هەواڵەکان
لە نوسراوێکی وەزارەتی دارایی و ئابووری حکومەتی ھەرێمدا کە واژۆی ئاوات شێخ جەناب، وەزیری دارایی و ئابوری لەسەرە ھاتووە، پاڵپشت بە ماددەی (٥) لە یاسای گومرگی ژمارە ٢٣ی ساڵی ١٩٨٤ی ھەموارکراو بڕیاریداوە بە دامەزراندنی بنکەی گومرگی بەناوی "بنکەی گورگی تیلەکۆ" لە مەرزی تیلەکۆ بۆ ئەنجامدانی ھەڵسوکەوتنی گومرگی و پێویست بۆ ئاڵوگۆڕی بازرگانی.
لەنوسراوەکەدا ئەوەش ھاتووە، بنکەکە لە روی ئیداری و داراییەوە دەبەسترێتەوە بە بەڕێوەبەرایەتی گومرگی گەرمیانەوە.
ھەر لەو چوارچێوەدا چەند سەرچاوەیەکی ئەمنی بە میدیاکانی عێراقیان راگەیاند، رێکاری ئەمنی دەرکراوە بۆ توندکردنەوەی پاسەوانێتی ئەو زیندان و گرتووخانانەی، کە سەرکردە و تیرۆریستانی داعشیان تیدایە، کە سێ گرتووخانەن.
وتیشی بە نوسراو داوایان کردووە پەلە بکرێت لە دابەشکردنی نەوت، چونکە ئەگەر وا بڕوات زستان تەواو دەبێت و بەشێکی زۆری خەڵک نەوت وەرناگرن.
.jpg&w=2048&q=75)
لە رێوڕەسمەکەدا، فایەق زێدان سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عێراق، وتارێکی پێشکەشکرد و رایگەیاند، دەسەڵاتی دادوەری لە عێراق سەربەخۆییەکی تەواوەتی ھەیە و پێویستە رێز لە دەسەڵاتی دادوەری بگیرێت.
ھاوکات وەفدێکی باڵای ئەنجومەنی دادوەری ھەرێمی کوردستان، بە سەرۆکایەتیی عەبدولجەبار عەزیز سەرۆکی ئەنجومەنی دادوەری، بەشداریان لە رێورەسمی رۆژی دادوەریی عێراق کرد و لەگەڵ فایەق زێدان سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عێراق کۆبووەوە و جەختیان لەگرنگیی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری و ھەماھەنگی لە نێوانیان کردەوە.
راشیگەیاندوە، لە کۆبوونەوەکەدا بافڵ جەلال تاڵەبانی جەختیکردەوەتەوە لەکاتێکدا لایەنی دیکە، دوور لە پرەنسیپی تەوافق کاندید پێشکەش دەکەن، یەکێتیش مافی خۆیەتی پۆستی سەرۆک کۆمار بە ئیستیحقاقی کورد و یەکێتیی بزانێت، بۆیە داکۆکی لە مافی خۆی دەکات و سازشی لەسەر ناکات.
لە بەشێکی تری راگەیەنراوەکەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتیدا ھاتووە، ئەو قسەوباسانەی دەوترا پارتی تەنھا کێشەی لەگەڵ کاندیدی یەکێتی ھەبوو و ئەگەر ئاڵوگۆڕ بەو کاندیدە بکرایا پارتیش کاندیدەکەی دەکشاندەوە، دوربوون لە راستییەوە، دەریشکەوت ئەمە تەنھا بۆ چاوبەست بووە و ئامانجی سەرەکی بەدەستھێنانی پۆستی سەرۆک کۆمارە، دوور لە ھەماھەنگی لەگەڵ ھێزە کوردستانییەکان بەتایبەتیش یەکێتیی.
راشیگەیاندوە، ئەنجومەنی سەرکردایەتی بژاردەکانی بەردەم یەکێتی بۆ خاڵە گرنگەکانی بەرنامەی حکومەتی داھاتووی عێراق و پۆستی سەرۆک کۆمار تاوتوێ کرد و جەختیکردەوە لەم قۆناغەدا پێویستە داکۆکی تەواو لەم ئیستیحقاقەی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بکرێت و بپارێزرێت، بۆ ئەو مەبەستەش ئەنجومەنی سەرکردایەتی، بڕیاریدا پشتگیری تەواو بکات بۆ سەرخستنی کاندیدی یەکێتی بۆ ئەو پۆستە، کە دکتۆر بەرھەم ساڵحە، کۆبوونەوەکە جەختیشیکردەوە لەسەر یەکدەستی یەکێتی بۆ سەرخستنی ئەرکەکانی داھاتوو.
