کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان، ئەنجامی کۆتایی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی بۆ پارێزگای کەرکوک راگەیاند، کە تێیدا یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان توانیی زۆرترین کورسی بەدەستبهێنێت.

یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان براوەی یەکەمە:

بەپێی ئەنجامە فەرمییەکان، لە کۆی 12 کورسیی پارێزگاکە، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان 4 کورسی مسۆگەر کردووە. رێبوار تەها، کاندیدی یەکێتی، بە بەدەستهێنانی 96,068 دەنگ، زۆرترین دەنگی لەسەر ئاستی پارێزگاکە بەدەستهێناوە.

لایەنەکانی دیکە بەم شێوەیە کورسییەکانیان بەدەستهێناوە:

• پارتی پێشکەوتن (تەقەدووم): 3 کورسی.

• بەرەی تورکمانی عراقی یەکگرتوو: 2 کورسی.

• پارتی دیموکراتی کوردستان: 1 کورسی.

• هاوپەیمانی عەرەبی لە کەرکوک: 1 کورسی.

• هاوپەیمانی عەزمی عێراقی (عەزم): 1 کورسی.

کاندیدە دەرچووەکان:
ناوی ئەو کاندیدانەی کە کورسیی پەرلەمانیان لە پارێزگای کەرکوک بەدەستهێناوە بریتیین لە:

• یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان:

  1. رێبوار تاڵەبانی مستەفا: 96,068 دەنگ

  2. براکۆ شێرکۆ فاتیح: 11,033 دەنگ

  3. مازن غەریب عەبدولڕەحمان: 10,033 دەنگ

  4. دڵان غەفور ساڵح (مێ): 6,865 دەنگ

• پارتی پێشکەوتن:

  1. محەمەد عەلی محەمەد تەمیم: 37,165 دەنگ

  2. موهەیمەن عەلی حوسێن: 16,672 دەنگ

  3. سلوى ئەحمەد میبان (مێ): 5,213 دەنگ

• بەرەی تورکمانی عێراقی یەکگرتوو:

  1. ئەرشەد رەشاد فەتح ساڵحی: 26,666 دەنگ

  2. گۆشەل محەمەد عەبدولڕەحمان: 1,636 دەنگ

• پارتی دیموکراتی کوردستان:

  1. شاخەوان عەبدوڵڵا ئەحمەد: 21,414 دەنگ

• هاوپەیمانی عەرەبی لە کەرکوک:

  1. قەنعیە راکان سەعید جبووری: 15,448 دەنگ

• هاوپەیمانی عەزمی عێراقی:

  1. سەدام حوسێن حبیب: 12,695 دەنگ

 

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، لە میانی کۆبوونەوەی لەگەڵ زیاد بەتارسە، کونسوڵی گشتیی نوێی ئۆردن، رایگەیاند کە دەبێت کاری لەپێشینەی حکومەتی داهاتووی عیراق و هەرێمی کوردستان، چارەسەرکردنی بنەڕەتیی کێشەکانی نێوان هەردوولا بێت.

لە کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆ دووشەممە، 17/11/2025، بەڕێوەچوو، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران ئاماژەی بەوەدا کە هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەران بە شێوەیەکی سەرکەوتوو بەڕێوەچوو و هیوای خواست حکومەتی نوێی عیراق بە زووترین کات پێکبهێنرێت.

بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکە تەرخانکرا بۆ باسکردن لە پەیوەندییە مێژووییەکانی نێوان کوردستان و ئۆردن. هەردوولا جەختیان لەوە کردەوە کە پێویستە ئەو پەیوەندییانە لە بوارەکانی بازرگانی، کلتوری، پەروەردە و خوێندنی باڵادا پەرەی زیاتریان پێبدرێت.

لەم چوارچێوەیەدا، ئاماژە بە دامەزراندنی "کۆمیسیۆni فیلمی کوردستان" کرا و بە رۆڵێکی گرنگ وەسفکرا بۆ ئەوەی وەک پردێکی پەیوەندیی بەهێز لەنێوان هەرێم و ئۆردندا کار بکات.

