بڕیارە رۆژی سێشەممە، ئەنجومەنی ئاسایشی ئیسرائیل کۆببێتەوە بۆ پەسەندکردنی پلانێک کە ئامانج لێی کۆنترۆڵکردنی تەواوەتی کەرتی غەززە و ئەنجامدانی ئۆپراسیۆنی سەربازییە لە ناوچە نوێیەکاندا.

بەگوێرەی راپۆرتە میدیاییەکانی ئیسرائیل، بڕیارە رۆژی سێشەممە ئەنجومەنی ئاسایشی ئەو وڵاتە کۆببێتەوە بۆ تاوتوێکردنی هەنگاوەکانی داهاتوو لە جەنگی نزیکەی دوو ساڵەی لەگەڵ بزووتنەوەی حەماس لە کەرتی غەززەدا، کە ئەگەری کۆنترۆڵکردنی تەواوەتی ناوچەکە و ئۆپراسیۆنی سەربازی لەو ناوچانەدا لەخۆدەگرێت کە تا ئێستا لێی بەدوور بوون.

عەمیت سیگال، شرۆڤەکاری کەناڵی 12ـی ئیسرائیل کە پڕبینەرترین کەناڵی هەواڵییە لەو وڵاتە، لە زاری سەرچاوەیەک لە نووسینگەی بنیامین ناتانیاهۆی سەرۆک وەزیرانەوە گواستییەوە و رایگەیاند: "بڕیارەکە دراوە... ئێمە دەچین بۆ داگیرکردنی کەرتی غەززە."

هەمان سەرچاوە وتیشی: "حەماس بەبێ خۆبەدەستەوەدانی تەواوەتی بارمتەکان ئازاد ناکات، ئەگەر ئێستا کار نەکەین بارمتەکان لە برساندا دەمرن و غەززەش لەژێر کۆنترۆڵی حەماسدا دەمێنێتەوە."

سیگال لە زاری بەرپرسەکەوە ئەوەشی وت: "ئیسرائیل بۆ ماوەی چەندین مانگ لەسەر دووڕیانێک بوو، با راشکاوانە بڵێین، نە سەرکەوتنی بەدەستدەهێنا و نە بارمتەکانیشی وەردەگرتەوە. دەسەڵات بۆ رێککەوتن فراوان بوو، بەڵام نەگەیشتینە رێککەوتن، بۆیە بەرەو داگیرکاری دەچین."

ئەم راپۆرتانە لەبارەی فراوانکردنی ئۆپراسیۆنی سەربازی لە غەززە لە کاتێکدایە کە دانوستانەکانی ئاگربەست بە نێوەندگیری لە نێوان ئیسرائیل و حەماسدا ئەم هەفتەیە شکستیان هێناوە، ئەمەش سەرەڕای دڵنیاییەکانی ستیڤ ویتکۆف، نێردەی ئەمریکا بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە لە کۆتایی هەفتەدا سەردانی ئیسرائیلی کردبوو و رایگەیاندبوو کە کار لەسەر پلانێک دەکات بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ.

هەروەها ئەم پێشهاتە دوای ئەوە دێت کە حەماس، کە لە7ی ئۆکتۆبەری 2023هێرشە بەرفراوانەکەی بۆ سەر ئیسرائیل دەستپێکرد، بە بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی پڕوپاگەندەیی بارمتە لاوازبووەکان خەڵکی ئیسرائیلی تووشی شۆک کرد.

هاوکات، فشاری نێودەوڵەتی لەسەر ئیسرائیل بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ لە هەفتەکانی رابردوودا زیادی کردووە، لەگەڵ ئەو تۆمەتانەی کە سیاسەتی گەیاندنی هاوکارییەکانی ئیسرائیل دەبێتە هۆی برسێتی لە غەززە.