دەقی راگەیەندراوەکە...
ئەمڕۆ یەکشەممە ٢٣/١/٢٠٢٢ لە ھۆڵی کۆبوونەوەکانی ئەنجومەن لە شاری سلێمانی، ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کۆبوونەوەی خۆی بەست. کۆبوونەوەکە بە ئامادەبوونی ھەڤاڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی بەڕێوەچوو، تایبەت بوو بە تاوتوێکردنی بارودۆخی سیاسی عێراق و ئیستیحقاقە دەستوورییەکانی گەلەکەمان لە پێکھێنانی حکومەتی داھاتووی عێراق.
کۆبوونەوەکە ھەڵوەستەی جددی لەسەر ئەو پرسە کرد و پێی وابوو کە پارتی دیموکراتی کوردستان تاکڕەوانە و لە دەرەوەی ویست و ئیرادەی یەکڕیزی گەلی کورد و ھێزە سیاسییەکانی کوردستان ھەنگاویناوە و رێککەوتنیان لەگەڵ ھەندیک لایەنی سیاسی واژۆ کردووە و لە چوارچێوەی ئەو رێککەوتنەیان کاندیدێکی خۆی بۆ پۆستی سەرۆککۆمار پێشکەشکردووە.
لەوبارەیەوە ھەڤاڵ بافڵ بەووردی رووناکی خستەسەر پێشھاتەکانی ئێستا و جەختیکردەوە کە مادەم لایەنی دیکە، دوور لە پرینسیپی تەوافق کاندیدی خۆیان پێشکەش دەکەن، یەکێتیش مافی خۆیەتی کە پۆستی سەرۆککۆمار بە ئیستیحقاقی کورد و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بزانێت، بۆیە داکۆکی لە مافی خۆی دەکات و سازشی لەسەر ناکات.
ھەروەھا ئەو قسەوباسانەی کە دەگوترا پارتی دیموکراتی کوردستان تەنھا کێشەی لەگەڵ کاندیدی یەکێتی ھەبوو و ئەگەر ئاڵوگۆر بەو کاندیدە بکرایا پارتیش کاندیدی خۆی دەکشاندەوە دووربوون لە راستییەوە، دەریشکەوت ئەمە تەنیا بۆ چاوبەستەکی بووە و ئامانجی سەرەکی بەدەستھێنانی پۆستی سەرۆککۆمارە، دوور لە ھەماھەنگی لەگەڵ ھێزە کوردستانییەکان بەتایبەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و لە چوارچێوەی رێککەوتنیان لەگەڵ ھەندێک لە لایەنەکانی تری عێراق.
ئەنجومەنی سەرکردایەتی بەقووڵی بژاردەکانی بەردەم یەکێتی بۆ خاڵە گرنگەکانی بەرنامەی حکومەتی داھاتووی عێراق و پۆستی سەرۆککۆمار تاوتوێ کرد و جەختیکردەوە کە لەم قۆناغەدا پێویستە داکۆکی تەواو لەم ئیستیحقاقەی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بکرێت و بپارێزرێت. لەمبارەیەوە ئەنجومەنی سەرکردایەتی، بڕیاریدا کە پشتگیری تەواو بکات بۆ سەرخستنی کاندیدی یەکێتی بۆ ئەو پۆستە، کە ھەڤاڵ دکتۆر بەرھەم ئەحمەد ساڵح-ە.
ھەروەھا کۆبوونەوەکە جەختیکردەوە لەسەر یەکدەستی یەکێتی بۆ سەرخستنی ئەرکەکانی داھاتوو.
ئامانجی سەرەکی ئۆپراسیۆنەکە تۆڵەکردنەوەی پەلامارەکەی چەند ڕۆژی ڕابردووی داعشە لە پارێزگای دیالە، کە بەھۆیەوە ئەفسەرێک و ١١ سەربازی سوپای عێراق کوژران.
