سەرۆكی سندوقی وەبەرهێنانی روسیا رایگەیاند، بەهۆی دانوستانەكانی ئەمریكا و روسیا ئاشتی لە ئۆكراین نزیكە.

كیریل دیمیتریڤ سەرۆكی سندوقی وەبەرهێنانی روسیا لە ئێكسێكدا نوسیویەتی، بەهۆی گفتوگۆی نێوان دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا و ڤلادیمێر پوتن، سەرۆكی روسیا یەكلاییكردنەوەی ململانێكانی ئۆكراین بەرەوە كۆتایی دەروات و لە ئاشتی نزیكبووەتەوە.

دیمیتریڤ ئاماژەی بەوەشدا كە هەوڵەكان بۆ فشار خستنە سەر مۆسكۆ لەرێگەی سەپاندنی سزاوە شكستی هێناوە، بەڵكو دەتوانرێت لە رێگەی گفتوگۆ و ڕێزگرتن لە یەكترەوە چارەسەری ئەو ململانێیە بكرێت.

پێشتریش، دیمیتریڤ جەختی لەوە كردبووەوە كە سەرۆكی روسیا و هاوتا ئەمریكییەكەی ڕێگری لە سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی سێیەم دەكەن.
ئەمە لە كاتێكدایە، كە پوتن و ترەمپ  لە كۆبوونەوەكەیاندا كە لە 15ی ئاب لە ئەلاسكا بەرێوەچوو، باسیان لە ڕێگاكانی چارەسەركردنی كێشەی ئۆكراین كرد و هەروەها هەردوو سەركردە كۆبوونەوەكەیان بە ئەرێنی وەسف كرد.

 

هەزاران كەس لە واشنتۆن دژی سیاسەتەكانی سەرۆكی ئەمریكا خۆپیشاندانیان كرد و دروشمیان دژی دۆناڵد ترەمپ وتەوە.

بە بەشداریی هەزاران كەس لە واشنتۆن رێپێوان و خۆپیشاندانێكی فراون بەڕێوەچو و رێكخراوی ئاشتی ئەمریكاش رایگەیاند، كار دەكەن بۆ خۆپیشاندانی سەرتاسەریی دژی سیاسەتەكانی دۆناڵد ترەمپ ، سەرۆكی ئەمریكا .

لە خۆپیشاندانەكەی واشنتۆندا دژی گۆڕینی ناوی وەزارەتی بەرگریی بۆ وەزارەتی جەنگ دروشم وترایە و خۆپیشاندەران رایانگەیاند، ترەمپ ناتوانێت لە رێگەی سەربازییەوە ویلایەتەكەیان داگیر بكات.

تەلەفیزیۆنی سی ئێن ئێن ئاماژەی بەوەكردوە سەرەڕای ئەوەی خۆپیشاندەران ئامانجی سەرەكییان دژایەتی سیاسەتەكانی ترەمپ بووە، بەڵام دروشم بۆ پشتیوانی لە غەززە و كۆچبەران بە تایبەت كۆچبەرانی ئەمریكا وتراوەتەوە.

 

وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، دەبێت رێز لە ماف و بەرژەوەندییەكانی ئێران بگیرێت و هەر كاتێك ئەمریكا رێزی لە بەرامبەرەكەی گرت ئامادەن بۆ دانوستان. 

عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران لە میانی كۆنفرانسی نیشتمانیی تواناكانی وەبەرهێنان لە ناوچە ئازاد و بازرگانییەكانی ئێران رایگەیاند، ئەو ڕۆژەی واشنتن ئامادە بێت بۆ دانوستان لەسەر بنەمای رێزگرتنی بەرامبەر، ئەوانیش ئامادەن بۆ دانوستان. 

دەشڵێت، وڵاتانی ترۆیكا هەڵەیەكی گەورەیان كرد لەبارەی چالاككردنی سزاكان، ئەمەش كارەكانی قورستر كردووە و دانوستانەكان بەردەوامن بەو هیوایەی بگەینە لێكگەیشتنێكی هاوبەش. 

وتیشی، پەیوەندییەكانیان لەگەڵ ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی دوای هێرشەكەی سەر بنكە ئەتۆمییەكان تێكچووە و وەك جاران نەماوە. 

 

لەسەر رێگای كەربەلا-بەغداد پردێكی تەواونەكراو داڕما و لە ئەنجامدا پێنج كەس برینداربوون و ژمارەیەك ئۆتۆمبێل كەوتنە ژێر دار و پەردووی پردەكە.

فەرمانگەی تەندروستی كەربەلا رایگەیاند، ئێوارەی ئەمڕۆ پردێك كەدەكەوێتە سەر رێگای كەربەلا-بەغداد و لە قۆناغی بنیاتناندا بوو داروخا و بە هۆیەوە پێنج هاووڵاتی برینداربوون و  ژمارەیەك ئۆتۆمبێل بە ژێر دار و تەختە و پارچە داڕماوەكانی پردەكە.

ئاماژەی بەوەشكرد، بریندارەكان بەمەبستی وەرگرتنی چارەسەری پێویست دەستبەجێ گواستراونەتەوە بۆ نەخۆشخانە و لەژێر چاودێری وردیی تەندروستیدان.

ئەوەشی خستەڕوو، لێكۆڵینەوە لە هۆكاری روخانی پردەكە دەستیپێكردووە و  تیمەكانی بەرگری شارستانی و تەندروستیش بەردەوامن لە هەوڵەكانیان بۆ گەڕان بەدوای هەركەسێك كە گیری خواردبێت، هەروەها دەرهێنانی تەرمی هەركەسێك گیانی لەدەستدابێت.

بۆ بینینی دیمەنی روخانی پردەکە کلیک لێرە بکە....

