بەرگری شارستانی عیراق رایگەیاند کە لە نیوەی یەکەمی ساڵی 2026دا، کەمبوونەوەیەکی پێوانەیی لە روداوەکانی ئاگرکەوتنەوەدا تۆمارکراوە کە گەیشتووەتە 86٪، هاوکات سیستەمێکی تەکنەلۆژیی پێشکەوتوو بۆ خێراکردنی گەیشتنی تیمەکانی ئاگرکوژاندنەوە و رزگارکردن بۆ شوێنی روداوەکان کەوتووەتە گەڕ.
نەواش سەباح شاکر، بەڕێوبەری بەشی راگەیاندن و پەیوەندییەکان لە بەڕێوبەرایەتییەکە رایگەیاند: تیمەکانی بەرگری شارستانی لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا مامەڵەیان لەگەڵ 1680 روداوی ئاگرکەوتنەوەدا کردووە. ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەم کەمبوونەوە بەرچاوە (86٪) بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵانی رابردوو، دەگەڕێتەوە بۆ ئەو رێکارە خۆپارێزییە توندانەی کە گرتوویانەتەبەر، لەوانە: داخستنی ئەو دامەزراوە و باڵەخانانەی سەرپێچی مەرجەکانی سەلامەتییان کردووە، لەگەڵ چڕکردنەوەی هەڵمەتەکانی هۆشیارکردنەوەی هاوڵاتیان.
شاکر رونی کردەوە کە "شۆرتی کارەبا" هۆکاری سەرەکیی 48٪ی کۆی گشتی ڕووداوەکانی ئاگرکەوتنەوەیە لە وڵاتدا، بەتایبەتی لە وەرزی هاویندا. ئەمەشی گەڕاندەوە بۆ خراپی جۆری وایەر و پلاکە بەکارهاتووەکان، نەبوونی هۆشیاری لای هەندێک لە هاوڵاتیان لە کاتی جێهێشتنی ئامێرە کارەباییەکان بە داگیرساوی، و ئەنجام نەدانی پشکنینی خولی بۆ تۆڕەکانی کارەبا.
لە کۆتاییدا، شاکر ئاماژەی بە بوونی هەماهەنگییەکی باڵا لەگەڵ بەڕێوبەرایەتی هاتوچۆی گشتی کرد بە مەبەستی دابینکردنی رێڕەوی ئاسان و کراوە بۆ ئۆتۆمبێلەکانی فریاکەوتن، بۆ دەستەبەرکردنی گەیشتنیان لە کاتی دیاریکراودا.
غولام حسێن موحسینی، سەرۆکی دەسەڵاتی دادوەریی ئێران رایگەیاند، لەمەودوا لە ئەگەری دەستڕاگەییشتنیان بە هەر سامان و داراییەکی سەر بە هاووڵاتییانی ئەمریکی یان دامەزراوەکانی نزیک لە ئەمریکا دەستی بەسەردا دەگیرێت.
غولام حسێن، ئاماژەی بەوەکردوە، هەر سامانێک کە دەستی بەسەردا دەگیرێت بەپێی ئەو بڕیار و ئەحکامانەیە، کە لەلایەن دادگاکانی ئێرانەوە دەرکراون.
ناوبراو جەختیکردوەتەوە، کە دادگاکانی ناوخۆی ئێران پێشتر چەندین بڕیاریان دژی هەندێک لە بەرپرسانی ئەمریکی دەرکردووە، کە بە وتەی ئەو توانیان دژی گەلی ئێران ئەنجامداوە و هەر هەنگاوێکی داهاتوو بۆ بلۆکەکردنی داراییەکانیان لەسەر بنەمای ئەو یاسایانە دەبێت.
هاوکات، سەرۆکی دەسەڵاتی دادوەریی ئێران بە توندی رەخنەی لە سیاسەتەکانی واشنتۆن گرتوە و بانگەشەکانی ئەمریکای بۆ داکۆکیکردن لە مافەکانی مرۆڤ بە بێ بنەما وەسف کردوە.
غولام حسێن موحسینی لێپرسراوانی ئەمریکای تۆمەتبارکردوە بەوەین کە لێهاتووییان هەیە لە سپیکردنەوەی تاوانەکانی خۆیان و نیشاندانی راستییەکان بە پێچەوانەوە.