 

کۆمسیۆن ئەنجامی کۆتایی هەڵبژاردنەکانی راگەیاند، "هاوپەیمانی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان" پلەی یەکەمی بەدەستهێنا

کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان، ئەنجامی کۆتایی خولی شەشەمی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی راگەیاند. بەپێی ئەنجامەکان، "هاوپەیمانی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان" بە بەدەستهێنانی 411,300 دەنگ و مسۆگەرکردنی 15 کورسی، پلەی یەکەمی بەدەستهێناوە.

براوە سەرەکییەکان:

بەپێی ئەنجامە فەرمییەکان، لیستی "تەقەدووم" بە 277,416 دەنگ و بەدەستهێنانی 10 کورسی لە پلەی دووەمدا دێت، "دەوڵەتی یاسا"ش بە 228,300 دەنگ و 9 کورسی پلەی سێهەمی بەدەستهێناوە.

دابەشبوونی کورسییەکان
قەوارە سیاسییەکانی دیکە بەم شێوەیە کورسییەکانیان بەدەستهێناوە:

• 5 کورسی: هاوپەیمانی هێزەکانی دەوڵەت، بزووتنەوەی سادیقوون، هاوپەیمانیی عەزم.

• 4 کورسی: رێکخراوی بەدر، هاوپەیمانیی سەروەری نیشتمانی، هاوپەیمانیی ئەساس.

• 3 کورسی: جووڵانەوەی حقووق.

• 2 کورسی: پارتە نیشتمانییەکە.

• 1 کورسی: ئەبشر یا عێراق، خەدەمات، ئیشراق کانوون.

کورسی کۆتای کریستیانەکان:

یەکێک لە کورسییەکانی کۆتای پێکهاتەی کریستیانیش بەر ئیلفان فائق یەعقوب زیا جابیرۆ کەوتووە، کە توانیویەتی 13,137 دەنگ بەدەستبهێنێت.

1. هاوپەیمانی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان: 411,300 دەنگ (15 کورسی)

2. تەقەدووم: 277,416 دەنگ (10 کورسی)

3. دەوڵەتی یاسا: 228,300 دەنگ (9 کورسی)

4. هاوپەیمانی هێزەکانی دەوڵەت: 138,904 دەنگ (5 کورسی)

5. بزووتنەوەی سادیقوون: 128,249 دەنگ (5 کورسی)

6. هاوپەیمانیی عەزم: 128,122 دەنگ (5 کورسی)

7. بەدر: 116,704 دەنگ (4 کورسی)

8. هاوپەیمانیی سەروەری نیشتمانی - تسریع: 110,037 دەنگ (4 کورسی)

9. هاوپەیمانیی ئەساس: 104,164 دەنگ (4 کورسی)

10. جووڵانەوەی حقووق: 77,763 دەنگ (3 کورسی)

11. پارتە نیشتمانییەکە: 53,143 دەنگ (2 کورسی)

12. ئەبشر یا عێراق: 38,762 دەنگ (1 کورسی)

13. خەدەمات: 37,933 دەنگ (1 کورسی)

14. ئیشراق کانوون: 23,288 دەنگ (1 کورسی)

15. ئیلفان فائق یەعقوب زیا جابیرۆ (مەسیحی): 13,137 دەنگ (1 کورسی)

حکومەتی بەریتانیا وردەکاریی پلانی نوێی چاکسازی لە سیستمی پەنابەریدا بڵاوکردەوە، کە ئامانج لێی توندکردنەوەی مەرجەکان و خێراکردنی پرۆسەی دیپۆرتکردنەوەیە، ئەمەش ناڕەزایەتیی لەناو بەشێک لە پەرلەمانتارانی پارتی کرێکاراندا لێکەوتۆتەوە. هاوکات، راپۆرتە رۆژنامەوانییەکان ئاشکرایانکردووە کە ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، بیر لە پێدانی مافی پەنابەری سیاسی بەو چالاکوانە بەریتانیانە دەکاتەوە کە بەهۆی "تاوانی بیرکردنەوە" دادگایی دەکرێن.

