو موزایەدە و دروشمە بریقەدار و تەپڵ لێدان و ھاتوھاوارەشەوە خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانیش دابین نەکراون..!! مامە، نەک ھەر کیژۆڵە شنگالییەکان کە لە بازاڕی رەقەدا فرۆشران ھێشتا کەنیزەکن، بەڵکو ھەر دوێنی تەرمی کیژۆڵەیەکمان لە خاکی پیرۆزی خۆماندا بەبێ ناونیشان ناشت ..!! مامە، لەسایەی سەری کۆمەڵێک بازرگان و بەرژەوەندیخوازەوە نە بستێک زەوی ماوە، نە گۆیژە، گۆیژەیە و نە کەسیش ئەتوانێت پۆزێک لە جادەی پۆزەکە لێبدات ..!! سەرچنار بۆتە مێژوو، عێنکاوە بۆتە سەرگزشت، قەڵادزە ساڵی جارێک یادی ئەکەینەوە، ئەنفال و ھەڵەبجە ھەر بوونەتە مەراسیمێکی یەک چرکە وەستان بۆ گیانی پاکیان، کۆیە ناوی نەماوە، گەرمیان مەگەر بە گۆرانی ناوی بێتە ناو ناوان ..!!.
مامە گیان، گوتیان ھەولێر دەکەنە دوبەی، بەس داخەکەم کردیانە دەریای ئیجە..!! وا ھەمووان سەرقاڵی دۆزینەوەی لاشەی (دانەر)ی تەمەن ١٠ مانگانن کە لافاوەکەی ھەولێری بە دوبەی کراومان لەگەڵ خۆی بردی، نازانم ئێستا لافاوەکە گەیاندویەتیە پەنا کام تاشەبەرد و لەکام دۆڵ و شیو و کەناری کام گوند و بناری کام کێو و چیا نیشتوتەوە ..؟.
مامە، وتمان سلێمانی ئەکەینە پایتەختی رۆشنبیری، لەسایەی سەری کوڕی مەسئول و ئەو ھەموو ھێز و میلیشیا رەنگاوڕەنگەوە کردوومانەتە تەکساس، وتمان کەرکوک ئەکەینە شاری پێکەوەژیان، کردومانەتە شاری رق و کێنە و سەد بەرەکی، وتمان سەری بادینان بەرز ئەکەینەوە، بەس ھەموو ئەو بادینانەی کە داوای مافی رەوای خۆیان و خەڵکیان کرد، بە شەش ساڵ و ١٠ ساڵ سزا دران و خرانە کونجی زیندانەوە. وتمان بەغدا ئەکەینەوە بە (باغی داد)، بەڵام بۆتە مەیدانی زۆرانبازی و فرکان فرکانی وڵاتانی بێگانە و کوتلە و حزب و لایەنە سیاسییەکان..!!.
مامە گیان، سەردەم گۆڕاوە، نە مەبدء بوونی ماوە و نە کەس بەکەسە و نە ھەرێم ھەرێمە و نە عیراق، عیراق .. گەورەم لەگەڵ ھەر ھەموو ئەوانەشدا پێویستە راستیەکیت پێ بڵێم کە ھێشتا تروسکاییەک ھەر ماوە....
یادو یادەوەریت بەخێر رابەرم
بەڵێن بێت لە رێبازی پیرۆزت لانەدەم
شاناز ئیبراھیم ئەحمەد
١٧-١٢-٢٠٢١
کڵیچدار ئۆغڵۆ ڕایگەیاندووە، ئەگەر ڕەوشەکە بەمشێوەیە بێت و بەھای لیرە رڕۆژ لە دوای ڕۆژ کەمبێتەوە و بێدەنگی بەرامبەر داڕوخانی ئابوری تورکیا بەردەوام بێت، ئاژاوە لە وڵاتدا دروست دەبێت، بۆیە پێویستە بە زووترین کات ھەڵبژاردنی پێشوەختی سەرۆکایەتی لە تورکیا بەڕێوەبچێت.