بۆ تاوتوێكردنی پرسی موچە و داهاتی نانەوتی هەرێم و سستمی ئەسیكۆدا، ئەمرۆ وەفدێكی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان سەردانی بەغداد دەكات.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، بریارە سەعات 7ـی ئێوارەی ئەمرۆ وەفدێكی باڵای حكومەتی هەرێم بە سەرۆكایەتی ئاوات شێخ جەناب وەزیری دارایی و ئامانج رەحیم سكرێتری ئەنجومەنی وەزیران و ئومێد سەباح سەرۆكی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران سەردانی بەغداد بكەن.
وتیشی، وەفدەكە لەگەڵ لێپرسراوانی بەغداد دوو پرسی سەرەكی باس دەكەن، یەكێكیان پەیوەستە بە پرسی داهاتی نانەوتی هەرێم كە تیایدا وەفدەكە بە لێپرسراوانی بەغداد دەڵێن هەرێم ئەم مانگە و چەند مانگی داهاتووش ناتوانێت 120 ملیار دیناری داهاتی نانەوتی بداتە بەغداد و تەنها دەتوانێت نزیكەی 60 ملیار دینار رادەست بكات.
پرسی دوەمیش، سستمی ئەسیكۆدایە، لەمەشدا وەفدەكەی هەرێم دەیانەوێت لەگەڵ بەغداد خاڵە ناكۆكەكان لەبارەی ئەو سستمەوە تاوتوێ بكەن.
بەپێی زانیارییەكان، هۆكاری سەردانەكەی وەفدەكەی هەرێم لەم كاتەدا بەهۆی ئەوەیە كە بریارە لەم هەفتەیەدا بەغداد موچەی فەرمانبەرانی هەرێم خەرج بكات، ئەگەر هەرێم داهاتی نانەوتی نەنێرێت، ئەوا بەغداد هاوشێوەی مانگی رابردوو بڕی 120 ملیار دینار لە بری داهاتی نانەوتی لە موچەی فەرمانبەران دەبڕێت.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی کۆماری ئیسلامی ئێران، لە میانی سەردانەکەیدا بۆ بەغدادی پایتەخت، چەند لێدوانێکی گرنگی سەبارەت بە پەیوەندییە ستراتیژییەکانی نێوان تاران و بەغداد دوای کۆتایهاتنی جەنگ رایگەیاند، و ئاشکرای کرد کە سەردانەکەی لە ژێر بارودۆخێکی یەکجار تایبەتدا دێت.
وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم سەردانە، یەکەم گەشتی دەرەوەی ئەوە دوای کۆتایهاتنی جەنگ، و ئامانجی یەکەمی پێشکەشکردنی سوپاس و پێزانینی باڵای تارانە بۆ حکومەت و گەلی عیراق لەبەرانبەر هەڵوێستەکان پێشووتردا.
جەختیشی کردەوە کە وڵاتەکەی پێداگرە لەسەر بەردەوامبوونی هاوکارییەکان لەگەڵ حکومەتی نوێی عیراق لە سەرجەم کایە و کەرتە جیاوازەکاندا.
عراقچی رایگەیاند کە لەگەڵ فوئاد حوسێنی هاوتای عیراقی، گفتوگۆیەکی باشی سەبارەت بە پەیوەندییە ستراتیژییەکان ئەنجامداوە و هاوتایەکەی لە تەواوی وردەکارییەکانی یاداشتی لێکتێگەیشتنی نێوان ئێران و ئەمریکا ئاگادار کردووەتەوە. سەبارەت بە رەوشی ناوچەکەش وتی: دوای لادانی بەربەستەکان، بارودۆخی گەروی هورمز دەگەڕێتەوە بۆ دۆخی ئاسایی خۆی.
لە تەوەرێکی تری تایبەت و گرنگدا، وەزیری دەرەوەی ئێران پەردەی لەسەر رێکار و رێکخستنە هاتووەکان لادا و رایگەیاند هەماهەنگی دەکەین بۆ داڕشتنی میکانیزمی بەڕێوەچوونی رێوڕەسمی بەخاکسپاردن و شێواندنی تەرمی عەلی خامنەیی لە مەزارگە پیرۆزەکانی عیراقدا.
فوئاد حوسێن، وەزیری دەرەوەی عیراق، چەند لێدوانێکی گرنگی سەبارەت بە رۆڵی دیپلۆماسی عیراق و کێشمەکێشەکانی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئێران ڕایگەیاند، و ئاماژەی بە کاریگەرییە قورسەکانی ئەم گرژییانە لەسەر دۆخی ناوخۆیی و ئابوری عیراق کرد.
وەزیری دەرەوەی عیراق رایگەیاند کە سەرەڕای ئیمزاکردنی یاداشتی لێکتێگەیشتن لە نێوان ئێران و ئەمریکادا، بەڵام جەنگ و گرژییەکان لە ناوچەی گەروی هورمز هێشتا بەردەوامن.
ئاماژەی بەوەش کرد کە بەداخەوە سەرەڕای هەموو هەوڵەکان، جەنگ لە نێوان ئەمریکا و ئێراندا سەریهەڵدا، و بەهۆی ئەم جەنگەشەوە عیراق روبەڕووی چەندین هێرش بووەتەوە.
فوئاد حوسێن باسی لە لێکەوتە ئابوورییەکان کرد و وتی: داخستنی گەروی هورمز بووەتە هۆکارێک بۆ راگرتنی هەناردەکردنی نەوتی عیراق، و ئەمەش کاریگەرییەکی زۆر گەورە و خراپی لەسەر ئابووری و رەوشی دارایی وڵات جێهێشتووە.
وزەری دەرەوە جەختی لەوە کردەوە کە عیراق خاوەنی پەیوەندییەکی نایابە لەگەڵ هەردوو لایەنی ئەمریکی و ئێرانی، و لە کاتی جەنگەکەشدا عیراق رۆڵی گرنگی لە نێوەندگیری نێوان واشنتۆن و تاراندا گێڕاوە. هۆشداریشیدا کە عیراق هیچ کاتێک لەگەڵ فراوانکردنی بازنەی جەنگەکەدا نەبووە و هەمیشە داوای لە وڵاتان کردووە بگەڕێنەوە سەر مێزی دانوستانەکان.
هەروەها سوپاسی هاوتا ئێرانییەکەی کرد کە بە شێوەیەکی بەردەوام حکومەتی عیراقی لە پێشهاتەکانی جەنگ و پرۆسەی دانوستانەکان ئاگادار کردووەتەوە.
فوئاد حوسێن هیوای خواست کە رێککەوتنی نێوان ئەمریکا و ئێران وەک خۆی جێبەجێبکرێت، و رایگەیاند: عیراق هەمیشە جەنگ رەت دەکاتەوە و پشتیوانی لە چارەسەرکردنی کێشەکان لە رێگەی دانوستانەوە دەکات.
لە کۆتاییدا ئامادەیی تەواوی عیراقی دەربڕی بۆ ئەوەی ببێتە ناوەندێک بۆ کۆکردنەوەی لایەنەکان و میوانداریکردنی کۆبوونەوەی نێوان ئێران و وڵاتانی کەنداو بە مەبەستی کۆتایهێنان بە جەنگ و چەسپاندنی ئارامی لە ناوچەکەدا.
ئیسماعیل بەقائی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند کە یاوەری وەزیری دەرەوەی وڵاتەکەی دەکات لە سەردانە رەسمییەکەیدا بۆ بەغدادی پایتەخت، بە مەبەستی ئەنجامدانی چەندین کۆبوونەوەی باڵا لەگەڵ سەرکردە و بەرپرسانی عیراق.
بەقائی لە هەژماری رەسمی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ئیکس" بڵاویکردەوە: هاوڕێ لەگەڵ جەنابی وەزیری کاروباری دەرەوە گەیشتینە بەغداد. زنجیرە کۆبوونەوەیەک لەگەڵ برایانی عیراقی ئەنجام دەدەین، کە هەر یەکە لە سەرۆک کۆمار، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و وەزیری کاروباری دەرەوە دەگرێتەوە.
وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە کۆتایی پەیامەکەیدا جەختی لەسەر قوڵایی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو وڵات کردەوە و رایگەیاند: پەرەپێدانی پەیوەندییەکان لەگەڵ عیراق، کە بەستراوینەتەوە پێیەوە بە چەندین پەیوەندی قووڵی کولتووری و شارستانی، هەمیشە لە پێشەنگی کارە لەپێشینەکانی تاراندا دەمێنێتەوە.
لەسەروبەندی هەڵمەتەکانی روبەڕووبوونەوەی گەندەڵیدا لە عیراق، سەرچاوەیەکی باڵا ئەمڕۆ یەکشەممە رایگەیاند کە چەندین تۆمەتباری تێوەگلاو لە دۆسیەکانی گەندەڵیدا دەستگیرکراون، ئەمەش دوای ئەو دانپێدانانە وردانەی کە عەدنان جومەیلی، بریکاری وەزارەتی نەوت، لە کاتی لێکۆڵینەوەکاندا دانی پێدانابوون.
ئاژانسی هەواڵی عیراقی بڵاویکردوەتەوە، پرۆسەی دەستگیرکردنەکان تەنیا لێپرسراوانی ئیداری نەگرتووەتەوە، بەڵکو چەند ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانیشی گرتووەتەوە ،کە پێشتر پارێزبەندییان لێ سەندرابووەوە و ناوەکانیان لە دانپێدانانەکاندا هاتوە.
ئاژانسی هەواڵی عیراقی جەختی لەسەر پێداگریی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیران کردەوە لەسەر ئەوەی کە بە هیچ شێوەیەک سڵ ناکاتەوە لە دەستگیرکردنی گەندەڵکاران و ئەو کەسانەی دەست بەسەر سامانی گشتیدا دەگرن.
ئەمە لە کاتێکدایە، لە درەنگای شەوی رابردوەوە و تا بەرەبەیانی ئەمڕۆ، ئۆپراسیۆنێکی ئەمنی چڕ بۆ دەستگیرکردنی لێپرسراوان وکەسایەتییە دەستڕۆشتوەکانی بەغداد دەستیپێکردوە، بە تۆمەتی گەندەڵی، میدیاکانی عیراق دەڵێن؛ ئۆپراسیۆنەکە بە فەرمانی رەسمی سەرۆک وەزیرانی عیراقە.
حزبوڵا رێككەوتنی نێوان ئیسرائیل و لوبنان ڕەتدەكاتەوە و بە شەرمەزاركەر و دەستبەرداربوون لە سەروەری وڵات وەسفی دەكات.
نەعیم قاسم، ئەمینداری گشتیی حزبوڵای لوبنان رێككەوتنی چوارچێوەی نێوان دەسەڵاتی لوبنان و ئیسرائیل بە شەرمەزاركەر وەسف كردووەو دەڵێت، ڕێككەوتنەكە شەرعییەت دەدات بە مانەوەی داگیركاری و بەستنەوەی كشانەوەی ئیسرائیل بە چەكداماڵینی بەرگری لە تەواوی لوبنان بە هێڵێكی سوور و مەترسیدار دەزانێت.
ئەمینداری گشتیی حزبوڵا داوای جێبەجێكردنی بەندەكانی یاداشتی لێكتێگەیشتنی ئێرانی و ئەمریكای كرد كە گرەنتی كشانەوەی ئیسرائیل دەكات، دەشڵێت، وەك بەرگری لە مەیدانەكەدا دەمێننەوە بۆ پاراستنی ئەمانەتی شەهیدەكانیان و دەركردنی داگیركەر.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، ئەمڕۆ یەکشەممە، بە سەردانێکی رەسمی گەیشتە بەغدادی پایتەخت.
ئاژانسی "ئیرنا" رایگەیاندووە کە وەزیری دەرەوەی ئێران لەم سەردانەیدا، لەگەڵ بەرپرسانی باڵای عیراق کۆمەڵێک راوێژکاری ئەنجام دەدات سەبارەت بە پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و دواین پەرەسەندنە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان.
هەروەها بەرنامەی کارنامەی سەردانەکە، هەماهەنگیکردن لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانی عیراق لەخۆدەگرێت بۆ بەڕێوەبردنی رێوڕەسمی بەخاکسپاردنی تەرمی سەید عەلی خامنەیی لە عەتەبە پیرۆزەکانی عیراقدا.
لە درەنگای شەوی رابردوەوە و تا بەرەبەیانی ئەمڕۆ، ئۆپراسیۆنێکی ئەمنی چڕ بۆ دەستگیرکردنی لێپرسراوان وکەسایەتییە دەستڕۆشتوەکانی بەغداد دەستیپێکردوە، بە تۆمەتی گەندەڵی، میدیاکانی عیراق دەڵێن؛ ئۆپراسیۆنەکە بە فەرمانی رەسمی سەرۆک وەزیرانی عیراقە.
بە گوێرەی میدیاکانی عیراق و ئەو گرتە ڤیدیۆیانەی بڵاوکراونەتەوە، ئۆپراسیۆنەکە بەردوامی هەیە و دژەتیرۆری عیراق هەڵیکوتاوەتە سەر ماڵی ژمارەیەک لێپرسراو و کاربەدەست و بە تۆمەتیی گەندەڵی دەستگیرکراون، هەروەها بە چەکی قورس و تانک و زرێپۆش بڵاوە بە هێزەکان کراوە بۆ هەر ئەگەرێکی نەخوازراو.