لەناوخۆی ئیسرائیلیشدا فشارەکان بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ و گەڕاندنەوەی نزیکەی 50 بارمتە، چ بە زیندوویی و چ بە مردوویی، کە هێشتا لە غەززەن، زیادی کردووە و سەرکردایەتی وڵاتەکەش دابەش بووە لەسەر باشترین رێگا بۆ بەدیهێنانی ئەم ئامانجە.

هەندێک لە وەزیرەکانی حکومەتی ناتانیاهۆ، وەک بتزالئێل سمۆتریچی وەزیری دارایی و ئیتامار بن گڤیری وەزیری ئاسایشی نیشتمانی، فشاردەکەن بۆ داگیرکردنەوەی غەززە و دروستکردنەوەی ئەو نیشینگە جوولەکانەی کە 20 ساڵ لەمەوبەر چۆڵکران. بەڵام سوپای ئیسرائیل دژی ئەو پلانەیە و بەپێی راپۆرتە میدیاییەکان، چاوەڕوان دەکرێت لە کۆبوونەوەی رۆژی سێشەممەی ئەنجومەنی وەزیراندا چەند بەدیلێکی تر پێشکەش بکات.

سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل بۆماوەیەکی زۆر داوای لە کۆبونەوەی لەگەڵ ئەنجومەنی وەزیرانی ئیسرائیل کردەوە  و  سەرۆک وەزیران رەتیکردوەتەوە.

پێگەی ئیسرائیل هیۆم لەزاری کەسە نزیکەکانی سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل بڵاویکردەوە، ئەیال زەمیر سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل ماوەیەکی زۆرە داوای کۆبونەوە و گفتوگۆی لەگەڵ ئەنجومەنی وەزیران کردوە سەبارەت بە جەنگی غەززە بەڵام بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دژی ئەو داواکاریە وەستاوەتەوە.

بڵاویشیکردەوە، سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل دژی پلانی داگیرکردنی تەواوەتی کەرتی غەززەیە بەهۆی دروستبوونی مەترسی بۆ سەر ژیانی بارمتەکان و کوژرانی زیاتری سەربازە ئیسرائیلیەکان لە غەززە.

ئەوەش لە کاتێکدایە لێپرسراوێکی نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی ئسیرائیل رایگەیاندبوو، ئەگەر سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل دژی داگیرکردنی تەواوەتی کەرتی غەززەیە دەتوانێت دەستلەکاربکێشێتەوە.

ئەمڕۆ لە دوو ناوچەی هەرێمی کوردستان 6 کەس بەهۆی مەلەکردن لە پۆند و روبارەکان خنکاون و بەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی هەرێمیش ئاماری روداوەکانی خنکانی لەمساڵدا بڵاوکردەوە.

بەپێی راگەیەندراوێکی بەڕێوەبەرایەتی بەرگریی شارستانی ئاکرێ، تیمەکانیان کاتژمێر 7ی بەیانی ئەمڕۆ دووشەممە، ئاگادارکراونەتەوە لە بوونی چوار تەرم لە رووباری خازر لە سنووری گوندی قایماوە.

بەپێی زانیارییەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز، ئەو چوار گەنجە دووانیان برای یەکترن و دووانەکەی دیکە ئامۆزان، دانیشتووی گوندی "بەردەڕەش بچووک"ی سەر بە قەزای بەردەڕەشن.

ناوی گەنجە خنکاوەکان بریتین لە:

ئوسامە محەمەد عەزیز، لەدایکبووی ساڵی 2003

مەحمود جەمال عەبدولواحید، لەدایکبووی ساڵی 2004

بیلال کەمال مستەفا، لەدایکبووی ساڵی 2007

محەمەد کەمال مستەفا، لەدایکبووی ساڵی 2008.