گرنگترین گۆڕانکارییەکانی پلانی حکومەتی بەریتانیا:

وەزارەتی ناوخۆی بەریتانیا دۆسیەیەکی 38 خاڵیی بڵاوکردۆتەوە کە ئامانج لێی قورسترکردنی مانەوەی هەمیشەیی پەنابەران و ئاسانکردنەوەی دەرکردنی ئەو کەسانەیە کە مافی مانەوەیان نییە. گرنگترین خاڵەکان ئەمانەن:

• زیادکردنی دیپۆرتکردنەوەی خێزانەکان، بە منداڵەکانیشەوە: بەپێی دۆکیۆمێنتەکە، پێشتر گەڕاندنەوەی خێزانەکان کاری لەپێشینە نەبووە، بەڵام حکومەت ئێستا دەڵێت ئەم "دوودڵییە" هاندەرێکی خراپ دروست دەکات. پلانی نوێ ئەوەیە کە سەرەتا هاوکاریی دارایی پێشکەش بە خێزانەکان بکرێت بۆ گەڕانەوەی ئارەزوومەندانە، ئەگەر رەتیانکردەوە، ئەوا بە زۆر دیپۆرت دەکرێنەوە.

• لاوازکردنی پێگەی پەنابەری: شەبانا مەحمود، وەزیری ناوخۆ، رایگەیاندووە کە وەرگرتنی مافی پەنابەری "بە کردەوە بە مانای وەرگرتنی توانای ژیانکردنە لەم وڵاتەدا بۆ هەمیشە" و دەبێت ئەمە بگۆڕدرێت. بۆ ئەم مەبەستە، ماوەی چاوەڕوانی بۆ وەرگرتنی مافی نیشتەجێبوونی هەمیشەیی لە 5 ساڵەوە بۆ 20 ساڵ زیاد دەکرێت.

• بڕینی هاوکاریی دارایی: حکومەت چیتر پابەند نابێت بە پێدانی هاوکاریی دارایی بە هەموو پەنابەران. بەپێی پلانی نوێ، ئەو پەنابەرانەی مافی کارکردنیان هەیە بەڵام کار ناکەن، هیچ هاوکارییەکی داراییان پێنادرێت.

• دامەزراندنی دەستەیەکی نوێ بۆ خێراکردنی تانەکان: دەستەیەکی نوێ بۆ تانە لێگرتن دادەمەزرێت بۆ ئەوەی پرۆسەی بڕیاردان لەسەر رەتکردنەوەی داواکارییەکانی پەنابەری خێراتر بکرێت. ئامانج لێی ئەوەیە ئەو پەنابەرانەی داواکارییەکانیان رەتدەکرێتەوە زووتر دیپۆرت بکرێنەوە.

پۆلیسی هاتووچۆی سعودیە رایگەیاند، رۆژی دووشەممە، پاسێکی گواستنەوەی عومرەکاران لەگەڵ بارهەڵگرێکی سوتەمەنیدا لە نزیک شاری مەدینە پێکیدا داوە. هاوکات، پۆلیسی هیندستان گیانلەدەستدانی 45 هاووڵاتیی وڵاتەکەی لە رووداوەکەدا پشتڕاستکردەوە.

پۆلیسی هیندستان رایگەیاند، پاسەکە عومرەکاری هیندی هەڵگرتبوو کە لە رووداوێکی دڵتەزێندا 45 سەرنشینی گیانیان لەدەستداوە.

ڤی. سی. ساگانار، کۆمسیاری گشتیی پۆلیسی حەیدەر ئاباد—کە زۆربەی قوربانییەکان خەڵکی ئەو شارەن— رایگەیاند: "رووداوی پاسە دڵتەزێنەکەی عەمرەکارە هیندییەکان لە سعودیە زۆر ئازاربەخشە. بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان، 46 کەس لەناو پاسەکەدا بوون و بەداخەوە تەنها یەک کەس رزگاری بووە."

ناریندرا مۆدی، سەرۆک وەزیرانی هیندستان، لە پۆستێکدا لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان پرسە و سەرەخۆشیی خۆی ئاراستەی قوربانیان کرد و دووپاتیکردەوە کە باڵیۆزخانەی هیندستان لەگەڵ بەرپرسانی سعودیە لە هەماهەنگیی بەردەوامدایە.