تاڵیب موسەوی فەرماندەی باڵای حەشدی شەعبی ڕایگەیاند، پێکھاتە جیاجیاکانی حەشدی شەعبیش بەشدارن لە ئۆپراسیۆنەکەدا.
بە مەبەستی سەرپەرشتیکردنی راستەوخۆی ئۆپراسیۆنەکەش، عەبدولئەمیر یارەڵا سەرۆک ئەرکانی سوپای عێراق و عەبدولئەمیر شەمەری جێگری فەرماندەی ئۆپراسیۆنە ھاوبەشەکان چوونەتە پارێزگای دیالە.
قاسم محەمەد فەرماندەی ھێزی پیادەی سوپای عێراقیش ڕایگەیاند، بەھۆی ئەوەی لە ھیچ ناوچەیەکی عێراق پەناگەیەک نییە بۆ مانەوەی ئاشکرای تیرۆریستانی داعش، ناتوانێت جارێکی تر بگەڕێتەوە ئەو ناوچانەی کە تێیدا باڵادەست بووە.
د.فەرھاد محەمەد بەڕێوەبەری تەندروستی چەمچەماڵ لە لێدوانێکدا بۆ کوردسات نیوز رایگەیاند، لە ماوەی ٧٢ سەعاتدا بەھۆی ھەڵخلیسکان و کەوتن لەسەر بەفر ٣٩ حاڵەتی شکانی دەست و قاچ لە چەمچەماڵ تۆمارکراون کە ٢٣ کەسیان ژن و ١٦شیان پیاوبوون.
وەزارەتی دارایی کۆریای باشور ڕایگەیاند، بڕی ١٨ ملیۆن دۆلاری بلۆککراوی ئێرانی لە بانکەکانی وڵاتەکەی بەکارھێناوە بۆ شایستە داراییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان، کە لەسەر ئێران کەڵەکە بووە، ئەوەش ڕێگە دەدات بە ئێران جارێکی دیکە مافی دەنگدانی بۆ بگەڕێتەوە لە ڕێکخراوەکە.
ئاماژەی بەوەشکردوە، تەرخانکردنی ئەو بڕە پارەیە بە ھاوکاری لەگەڵ ئەمریکا و نەتەوە یەکگرتووەکان بووە، دوای ئەوەی ئێران داوایەکی بە پەلەی پێشکەش کردووە بۆ خەرجکردنی ئەو بڕە پارانەی لەسەری کەڵەکە بوون.
وەزارەتی دارایی کۆریای باشور جەختیشیکردەوە، لەگەڵ ڕادەستکردنی ئەو بڕە پارەیە بە نەتەوە یەکگرتووەکان، ئێران ڕاستەوخۆ مافی دەنگدانی بۆ دەگەڕێتەوە لە کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان.
پێشتر حکومەتی ئێران ڕایگەیاندبوو بەھۆی گەمارۆ ئابوری و داراییەکانی سەری، ناتوانێت ئەرکە داراییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان دابین بکات.
ئەحمەد تاھیری فەرماندەی ھێزە ئەمنییەکانی سیستان و بەلوچستان رایگەیاند، دوای ئەوەی ئاگادارکراونەتەوە باندێکی چەکداری قاچاخچی بەنیازن کاروانێکی گەورەی ماددەی ھۆشبەر لە شاری سنوریی سەراوانەوە بگوازنەوە بۆ شارەکانی ناوەڕاستی ئێران، ھێزەکانیان چوونەتە ئەو شوێنە و شەڕ و پێکدادان لە نێوان ئەو باندە و ھێزەکانیان روویداوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، ھێزەکانیان توانیویانە ئەندامێکی ئەو باندە دەستگیر بکەن و دەستیشیان گرتووە بەسەر تۆنێک و ١٠٣ کیلۆ ماددەی ھۆشبەر لە جۆرەکانی تریاک و حەشیش.
فەرماندەی ھێزە ئەمنییەکانی سیستان و بەلوچستان راشیگەیاند، بەباشترین شێوە کۆنتڕۆڵی خاڵە سنورییەکان دەکەن و لە روبەڕوبونەوەی قاچاخچیانی ماددەی ھۆشبەر درێغی ناکەن.
لە راگەیەنراوێکدا بەڕێوەبەری باکور و رۆژھەڵاتی سوریا، بە مەبەستی پاراستنی ھاوڵاتیانی حەسەکە و رێگرتن لە بڵاوبونەوەی شانە نوستووەکانی داعش قەدەغەی ھاتووچۆی بۆ ماوەی حەوت رۆژ لە شارەکە و دەوروبەری راگەیاند.
ھاوکات ئاماژەی بۆ ئەوەشکردوە، بڕیارەکە فەرمانگە خزمەتگوزارییەکانی وەک تەندروستی و شارەوانی و وێستگەکانی سوتەمەنی و نانەواخانەکان ناگرێتەوە.
بەپێی راگەیەنراوەکە بڕیارەکە لە رۆژی دوو شەممەوە سەعات ٦ی ئێوارە جێبەجێ دەکرێت تا ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ بەردەوام دەبێت و قەدەغەی ھاتووچۆش لە نێوان حەسەکە و شارەکانی تر جێبەجێدەکرێت.
"عەبدولکەریم عومەر" ھاوسەرۆکی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی خۆبەڕێوەبەری ڕایگەیاند، بەھۆی ئەوەی ڕای گشتی نێودەوڵەتی ئەرکی خۆی بەجێناگەیەنێت، ڕووداوەکەی حەسەکە ھاتووەتە ئاراوە، پەلامارەکانی سەر ھەرێمەکە و سیاسەتەکانی گەمارۆدانیش زەمینەیان بۆ ئەو جۆرە ڕووداوانە خۆشکردووە و دەرفەت دەدەن بە بەردەوامیدان بە کردەوە تیرۆریستییەکانی داعش.
جەختیشیکردووەتەوە، زۆرجار داوایان لە وڵاتانی جیھان کردووە ئەرکی خۆیان جیبەجێ بکەن و ھاوکارییان بکەن لە دادگاییکردنی داعشە دەستگیرکراوەکان، بەڵام ئەنجامێکی ئەوتۆی نەبووە.
ڕاشیگەیاند، بە داخستنی دەروازەکانی تەل کۆچەر و سیمالکا، ڕەوشی ئابوری ناوچەکە خراپ بوو، داعش ئەوەش وەک دەرفەتێک دەقۆزێتەوە بۆ سەر لە نوێ خۆڕێکخستنەوە.
لە وەڵامی ڕوبەرت مالی نوێنەری تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری ئێران کە ڕایگەیاندبوو، کات بەرەو تەواوبوون دەچێت بۆ گەیشتن بە چارەسەرێک سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمی ئێران، ڕاوێژکاری تیمی وتووێژکاری دۆسیەی ئەتۆمی ئێران داوای لە واشنتۆن کرد سەرجەم گەمارۆکانی سەر وڵاتەکەی ھەڵبگرێت، جەختیشیکردەوە، تاران بە ھیچ شێوەیەک ھەڕەشە قبوڵ ناکات.
ڕۆبەرت مالی لە تویتەری خۆی ڕایگەیاندبوو، ئەنتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لەگەڵ ھاوتا ئەڵمانی و بەریتانییەکەی ڕێککەوتوون، لە بارەی پێویستی گەڕانەوە بۆ جێبەجێکردنی تەواوی پلانی کاری ھاوبەش سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمی ئێران.
ئەو چاودێرانە دەڵێن کوا ڕۆڵی وەزیری بەرگری لەو کارەساتەدا، ڕێوشوێنەکانی چییە، چونکە قوربانییەکان سەرجەمیان سەر بە سوپای عێراقن و ئەو بەرپرسی یەکەمیانە.
ئەو چاودێرانە باسیان لەوە کردووە، بە گوێرەی زانیارییەکان وەزیری بەرگری لە کاتی ڕووداوەکەدا لە ھەرێمی کوردستان بووە، پێشیان وایە بەشێکی بەرپرسیاریەتییەکە لە ئەستۆی سەرکردە ئەمنییەکاندایە.
بەرەبەیانی ڕۆژی ھەینی تیرۆریستیانی داعش ھێرشیان کردە سەر یەکەکی سوپای عێراق لە پارێزگای دیالە و بەھۆیەوە ئەفسەرێک و ١١ سەرباز کوژران.