پەیامنێری کردستان نیوز لە پاریزگای هەڵەبجە رایگەیاند، دوو گەنج لە گوندی پریسی خواروو خنکاون، بەپێی زانیاریەکانی کوردسات نیوز یەکێک لە گەنجەکان بەهۆی خلیسکانەوە دەکەوێتە پۆندەکە پاشان یەکێک لە هاوڕێکانی هەوڵدەدات رزگاری بکات بەڵام هەردووکیان لە ئەنجامدا دەخنکێن.

پەیامنێری کوردستان نیوز راشیگەیاند، تەرمی یەکێک لە گەنجە خنکاوەکان دۆزراوەتەوە بەڵام تا ئێستا تەرمی ئەوی دیکە نەدۆزراوەتەو تیمی غەواسی قەزای دەربەندیخان سەرقاڵی گەڕانن بۆ دۆزینەوەی تەرمی ئەو گەنجە.

بەڕێوبەرایەتی بەرگری شارستانی هەرێم بڵاویکردەوە، لەسەرەتای ئەمساڵەوە تاکو ئیستا 43 کەس لە دەریاچە و روبارەکانی هەرێمی کوردستان خنکاون کە زۆربەیان تەمەنیان لە 25 ساڵ کەمترە.

بەرگری شارستانی هەرێم داوا لە هاووڵاتیان دەکات دوربکەونەوە لە مەلەکردن بەهۆی نەشیاوی سروشتی ئاوەکانی هەرێمی کوردستان بۆ مەلەکردن. 

ئیبراهیم عەزیزی سەرۆکی لیژنەی ئاسایشی نەتەوەیی لە پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، "وەفدێکی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم کە بڕیارە هەفتەی داهاتوو سەردانی ئێران بکات، تەنها دەسەڵاتی ئەوەی هەیە گفتوگۆ و راوێژکاری تەکنیکی لەگەڵ بەرپرسان و پسپۆڕانی وڵاتەکەی ئەنجام بدات".

وتیشی، بەپێی ئەو یاسایانەی ئەنجومەنی شورای ئێران پەسەندی کردوون لە هیچ هەلومەرجێکدا رێگە بە هیچ لایەنێکی نێودەوڵەتی نادرێت دەستی بگات بە دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێران.

عەزیزی بۆ ئاژانسی هەواڵی تەسنیمی ئێران، دەنگۆی دەستپێکردنەوەی پشکنینەکانی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی بۆ دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێران رەتکردەوە و دەڵێت، "ئەو یاسایانەی لە پەرلەمان دەنگیان لەسەر دراوە، چوونە ژوورەوەی هەر وەفد و قەوارەیەکی بیانی بۆ ناو دامەزراوە ئەتۆمییەکان بەتەواوی قەدەغە دەکات".

سەرۆکی لیژنەی ئاسایشی نەتەوەیی جەختی لەوەشکردەوە، "ئەم سنووردارکردنانە جێگیرن و ناگۆڕدرێن".

ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی سەرۆکی ئۆکرانیا رایگەیاند، هێزەکانیان لە باکووری رۆژهەڵاتی ئەو وڵاتە شەڕ لەگەڵ چەکدارانی بیانی وڵاتانی جۆراوجۆر دەکەن وەکو چین، پاکستان و گەلانی ئەفریقا.

زێلێنسکی ئەمڕۆ لە سەر پلاتفۆرمی ئێکس دوای سەردانی ناوچەیەکی هێڵی پێشەوە لە خارکیڤ، لە باکووری ڕۆژهەڵاتی وڵاتەکەی وتی، سەربازەکانمان باس لە بەشداریکردنی چەکدارانی چین، تاجیکستان، ئۆزبەکستان، پاکستان و وڵاتانی ئەفریقا دەکەن لە شەڕەکەدا.

زێلێنسکی پێشتر روسیای بە دامەزراندنی چەکدارانی چینی بۆ شەڕی دژی ئۆکرانیا تۆمەتبار کردبوو، باسی لەوەشکردبوو کۆریای باکور هەزاران سەربازی بۆ ناوچەی کورسکی روسیا رەوانە کردووە.