پێشتریش کڵیچدار ئۆغلۆ نیازی خۆی بۆ کاندید بوون لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی وڵاتەکەی ئاشکرا کردووە، لە ماوەی ڕابردووشدا سەڵاحەدین دەمیرتاش ھاوسەرۆکی پێشووتری پارتی دیموکراتی گەلان "ھەدەپە" داوایکرد گوشار بخرێتە سەر تورکیا بۆ ئەوەی ھەڵبژاردنی پێشوەختی سەرۆکایەتی لەو وڵاتە بەڕێوەبچێت، چونکە تەنھا ڕێگە بۆ دەربازبوون لە قەیرانەکان ئەنجامدانی ھەڵبژاردنی پێشوەختە.
سۆلیڤان ئاماژەی بۆ ئەوە کردووە، تا ئێستا ئەمریکا ڕێگەیەکی لەبەردەمدا نییە بە مەبەستی گەڕانەوە بۆ ڕێککەوتنی ئەتۆمی، چونکە دانوستانە ئەتۆمییەکانی ئێران لە ڤییەننا بە باشی بەڕێوەناچن، ئەمریکاش لە ڕێی دانوستانکارە ئەوروپییەکانەوە نیگەرانیی خۆی بە ئێران گەیاندووە لە بارەی بەردەوامیدان بە بەرەوپێشبردنی بەرنامە ئەتۆمییەکەی.
ئەوەش لە کاتێکدایە ژمارەیەک لە شارەزایانی ئەمریکا کە لە بواری ئاسایشی نەتەوەییدا کار دەکەن، نامەیەکیان ئاڕاستەی جۆو بایدن سەرۆکی ئەمریکا کردووە و ھۆشداریان داوەتێ لەو ھەنگاوانەی ئێران بۆ بەرەوپێشبردنی بەرنامە ئەتۆمیەکەی دەینێت و ڕایانگەیاندووە، لە دۆسیەی ئەتۆمیدا ئێران ھەموو ھێڵە سورەکانی تێپەڕاندووە.
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێکدا ئاماژەی بۆ ئەوەکردووە، ڕۆژی ١٧-١٢-٢٠٢١، لە گوندی کێلەسپی لە سنوری پارێزگای سلێمانی، بەھۆی ڕووداوێکەوە ٢ ھاووڵاتی برینداربوون و ھاووڵاتیەکیش گیانی لە دەستدا.
لە ڕاگەیەنراوەکەدا ھاتووە، پۆلیسی سلێمانی لێکۆڵینەوەکانی دەستپێکرد، سەرەنجام توانرا لە ماوەیەکی کەمدا لەلایەن بنکەی پۆلیسی تاسڵوجە و بە ھاوکاری مەفرەزەکانی ھێزی تایبەتی بارەگای بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی چوار تۆمەتبار دەستگیر بکرێن.
لە ئێستاشدا بە بڕیاری دادوەر و بە پێی ماددەی ٤٠٦ لە یاسای سزادانی عێراقی ڕاگیراون و لێکۆڵینەوە لەگەڵیان بەردەوامە.
ڕاشیگەیاندووە، ڕووداوەکە ھیچ زیانی گیانی نەبووە و تەنھا زیانی ماددی لێکەوتووەتەوە، ئەنجومەنی دادوەریش لێژنەیەک بۆ لێکۆڵینەوە و بەدواداچوون بۆ ئەو ڕووداوە پێکدەھێنێت و دواتر ئەنجامەکان ڕادەگەیەنرێت.
بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی مانش و دەریای باکوری فەڕەنسا لە ڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، دوو کەشتی سەر بە ھێزەکانی دەریاوانیی نیشتمانی فەڕەنسا سەرکەوتوو بوون لە ڕزگارکردنی ١٣٨ کۆچبەری نایاسایی کە ھەوڵیانداوە لە گەرووی "با دو کالیە" لە دەریای مانشەوە بگەنە بەریتانیا.