مۆدی لەسەر تۆڕی "ئێکس" نوسیویەتی: "زۆر دڵگرانم بەو رووداوەی لە مەدینە روویدا و هاووڵاتیانی هیندیی تێدا بوونە قوربانی. پرسە و سەرەخۆشیی قووڵی خۆم ئاراستەی ئەو خێزانانە دەکەم کە ئازیزانیان لەدەستداوە. هیوای چاکبوونەوەی خێرا بۆ بریندارەکان دەخوازم. باڵیۆزخانەکەمان لە ریاز و کونسوڵخانەکەمان لە جەدە هەموو هاوکارییەکی پێویست پێشکەش دەکەن."

 

دوای کۆتا گەڕی یارییەکانی پاڵاوتن بۆ جامی جیهانیی 2026، کە لەلایەن سێ وڵاتی ئەمریکای باکوور (کەنەدا، ئەمریکا و مەکسیک) میوانداری دەکرێت، ژمارەی ئەو هەڵبژاردانەی کە سەرکەوتنیان مسۆگەر کردووە گەیشتە 32 هەڵبژاردە، لە کۆی 48 هەڵبژاردەی بەشداربوو.

مۆندیالی 2026 ژمارەیەکی پێوانەیی لە بەشداریی هەڵبژاردە عەرەبییەکان بەخۆیەوە دەبینێت، کە تا ئێستا 7 هەڵبژاردەیان سەرکەوتوون و ئەگەری زیادبوونیشی هەیە لە رێگەی پاشکۆی پاڵاوتنەکانەوە، کە تێیدا هەڵبژاردەی عیراق یان ئیمارات یاری دەکەن.

سیستمی نوێی جامی جیهانیی 2026:

بۆ یەکەمجار لە مێژوودا، جامی جیهانیی 2026 بە بەشداریی 48 هەڵبژاردە بەڕێوەدەچێت. کورسییەکانی هەر کیشوەرێک بەم شێوەیە دابەشکراون:

• ئەوروپا: 16 کورسی.
• ئەفریقا: 9 کورسی راستەوخۆ + 1 کورسی لە پاشکۆی جیهانی.
• ئاسیا: 8 کورسی راستەوخۆ + 1 کورسی لە پاشکۆی جیهانی.
• ئەمریکای باشوور: 6 کورسی راستەوخۆ + 1 کورسی لە پاشکۆی جیهانی.
• ئەمریکای باکوور و ناوەڕاست و کاریبی: 6 کورسی (سێیان بۆ وڵاتانی میواندارە).
• ئۆقیانوسیا: 1 کورسی راستەوخۆ + 1 کورسی لە پاشکۆی جیهانی.

هەڵبژاردەکان دابەشی سەر 12 گروپ دەکرێن، هەر گروپێک 4 هەڵبژاردە لەخۆدەگرێت. یەکەم و دووەمی هەر گروپێک لەگەڵ باشترین 8 هەڵبژاردەی پلەی سێهەم سەردەکەون بۆ قۆناغی 32.

16 یاریگا لە سێ وڵاتدا:

یارییەکانی پاڵەوانێتییەکە لە 16 یاریگا لە سێ وڵاتی ئەمریکای باکوور بەڕێوەدەچن: 11 یاریگا لە ئەمریکا، 3 یاریگا لە مەکسیک، و 2 یاریگا لە کەنەدا.

یاریی کردنەوەی مۆندیال رۆژی 11ی حوزەیرانی 2026 لە یاریگای "ئەزتیکا" لە مەکسیکۆ سیتی بەڕێوەدەچێت، یاریی کۆتاییش رۆژی 19ی تەموزی 2026 لە یاریگای "مێتلایف" لە شاری نیویۆرک دەبێت.