ئەمەش لەکاتێکدایە تا ئێستا ئەو وڵاتانە هیچ لێدوانێکیان لەسەر تۆمەتەکانی سەرۆکی ئۆکرانیا نەداوە.

سەرۆكی فراكسیۆنی دەم پارتی جەختدەكاتەوە لەوەی پێویستە هەنگاوەكانی پڕۆسەی ئاشتی و وردەكاریی كارەكانی كۆمسیۆنەكەی پەرلەمانی توركیا بۆ رای گشتی بڵاوبكرێنەوە.

گوڵستان كلچ كۆچیگیت سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی یەكسانی و دیموكراسی گەلان (دەم پارتی) لە پەرلەمانی توركیا رایگەیاند، پێویستە ئەو كۆمسیۆنەی لە پەرلەماندا لەژێر ناوی (پرۆسەی ئاشتی و كۆمەڵگەی دیموكراتیك)دا دادەمەزرێت وردەكاری كارەكانی و شێوازی بەڕێوەچوونی پڕۆسەكە بۆ رای گشتی روون بێت.

كۆچیگیت باسی لەوەشكرد، سەرەڕای ئەوەی هێشتا كۆمسیۆنەكە بەتەواوی دەستی بەكارەكانی نەكردووە، بەڵام لێدوانەكانی پارتی داد و گەشەپێدان (ئاكەپە) لەبارەی بنەما و شێوازەكانی كۆمسیۆنەكە بەڕاست نازانن و پێیان وایە ئەو پارتە وەك پێویست لە پڕۆسەكەدا بە ئەركی خۆی هەڵنەستاوە.

لەبارەی بەشداری پارتەكانیشەوە ئاماژەی بەوەكرد، ئەوان خوازیارن سەرجەم پارتەكان لە كۆمیسیۆنەكەدا نوێنەریان هەبێت و بەشدارییەكی راستەقینە بكەن بۆ ئەوەی دەرئەنجامی ئەرێنی لێ بكەوێتەوە.

لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ كەناڵی سی ئێن ئێنی عەرەبی، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، خانمی یەكەمی عیراق باس لە قۆناغی منداڵی و پەروەردەی خێزانەكەی دەكات.

 چاوپێكەوتنەكە لە شاری سلێمانی و لە ماڵەكەی ئیبراهیم ئەحمەد گەورە نوسەر و سیاسەتمەداری گەلی كورد و باوكی خانمی یەكەمی عیراق ئەنجامدراوە، تیایدا تیشكدەخاتەسەر قۆناغی منداڵی و پەروەردە خێزانییەكەی.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق رایگەیاند، ئەم ماڵە یادگاری زۆری هەیە، چ شیرین و چ تاڵ، بەڵام كاتێك دێمە ناوییەوە، هەمیشە هەست بە سەلامەتی دەكەم، زۆر ماڵمان بەجێهێشت و چەندین جار هەڵهاتین و لە چەندین وڵات و گونددا ژیاوین، وە هەمیشە پێیان دەوتین كە دەگەڕێینەوە ماڵەوە، بەڵام هەرگیز نەگەڕاینەوە بۆ هەمان ماڵ، كەواتە ئەم ماڵە بۆ من بووەتە ماڵێك كە هەست بە سەلامەتی دەكەم تیایداو هەست بە خۆشەویستییەكی زۆر دەكەم.

لە وەڵامی پرسیارێكدا سەبارەت بە باوكی كۆچكردووی، خانمی یەكەم دەڵێت، كاتێك لەگەڵ كەسێك دەژیت رەنگە وەك پێویست قەدری نەزانیت، بەڵام لەو قۆناغەی دواییدا وەك خۆی دەڵێت، پێكەوە دەژیان، هەرچەندە بۆ ماوەیەك لە سەردەمی منداڵیدا نەیانبینیوە.