سەرباری ھۆشدارییەکان لە مەترسیداریی ئەو جۆرە کۆچە، بەڵام لە دوای ساڵی ٢٠١٨ەوە ھەوڵی کۆچبەران بۆ تێپەڕاندنی دەریای مانش بەرەو بەریتانیا زیادیکردووە و بە تەنھا لە ھەشت مانگی ئەمساڵیشدا، نزیکەی ١٥ ھەزار و ٤٠٠ کۆچبەر ھەوڵی تێپەڕاندنی دەریاکەیان داوە، لە کاتێکدا ئەو ژمارەیە لە ساڵی ٢٠٢٠دا ٩ ھەزار و ٥٠٠ و لە ٢٠١٩دا دوو ھەزار و ٣٠٠ و لە ٢٠١٨شدا ٦٠٠ کۆچبەر بووە.
بە پێی ڕاگەیەندراوێکی وەزارەتی گواستنەوەی عێراق، لە ڕێگەی ١٠ گەشتی ئاسمانییەوە سێ ھەزار و ٨١٤ کۆچبەریان لە بێلاروسەوە گەڕاندووەتەوە کە لە ڕەوشێکی سەختدا بوون و خۆیان ئامادە بوون بگەڕێنەوە.
وەزارەتی گواستنەوە باسی لەوەش کردووە، لەگەڵ حکومەتی ھەرێمی کوردستان ھەماھەنگییان کردووە تا سەرجەم فڕۆکەکان سەرەتا لە ھەرێم بنیشنەوە و دواتر ڕوو لە بەغداد بکەن.
باوکی "ئومێد" لە لێدوانێکدا بۆ کوردسات نیوز ڕایگەیاند، تا ئێستا بەردەوام بە دوای تەرمی کوڕەکەیدا دەگەڕێن، بەڵام نەیانتوانیوە بیدۆزنەوە.
وتیشی، تەنھا کەسوکارەکەی بەدوایدا دەگەڕێن و تیمەکانی حکومەت بە ھانایانەوە نەچوون، داواشی لە حکومەت کرد لە گەڕان بە دوای تەرمەکەدا ھاوکارییان بکات.
نەقیب برزۆ عەبدولواحید ئەفسەری ئێشکگری بەرگری شارستانی ھەولێر بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، ئاگرەکە لە ئۆفیسی یەکێک لە دادوەرەکان کەوتووەتەوە و لە ئێستادا دەستیان بە لێکۆڵینەوە کردووە بۆ زانینی ھۆکاری کەوتنەوەی ئاگرەکە.
ئەنجومەنی دادوەری ھەرێمی کوردستانیش ڕوونکردنەوەیەکی لە بارەی ئاگرەکە بڵاوکردەوە و ئاماژەی بۆ ئەوەکردووە، ڕووداوەکە ھیچ زیانی گیانی نەبووە و تەنھا زیانی ماددی لێکەوتووەتەوە، لیژنەیەکیش بۆ لێکۆڵینەوە و بەدواداچوون بۆ ئەو ڕووداوە پێکدەھێنرێت و دواتر ئەنجامەکان ڕادەگەیەنرێت.
"ئەندازیار کۆچەر جەمال" بەڕێوەبەری بەنداوی دوکان بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، لە ماوەی دوو ڕۆژی ڕابردوودا لە قەزای ٧٠ ملم باران دوکان باریوە، ڕۆژی ھەینیش ١٢ سانتیمەتر ئاوی بەنداوی دوکان زیادیکردووە، ئەگەر بارانبارین بەو شێوەیە بەردەوام بێت ئاستی ئاوی بەنداوەکە زیاتر بەرز دەبێتەوە.
لە بارەی نەمانی مەترسی وشکەساڵی لەسەر بەنداوەکەش ئاماژەی بۆ ئەوەکرد، چاوەڕێی ھاتنی ئەو ئاوە دەکەن، کە لە زێی بچووک و سنوری ئیدارەی ڕاپەڕینەوە دێتە ناو بەنداوی دوکان، لەبەر ئەوە لە ئێستادا ناتوانرێت باس لە نەمانی مەترسی وشکەساڵی بکرێت.