هەڵبژاردە سەرکەوتووەکان تا ئێستا:

• وڵاتانی میواندار (3): ئەمریکا، کەنەدا، مەکسیک.
• ئەفریقا (9): مەغریب، تونس، میسر، جەزائیر، گانا، سەوزی لەسەر، ئەفریقای باشوور، سەنیگال، کۆتدیڤوار.
• ئاسیا (8): یابان، ئێران، ئۆزبەکستان، ئوردن، کۆریای باشوور، ئوسترالیا، قەتەر، سعودیە.
• ئەمریکای باشوور (6): ئەرجەنتین، بەرازیل، ئیکوادۆر، ئۆرۆگوای، کۆڵۆمبیا، پاراگوای.
• ئەوروپا (5): ئینگلتەرا، فەرەنسا، کرواتیا، پورتوگال، نەرویج.
• ئۆقیانوسیا (1): نیوزلەندا.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکوەزیران پێشوازیکرد لە لى جۆن ئيل، باڵيۆزى نوێى كۆرياى باشوور و پێکەوە گفتوگۆیان کرد لەبارەی چۆنییەتی پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوان کۆریای باشوور و هەرێمی کوردستان.

لە دەستپێکی کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆ دووشەمە بە ئامادەبوونی سێنچول لیم، کونسوڵی گشتیی کۆریای باشوور لە هەرێم بەڕێوەچوو، هەڵسەنگاندن کرا بۆ ئەنجامەکانی هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق. جێگری سەرۆکوەزیران هیوای خواست حکومەتی نوێی عیراق بەزوویی پێکبهێنرێت و تیایدا مافەکانی هەموو پێکهاتەکان پارێزراوبێت.

قوباد تاڵەبانی هاوکارییەکانی حکومەتی کۆریای باشووری بۆ هەرێمی کوردستان بەرز نرخاند و رایگەیاند کۆریای باشوور دەتوانێت رۆڵێکی کاریگەرتر لە پرۆسەی گەشەپێدانی ئابوری هەرێمی کوردستاندا بگێڕێت بە تایبەتیش کە هەرێم پێویستیی بە ئەزمونی دەوڵەمەندی کۆریا هەیە لە بواری گەشەپێدانی کەرتە جیاوازەکان.

لە تەوەرێکی دیکەدا باس لە بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەیەک کرا لە ماوەکانی داهاتوودا کە تیایدا گفتوگۆ دەکرێت لەبارەی بەشداریی ستراتیژیی کۆریای باشوور لە پرۆسەی گەشەپێدانی هەرێمی کوردستاندا.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، ئەمڕۆ دووشەمە، لە هەولێر پێشوازی لە وەفدێکی ئەنجومەنی بازرگانیی ئەمریکا – کوردستان کرد بە سەرۆکایەتی دەیڤد تەفوری و رایگەیاند، حکومەتی هەرێم ئامادەیە هەموو کارئاسانییەک پێشکەش بە کۆمپانیا ئەمریکییەکان بکات.

لە کۆبوونەوەکەدا، گفتوگۆ لەبارەی چۆنیەتی پەرەپێدانی پەیوەندییە بازرگانییەکانی نێوان ئەمریکا و هەرێمی کوردستان کرا. قوباد تاڵەبانی جەختی لەوە کردەوە کە هەرێمی کوردستان خوازیارە کۆمپانیا ئەمریکییەکان بەشدارییەکی گەورەتر و کاریگەرتریان لە پرۆسەی گەشەپێدانی ئابوریی هەرێمدا هەبێت.

تەوەرێکی دیکەی کۆبوونەوەکە تایبەت بوو بە پرسی نەوت و گاز. لەمبارەیەوە، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران روونیکردەوە کە پێویستە لەم خولەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقدا پەلە بکرێت لە پەسەندکردنی یاسای نەوت و گاز، بە جۆرێک کە کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغدا یەکلابکاتەوە و دەسەڵاتە دەستورییەکانی هەرێمی کوردستان لەبەرچاو بگرێت.

قوباد تاڵەبانی دووپاتیشیکردەوە، ئەولەویەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان ئەوەیە کە گازی سروشتی لە خزمەتی هاووڵاتیان و گەشەپێدانی بونیادی پیشەسازی و ئابوریی کوردستاندا بەکاربهێنرێت.

 

دادگاى فیدراڵى بڕیاریدا بە کۆتایی هێنان بە کارەکانی خولى پێنجەمى ئەنجومەنى نوێنەرانی عیراق و بەمەش حکومەتی ئێستای عیراق دەبێتە حکومەتی کاربەڕێکەر.

ئەمڕۆ دادگای فیدراڵی عیراق كۆبووەوە و لەسەر داوای سەرۆك كۆمار لێكدانەوەی بۆ ماددەی 56ـی دەستور كرد سەبارەت بە چارەنووسی دەسەڵاتی یاسادانان و جێبەجێكردن. 
دادگای فیدراڵی بڕیاریدا بە كۆتاییهێنان بە كارەكانی خولی پێنجەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق و لەمەبەدوا هەر كارێك بكات نادەستوری و نایاسایی دەبێت، حكومەتی ئێستای وڵاتەكەشی كرد بە كاربەڕێكەر، تا ئەو كاتەی حكومەتی نوێ پێكدەهێنرێت. 
 هەروەها دادگای فیدراڵی بڕیاریدا دەسەڵاتی د.لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق بمێنێتەوە ، وەك بەشێك لە دەسەڵاتی جێبەجێكردن و تا خولی نوێی ئەنجومەنی نوێنەران دەستبەكاردەبێت.

به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی حه‌ج و عومره‌ی كوردستان رایگەیاند، گەشتی وشکانیان نابێت بۆ ساڵی ئایندە و تێچوی  حەجکردنیش بۆ هەر کەسێک حەوت ملیۆن و  100 هەزار دینارە، ئاماژەیان بەوەشکردوە؛ ئەو هاووڵاتیانەی دوێنێ ناویان هاتوەتەوە دەتوان لە سبەینێوە سەردانی نووسینگه‌كانی حه‌ج و عومرە بکەن بە مەبەستی تەواوکردنی مامەڵەکانیان.

ئەمڕۆ دووشەممە، به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی حه‌ج و عومره‌ی كوردستان، راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە  و تێیدا تێچوی حەجکردنی ئاشکرا کردوە و ئەو هاووڵاتییانەیشی کە دوێنێ لە تیروپشکەکەدا ناویان هاتوەتەوە ئاگادار دەکاتەوە.

به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی حه‌ج و عومرە راشیدەگەیەنێت؛  به‌ پێی ئه‌و داتای له‌ ژمێریاری حه‌ج و عومره‌ وه‌رگیراوه‌ ئه‌مساڵ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌ بڕه‌ پاره‌یه‌كی باش پاڵپشتی پرۆسه‌ی حه‌جی كردووه‌ به‌مه‌به‌ستی كه‌مكردنه‌وه‌ی تێچووی حه‌ج له‌سه‌ر هاووڵاتیان، هاوشێوەی ساڵانی رابردوو.

لە راگەیەندراوەکەدا ئاماژەیان بەوەشکردوە؛ ئه‌مساڵ گه‌شتی وشكانی له‌ هه‌رێمی كوردستان بۆ حەجخوازان نابێت و تەواوی ئەو کەسانەی ناویان هاتوەتەوە بۆ حەج  لە هەرێمی کوردستان بە گەستی ئاسمانی گەشت دەکەن.

سه‌باره‌ت به‌ پێداویستییه‌كانیش بۆ دەستپیکردنەوەی مامەڵەکان،  بەڕێوەبەرایەتییەکە، ئاگاداری ئەو کەسانە دەکاتەوە کە ناویان هاتوەتەوە پێویسته حەوت ملیۆن و 100 هەزار دینار ئاماده‌ بكه‌ن، له‌گه‌ڵ پاسپۆرت و هه‌ریه‌ك له‌ كۆپی ره‌نگاوڕه‌نگی پاسپۆرت و كارتی نیشتیمانی و كارتی زانیاری، کە هەموویان لەیەک لاپەرەدا کۆپی کرابن.

حەج و عومرەی هەرێم هۆشداریشیداوە؛ دوا کات بۆ وەرگرتنی پارە و مامەڵەکانیان رۆژی پێنج شه‌ممه‌یە کە دەکاتە رێکەوتی27-11-2025.

 

 

ئەمڕۆ دووشەممە، دادگای تاوانەکانی داکا، کە پایتەختی بەنگلادیشە سزای لە سێدارەدانی بۆ  شێخ حەسینە، سەرۆک وەزیرانی پێشوی وڵاتەکەی دەرکرد بە تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی و ناوبراویش کە لە ئێستادا لە هیندستانە تۆمەتەکان رەت دەکاتەوە.

لە بڕیارەکەی دادگادا هاتووە؛ سەرۆک وەزیرانی پێشوو بە سێ تاوان تۆمەتبارە، هاندان بۆ کوشتن، فەرمانی کوشتن و هاندان بۆ ئەنجامدانی تاوانێک بۆ سەرکوتکردنی دڕندانەی خۆپیشاندەران، بە تاوانبار ناسێندراوە.

دادگا دەشڵێت؛ هەموو ئەو هۆکارانەی کە پێویستن بۆ دەستنیشانکردنی تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی لەم تاوانانەدا هەیە و دادگا پابەندە  بە دەرکردنی یەک سزا ئەویش لە سێدارەدانە.

شێخ حەسینەی تەمەن 78 ساڵ، هاوینی رابردوو دوای چەند هەفتەیەک نائارامی، وەک سەرۆک وەزیرانی بەنگلادیش بەرەو هیندستان هەڵات و لە ئێستادا لەوێ پەنابەرە.

ناوبراو  تۆمەتەکان رەتدەکاتەوە و رایگەیاندوە؛ ناترسێت لە دادگایەکی دروست و بێ لایەندا رووبەڕووی تۆمەتەکان ببێتەوە کە دراونەتە پاڵی و حکومەتی کاتی وڵاتەکەشی خستوەتە ژێر پرسیارەوە  و پێی وتون؛ با کەیسەکەی ببرێتە دادگای تاوانە نێودەوڵەتییەکان لە لاهای.

  ئەو شانازی بە کارەکانیەوە دەکات لە حکومەتەکەیدا لە بوارەکانی مافەکانی مرۆڤ و گەشەپێدان، دەڵێت؛ لەو بوارەدا زۆرترین کاریان کردوە.

کەشناسی رێژەی باران بارینی 24 سەعاتی رابردوی لە شار و ناوچەکانی هەرێم بڵاوکردەوە و بە گوێرەی داتاکان، لە نێوان پارێزگاکاندا لە  سلێمانی زۆترین باران باریوە و لە کەرکوکیش کەمترین رێژەی بارانبارین تۆمارکراوە،  خانەقینیش تاکە ناوچەیەکە هیچ بڕە بارانێکی لێ نەباریوە.

ئەمڕۆ دووشەممە، بەڕێوەبەرایەتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم رێژەی بارانبارینی 24 سەعاتی رابردوی بڵاوکردەوە و بە گوێرەی داتاکان لە سنوری مێرگەسور 72 ملم و لە سنوری نازەنینیش 64.5 ملم باریوە، لە خانەقینیش هیچ بڕە بارانێک نەباریوە و لە ناحەییەی مەیدانیش کە سەر بە قەزای کەلارە تەنها یەک ملم باریوە.

بە گوێرەی داتاکانی کەشناسی کە لە سەعات نۆی دوێنێ بەیانی تا نۆی ئەمڕۆ تۆمارکراون، لە پارێزگاکانی هەولێر 5.8 ملم، لە سلێمانی 21.8ملم، لە دهۆکیش 8.1ملم و لە کەرکوکیش کەمترینە لە چاو شارەکانی هەرێم کە تەنها 1.2 ملم بارانباریوە.

بەڕێوەبەرایەتییەکە پێشبینیشی کردوە؛ لە 48 سەعاتی داهاتوودا  بارانبارنی تێدانییە و پلەکانی گەرماش کەمێک نزمدەبنەوە.

دەروازەی نیودەوڵەتی زێت رایگەیاندوە؛ بەهۆی درووستبوونی کێشەیەکی تەکنیکی، هاووڵاتییان و گەشتیاران ئاگادار دەکەنەوە دەروازەی نێودەوڵەتی (زێت _ دەرەجیک) بۆ ماوەیەکی کاتی دادەخرێت هاتوجۆکردن لێوەی دەوەستێت، ئاماژەیان بەوەشکردوە کێشە تەکنییکیەیکە لە دیوی تورکیاوەیە نەک هەرێم.

ئەمڕۆ دووشەممە، دەروازەی نیودەوڵەتیزێت راگەیاندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە؛ هاووڵاتییان و گەشتیاران ئاگاداردەکەنەوە، دەروازەکە بۆ ماوەیەکی کاتی بەهۆی دروستبوونی کێشەیەکی تەکنیکیە بۆ سیستەمی دەروازەی دەرەجیک لە دیوی تورکیا دادەخرێت.