 شاناز ئیبراهیم ئەحمەدی وتیشی، دوای كۆچی دوایی باوكم، خودا لێی خۆش بێت، كاتێك دەستم كرد بە كۆكردنەوەی نوسین و كتێب و بەرهەمەكانی و دواتر سەیری چاوپێكەوتنەكانیم كرد، زیاتر هەستم بەو دەكرد، ناتوانم زۆر ستایشی بكەم، بەڵام كەسێك بوو بیری لە داهاتوو دەكردەوە، ئایندە، واتە 50 بۆ 80 ساڵ دواتر، بۆیە، ئەگەر بیبینم، لەوانەیە دڵخۆش بێت.

ئەگەر بۆ یەك جاریش بتوانم لەگەڵی بدوێم رستەیەكی پێ بڵێم، پێدەڵێم، "زۆر بیرت دەكەم، خۆزگە باشتر لەوەی دواتر تۆم ناسیبا".

لەبارەی كاریگەری خێزان و ماڵەكەی بەسەریەوە دەڵێت، شێوازی ژیانی جیاواز بووە، لەگەڵ خێزانەكەی لە وڵاتێكەوە بۆ وڵاتێكی تر و لە گوندێكەوە بۆ گوندێكی تر ماڵ و حاڵمان بەجێدەهێشت.

وتیشی، هەندێك جار لە گوندەكاندا دەژیاین، هەندێك جار لە گۆڕستانەكاندا دەژیاین، چونكە ئەوێ تاكە شوێنی سەلامەت بوو كە نەیاندەتوانی بۆردومانی بكەن.

هەموو ئەم شتانە، زۆرترین كاریگەرییان لەسەر من هەبووە، بەتایبەتی باوكم و دایكم و خێزانەكەمان سیاسەتمەدار بوون و هەمیشە لە ژێر فشاردا بووین.

لە كۆتاییدا شاناز ئیبراهیم ئەحمەد دەڵێت، زۆر پێداگرم لەسەر ئەو كارانەی كە خۆی بڕوای پێیان هەیەو گرنگی بەو سیستم و كەسانە نادات كە دەڵێت، ئەوە رێگەی تۆ نییە یان رێگاكەی بگۆڕێت.

وتەبێژی کۆشکی کرملن ئاشکرایکرد ئەمڕۆ سەرۆکی روسیا و سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل پەیوەندیەکی تەلەفۆنیان ئەنجامداوە و تاوتوێی چەند پرسێکی گرنگی هاوبەشیان کردەوە.

دیمتری پیسکۆڤ وتەبێژی کۆشکی سەرۆکایەتی کرملن لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاند، ڤلادیمێر پوتن سەرۆک روسیا لە پەیوەندیەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل جەختیکردەوە لە یەکپارچەیی خاکی سوریا و سەقامگیری سیاسی و ناوخۆیی ئەو وڵاتە، بە لەبەرچاوگرتنی ماف و بەرژەوەندیە رەواکانی سەرجەم گروپە نەتەوەییەکان و ئاینیەکانی گەلی سوریا.

لە بەیاننامەکەدا ئاماژە بەوەکراوە، روسیا ئامادەیی خۆی بۆ هەموو هەوڵێک نیشانداوە تاکو ئاسانکاری بکات لە دانوستانە چارەسەریەکان سەبارەت بە بەرنامە ئەتۆمیەکەی ئێران، هەروەها هەردوولا رێککەوتن لەسەر بەردەوامی لە گفتوگۆکان لە بارەی پرسە هاوبەشەکانی نێوان هەردوو وڵات.

ئەوەش لەکاتێکدایە، پوتن و ناتانیاهۆ لە 28ی مانگی رابردوو پەیوەندیەکی تەلەفۆنیان ئەنجامدا و گفتوگۆیان لەبارەی رەوشی سوریا و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەنجامدا.

دەزگای ئاسایشی هەرێم، تۆمەتبارێکی خراپ به‌كارهێنانی ئامێره‌كانی په‌یوه‌ندیكردنی دەستگیرکرد، کە هەڕەشەی لە 50 ئافرەت و پیاو کردبوو.

لە راگەیەندراوێکدا باس لەوەشدەکات، دەستگیرکردنی تۆمەتبارەکە لەسەر سکاڵای هاووڵاتیان بووە و دوای کۆکردنەوەی زانیاری ورد لەسەر چەند ئەکاونتێکی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بەناوی سحر و جادووکردن، دەرکەوتووە پارەی لەچەندین هاووڵاتی وەرگرتووە و دواتریش هەڕەشەی بڵاوکردنەوەی وێنە و ڤیدیۆی لەئافرەتەکان کردبوو.

دەزگای ئاسایشی هەرێم دەشڵێت، بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕاپەڕین، لەسەر فەرمانی دادوەری دادگای لێکۆڵینەوەی ئاسایشی ڕاپەڕین، توانیان شوێنی تۆمەتبار دەستنیشان بکەن و لەچالاکییەکەدا تۆمەتبارێک دەستگیر بکەن.

تۆمەتبارەکە تەمەنی ٢٥ ساڵە و دوای دەستگیرکردنی دەستبەسەر سەرجەم ئەکاونت و بەڵگە وێنە و ڤیدیۆکانی گیرا، لەئێستاشادا تۆمەتبار بەماددەی ٢ له‌یاسای قه‌ده‌غه‌كردنی خراپ به‌كارهێنانی ئامێره‌كانی په‌یوه‌ندیكردن راگیراوە. 

لێپرسراوێكی باڵای ئیدارەی خۆسەر جەخت دەكاتەوە لەسەر ئەوەی كە دەبێت دیمەشق دەستبەرداری مەركەزیەت بێت و ناسنامەی سەرجەم پێكهاتەكان قبوڵ بكات.

ئیلهام ئەحمەد لێپرسراوی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا رایگەیاند، پێویستە حكومەتی سوریا لەجیاتی پێداگربوون لەسەر مەركەزیەت، هەوڵی قبوڵكردنی ناسنامەی تەواوی پێكهاتەكان بدات و كۆنگرەیەكی نیشتمانی بە بەشداری هەموو لایەنەكان ئەنجام بدرێت.

ئاماژەی بەوەشكرد، هەرچەندە بەپێی رێككەوتنەكانیان لەگەڵ حكومەتی سوریا دەبوایە كۆچبەران بگەڕێنرێنەوە، بەڵام تا ئێستا لیژنەی گەڕانەوەی كۆچبەران یەك كۆبوونەوەشی ئەنجام نەداوە، ئەوەش ئاستەنگ بۆ قۆناغی راگوزەر دروستدەكات و وڵاتەكە بەرەو شەڕێكی دیکەی ناوخۆیی دەبات.

پێنج ساڵ بەسەر تەقینەوەكەی بەندەری بەیروت تێپەڕی، كە بووە هۆی گیانلەدەستدانی زیاتر لە 220 كەس.

لە ساڵیادی ئەو رووداوەدا، جوزیف عەون سەرۆكی لوبنان لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس بڵاویكردوەتەوە، نوسویەتی، بەردەوام دەبین لە فشارخستنە سەر هەموو لایەنە پەیوەندیدارەكان بۆ ئەوەی هەموو ئەو كەسانەی بەرپرسیارن لە تاوانەكە بدرێنە دادگا، بەبێ گوێدانە پۆست و پەیوەندییەكانیان.

ئاماژەی بەوەشكردوە، دەوڵەتی لوبنان، بە هەموو دامەزراوەكانییەوە، پابەندە بە ئاشكراكردنی تەواوی راستییەكان، یاساش بەبێ جیاوازی هەمووان دەگرێتەوە.

