هەواڵەکان
وۆرکشۆپەکە لەلایەن ناوەندی کاروباری یاسایی یەکێتی نیشتمانی کوردستانەوە رێکخرابوو، تەلار لەتیف لێپرسراوی ناوەندەکە رایگەیاند، دوای بەدواداچونیان دەرکەوتووە کەموکورتی لە ژمارەیەک بڕگە و مادەی یاسایەکەدا ھەیە و لەڕێگەی شارەزایانی یاسایی و راگەیاندنەوە ھەوڵدەدەن کەموکوڕییەکان دەست نیشان بکەن و بەشێوەیەکی باشتر دایبڕژینەوە و ئاراستەی پەرلەمانی کوردستانی بکەن بۆ ئەوەی ئەو بڕگە و مادانە ھەموار بکرێنەوە.
لە وەڵامی نوسراوێکی سەرۆک کۆمار کە داوای روونکردنەوەی ماددەی ٧٠ بڕگەی یەکی دەستور و زۆرینەی پێویست بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار و مەرجی ئامادەبوونی دوو لەسەر سێی پەرلەمانتار، دادگای فیدراڵی کۆبۆوە و رایگەیاند، بە پێی ماددەی ٧٠ بڕگەی یەکەم، بەدەنگی زۆینەی دوو لەسەر سێی پەرلەمانتاران، سەرۆک کۆمار لەنێو کاندیدەکان ھەڵدەبژێردرێت، لەبەر ئەوە بۆ تەواوبوونی نیسابی یاسایی دانیشتنی ھەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار دەبێت بە ئامادەبوونی دوو لەسەر سێی کۆی ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران.
نزار کەمال لێپرسراوی خزمەتگوزارییەکانی شارەوانی سلێمانی راگەیاند، سلێمانی کراوە بە پێنج زۆنەوە و رۆژانە لەلایەن سێ کۆمپانیای کەرتی تایبەتەوە بڕی ھەزار بۆ ھەزار و ١٠٠ تۆن خۆڵ و خاشاک کۆ دەکرێتەوە، بەڵام ماوەی چوار مانگە لەلایەن حکومەتەوە پارەی ئەو کۆمپانیایانە خەرج نەکراوە و دوو کۆمپانیا کارەکانیان راگرتووە.
وتیشی، ئەگەر لەماوەی چەند رۆژی داھاتوودا ئەو گرفتە چارەسەر نەکرێت، رێژەیەکی زۆر خۆڵ و خاشاک لەگەڕەک و کۆڵانەکاندا کۆدەبێتەوە.
موقتەدا سەدر رابەری رەوتی سەدر رایگەیاند، نابێت لەڕێی عێراقەوە ھێرش بکرێتە سەر وڵاتانی دراوسێ و ناوچەکە و پەلکێش کردنی عێراق بۆ جەنگێکی ھەرێمی بە تەواوی رەتدەکەنەوە.
وتیشی، پێویستە حکومەت بە جدی مامەڵە لەگەڵ پەلامارەکان بکات و بە دانوستان کێشەکان لەگەڵ وڵاتانی ھەرێمی چارەسەر بکرێن نەک بە توندوتیژی.
سەدر ئاماژەی بەوەشکرد، عێراق پێویستی بە ئاشتی و سەروەری ھەیە دوور لە فەرمانی دەرەکی و نابێت پیرۆزی عێراق و گەلەکەی روبەڕووی مەترسی ببنەوە.
باڵێۆزی فەرەنسا لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا، پشتگیری حکومەتی فەرەنسای بۆ کەرتی تەندروستی ھەڵەبجە و دابینکردنی پێداوستییەکانی نەخۆشخانەی چارەسەری بەرکەوتوانی چەکی کیمیاویی راگەیاند.
وتیشی، حکومەتی فەرەنسا بەدابینکردنی ئامێر و دەرمان و تیمی راھێنانی سروشتی بەردەوام دەبێت لە خزمەتکردن بە قوربانیانی چەکی کیمیاویی
جۆو بایدن سەرۆکی ئەمریکا ڕایگەیاند، لە بۆردومانێکی ئاسمانیی سوپای ئەمریکا لە ناوچەیەکی ئیدلبی سوریا، ئەبو ئیبراھیم ھاشمی قوڕەیشی ناسراو بە "عەبدوڵا قارداش" سەرکردەی گرووپی تیرۆریستی داعش کوژراوە و ھێزەکانیان بە سەلامەتی گۆڕەپانی شەڕەکەیان بەجێھێشتووە.
بە پێی زانیارییەکان عەبدوڵا قارداش لە باڵەخانەیەکدا لە ناوچەکی نزیک گوندی باریشا لە سوریا کوژراوە، کە گوندە پێشتر ئەبوبەکر بەغدادی سەرکردەی داعشی تێدا کوژرا.
ئەبو ئیبراھیم ھاشمی قوڕەیشی، ساڵی ١٩٧٦ لە موسڵ لە دایکبووە، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ و دوای سێ ڕۆژ لە کوژرانی ئەبوبەکر بەغدادی بە سەرکردەی داعش دیاریکرا.
"بورھان سەعید سۆفی" ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە وتارێکدا ڕایگەیاند، مامۆستا ئیکرام بەشداری سەرەکی ھەبووە لە شۆڕشی نوێی گەلەکەمان، لەو پێناوەشدا پێنج برای شەھید بووە.
وتیشی، خانەوادەی مامۆستا ئیکرام عەلی لە پێناو ئازادی و سەرفرازی خاک و نیشتمان، زۆرجار ڕووبەڕووی ئازار و ئەشکەنجە و سەختی ژیان بوونەتەوە.
وتیشی، پێوستە سیاسەتی کورد لە ھەر چوار پارچەی کوردستان یەکبخرێت، چونکە تورکیا بە بێ جیاوازی کورد دەکات ئامانج، ھەڵوێستی سەرۆکایەتی ھەرێم و حکومەتی ھەرێم لە بەرامبەر ھێرشەکانی تورکیا لاوازە و وەکو پێویست ھەڵوێستیان نەبووە.
ئاماژەی بەوەشدا، کە بەردەوامی لەناوبردنی سەرکردەکانی ئەو ڕێکخراوە گرنگە بەڵام پێویستە ھەمووان باشتر کار بکەن بۆ دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی ئەو فاکتەرە سەرەکییانەی ھۆکارن بۆ بیری توندڕەوی و پەیوەندیکردن بەو چەشنە ڕێکخراوانەوە، لە ناویاندا ھەژاری و بێ ھیوایی.
عائید ھیلالی سەرکردە لە چوارچێوەی ھەماھەنگی شیعەکان ڕایگەیاندووە، لە دوو ڕۆژی داھاتوو چوارچێوەی ھەماھەنگی کۆبوونەوەیەک ئەنجام دەدەن و تیایدا ھەڵوێستی خۆیان لە بارەی بەشداریکردن یان بایکۆتی دانیشتنی داھاتووی ئەنجومەنی نوێنەران دەدەن.
ئەو سەرکردەیەی چوارچێوەی ھەماھەنگی وتیشی، لەناو کۆبوونەوەکەدا ئەگەر بڕیاریاندا بەشداری دانیشتنی داھاتووی ئەنجومەنی نوێنەران بکەن ئەو کاندیدەش دیاری دەکەن کە بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار دەنگی پێدەدەن.
"دیلان ڕەشاد" وتەبێژی وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندنی ھەرێم بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، لە ناوچەیەکی شاری ھەولێر شۆفێری پاسەکان بەھۆی گرانی نرخی بەنزین و گاز، ھەستاون بە بەرزکردنەوەی نرخی کرێی پاس لە ٥٠٠ دینارەوە بۆ ٧٥٠ دینار.
وتیشی، وەزیری گواستنەوە لەگەڵ وەزارەتی سامانە سروشتییەکان و بەڕێوەبەری گواستنەوەی ھەولێر و نوێنەری شۆفێران گفتوگۆی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە کردووە و سەرەتای ھەفتەی داھاتووش بەدواداچوونی زیاتر بۆ گرفتەکە دەکرێت و بڕیاری پێویست لە بەرژەوەندی شۆفێران و ھاووڵاتیان و لایەنە پەیوەندیدارەکانیش دەدرێت.
بافڵ جەلال تاڵەبانی وتیشی، لام ڕوونە خوێندکاران لە چ بارودۆخێکی سەختدا دەژین و لە خەمی داھاتووتانن، بۆیە ڕێگرییەکان ھەرچییەک بن من برا و پشتیوانتانم و لەگەڵتانم بۆ کەمکردنەوەی ئازارەکانتان.
بافڵ جەلال تاڵەبانی ئاشکراشیکرد، یەکێتی ماوەی دوو مانگ و پێنج ڕۆژە بەردەوامە لە نۆژەنکردنەوە و دابینکردنی پێداویستییەکانی بەشە ناخۆییەکانی زانکۆ و پەیمانگەکان و بە دڵنیایشەوە بەردەوام دەبێت.
بافڵ جەلال تاڵەبانی ئاماژەی بەوەشکرد، ئەوەی کردوومانە و دەشیکەین مافی خۆتانە، ئەمە منەت نییە، ئێوە شایەنی ئەوەن لەوە زیاتر خزمەتبکرێن و کەشێکی لەبارترتان بۆ بڕەخسێنرێت تا لە ژینگەیەکی ئارامدا بخوێنن و گەشە بەلایەنی زانستیتان بدەن. بافڵ جەلال تاڵەبانی بەڵێنی ئەوەشی بە خوێندکاران دا سەرەڕای ئەرکەکانی لە بەغدا، بە زووترین کات دەگەڕێتەوە، پێکەوە لەگەڵ خوێندکاران دادەنیشن و گوێبیستی داواکارییە زانستییەکانیان دەبێت و لە ھەوڵەکانیان بەردەوام دەبن لە پێناو ڕیفۆرم لە خوێندن و پێشخستنی خوێندنی باڵا.
لە کۆتایی پەیامەکەدا بافڵ جەلال تاڵەبانی وتی، دڵنیابن لەگەڵتانم و بەجێتان ناھێڵم، خەمی من خەمی پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێی پڕ زانیاری و زانستە کە داھاتووی کۆمەڵگەکەمان بە باشترین شێوە بنیاد بنێنەوە.
(ھادی عامری) سەرۆکی ھاوپەیمانی فەتح، لە پەیامێکدا ئاماژەی بەوەکرد، پێویستە بە جێبەجێکردنی یاسا و ڕووبەڕووبوونەوەی ئاژاوە و گەندەڵی، شکۆ بۆ عێراق بگەڕێننەوە، ( عامری) داواشی لە سەرجەم لایەنە سیاسیەکان کرد، بە لێکتێگەیشتن ناکۆکییەکانی نێوانیان تێبپەڕێنن.
بەھۆی ئەنجامەکانی ھەڵبژاردنی پێشوەختی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقەوە، ناکۆکی لە نێوان چوارچێوەی ھەماھەنگی شیعە و ڕەوتی سەدر دروستبووە، موقتەدا سەدر سوورە لەسەر پێکھێنانی حکومەتێکی زۆرینەی نیشتیمانی، کە ئەوە بە لای چوارچێوەی ھەماھەنگی شیعەوە قبوڵکراو نییە.
ئاشتی عەبدوڵا، بەرپرسی بەشی جێندەر لە نوسینگەی جێگری سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، ڕاگەیاند، لەسەر بڕیار و ڕاسپاردەی قوباد تاڵەبانی، ئەو ژنە بە ناسنامەی خۆیەوە بە خاکسپێردرا، ئەوەش بۆ یەکەمجارە ژنێک کە بە بیانووی شەرەف کوژراوە، بە ناسنامەی خۆیەوە بە خاک بسپێردرێت.
یەکەم تۆمەتبار ئەندامی ڕێکخراوی تیرۆریستی (داعش)ە و پەیوەندی ھەبووە بە زیندانیانی شاری (حەسەکە) لە ڕۆژئاوای کوردستان و بەردەوام ھاوکاری ماددی تیرۆریستانی کردووە.
تۆمەتبار دووەمیش ئەندامی ڕێکخراوی تیرۆریستی (داعش)ە و ئامۆزای گەورە تیرۆریست "والی عام"ی (داعش)ە لە عێراق، کە بە مەبەستی خۆ حەشاردان و خۆ ڕێکخستنەوە لە دەواجینێکی نزیک شارۆچکەی پیرەمەگرون کاری کردووە.
فەرمانگەی میدیا و زانیاری حکومەتی ھەرێم ڕایگەیاند، ژمارەیەک لە بڕیارەکان تایبەتن بە دابەزاندنی چەند دەسەڵاتێکی کارگێڕیی لەلایەن وەزیرەکانەوە بۆ بەڕێوەبەرە گشتییەکان و چەند خاڵێکیشیان پەیوەستن بە ڕەچاوکردنی جێبەجێکردنی یاسای چاکسازی لە مووچە و دەرماڵە و بەخشین و ئیمتیازاتەکان و خانەنشینی لە ھەرێمی کوردستان.
لە بڕیارەکاندا ھاتووە، پێویستە وەزیر و سەرۆکی لایەنی نەبەستراو بە وەزارەت، ئەوان دەسەڵاتەکان دابەزێنن بۆ بەڕێوەبەرە گشتییەکان لە سنووری پارێزگاکان و ئیدارە سەربەخۆکان.
ئاماژە بۆ ئەوەشکراوە، وەزیرەکان و سەرۆکی لایەنی نەبەستراو بە وەزارەت ئەو فەرمانە لە ڕۆژی دەرچوونیەوە جێبەجێ دەکەن و پێویستە تا ٣٠ ڕۆژی تر فەرمانی کارگێڕی شۆڕکردنەوەی ئەو دەسەڵاتانە دەربکەن.
لە ماوەی ڕابردوودا یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دانەبڕاوانە کاری کردووە بۆ جێبەجێکردنی سیستمی لامەرکەزی و ئاسانکاری بۆ کاری ھاووڵاتیان و فەرمانبەران لە فەرمانگە و بەڕێوەبەرایەتییەکان.