بە سەرپەرشتی مەزڵوم کۆبانێ، وەفدێکی باڵای (ھەسەدە) سەردانی دێرەزوریان کرد و لەگەڵ ئەنجومەنی لەشکری و مەدەنی و سەرۆک عشیرەتەکان و پیاوماقوڵانی ناوچەکە کۆبووەوە.
مەزڵوم کۆبانێ لەو دیدارەدا جەختیکردەوە، ھیچ دیالۆگێک بە بێ بەشداری نوێنەرانی خەڵکی ناوچەکە ناکرێت، وتیشی، لە ساڵی ٢٠٢٢ بەردەوام دەبن لە بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و قاچاخچیەتی و باشترکردنی ڕەوشی تەندروستی و خزمەتگوزاری و سەقامگیری لە باکور و خۆرھەڵاتی سوریا.
لە بارەی گفتوگۆکانیشیان لەگەڵ حکومەتی دیمەشق، مەزڵوم کۆبانێ ئاشکرایکرد، مەرجەکانیان نەگۆڕە بۆ دیالۆگ، ئەویش قبوڵکردنی خۆبەڕێوەبەری باکور و خۆرھەڵاتی سوریا و تایبەتمەندی ھەسەدەیە وەک ھێزێکی سەربازیی لەو ھەرێمە.
بە پێی ئاژانسەکانی باکوری کوردستان، ھێزەکانی پۆلیسی تورکیا لە شاری نسێبین سەر بە پارێزگای مێردین ھەڵیانکوتاوەتە سەر ماڵی جەلال ئاتا بەڕێوەبەری پارتی ھەرێمەکانی دیموکراتی (دەبەپە) و دەستگیرکراوە و گواستراوەتەوە بۆ بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای مێردین، لە ناوچەی جزیرە و سلۆپیش سەر بە پارێزگای شرناخ ٦ بەڕێوەبەر و ئەندامی ھەدەپە دەستگیرکراون.
لە شاری ئیستەنبوڵیش پۆلیسی تورکیا لە ئۆپراسیونێکدا ١٢ بەڕێوەبەر و ئەندامی ھەدەپەیان دەستگیر کردووە.
ئاژانسەکان ئاماژەیان بەوەشکردووە، دوای ھەڕەشەکانی ھەفتەی ڕابردووی سولەیمان سۆیلو وەزیری ناوخۆی تورکیا لە دژی ھەدەپە، تا ئێستا ٣٢ ئەندام و بەڕێوەبەری ھەدەپە و دەبەپە دەستگیرکراون.
بەدران چیا کورد جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی جێبەجێکاریی خۆبەڕێوەبەری باکور و خۆرھەڵاتی سوریا دەڵێت، دیالۆگ باشترین ڕێگەیە بۆ چارەسەری قەیرانی سوریا و ئەولەویەتیان بۆ ئەنجامدانی ھەر دیالۆگ و ڕێککەوتنێک ڕزگارکردنی ناوچە داگیرکراوەکان و گەڕانەوەی خەڵکی ئەو ناوچانەیە بۆ زێدی خۆیان.
چیا کورد ئاماژە بەوەشکردووە، گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی سیاسی لەگەڵ حکومەتی دیمەشق ڕێخۆشکەر دەبێت بۆ کشانەوەی ھەموو ھێزە بیانییەکان لە ناو خاکی سوریا، لە سەرووی ھەمووشیانەوە تورکیا.
ئاماژەی بەوەشکردووە، بەکارھێنانی ڤاکسینەکانی کۆرۆنا و دەرمانەکان و دابەشکردنیان بەسەر ئەو وڵاتانەدا کە ئاستی بەکارھێنانی ڤاکسین تێیاندا نزمە، ڕۆڵی دەبێت لە زووتر کۆنترۆڵکردنی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنادا.