هەواڵەکان
ئاژانسی ئیسنای ئێران بڵاوی کردەوە، شازادە خالید بن سەلمان وەزیری بەرگری سعودیە لەگەڵ وەفدێکی 70کەسی گەیشتە تاران و لەلایەن محەمەد باقری سەرۆکی ئەرکانی هێزە چەکدارەکانی ئێرانەوە پێشوازی لێکرا.
بەپێی میدیاکانی ئێران، ناوبراو لە دوای دەستپێکردنەوەی پەیوەندییە سیاسییەکانی نێوان هەردوو وڵات، باڵاترین بەرپرسی سعودیەیە کە سەردانی ئێرانی کردووە و سەردانەکەی هاوکاتە لەگەڵ دەستپێکردنی خولی دووەمی دانوستانەکانی ئێران و ئەمریکا کە بڕیارە ڕۆژی شەممە لە رۆما بەڕێوە بچێت.
وەزارەتی بەرگری سعودیە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس نووسیویەتی "ئامانج لە سەردانەکە پێداچوونەوەیە بە پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات و بەرژەوەندیە هاوبەشەکا
كۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، سیستمێك دادەمەزرێنن بۆ دیاریكردنی تێچووی پرۆسەی هەڵبژاردن و دانانی سنورێك بۆ سیستمی كەمپینی هەڵبژاردنەكان.
حەسەن هادی زایر ئەندامی تیمی راگەیاندنی كۆمیسیۆنی هەڵبژاردنی عیراق رایگەیاند، كۆمیسیۆن سەرقاڵی دانانی سیستمێكە بۆ دیاریكردنی تێچووی پرۆسەی هەڵبژاردن و دانانی سنورێك بۆ كەمپینی هەڵبژاردن.
وتیشی، ئەو سیستمە بڕە پارەیەك بۆ حزب و هاوپەیمانێتی و كاندیدەكان دیاری دەكات كە دەتوانن تەرخانی بكەن بۆ هەڵبژاردن.
دەشڵێت، كۆمیسیۆن چاودێری كەمپینی كاندید و حزب و لایەنەكان دەكات لە رێگەی چەند لیژنەیەكەوە و دوای پەسەندكردنی ناوی كاندیدەكان دەست بە كارەكانیان دەكەن.
بڕیارە لە تشرینی دووەمی ئەمساڵدا هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بەڕێوەبچێت.
بەپێی راگەیاندراوێکی ئاسایشی کینیا، دوو گەنجی هەڵگری رەگەزنامەی بەلجیکی تەمەن 19 ساڵ دەستگیرکراون، دوای ئەوەی هەوڵیان داوە زیاتر لە پێنج هەزار مێرولە بە قاچاخ بگوازنەوە بۆ ئەوروپا.
لە راگەیاندراوەکەدا ئاماژە بەوە کراوە، تۆمەتبارەکان مێرولەکانیان لە ناو زیاتر لە دوو هەزار و 200 شوشەی بچوکدا هەڵگرتبو و مەبەستیان بو بیانگوازنەوە بۆ بازاڕەکانی ئەوروپا و ئاسیا.
لە لێکۆڵینەوەی سەرەتاییدا، هەردوو تۆمەتبارەکە لە بەردەم دادگای نایرۆبی رایانگەیاندووە تەنها بۆ چێژ و خۆشی مێرولەکانیان کۆکردۆتەوە و ئاگاداری ئەوە نەبوون کە گواستنەوەی ئەم زیندەوەرانە لە کینیا قەدەغەیە.
بەرپرسانی فەرمانگە پەیوەندیدارەکانی ئەو وڵاتە رایانگەیاندوە ئێستا لەگەڵ جۆرێکی نوێی بازرگانی نایاسایی ڕووبەڕوون کە بازرگانیکردنە بە مێرولە و زیندەوەرە بچکۆلەکان، لە کاتێکدا پێشتر زیاتر بازرگانی بە فیل و گیانلەبەرە گەورەکانەوە دەکرا.
هێزەکانی ئاسایشی کینیا ئاماژەیان بەوەشکردووە لە کەیسێکی هاوشێوەدا، دو گەنجی دیکە لەو وڵاتە بە 400 مێرولەوە دەستگیرکراون و ڕووبەڕووی دادگا کراونەتەوە.
شایەنی باسە کە ئەم دیاردەیە نیگەرانی بەرپرسانی پاراستنی ژینگەی کینیای لێکەوتۆتەوە و داوایان لە هاووڵاتیان و گەشتیاران کردووە پابەندی یاسا و رێنماییەکانی پاراستنی ژینگە و زیندەوەرەکان بن.
ئەمە هاوکاتە لەگەڵ ئەو وشکە ساڵیە هەمیشەییەی کە لە کینیا بەرەو ڕووی ئاژەڵان دەبێتەوە، بە شێوەیەک زیاتر لە 200 فیل، سەدان کەرەکێوی و گامێش بەهۆی ئەو وشکەساڵییەی کینیای گرتووەتەوە، لە نێوچوون. وشکەساڵییەکە بە جۆرێکە لە 40 ساڵی رابردوودا وێنەی نەبووە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ جانێت ئەلبێردا، باڵیۆزی هۆڵندا لە عیراق کۆبووەوە و رایگەیاند، لە پشتیوانییەکانتان بۆ هێزی پێشمەرگە بەردەوام بن.
لە کۆبوونەوەکەدا بافڵ جەلال تاڵەبانی و جانێت ئەلبێردا هاوڕابوون لەسەر پەرەپێدانی پەیوەندییەکان و بەردەوامی هاریکارییەکانی نێوان هەردوولا لە سەرجەم بوارەکاندا کە ببێتە مایەی بوژاندنەوەی زیاتری هەرێمی کوردستان.
سەرۆک بافڵ پێزانینی بۆ هاریکارییە سەربازییەکانی هۆڵندا بۆ هەرێمی کوردستان و عیراق هەبوو و رایگەیاند، هێشتا مەترسییەکانی تیرۆریستانی داعش ماون و هیوادارم لە پشتیوانییەکانتان بۆ هێزی پێشمەرگە بەردەوامبن.
باسکردن لە دۆخی سیاسیی عیراق و ناوچەکە، پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستان و هەڵبژاردنەکانی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عیراق تەوەرەکانی دیکەی کۆبوونەوەکە بوون.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ پێنجشەممە 17ـی 4ـی 2025 لە کۆشکی بەغداد، پێشوازی لە نوح یەڵماز جێگری وەزیری دەرەوەی تورکیا و وەفدی یاوەری کرد.
لەدیدارەکەدا سەرۆک کۆمار جەختی لەگرنگی سەقامگیرکردنی ناوچەکە و کەمکردنەوەی گرژییەکان لەڕێگەی بەردەوامی هاوکاری نێوان عیراق و تورکیا و وڵاتانی دیکەدا کردەوە، هاوکات پەرۆشی عیراقی بۆ دامەزراندنی پەیوەندییەکی هاوسەنگ لەسەر بنەمای رێزگرتن لە سەروەری و هەماهەنگی هاوبەش بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان دووپاتکردەوە.
لەلای خۆیەوە نوح یڵماز، سڵاوی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیای، گەیاندە سەرۆک کۆماری عیراق و دووپاتی لەخواستی وڵاتەکەی کردەوە بۆ بەهێزکردنی هاوکاری لەگەڵ عیراق و فراوانکردنی بوارەکانی راوێژکردن لەبارەی پێشهاتەکانی ناوچەکە بەشێوەیەک کە پشتیوانی لە سەقامگیری و خزمەت بە بەرژەوەندییە هاوبەشەکان بکات.
خانمی یەکەمی عیراق لەگەڵ بەڕێوەبەری جێبەجێکاری رێکخراوی وەزارەتە رەسەنەکان و سەرۆکی رێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان کۆبوونەوە و خانمی یەکەم رایگەیاند، پێویستە پرسی گەشەکردن و بەرەوپێشچوون لە پاراستنی کەرامەتی منداڵ و مافەکانیان لە خوێندن و تەندروستیدا دەست پێ بکات.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق لەگەڵ دی کوک بەڕێوەبەری جێبەجێکاری رێکخراوی وەزارەتە رەسەنەکان و سارا لەتیف رەشید سەرۆکی رێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان کۆبوونەوە و باسیان لەو ئاڵنگارییە هاوبەشانە کرد کە دێنە ڕێی کاری مرۆیی بە تایبەت لە بواری پشتیوانی ژنان و منداڵاندا.