فێستیڤاڵی دەروازەی سلێمانی بە سپۆنسەری میدیایی دەزگای میدیایی کوردسات، بۆ رۆژی سێیەم لە پارکی هەواری شار بەردەوامە و رێژەیەکی زۆرباش لە هاووڵاتیان و سەردانیکەران لە ناوچە جیاوازاەکانی هەرێم سەردانی فێستیڤاڵەکە دەکەن.

رێژوان مەریوان سەرپەرشتیاری فێستیڤاڵی دەروازەی سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، کارەکانی فێستیڤاڵەکە زۆر بەباشی بەڕێوەدەچێت و هاووڵاتیان بە پەرۆشەوە سەردانی فێستێڤاڵەکە دەکەن.

وتیشی، بەپێی ئامارەکان لە یەکەم رۆژدا نزیکەی 18 هەزار کەس سەردانی فێستیڤاڵەکیان کردووە، هاوکات لە رۆژی دووهەمدا زیاتر لە 16 هەزار کەس سەردانی فێستیڤاڵەکەیان کردووە.

ئەوەشی خستەڕوو، ئەو ئامارە لە دەروازەی سەرەکی بە هاتنەژوورەوەی ئۆتۆمبێل وەرگریراوە، ئەگەر بە تاکە کەسیش هەژمار بکرێت رێژەکە زۆر زیاترە.

سەرپەرشتیاری فێستیڤاڵەکە ئاماژەی بەوەشکرد، چاوەڕوان دەکەن لەمڕۆژانەدا لە رۆژانی یەکەم و دووهەم، هاووڵاتیان زیاتر سەردانی فێستیڤاڵەکە بکەن و چێژ ببینن لە چالاکی و بەرهەمەکانی نمایشدەکرێت و پێشکەشدەکرێت.

جێگەی ئاماژەیە، دووهەمین فێستیڤاڵی دەروازەی سلێمانی بە سپۆنسەری میدیایی دەزگای میدیایی کوردسات، لە رۆژی 4ـی ئەیلولەوە دەستیپێکردووە و بۆ ماوەی 8 رۆژ بەردەوام بێت.

لەمیانی پێشوازیکردنی لە ژمارەیەک لە ژنانی کورد، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق ئاماژەی بەڕۆڵی چالاکانەی ژنان لەپشتیوانی کۆمەڵگە و پاراستنی ناسنامەی نیشتمانی و نەتەوەیی کرد.

لەو دیدارەدا کەسکرتێری یەکێتی ژنانی کوردستان و نوێنەرانی کۆمسیۆنی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان و کۆنگرە ستار و ژمارەیەک لە چالاکوانانی بواری داکۆکیکردن لەمافەکانی ژنان ئامادەیبون، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد رایگەیاند: بەپەرتەوازەیی ناگەین بەهیچ کام لە مافەکانمان و پێویستە لەمەسەلە نەتەوایەتیەکانیشدا یەک بین و پشتی یەک بەرنەدەین.

خانمی یەکەمی عیراق وتیشی، "سەرەڕای ئەو بارگرانییەی کە بەسەریاندا سەپێنراوە، ژنان نەک هەر کۆڵیان نەدا، بەڵکو بوونە هێزێکی پێشەنگ لە بەرخۆدان و گۆڕانکاریدا و نموونەی ئازایەتی و ئیرادە لە سەرانسەری جیهاندا".

باس لەوەش کرا کە پێشبینیکردنی ئایندەی خەباتی ژنانی کورد پەیوەستە بە هەلومەرجی سیاسی و گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتی و پێشهاتە ناوچەییەکان، جەختی لەسەر ئەوەش کردەوە کە ژنانی کورد دەتوانن بە پەیوەندی لەگەڵ رێکخراوەکانی مافی ژنان لە وڵاتانی تر، خەباتی خۆیان بەهێزتر بکەن.

هەر لەدیدارەکەدا تاوتوێی چالاکیەکانی کۆنگرەی ژنان و راسپاردەکانی کۆنگرەی هاوپەیمانی سۆشیال دیموکرات کرا کەلەرۆژانی 27 تا 30 ی ئاب لەسلێمانی بەسترا.

سەبارەت بەگۆڕانکارییە سیاسییەکانی ناوچەکە و پەرەسەندنەکانی رەوشەکە، خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد رایگەیاند: دەبێ لەئاست جموجوڵ و بزاوتی سیاسی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا ژنی کورد رۆڵی خۆی ببینێت و لەئاستیدا پەرە بە خەباتی سیاسی خۆی بدات.

ئاژانسی فریاگوزاری و کارەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ پەنابەرانی فەلەستین "ئۆنروا" ، هۆشداری دەدات لە خراپبوونی کارەساتی مرۆیی لەغەززە کە لە ئێستادا لە ئاستێکی بێ وێنەدایە.

ئۆنروا ئاماژەی بەوەکردووە، پێدواویستییەکان لە کەرتی غەززە زۆرن و پێویستی بە یارمەتیدانێکی مرۆی گشتگیرە، بۆ کەمکردنەوەی ئازارەکانی زیاتر لە دوو ملیۆن کەس کە لەژێر گەمارۆدان و لە ژێر برسێتیدا دەژین.

راشیگەیاندووە، ئیسرائیل بەردەوامە لە دروستکردنی ئاستەنگ بۆ هاتنە ناوەوەری هاوکارییەکان، بەمەش کەمی خۆراک و دەرمان لە کەرتەکە زیاتر دەکات، دەشڵێت، 900 هەزار منداڵ لە کەرتی غەززە بەدەست برێستییەوە دەناڵێنن و لە نێویاندا 700 هەزار منداڵ چونەتە قۆناغی بەدخۆراکی توندەوە.

ئیسرائیلی بەردەوامە لە ئاستەنگ بۆ هاتنە ناوەوەی هاوکاری و کەمیی خۆراک و دەرمان زیاتر دەکات. ئاماژەی بەوەشکرد، 900 هەزار منداڵ لە کەرتی غەززە بەدەست برسێتی دەناڵێنن، لەنێویاندا 70 هەزار منداڵ چوونەتە قۆناغی بەدخۆراکی توندەوە.

راپۆرتەکانی ئۆنروا ئەوەیان خستوەتەڕوو، رێژەی بەدخۆراکی لە نێوان منداڵانی خوار پێنج ساڵاندا، لەنێوان مانگەکانی ئازار و حوزەیران بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە و بووەتە دوو هێندە، ئەمەش بەهۆی سنوردارکردنی چوونە ژورەوەی پێداویستییە سەرکییەکان لە دیارترینیان خۆراک و ئاوی پاک.

حەیان عەبدولغەنی، وەزیری نەوتی عێراق، ئەمڕۆ شەممە  لە میانی وتارێکیدا لە کاتی دەستپێکردنی کارەکانی "کۆڕبەندی نێودەوڵەتیی بەغدا بۆ وزە".رایگەیاند کە وڵاتەکەی لێکۆڵینەوە لە بژاردەی نوێ دەکات بۆ هەناردەکردنی نەوتی خاو لە رێگەی هەردوو وڵاتی سوریا و لوبنانەوە.

عەبدولغەنی جەختی لەوە کردەوە کە "عیراق بۆ ماوەی سەدەیەک پایەیەکی سەرەکیی بازاڕەکانی وزەی جیهانی بووە و ئەمڕۆش بە بەرپرسیارێتییەوە لە رێکخراوی ئۆپیکدا بەردەوامە لە کارکردن بۆ سەقامگیریی بازاڕەکان و دڵنیابوون لە هاوسەنگیی نێوان خواست و خستنەرو."

ناوبراو ئاماژەی بەوەشکرد کە عیراق بەهۆی یەدەگی گەورەی نەوت و غاز و پێگە ستراتیژییەکەیەوە، شایستەی ئەوەیە ببێتە ناوەندێکی گرنگی وزەی جیهانی و رۆڵێکی کاریگەری هەبێت لە داڕشتنی سیاسەتەکانی بازاڕی نەوت و غازدا.

وەبەرهێنان لە غاز و پابەندبوون بە ژینگە

وەزیری نەوت باسی لە پلانی وڵاتەکەی بۆ وەبەرهێنان لە کەرتی غازدا کرد و وتی: "وەبەرهێنان لە غازمان کردووەتە کارێکی لەپێشینەی نیشتمانی، دوای ئەوەی پێشتر عیراق بڕێکی زۆری دەسوتاند. دەستمان کردووە بە فراوانکردنی کۆمپانیای غازی بەسرە و کێڵگەکانی تری میسان، زیقار و کەرکوک، بە ئامانجی وەبەرهێنانی تەواوەتی لە غاز تا ساڵی 2030 و راگرتنی سووتاندنی بە تەواوی لە ساڵی 2029دا."

وتیشی، "وەبەرهێنان لە غازدا تێچووی بەرزی هاوردەکردن لەسەر دەوڵەت کەمدەکاتەوە و دەرهاویشتە کاربۆنی و گەرمییەکانیش کەم دەکاتەوە."

لە کۆتاییدا دووپاتیکردەوە کە عیراق کار لەسەر هەمەجۆرکردنی هێڵەکانی هەناردەکردنی نەوت دەکات بۆ دڵنیابوون لە گەیشتنی نەوت بە شێوەیەکی ئارام و سەقامگیر بە بازاڕەکانی جیهان، و لەو چوارچێوەیەشدا لێکۆڵینەوە لە بژاردەی نوێ دەکات لە رێگەی سوریا و لوبنانەوە.

 

ئەمڕۆ، 95 ساڵ بەسەر راپەڕینی مێژوویی بەردەرکی سەرای سلێمانیدا تێپەڕدەبێت، کە تێیدا خەڵکی شارەکە لە رۆژی 6ی ئەیلولی 1930دا لە دژی ستەم و نکۆڵیکردن لە مافەکانیان رژانە سەر شەقامەکان و رووبەرووی سەرکوتێکی خوێناوی بوونەوە.

خۆپیشاندانە فراوانەکە کە لەلایەن چین و توێژە جیاوازەکانی شارەکەوە رێکخرابوو، لەلایەن شاعیری ناودار "فایەق بێکەس"ەوە رابەرایەتی دەکرا. لە بەرامبەردا، هێزە ئەمنییەکانی حکومەت بە فیشەک وەڵامی داواکاریی خۆپیشاندەرانیان دایەوە، کە بەهۆیەوە ژمارەیەکی زۆر هاوڵاتی شەهید و بریندار بوون. بەپێی بەڵگەنامەکانی ئەو سەردەمە، نزیکەی60 کەس لەو رۆژەدا بوونە قوربانی.

ئەم روداوە، کە لەلایەن شاعیران و نووسەرانی وەک (بێکەس، حەمدی، ئەخۆل، پیرەمێرد و گۆران)ەوە بە "رۆژە رەشەکە" ناوبراوە، بووە بەشێکی گرنگ لە مێژووی خەباتی رزگاریخوازی گەلی کورد.

یەکێک لە سیمبولە هەرە دیارەکانی ئەو رۆژە، "عەولەسیس" (عەبدولمەجید مەلا ئیبراهیم) بوو، کە بە ئازایەتییەکەی ناسرابوو و لە تەمەنی 29 ساڵیدا بە گوللەی سەربازانی ئینگلیز شەهید کرا و بووە هێمای قوربانیدان لەپێناو ئازادیدا.

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی و بوومەلەرزەزانیی هەرێمی کوردستان، پێشبینییەکانی کەشوهەوای بۆ ئەمڕۆ و سبەی بڵاوکردەوە و رایگەیاند کە ئاسمان ساماڵ دەبێت و پلەکانی گەرما بەراورد بە رۆژانی رابردوو کەمێک نزم دەبنەوە.

بەپێی راگەیەندراوەکەی کەشناسی، ئەمڕۆ شەممە، ئاسمان بەگشتی ساماڵ دەبێت و پلەکانی گەرما بە (1-2) پلە دادەبەزن. هەروەها بۆ رۆژی یەکشەممە، 7ی ئەیلول، کەشوهەوا بە جێگیری دەمێنێتەوە و پلەکانی گەرما نزیک دەبن لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ.

خێرایی با لە نێوان (10-20) کیلۆمەتردا دەبێت لە کاتژمێرێکدا و مەودای بینین لە نێوان (8-10) کیلۆمەتردایە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بۆ ئەمڕۆ:

• گەرمیان: 42 پلە

• کەرکوک: 40 پلە

• هەولێر: 39 پلە

• هەڵەبجە: 39 پلە

• زاخۆ: 39 پلە

• سلێمانی: 38 پلە

• دهۆک: 38 پلە

• سۆران: 36 پلە

• حاجی ئۆمەران: 29 پلە

 

پەیامنێری کوردستان نیوز لە بەغداد، بە پشت بەستن بە سەرچاوەیەکی باڵای نێو حکومەتی عیراق ئاشکرای کرد، کە حکومەتی هەرێمی کوردستان و حکومەتی عیراق زۆر لێک نزیک بوونەتەوە لە گەیشتن بە رێککەوتن لەسەر داهاتەکانی باج و رسومات، لەگەڵ یەکلابوونەوەی داهاتی گومرگیش.

سەرچاوەکەی حکومەتی عیراق ئاماژەی بەوەداوە، "72 سەعاتی داهاتوو یەکلاییکەرەوە دەبێت لەبەردەم هەرێم و بەغدا بۆ گەیشتن بە رێککەوتن."

بەپێی زانیارییەکانی پەیامنێری کوردستان نیوز، لە کۆبوونەوەی رۆژی پێنجشەممەی رابردوودا، کە لە نێوان وەفدی هەرێم و لیژنە یاساییەکەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بەڕێوەچوو، گفتوگۆی چڕ و بەرهەمدار ئەنجام درا و هەنگاوی جددی نرا لەبارەی داهاتە نانەوتییەکانەوە.

دابەشکردنی داهاتی باج و رسومات:

داهاتی باج: هەردوو لا گەیشتوونەتە رێککەوتن لەبارەی داهاتی باجەوە، بە جۆرێک داهاتی باجی حکومەتی هەرێم و داهاتی باجە فیدڕاڵییەکان لە هەرێمی کوردستان، بە نیوەیی لە نێوان هەردوو لادا دابەش بکرێت. ئەم لێک تێگەیشتنە پەسەندکراوی لیژنە یاساییەکەیە و تەنها رەزامەندی سەرۆکوەزیرانی عیراقی ماوە.

داهاتی رسومات: وەفدی باڵای حکومەتی هەرێم پێشنیاری کردووە کە تەواوی داهاتی رسوماتی هەرێمایەتی بۆ حکومەتی هەرێمی کوردستان بێت، و داهاتی رسوماتی فیدڕاڵییەکانیش لە هەرێمی کوردستان، 50% بە 50% بێت. بەپێی وتەی سەرچاوە باڵاکەی حکومەتی عیراق، ئەم پێشنیارە لەلایەن لیژنە یاساییەکەوە پەسەند کراوە و تەنها رێککەوتنی رەسمی ماوە.

چارەسەرکردنی کێشەی هەناردەکردنەوەی نەوت:

سەرچاوەکەی حکومەتی عیراق رایگەیاندووە، یەکێک لە گرفتە گەورەکانی بەردەم هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم چارەسەر کراوە. ئەمەش بریتییە لە گۆڕینی بڕگەیەکی نێو رێککەوتنی حکومەتی هەرێمی کوردستان لەگەڵ کۆمپانیا نەوتییەکان. پێشتر کۆمپانیا نەوتییەکان بەپێی یاسایەکی تایبەت سکاڵایان لە دەرەوەی عیراق تۆمار دەکرد، بەڵام لەمەودوا کۆمپانیاکان بەپێی یاسای عیراقی سکاڵای خۆیان تۆمار دەکەن و دادگای عیراقیش کەیسەکە لە نێوان کۆمپانیاکان و لایەنی بەرامبەر یەکلایی دەکاتەوە.
ئەمە وەک خاڵێکی گرنگ بۆ دەستپێکردنەوەی پرۆسەی نەوتی هەرێمی کوردستان دەبینرێت و لێک تێگەیشتنی لەسەر دروست بووە، لەگەڵ رەزامەندی کۆمپانیا نەوتییە بیانییەکانیش.

کۆبوونەوە و بڕیارە یەکلاکەرەوەکان:

پەیامنێری کوردستان نیوز زانیاریی تایبەتی دەستکەوتووە کە سبەی یەکشەممە محەمەد شیاع سودانی، سەرۆکوەزیرانی عیراق، لەگەڵ عەلی فەوزی، سەرۆکی لیژنە یاساییەکەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق کۆدەبێتەوە و راپۆرتی لیژنە یاساییەکە دەخرێتە بەردەم سەرۆکوەزیران. هەروەها ئاماژە بەوە دراوە، ئەگەر سەرۆکوەزیرانی عیراق راپۆرتی لیژنە یاساییەکە پەسەند بکات، رۆژی سێشەممە لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق، رێککەوتنی هەرێم و بەغدا دەبردرێتە نێو کۆبوونەوەکە و دەنگی لەسەر دەدرێت.

بەشێک لە ئەندامانی ئەنجومەنی کارگێڕی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ، لە ڕاگەیەندراوێکدا، بەیاننامەیەکی پێشووتری دەستەکەیان ڕەتدەکەنەوە کە شەوی ڕابردوو لەسەر ڕووداوەکانی لالەزار و کەیسی ئارام قادر بڵاوکرابووەوە. ئەو ئەندامانە، ناوەڕۆکی بەیاننامە فەرمییەکەی دەستە بە "هەڵوێستێکی سیاسیی دیزاینکراو" ناودەبەن و جەخت لەوە دەکەنەوە کە گوزارشت لە ڕای هەموو ئەندامانی دەستەکە ناکات.

لە ڕاگەیەندراوەکەیاندا، ئاماژەیان بەوە کردووە کە لایەنە ئەمنییەکانی سلێمانی هاوکاربوون و لە بەرامبەردا پرسیاری ئەوە دەکەن کە بۆچی دەستەکە لە ئاست چەندین پێشێلکاریی تری مافی مرۆڤ لە سنووری هەولێر و دهۆک بێدەنگ بووە.

دەقی راگەیەندراوەکە..

شەوی رابردوو (هەینی ٥ی ئەیلول) راگەیەندراوێک بەناوی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ بڵاوکرایەوە لەسەر ڕووداوەکانی لالەزار و کەیسی ئارام قادر، هەرچەندە ئێمە وەک بەشێک لە ئەندامانی ئەنجومەنی کارگێری دەستە ناوەڕۆکەکەی رەت دەکەینەوە و بە هەڵوێستێکی سیاسی دیزاینکراوی دەزانین، چەندان جاری تر سەرنج و تێبنیمان هەبووە لەسەر ئەو جۆرە هەڵوێست و پەیامانەی دەستە؛ کە نە ئاگامان لێ ی بووە نە پرسمان پێکراوە، بەڵام لەپێناو پاراستنی ناوی دەستەکەمان هیچ هەڵوێستمان نەنواندوە و هەموو جارێک داوای چارەسەرمان کردوە.

هەر بۆیە سەبارەت بەو راگەیەندراوە، بەپێویستمان زانی ئەو ڕاستیانە بۆ خەڵکی کوردستان بخەینەڕوو:

١- سەبارەت بەسەردان کردنی ئارام قادر لەهەفتەی ڕابردوو، دوای ئەوەی کەسوکاری ناوبراو سەردانی دەستەیان کرد، داوایان کرد دەستە بەدواداچون بکات، ئێمە پەیوەندیمان بەلایەنی پەیوەندیدارەوە کرد و بەسوپاسەوە وەڵامیان داینەوە کە لەم هەفتەیەی بێتەوە ئەو دەرفەتەمان بۆ ڕێکدەخەن و بڕیارە ڕۆژی یەکشەممە بۆ کاتەکەی وەڵاممان بدەنەوە. بەڵام نازانین پەلەی بڵاو کردنەوەی ئەو پەیامە بەو پشوەو ڕۆژی هەینییە مانای چی بوو؟.

٢-سەبارەت بەدەستگیرکراوانی شەڕەکەی لالەزار هەموولایەک ئاگادارن، ئێمە یەکەم تیم بوین وەک دەستە سەردانی لاهور شێخ جنگی و دەستگیرکراوەکانمان کرد و، هەر لەڕێگەی ئێمەشەوە، ئاسایشی گشتی سلێمانی ئاسانکاری کرد بۆ سەردانی کردنی کەسوکاری دەستگیرکراوەکان و بەردەوامیش لەسەر خەت بوین بۆ سۆراغ کردن و کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر هەموویان، هیچ ڕێگریەک نەبوە بۆ کارەکانمان. بڕیار بوو رۆژی یەک شەممە هەموو ئاسانکارییەک بکرێت، بەڵام دیسان نەیانهیشت بگاتە یەکشەممە وەک ئەوەی پێیان گوترابێت؛ دەبێت هەر ئەم شەو ئەو بەیاننامەیەی کە ئامادە کراوە دەبێت بڵاوبکرێتەوە، سەرباری ئەوەی گفتۆگۆی زۆر کرا بۆ دواخستنی بڵاوکردنەوەی بەیاننامەکە تا رۆژی یەکشەممە کە دەوامی فەرمییە بەڵام دیارە بڕیاری پێش وەختە بووە.

هاوڵاتیانی کوردستان؛

دەمانەوێ ئەوە بۆ هەموو لایەک ئاشکرا بکەین؛ ئێمە وەک بەشیک لە ئەنجومەنی کارگێڕی دەستە، ئەو پەیامەی بەناوی دەستەی مافی مرۆڤ بڵاوکراوەتەوە، ڕەت دەکەینەوە و دەڵێین: بەهیچ شێوەیەک گوزارشت لەڕای هەموو دەستە ناکات و تەنها ڕای لایەنێکی سیاسیە کە ناوی دەستە بۆ ئامانچی سیاسی خۆیان بەکاردەهێنن و بەئاشکراش بە پەیامەکەی دەستە و ئەو پەلەپەل کردنەوە دیارە.

ئێمە دەڵێین: لایەنە ئەمنییەکانی سلێمانی لەرۆژی یەکەمی رووداوەکەی لالەزار و بابەتەکانی تریش هاوکار بوون وە دەبوو دەستە ڕەچاوی ئەوەی بکردبایە ئەو کەیسە هێشتا لەژێر لێکۆڵینەوەیەو نابێت پەلەی تێدا بکرێت.

ئینجا پرسیاری جددی ئەوەیە: ئەی ئەو بەشەی ئەنجومەنی کارگێری دەستە لەکوێ بوون کاتێک لەشەرەکەی خوڕشید هەرکی و هێزە ئەمنیەکان، دوو کەس لە هێزەکان شەهید کران و کەسی داواکراویش لەمیوانخانە دانرابوو، بەڵام ئەو تیمەی ناو دەستە شتێکیان نەوت؟

ئەی کە چەند ڕۆژێک بەر لە ئێستا چەند کەسێک هەوڵی تیرۆر کردنی ڕۆژنامەنوس هێمن مامەندیان داو دواتر هەڵهاتن بۆ شاری هەولێر و ئاسایشی گشتی سلێمانی پەیامی بڵاوکردەوە، بۆچی ئەرک پێ سپێردراوانی ئەو لایەنە سیاسیەی ناو دەستە داوایان لەدەزگا ئەمنیەکانی هەولێر نەکرد ئەو کەسانە دەستگیر بکەن و بیدەنە دادگا؟.

ئەی کاتێک سەرۆکی دەستە ئامادەی دادگایی کردنی شێروان شێروانی بوو، بەبەرچاوی بەڕێزیان دادگا بڕیارێکی دا بەسەر ناوبراودا و لە بەردەمی دادگاش چالاکوانان و ئەندامی پەرلەمان سوکایەتیان پێ کرا، بۆچی دەستەی مافی مرۆڤ هیچ شتێکیان بڵاو نەکردەوە؟ لەکاتێکدا نوێنەری یۆنامی نیگەرانی دەربڕی.

ئەی بۆ تا ئێستا تۆمەتبارانی کەیسی شوان صابر دەستگیر و ئاشکرا نەکراون و هیچ پەلە پەلێکیش ناکرێت؟

ئەی کاتێک شێخ ئەدهەم بارزانی ڕێگەی پێنەدرا بەشداری پرسەی دایکی بکات لەماڵ و زێدی خۆی و دەست بەسەر ماڵ و موڵکیدا گیراو پاسەوان و شوفێرەکەی دەستگیرکرا و جارێکی تریش بەم دوایە کۆمەڵێک پاسەوانی گیرا بۆچی ئەو لایەنەی ناو دەستە شتێکی بۆ ڕای گشتی نەوت و بڵاو نەکردەوە؟.

سەبارەت بە کەیسی هونەری رەشید ئاغا کە تا ئیستاش دادگایی نەکراوە و کەس نازانیت قۆناغی لێکولینەوەی بەکوێ گەیشتوە، بۆ هیچ نالێن؟ خۆ هەموو ئەوانە لەپێش روداوەکانی سلێمانی روویانداوە!.

ئێمە نامانەوێ ئەو لاپەڕانە هەموو هەڵدەینەوە کە هەموویمان وەک بەڵگە لایە و قسەی لەسەر نەکراوە لە پێشێلکاری زەق بەرامبەر مافی مرۆڤ لەسنوری هەولێرو دهۆک.

باش دەزانین ئامانجی ئەو لایەنە سیاسیە چیە لە گەورەکردن و بڵاوکردنەوەی پەیامەکان لەسەر سنوری سلێمانی و دەزگا ئەمنیەکان لە رێگەی دەستەکەمانەوە، جگە لەهەوڵدان بۆ ناشرین کردنی دەزگا فەرمیەکانی ئەو سنورە هیچ مانایەکی تری نیەو ئامانجەکەش دەستێکی ئاشکرای لایەنێکی سیاسیە کە دەیانەوێت ئەجێندای خۆیان فەرز بکەن و ئێمەش وەک بەشێک لە ئەنجومەنی کارگێری دەستە ئەو جۆرە هەڵسوکەوتانە ڕەت دەکەینەوەو بەهیچ شێوەیەکیش گوزارشت لەڕای گشتی دەستە ناکات . ئەگەر نا هەموولایەک لەدەستە باش دەزانن ئێمە ئەو بەشەین لە دەستەی مافی مرۆڤ زۆر پیشەیی و بەرپرسیارانە بەرامبەر بە مافەکانی مرۆڤ و بێ گوێ دانە لایەنی سیاسی کارمان کردوە لە هەموو رووداوەکان…

بەردەوامی ئەو جۆرە هەڵوێستانە بۆ بەرژەوەندی لایەنێکی سیاسی دەکەوێتە سەر ئەستۆی بەڕێز سەرۆکی دەستەکە و بەپێی یاسای دەستە بەرپرسە لە پاراستنی سیاسەتی دەستە وەک دەزگایەکی سەربەخۆو بێ لایەن و ئاکامەکانیش هەرچی بێ لەزەرەری ناوبانگی دەستە دەبێت.

بەشێک لەئەندامانی ئەنجومەنی کارگێڕی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ

 

كۆمەڵەی رۆشنبیری ئاڤێستا داوا لە حكومەتی توركیا دەكات، زمانی كوردی بكرێتە زمانی رەسمی و فشار و ئاستەنگەكانیش لەسەر كلتوور و زمانی كوردی لاببرێن.

كوردیە ئیرگات، هاوسەرۆكی كۆمەڵەی رۆشنبیری ئاڤێستا لە ئیزمیر لە راگەیەنراوێكدا داوایكردووە زمانی كوردی بكرێتە زمانی رەسمی و فشارەكانی سەر كلتوور و زمانی كوردی ڕابگرن. 

وتیشی، بۆئەوەی پرۆسەی ئاشتی سەربكەوێت و بە ئامانجەكەی بگات، پێویستە لە كاتی خۆیدا خواست و داواكارییەكانی گەلی كورد بەدی بهێنرێت و زمانی كوردی رەسمی بێت و هەموو فشار و ئاستەنگەكانیش لەسەر كلتوور و زمانی كوردی لاببرێن و خوێندن لە قۆناغی سەرەتایی تا زانكۆ بە زمانی كوردی رێگەی پێبدرێت.

 

 ڤۆلۆدیمیر زیلێنسکی، سەرۆکی ئۆکراین، پێشنیازێکی ڤلادیمیر پوتنی سەرۆکی روسیای، بۆ ئەنجامدانی دانوستان لە مۆسکۆ رەتکردەوە و لە بەرامبەردا رایگەیاند کە پوتن دەتوانێت بێت بۆ کیێڤ.

رۆژی هەینی،  ڤلادیمێر زیلێنسکی، سەرۆکی ئۆکراین پێشنیازەکەی ڤلادیمێر پوتنی سەرۆکی روسیای بۆ سەردانیکردنی مۆسکۆ بە مەبەستی گفتوگۆکردن لەسەر چارەسەرێکی دیپلۆماسی رەتکردەوە.

زیلێنسکی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ مارسا راداتز، پەیامنێری تۆڕی "ئەی بی سی نیوز"ی ئەمریکی، بۆ یەکەمجار باسی لەو پێشنیازە کرد.

زیلێنسکی لە وەڵامدا وتی: "ئەو (پوتن) دەتوانێت بێت بۆ کیێڤ. من ناتوانم سەردانی مۆسکۆ بکەم لە کاتێکدا وڵاتەکەم رۆژانە رووبەڕووی بۆردومانی مووشەکی دەبێتەوە. ناتوانم بچمە پایتەختی ئەو تیرۆریستە".

هەروەها وتی: "پوتن لەمە تێدەگات".

چاوپێکەوتنەکە لە شوێنی کارگەیەکی ئەمریکی لە رۆژئاوای ئۆکراین ئەنجامدرا، کە بەم دواییانە کرابووە ئامانجی هێرشێکی مووشەکی روسیا.

سەرۆکی ئۆکراین جەختی لەوە کردەوە کە پوتن بە راستی بەدوای کۆبونەوەدا ناگەڕێت لە کاتێکدا بەردەوامە لە شەڕەکەی لە ئۆکراین. ئەو وتی کە پێشنیازەکەی پوتن تەنها ئامانج لێی "دواخستنی کۆبوونەوەکە" بووە و دووپاتیکردەوە کە خۆی ئامادەیە بە هەموو شێوەیەک کۆببێتەوە.

زیلێنسکی رونیکردەوە کە پوتن "یاری لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان دەکات" و وتی: "ئەگەر کەسێک نەیەوێت لە کاتی شەڕدا کۆببێتەوە، بێگومان دەتوانێت شتێک پێشنیار بکات کە نە لەلایەن من و نە لەلایەن کەسانی ترەوە قبوڵکراو نییە".

ئەمە لە کاتێکدایە کە پێشتر، سەرۆک پوتن لە میانی کۆڕبەندی ئابووریی رۆژهەڵات لە ڕۆژی هەینیدا، ئامادەیی خۆی بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ زیلێنسکی لە بەرزترین ئاستدا راگەیاندبوو و وتبووی: "ئەگەر سەرکردایەتیی ئۆکراین جددییە لە خواستی بۆ دانوستان، با بێن بۆ مۆسکۆ، ئێمەش %100 گەرەنتیی ئاسایشیان بۆ دابین دەکەین".

پوتن جەختی لەوەش کردبووەوە کە روسیا ئامادەیە گەرەنتیی ئەمنی تەواو پێشکەش بە زیلێنسکی و شاندی یاوەری بکات ئەگەر بڕیاریاندا بێن بۆ پایتەختی روسیا.

کافایین دەتوانێت بەشێک بێت لە سیستەمێکی خۆراکی تەندروست بۆ زۆربەی خەڵک. بەڵام، خواردنەوەی بڕێکی زۆر لێی لەوانەیە مەترسیدار بێت بۆ تەندروستیت. لێرەدا 10 لە دیارترین زیانە لاوەکییەکانی خواردنەوەی زۆری کافایین دەخەینەڕوو:

1_ سەرئێشە

کافایین هاندەری سیستەمی دەماری ناوەندییە و وریاکەرەوەیە، هەربۆیە لە پێکهاتەی هەندێک ئازارشکێندا هەیە وەک "ئێکسێدرین".

بەکارهێنانی زیادەڕۆیی یان وازهێنانی لەناکاوی کافایین لەوانەیە ببێتە هۆی "سەرئێشەی گەڕاوە" (caffeine rebound).

بەکارهێنانی بەشێوەیەکی مامناوەند، بە گشتی سەلامەتە، بەڵام وەرگرتنی بەشێوەیەکی رۆژانە لەوانەیە سەرئێشەی بەردەوام خراپتر بکات و باشترە سنووردار بکرێت.

2. نیگەرانی (Anxiety) و تێکچوونی میزاج

وەرگرتنی بڕێکی مامناوەندی کافایین لەوانەیە لە سەرەتادا میزاج باشتر بکات، بەڵام خواردنەوەی 2 بۆ 6 کوپ لەوانەیە ببێتە هۆی وروژاندنی نیگەرانی لە هەندێک کەسدا.

وەرگرتنی زیاتر لە 400 میلیگرام کافایین لە رۆژێکدا دەکرێت ببێتە هۆی دڵتەنگی.

ئەگەر هەست دەکەیت کافایین کاریگەری نەرێنی لەسەر میزاجت هەیە، بیر لە کەمکردنەوەی بکەرەوە.

3. کێشەی خەوتن (بێخەوی)

خواردنەوەی کافایین پێش نووستن دەتوانێت باشی و قوڵی خەو کەم بکاتەوە و خەولێکەوتن یان مانەوە بە خەوتوویی قورستر بکات.

پێویستە بەلایەنی کەمەوە 6 بۆ 8  کاتژمێر پێش نووستن خۆت لە کافایین بەدووربگریت. هەندێک کەس ڕەنگە پێویستیان بە 12 کاتژمێر بێت.

4. تووڕەیی و بێزاری (Irritability)

کافایین لەوانەیە ببێتە هۆی تووڕەیی، بەتایبەتی لەو کەسانەی کە بڕێکی زۆر بەکاردەهێنن.

ئەو کەسانەی کە نیگەرانی یان کێشەی دەروونییان هەیە، رەنگە بە بڕێکی کەمیش هەست بە بێزاری بکەن.

ئەگەر کافایین وات لێدەکات هەست بە تووڕەیی بکەیت، باشترە کەمتر بیخۆیتەوە.

5. زیادبوونی لێدانی دڵ

کافایین لەوانەیە ببێتە هۆی گۆڕانکارییەکی سووک لە لێدانی دڵدا، تەنانەت بە خواردنەوەی تەنها چوار کوپ قاوەش.

کاریگەرییەکەی لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێت. ئەو کەسانەی جەستەیان کافایین بەهێواشی شی دەکاتەوە، لەوانەیە بە خواردنەوەی تەنها 2-3 کوپ تووشی کێشەی دڵ ببن.

خێرابوونی لێدانی دڵ لەوانەیە نیشانەی هەستیاری، حەساسیەت، یان کێشەیەکی تەندروستی تر بێت.

6. زیادبوونی هەستکردن بە تینوێتی

تەنانەت وەرگرتنی بڕێکی کەمی کافایین (بۆ نموونە، 1 کوپ قاوە) لەوانەیە هەستی تینوێتی لەو کەسانەدا زیاد بکات کە بە شێوەیەکی بەردەوام نایخۆنەوە.

هەرچەندە بەڵگەی روون کەمە، بەڵام خواردنەوەی بڕێکی زۆر لەوانەیە هۆکارێک بێت بۆ تینوێتی زۆر.

7. میزکردنی زۆر و دووبارە:

کافایین بەرهەمهێنانی میز زیاد دەکات (واتە کاریگەری میزهێنەری هەیە) چونکە کار دەکاتە سەر فرمانی گورچیلەکان و شێوازی مامەڵەکردنی لەش لەگەڵ خوێدا.

ئەم میزکردنە زۆرە دەتوانێت ببێتە هۆی لەدەستدانی ماددە خۆراکییە سەرەکییەکان، کە زیان بە تەندروستی دەگەیەنێت.

8. ئازاری سنگ

ئازاری سنگ کاتێک روودەدات کە رۆیشتنی خوێن بۆ دڵ بلۆک دەبێت. وەرگرتنی بڕێکی زۆری کافایین لەوانەیە ئەم بەرتەسکبوونەوەیە زیاد بکات.

مەترسییەکە بە گشتی کەمە بۆ ئەو کەسانەی رۆژانە تەنها 1-3 کوپ قاوە دەخۆنەوە.

ئاگادارییەکی زۆر گرنگ: ئەگەر دوای خواردنەوەی کافایین تووشی ئازاری سنگ بوویت، دەستبەجێ داوای یارمەتی پزیشکی بکە.

9. مەترسیی نەزۆکی لە پیاواندا

خواردنەوەی زیاتر لە 400 میلیگرام کافایین لە رۆژێکدا لەوانەیە مەترسیی لاوازبوونی توانای منداڵبوون لە پیاواندا زیاد بکات.

10. لاوازبوونی ئێسکەکان

وەرگرتنی زیاتر لە 400 میلیگرام کافایین لە رۆژێکدا لەوانەیە مەترسیی لاوازبوونی ئێسکەکان زیاد بکات.

توێژینەوەیەک دەریخستووە کە خواردنەوەی نزیکەی چوار کوپ قاوە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی ڤیتامینەکانی وەک (B1, B12) و کانزاکانی وەک (کالسیۆم، مەگنسیۆم، سۆدیۆم، پۆتاسیۆم)، کە کاریگەری نەرێنی لەسەر تەندروستی ئێسک هەیە.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دەڵێت: جەنگ لە غەززە کۆتایی نایەت تا مەرجەکانیان جێبەجێ نەکرێت.

بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، مەرجەکانیان بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی غەززە بریتییە لە ئازادکردنی سەرجەم بارمتەکان، چەکدانانی حەماس لە کەرتی غەززە، هاوکات دەستەبەرکردنی ئاسایشی ئەمنی ئیسرائیل بە بەسەر کەرتی غەززەدا.

ئاماژەی بەوەشکردووە، بە هیچ شێوەیەک جەنگ کۆتایی نایەت تا هەموو مەرجەکانیان جێبەجێ نەکرێت.

ناتانیاهۆ راشیگەیاندووە، هیچ ڤیدیۆیەکی پڕوپاگەندەیی ئیرادەیان لاواز ناکات یاخود بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانیان رێگریان لێناکات.

جێگەی ئاماژەیە، ئەمڕۆ بزوتنەوەی حەماس گرتە ڤیدیۆییەکی یەکێک لە بارمتەکانی بڵاوکردەوە، کەتێیدا بارمەتەکە داوا لە ناتانیاهۆ دەکات، هێرشکردنەکان بۆ سەر غەززە رابگرێت.