ئێوارەی 4 ی ئابی 2020، تەقینەوەیەك لە عەمباری12ی بەندەرەی بەیروت روویدا كە نزیكەی دوو هەزار و 750 تۆن نیتراتی ئەمۆنیۆمی تێدابووە و لە ساڵی 2014ەوە لەو عەمبارەدا هەڵگیرابوون.

بەهۆی مەترسی دروستبوونی لافاوەوە دەیان هەزار کەس لە دانیشتوانی چەند ناوچەیەکی هەرێمی پەکین لە چین گواستراونەتەوە بۆ ناوچەیەکی دیکە.

میدیاکانی چین رایانگەیاند، لێپرسراوانی هەرێمی پەکینی پایتەختی چین 70 هەزار کەسیان لە دانیشتوانی ئەو ناوچانەی مەترسی دروست بوونی لافاویان لەسەرە گواستووەتەوە بۆ ناوچەیەکی دیکە کە مەترسی لافاویان لەسەر نیە.

شارەزایانی کەشوهەوا لە چین ئاشکرایانکرد، پێشبینی دەکرێت سبەینی سێشەمە لەماوەی تەنها شەش کاتژمێردا 200 ملیمەتر باران ببارێت کە ئەوەش مەترسیەکانی دروستبوونی لافاو زیاد دەکات لە ناوچەکانی پەکینی پایتەخت، کە تێکڕای ساڵانەی رێژەی باران بارین لەو هەرێمە 600 ملیمەترە.
ئەوەش لە کاتێکدایە، هەفتەی رابردوو بەهۆی باران بارینی زۆر بۆ ماوەی چەندین رۆژ و دروستبوونی لافاوەوە لە چەند ناوچەیەکی هەرێمی پەکینی پایتەختی چین 44 کەس گیانیان لەدەستدا و  لانیکەم 15 کەسیش بێسەروشوێن بوون .

 سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل ئامادەیی دەربڕی بەمەرجی بەدەمەوەچوونی بارمتەكانی دەستی حەماس لەلایەن خاچی سوورەوە، رێڕەوی مرۆیی بۆ غەززە بكاتەوە.

ئەنجومەنی وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لەگەڵ جۆلیان لاریسۆن، سەرۆكی خاچی سووری نێودەوڵەتیی لە ئیسرائیل و فەڵەستین قسەی كردووە و داوای لێ كردووە بەپەلە فریای ئەو بارمتانە بكەوێت كە ئێستا لە دەستی حەماسدان، چونكە خەریكە بەهۆی برسییەتی و نەخۆشییەوە لەناو زیندانی تونێلەكان گیان لەدەست بدەن، لەبەرانبەر ئەوەشدا رێڕەوی مرۆیی بۆ غەززە دەكاتەوە.

ئەوەش دوای ئەوە دێت، بزوتنەوەی حەماس و جیهادی ئیسلامی سێ ڤیدیۆیان بڵاوكردەوە كە تیایاندا هەردوو بارمتەی ئیسرائیل ( رۆم براسلافسكی و ئیفیاتار داڤید) لە رەوشێكی زۆر خراپدا دەردەكەون.

خاچی سووریش لە ئێكس بڵاویكردووەتەوە، بە بینینی ئەو گرتانە نیگەران بوون و داوا دەكەن ئەم رەوشە كارەساتبارە دەستبەجێ كۆتایی بێت.

نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ لە بڵاوکراوەیەکدا داوا لە سوریەکان دەکات یەکگرتووبن و کێشەکانیان لە رێگەی دانوستانەوە چارەسەربکەن.

تۆم باراک نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری سوریا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاویکردەوە، دیپلۆماسیەت باشترین رێگەیە بۆ چآرەسەرکردنی کێشە و بنیادنانی چارەسەرێکی ئاشتیانەی هەمیشەی لە سوریا.