ئاماژەیان بەوەشکردوە؛ لە دیوی سنووری هەرێمی کوردستان (زێت) هیچ کێشەی نییە و هەوڵەکانیش بەردەوامن بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە.

راگەیاندنی دەروازەکە ئەوەشیان خستوەتەروو، لەگەڵ چارەسەرکردنی کێشەکە هەمووان ئاگادار دەکەنەوە.

دەروازەی  زێت دەکەوێتە سنووری ئیدارەی سۆران و لە نێوان هەرێمی کوردستان و تورکیا دایە، یەکێکە لە دەروازە نێودەوڵەتیەکان  و لە ساڵی 2023وە  بە رەسمی کراوەتەوە.

هاکان فیدان، وەزیری دەرەوەی تورکیا رایگەیاند، بوونی تورکیا لە سوریا "تەواو ئاساییە"، ئاماژەی بەوەشکرد، تورکیا لە روانگەیەکی تەسکی بەرژەوەندی خۆیەوە مامەڵە ناکات، بەڵکو لە روانگەی مێژووی ستراتیژیەوە  مامەڵە دەکات.

هاکان فیدان لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ یەکێک لە کەناڵەکانی وڵاتەکەی رایگەیاندوە ، "تورکیا لە روانگەیەکی تەسکی بەرژەوەندی خۆیە مامەڵە ناکات، بەڵکو لە روانگەی مێژووی ستراتیجی خۆی و هاوئاهەنگی لەگەڵ بەرژەوەندییەکانی تەواوی ناوچەکەدا مامەڵە دەکات، بونی سوپای وڵآتەکەشی لە سوریادا بە مەبەستی سەقامگیریە لە ناوچەکەدا.

ئاماژەی بەوەشکردوە، پەیوەندیان لەگەڵ واشنتۆن بەردەوامە  سەبارەت بە یەکخستنی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لەگەڵ سوپای سوریادا و جەختیکردوەتەوە لە پێویستی کۆتاییهێنان بە هەموو جۆرە داگیرکارییەک  کە هەڕەشە لە یەکپارچەیی خاکی سوریا بکات.

وەزیری دەرەوەی تورکیا ئاماژەی بەوەدا کە دانوستانەکانی نێوان دیمەشق و هێزەکانی سوریای دیموکرات بۆ ماوەیەکی کاتی راگیراون بەهۆی دەستوەردانی ئیسرائیل لە باشووری سوریادا و وەزیرەکەی تورکیا راشیگەیاندوە؛ ئامانجی تورکیا رێزگرتنە لە یەکپارچەیی خاک و سەروەری سوریا.

پێشتریش فیدان رایگەیاندبوو کە پێشبینی دەکەن دانوستانەکانی نێوان هێزەکانی  هەسەدەو حکومەتی کاتی سوریا بگاتە قۆناغێکی پێشکەوتوو.

سەعید خەتیب زادە، جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێت، سەرباری هێرشەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل، بەڵام پرۆگرامی ئەتۆمی وڵاتەکەی سەلامەتە. 

سەعید خەتیب زادە لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ تۆڕی سی ئێن ئێنی ئەمریكی دانی بەوەداناوە، كە بۆردومانەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل زیانی گەورەیان بە ژێرخان و ئامێر و بیناكانیان گەیاند، بەڵام جەختی لەوەشكردەوە كە پرۆگرامی ئەتۆمی وڵاتەكە سەلامەتە و كاردەكەن بۆ پاراستنی.

هەڵسەنگاندنەكەی خەتیب زادە لەكاتێكدایە، عەباس عیراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاندبوو، لە ئێستادا پیتاندنی یۆرانیۆم ناكەن، چونكە دامەزراوەكانی پیتاندنی یۆرانیۆم رووبەڕووی هێرش بوونەتەوە.

تا ئێستاش بە وردی ئەو زیانانە ئاشكرانەكراون، کە لە جەنگی 12 رۆژەی نێوان ئیران و ئیسرائیل بەر دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێران کەوت.