لەو بارەیەوە خانمی یەکەمی عیراق ئاماژەی بە رۆڵی رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان کرد لە پێشخستنی کۆمەڵگەدا، لە رێگای دابینکردنی پێداویستییە سەرەتاییەکان و گەرەتنیکردنی داهاتوویەکی باشتر بۆیان، لەرێگای بەشداریکردنی خودی کۆمەڵگەکەوە.
هاوکات، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد داوای لە حکومەتەکان و رێکخراوەکان کرد، بۆ چاودێریکردن و فێرکردنی منداڵان لەو کۆمەڵگانەی بەدەست کاریگەرییەکانی دۆخی ناوخۆ و ناوچەییەوە دەناڵێنن، کە لە سەرەوەی گرنگیپێدانەکانەوە بن.
ئەوەشی خستە روو، پرسی گەشەکردن و بەرەوپێشچوون کە ئێستا کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی پێوەی سەرقاڵە، پێویستە لە پاراستنی کەرامەتی منداڵ و پاراستنی مافەکانیانەوە سەرچاوە بگرێت، لە بواری خوێندن و تەندروستیدا.
هەر لە کۆبوونەوەکەدا سارا لەتیف رەشید سەرۆکی رێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان باسی لە کارەکانی رێکخراوەکە کرد بۆ دابینکردنی پێداویستییە مرۆییەکان، گەشەسەندنی منداڵان، خێزانە زیانلێکەوتووەکان و کەمپی پەنابەران کرد.
راشیگەیاند، پاراستنی منداڵ و فەراهەمکردنی ژیانێک کە تیایدا کەرامەتیان پارێزراو بێت مافێکی مرۆڤبوونیانە کە هاوتای مافی ژیانیانە، جەختیشیکردەوە لەوەی، هەستی پارێزراوی و سەقامگیرییان پێ دەدەن، کە ئەوە بنەمای بەرەوپێشچوونی هەر گەل و نەتەوەیەکە.
وەفدێكی وەزارەتی دەرەوەی توركیا بۆ تاوتوێكردنی كۆمەڵێك پرسی هاوبەش گەیشتە بەغداد و بریاریشە دواتر سەردانی هەرێمی كوردستان بكات .
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند ، بەیانی ئەمرۆ وەفدێكی توركیا بە سەرۆكایەتی نوح یەڵماز بریكاری وەزیری دەرەوەی توركیا گەیشتونەتە بەغداد و لەگەڵ لێپرسراوانی عیراقدا چەند پرسێكی گرنگ تاوتوێ دەكەن .
هەر لە میانەی سەردانەكەدا بڕیارە وەفدەكەی توركیا سەردانی هەرێمی كوردستانیش بكات و لەگەڵ دەسەڵاتدارانی هەرێم كۆببێتەوە.
کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوکردەوە و بەپێی پێشبینییەکان، ئەو شەپۆلی سەرما و بارانبارینەی چەند رۆژی رابردوو هەرێمی گرتبووەوە، کۆتایی هات.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ پێنجشەممە، ئاسمان لەنێوان ساماڵ و پەڵەهەوردا دەبێت و پلەکانی گەرما 3 بۆ 5 پلەی سیلیزی بەرز دەبنەوە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەینێ هەینی، بەهەمان شێوە ئاسمان ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما 1 بۆ 2 پلەی دیکە بەرز دەبنەوە.
ئەوەش هاتووە، ئەمڕۆ خێرایی با دەگاتە 20 کیلۆمەتر لە سەعاتێکدا و سبەینێ خێرایی با کەمدەبێتەوە بۆ 15 کیلۆمەتر لە سەعاتێکدا.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بەم جۆرە دەبن:
هەولێر : 23 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 20 پلەی سیلیزی
دهۆک : 20 پلەی سیلیزی
کەرکوک : 24 پلەی سیلیزی
زاخۆ : 21 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 20 پلەی سیلیزی
سۆران : 18 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : 9 پلەی سیلیزی
گەرمیان :25 پلەی سیلیزی
واشنتۆن ژمارەیەك سزای نوێی دژی تاران سەپاند و وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكاش رایگەیاند سزاكان كەرتی نەوتی ئێرانی كردوەتە ئامانج.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا بڵاوی كردەوە، حەوت كۆمپانیا و پێنج كەشتی گواستنەوەی نەوتی ئێرانی خستوەتە لیستی سزاكانی وڵاتەكەیەوە.
بە پێی راگەیەندراوی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا زۆربەی كۆمپانیا سزادراوەكان لقە سەرەكییەكانیان لە مالیزیا و پەنەما و دورگەكانی مارشال بوە و كەشتییەكانیش بە ئاڵای وڵاتانی دیكەوە نەوتی ئێرانیان لە بازاڕەكانی جیهاندا ساخ كردوەتەوە.
سزاكانی ئەمریكا لە كاتێكدایە كە بە پێی نوێترین ئاماری گومرگی چین، تەنها لە مانگی رابردودا ئێران رۆژانە یەك ملیۆن و 900 هەزار بەرمیل نەوتی رەوانەی چین كردوە.
ئەوروپا ناوی هەشت وڵات وەك شوێنی سەقامگیر لەقەڵەم دەدات و رایدەگەیەنێت مافی پەنابەرێتی بە هاوڵاتییانی ئەو وڵاتانە قورس دەكرێت.
ماگنوس بروننەر، لێپرسراوی كۆچبەران لە یەكێتی ئەوروپا رایگەیاند: كۆمیسیۆنی ئەوروپا هەشت وڵاتی خستوەتە لیستی ئەو وڵاتانەی كە پێویستە وەك وڵاتێكی سەقامگیر و پارێزراوبونی ئاسایشی دانیشتون مامەڵە لەگەڵ هاوڵاتییەكانیان لە وڵاتانی ئەوروپا بكرێت.
وتیشی لە ماوەی رابردودا كۆچبەرانی وڵاتانی میسر و هندستان و بەنگلادیش ، مەغریب و تونس، كۆزۆڤۆ و كۆڵۆمبیا- زۆرترین داواكاریان بۆ مافی پەنابەرێتی لە ئەوروپا پێشكەش كردوە لە كاتێكدا ئەو وڵاتانە لەروی ئاسایش و سەقامگیرییەوە پارێزراون.
لە ماوەی رابردودا هەڵمەتێكی رەتكردنەوەی مافی پەنابەرێتی و یان گەڕانەوەی زۆرەملێی كۆچبەران و پەنابەران لە ئەوروپا دەستی پێكردوە و هەڵمەتەكەش ژمارەیەك لە پەنابەرانی هەرێمی كوردستان و عیراقی گرتوەتەوە.
بەڕێوەبەرایەتی میدیا و زانیاری دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان، رایگەیاند لە دوو ئۆپراسیۆنی جیادا، هێزەکانیان دەستیان بەسەر بڕی 20 کیلۆگرام مادەی هۆشبەردا گرت.
بەپێی راگەیاندنەکە، لە چالاکی یەکەمدا کە ڕۆژی 13ـی نیسانی 2025 ئەنجام دراوە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی نەهێشتنی مادە هۆشبەرەکان بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش، توانیویانە لە ناوچەیەکی سنوری هەورامان، دەست بگرن بەسەر 10 کیلۆگرام مادەی هۆشبەری جۆری کریستاڵ.
هەروەها لە چالاکی دووەمدا کە ڕۆژی 14ـی نیسانی 2025 ئەنجام دراوە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی نەهێشتنی مادە هۆشبەرەکان لە روبەروبوونەوەیەکدا لە شەقامی بازنەی مەلیک محمود، توانیویانە دوو بازرگانی مادەی هۆشبەر دەستگیر بکەن و دەستبگرن بەسەر 10 کیلۆگرام مادەی هۆشبەری جۆری حەشیشدا.
سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەشداوە، بەپێی بڕیاری دادوەر، تۆمەتباران بە ماددەی 25ـی یاسای بەرەنگاربوونەوەی ماددە هۆشبەرەکان و کارتێکارە ئەقڵییەکان راگیراون و لێکۆڵینەوە لە دۆسیەکانیان بەردەوامە.
وەزارەتی بەرگری ئەمریکا (پێنتاگۆن) ئەو هەواڵانەی رەتکردەوە کە باس لەوە دەکەن هێزەکانی ئەمریکا لە بنکەیەکی سەربازی لە پارێزگای دێرەزۆری رۆژاوای کوردستان بەرەو عیراق دەکشێنەوە.
سەرچاوەیەکی فەرمی لە پێنتاگۆن رایگەیاند: "ئەمریکا بەردەوام هێزەکانی خۆی بەپێی پێویست لە ناوچەکە بڵاودەکاتەوە".
پێشتر میدیاکان لە زمانی سەرچاوەیەک لە هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە)ەوە بڵاویانکردبووەوە کە ئەمریکا دەستیکردووە بە کشانەوەی هێزەکانی لە بنکەیەکی سەربازی لە نزیک کێڵگەی غازی کۆنیکۆ لە دێرەزۆر.
بەپێی ئەو سەرچاوانە، یەکەم کاروانی 70 ئۆتۆمبێل نزیکەی 10 ڕۆژ لەمەوبەر بنکەکەیان بەجێهێشتووە، کە لەنێویاندا ئامێری قورس هەبوون. هەروەها دوێنێ کاروانی دووەمی 200 ئۆتۆمبێلی لە کۆنیکۆوە بەرەو هەرێمی کوردستان بەڕێکەوتوون.
وتەبێژی وەزارەتی بەرگری ئەمریکا لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی "ئاڕ ئای نۆڤۆستی" رونیکردەوە: "پێنتاگۆن لەسەر بنەمای پێداویستییەکانی ئۆپەراسیۆن و بارودۆخی نائاسایی بە بەردەوامی هێزەکانی لە ناوچەکان جێگیر دەکاتەوە ".
وتیشی: "ئەم گۆڕانکاریانە رەنگدانەوەی بەرنامەکەیانە و لەچوارچێوەی سیاسەتی بەرگری ئەمریکایە بۆ وەڵامدانەوەی خێرای هەر گۆڕان و هەڕەشەیەک".
کەناڵی "سی بی ئێس نیوز" ڕۆژی سێشەممە لە راپۆرتێکدا رایگەیاند کە ئەمریکا بەنیازە ئامادەیی سەربازی خۆی لە سوریا کەم بکاتەوە بە کشانەوەی بەشێک لە دوو هەزار سەربازەکەی، لە هەمانکاتدا ئەو هێزانەی کە ماونەتەوە لە ژمارەیەکی کەمتر لە بنکە و بارەگاکانی ئەو وڵاتە چڕ بکاتەوە.
دکتۆر لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، پێشوازیکرد لە دکتۆر مەحمود مەشهەدانی سەرۆکی پەرلەمان و لە میانی دیدارەکەدا کە لە بەغداد بەڕێوەچوو ، بارودۆخی سیاسی و ئەمنی لەسەر هەردوو ئاستی ناوخۆ و نێودەوڵەتی تاوتوێ کرا، هەروەها باس لە هەڵبژاردنی داهاتووی پەرلەمان کرا.
لە دیدارەکەدا سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە لە گرنگی تەواوکردنی ئامادەکاری و رێکارە پێویستەکان بۆ زامنکردنی سەرکەوتنی هەڵبژاردنەکان و هێنانەدی ویستی گەلی عیراق بۆ سەقامگیری و گەشەسەندن.
سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە لە بەهێزکردنی هاریکاری نێوان سەرۆکایەتی کۆمار و ئەنجومەنی نوێنەران و بەدواداچوون بۆ رەشنووسی ئەو یاسایانەی کە لە لایەن سەرۆکایەتی کۆمارەوە پێشکەشکراوە بۆ وتووێژ و پەسەندکردن بەشێوەیەک کە مافی هەموو هاووڵاتییان بپارێزێت.
سەرۆک کۆمار ستایشی پەسەندکردنی یاسای بە پارێزگابونی هەڵەبجەی کرد لەلایەن پەرلەمانەوە و بە هەنگاوێکی مێژوویی وەسفکرد بۆ چەسپاندنی دادپەروەری و رێزلێنان لە خوێنی ئەو شەهیدانەی کە لە قێزەونترین تاوانی مێژووی هاوچەرخ رژاوە .
لای خۆیەوە سەرۆکی پەرلەمانی عیراق سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار دەربڕی بۆ هەوڵەکانی لەپای چەسپاندنی سەقامگیری سیاسی لە وڵات و پابەندبوونی بە پاراستنی مافەکانی گەلی عیراق. هاوکات پابەندبوونی سەرۆکی ئەنجوومەنی نوێنەرانی دووپاتکردەوە بۆ بەردەوامبوون لە جێبەجێکردنی ئەرکەکانی بەشێوەیەک کە خزمەت بە بەرژەوەندییە باڵاکانی عیراق و گەلەکەی بکات.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سلێمانی لەگەڵ ڤیکتۆریا تایلۆر، جێگری یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کۆبووەوە و ئاماژەی بەوەکرد، گفتوگۆکانیان ئەرێنین و هیوادارم لە زووترین کاتدا یەکێتی و پارتی بگەنە رێککەوتن بۆ حکومەتێکی کاریگەر و خزمەتگوزار.
لە کۆبوونەوەکەدا کە دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، لێپرسراوی مەکتەبی پەیوەندییەکان ئامادەیبوو، دۆخی سیاسیی عیراق، گۆڕانکارییەکانی ناوچەکە و پەیوەندییەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و ئەمریکا تاوتوێکرا.
هەردوولا جەختیان لە چارەسەرکردنی ئاشتییانەی کێشەکان لە رێگەی گفتوگۆوە کردەوە و سەرۆک بافڵ وتی، یەکێتی بەردەوام رۆڵێکی کاریگەریی بۆ پاراستنی سەقامگیریی گێڕاوە و لە هەوڵی بەردەوامداین بۆ نزیککردنەوەی تەواوی لایەنەکان و داوامان بۆ گشت لایەک ئەوەبووە لە ئاڵۆزییەکان دووربن.
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان باسی لە پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستان کرد و وتی، گفتوگۆکانمان ئەرێنین و هیوادارم لە زووترین کاتدا یەکێتی و پارتی بگەنە رێککەوتن بۆ حکومەتێکی کاریگەر و خزمەتگوزار.
وەزیری ناوخۆی حكومەتی هەرێمی كوردستان رایگەیاند، بەڕێوەبەرایەتییەكانی هاتوچۆ تاوتوێی دۆسیەی ئۆتۆمبێلی بێسەرەتا دەكەن و كێشەی ئەو ئۆتۆمبێلانە لە رێگەی یاساوە چارەسەر دەكەن.
رێبەر ئەحمەد وەزیری ناوخۆی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە كۆنفڕانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، تا ئێستا هیچ چارەسەرێك بۆ ئۆتۆمبێلە بێسەرەتاییەكان نییە، بەڵام لە ئێستادا رێگە نادەن ئۆتۆمبیلی بێسەرەتا بێتە ناو خاكی هەرێم و بەڕێوەبەرایەتییەكانی هاتوچۆش تاوتوێی چارەسەركردنی كێشەی ئەو ئەو ئۆتۆمبێلانە دەكەن دواتر لە رێگەی یاساوە چارەسەری دەكەن.
وتیشی، كێشەكە لەوەدایە نابێت هەر جارێك باسی ئەو بابەتە دەكرێت دەبێت بگەڕێنەوە سەرەتای ئەو بابەتە و یەكەم هەنگاو ئەوەیە نابێت چیتر ڕێگە بدرێت ئۆتۆمبیلی بێسەرەتا بێتە ناو خاكی هەرێم و دواتر بەپێی یاسا و رێنمایی چارەسەری كێشەی ئۆتۆمبێلە بێسەرەتاكان دەكرێت.
ئاژانسی هەواڵی دەوڵەتی ئێران رایگەیاند، بەرپرسانی وڵاتەکەی دووپاتیان کردووەتەوە کە گەڕی دووەمی دانوستانەکان لەگەڵ ئەمەریکا لە عومان نابێت، بەڵکوو لە رۆمای پایتەختی ئیتالیا بەڕێوە دەچێت.
ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاژانسی هەواڵی دەوڵەتی ئێران لەسەر زاری بەرپرسانی وڵاتەکەیەوە رایگەیاندووە، گەڕی داهاتووی دانوستانەکانی ئێران و ئەمریکا لە بارەی بەرنامەی ئەتۆمیی تاران، شەممەی داهاتوو لە رۆما دەکرێت.
پێشتر، بەرپرسانی ئەوروپا رایانگەیاندبوو، دانوستانەکە لە رۆما بەڕێوە دەچێت، بەڵام بەرپرسانی ئێران رەتیان دەکردەوە و دووپاتیان دەکردەوە کە لە عومان دەبێت.
هەروەها وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئیتالیا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی فەرەنسی دوپاتی کردووەتەوە کە کۆبوونەوەکە لە رۆما دەبێت.
ئیسماعیل بەقائی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس نووسیویەتی "لە دیبلۆماسیدا، هەنگاوێکی لەم شێوەیە وەکوو هەڕەشە وایە، دەکرێت ئەمە وەکوو نیشانەی نیەتێکی خراپ و نەبوونی ویستێکی جدی سەیر بکرێت."
ڕۆژی شەممە 12ـی نیسانی 2025، وەفدی ئەمریکا بە سەرۆکایەتیی ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەتی دۆناڵد ترەمپ بۆ کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەگەڵ وەفدی ئێران بە سەرۆکایەتیی عەباس عراقچی بە نێوەندگیریی عوممان، لە مەسقەت کۆ بوونەوە.
چەند زانیارییەک لەسەر دانوستانەکانی ئێران و ئەمریکا - گەڕانەوە بۆ سەر مێزی گفتوگۆ:
دوای گەڕانەوەی دۆناڵد ترەمپ بۆ کۆشکی سپی لە 20ـی کانوونی دووەمی 2025، پەیوەندییەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا کەوتە قۆناغێکی نوێوە. دانوستانەکانی ناوەکی ئێران و ئەمریکا کە لە سەردەمی سەرۆکایەتی پێشووی ترەمپدا هەڵوەشێنرابوونەوە، ئێستا لە ژێر کاریگەری قەیرانی هەرێمی و گوشارە نێودەوڵەتییەکان دەستیان پێکردووەتەوە.
لە دوو مانگی سەرەتای 2025دا، نێوانگیریی وڵاتانی ناوچەکە بەتایبەت عومان و عیراق، دەروازەیان بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان کردووەتەوە. لە مانگی شوباتدا، نێردەی تایبەتی ئەمەریکا بۆ کاروباری ئێران سەردانی عومان و قەتەری کرد و لە دوای ئەوەش چەند وڵاتێکی دیکە هەوڵیان دا بۆ نزیککردنەوەی هەڵوێستەکانی هەردوولا.
گەڕی یەکەمی دانوستانەکان لە مەسقەت، پایتەختی عومان، هەنگاوێکی گرنگ بوو، بەڵام بەرهەمی بەرچاوی نەبوو. هەر دوو لایەن نیشانیان دا کە هێشتا کێشەکانیان زۆرە و دەبێت لەسەر چەندین خاڵی جەوهەری رێکبکەون.
پرسیاری سەرەکی ئەوەیە کە ئایا ئەم گۆڕانکارییە لە شوێنی دانوستانەکان، ئاماژەیە بە جددیەتی ئیتالیا و ئەوڕوپا لە پرۆسەکەدا، یان وەک بەقائیی دەڵێت "نیشانەی نیەتێکی خراپ"ە. هەروەها گرنگە بزانرێت کە گۆڕینی شوێنی دانوستانەکان چ کاریگەرییەکی لەسەر ئاکامی گفتوگۆکان دەبێت.