بڵاویشیکردەوە، وڵاتەکەی شانازیدەکات بە هەوڵەکانی  لەگەڵ فەرەنسا بۆ نێوەندگیریکردن بۆ کۆتایهێنان بە گرژیەکان لە سوەیدا و یەکخستنەوەیی ناوچەکانی باکوری رۆژهەڵات لەمیانەی هەواڵەکان بۆ سوریایەکی یەکگرتوو.

باراک ئاماژەی بەوەشکردەوە، رێگەی بەرەوپێشچونی خەڵکی سوریا بەدەست خۆیانە هەروەها ئارامی ناوچەکەیان بپارێزن کێشەکان لە رێگەی دانوستانەوە چارەسەربکرێت نەوەک خوێن رشتن.

بە سەرپەرشتیی بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان رێوڕەسمی دەستبەکاربوونی هەڤاڵ سەرکەوت زەکی وەک سەرپەرشتیاری نوێی مەڵبەندەکانی سلێمانی و چەمچەماڵ بەڕێوەچوو.

لە سەرەتای رێوڕەسمەکەدا، سەرۆک بافڵ ستایشی رۆڵ و ماندووبوونی هەڤاڵ زیاد جەباری کرد و وتی، لە ماوەی کارکردنیدا خەمخۆرانە و یەکێتییانە ئەرکەکانی راپەڕاندووە و جێگەی متمانەی هەموومان بووە. لە ئەرک و بەرپرسیارێتیی داهاتووشیدا وەک هەمیشە هاوکار و پشتیوانی دەبین.

هەروەها بافڵ جەلال تاڵەبانی پیرۆزبایی لە هەڤاڵ سەرکەوت زەکی کرد، هیوای خواست لەم ئەرکە نوێیەیدا سەرکەوتووبێت و جەختی لە گرنگیی پێگەی سلێمانی و چەمچەماڵ بۆ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کردەوە و رایگەیاند، پێگەی سلێمانی بۆ ئێمە ستراتیجییە، هەم بنچینەی رێکخراوەییمانە و هەم وزەی بەردەوامیی تێکۆشانی سیاسیی گەلە، بۆیە پابەندین بە خزمەتکردنی زیاتری شارەکە و کارکردن لەگەڵ خەڵکە تێکۆشەرەکەیدا بۆ مسۆگەرکردنی داهاتوویەکی باشتر.

سەرۆک بافڵ ئاماژەی بە خەباتی خەڵکی خۆشەویستی چەمچەماڵ لە ریزەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کرد و وتی، ئێوە لانکەی کوردایەتین و ناوچەکانتان شایستەی ئاوەدانیی زیاترن، دڵنیابن لە جاران بە پەرۆشتر کار دەکەین تاوەکو زیاتر خزمەتتان بکەین.

لە 24 سەعاتی رابردوودا بەهۆی ھێرشەکانی سوپای ئیسرائیل بۆ سەر کەرتی غەززە، 94 کەس کوژراون و 439ی دیکەیش برینداربوون، بەمەش ژمارەی کوژراوان گەیشتە نزیکەی 61 هەزار کەس.
ژمارەی ئەو فەڵەستینییانەی کە لە 7ی تشرینی یەکەمی ساڵی 2023وە تا ئێستا لە ئاکامی ھێرشەکانی ئیسرائیلدا بۆ سەر کەرتی غەززە کوژراون، بەرزبووەوە بۆ 60 ھەزار و 933 کەس و ژمارەی بریندارانیش، گەیشتە 150 ھەزار و 27 کەس.
هاوکات بەپێی راگەیاندراوێکی وەزارەتی تەندروستی فەلەستین، ژمارەی ئەو کەسانەی لە 18ی مانگی ئاداری ئەمساڵەوە تا ئێستا لەھێرشەکانی ئیسرائیلدا بۆسەر غەززە کوژراون، بەرزبووەتەوە بۆ نۆ ھەزار و 440 کەس و ژمارەی بریندارانیش گەیشتووەتە 37 ھەزار و 986 کەس.