بە گوێرەی زانیاریەکان تا ئێستا دەیان لێپرسراو و کاربەدەستی حکومی و ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران لەناو ئەو کەسانەدان کە دەستگیر کراون، بەڵام تا ئێستا بە رەسمی ناوی هیچ کەسێک ئاشکرا نەکراوە.
ئەم ئۆپراسیۆنی دەستگیرکردنە بە تۆمەتی تێوەگلان لە گەندەڵی بەشێکە لە هەوڵەکانی عەلی زەیدن سەرۆک وەزیرانی عیراق بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و گەندەڵکاران، وەک ئەوەی خۆی ئاماژەی پێ کردبوو کاری لە پێشینەی بەرەنگاربونەوەی گەندەڵییە.
سەرەتای دەستپێکردنی ئەم ئۆپراسیۆنە دەگەڕیتەوە بۆ دەستگیرکردنی عەدنان جومەیلی، بریکاری وەزارەتی نەوت، کە مانگی رابردوو دەستگیرکرا و دوای دەستگیرکردنەکەی دەستیان بەسەر بڕی زیاتر لە 85 ملیۆن دۆلاردا گرتووە لە سامانەکەی و بەشێکی زۆری ئەم پارانە بە شێوەی نەختینە لەناو ماڵەکان و لەناو چاڵدا لە قوڵایی چوار مەتر لەژێر زەویدا شاردرابوونەوە.
سەرەڕای بونی ئاگربەست، ئەمریکا و ئێران بەردەوامن لە هێرشکردنە سەر یەکتری و سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند کە فڕۆکە جەنگییەکانی وڵاتەکەی هێرشیان کردووەتە سەر کۆگاكانی موشەک، فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و وێستگەکانی ڕاداری کەناراوەکانی ئێران، لای خۆشیوە سوپای پاسداران وەڵامی هێرشەکانی ئەمریکای داوەتەوە.
دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا، لە رێگەی پۆستێکەوە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "تروس سۆشیاڵ" رایگەیاندوە، بۆیە هێڕشیان کردوەتە سەر پێگەکانی ئێران، چونکە دەرسیان وەرنەگرتووە و هۆشداری دا کە رەنگە کاتێک بێت بێدەنگی بشکێنن و ناچار بن ئەو ئەرکە سەربازییەی دەستیان پێکردووە بە سەرکەوتوویی کۆتایی پێ بهێنن.
لە دوای هێرشەکانی ئەمریکا، سوپای پاسدارانی ئێرانیش رایگەیاند، لە رێگەی ئۆپراسیۆنێکی هاوبەشی موشەکی و درۆنەوە، هەشت پێگەی گرنگی سوپای ئەمریکای لە بنکەی "عەلی ئەلسالم" لە کوێت و "سەربازگەی پێنجەم" لە بەندەری سەلمانی بەحرەین کردووەتە ئامانج.
بەپێی راگەیەندراوی پاسداران، ئەم هێرشە وەک وەڵامدانەوەیەک بووە بۆ ئەو پەلامارەی، کە لایەنی بەرانبەر کردویەتییە سەر پێنج ناوچەی کەناراوەکانی ئێران و بە پێشێلکردنی رێککەوتنی ئاگربەست ناوی بردوە.
جوڵانەوەی نەوەی نوێ بە راگەیەندراوێک وەڵامی راگەیەندراوەکەی پارتی دیموکراتی کوردستانی دەداتەوە...
دەقی راگەیەندراوەکە
وەڵامێک بۆ مەکتەبى سیاسیى پارتى دیموکراتى کوردستان
ئەمرۆ مەکتەبی سیاسی پارتی بەیاننایەکى بڵاوکردۆتەوەو تیایدا باسی ئەوە دەکات هەرێم لە دۆخێکی نەخوازراودایە و داواى دانیشتن و زەمینەسازى بۆ گفتوگۆ دەکات بۆ چارىسەرى کێشەکان.
سەرەتا پێویستە بەبیرى هەمو لایەکی بهێنینەوە کە رۆژى ٢-١٢-٢٠٢٤ کەرۆژى سوێندخواردنى پەرلەمانتاران بوو، فراکسیۆنەکانى پارتى و یەکێتى دانیشتنەکەیان جێهێشت و رێگەیان نەدا کە دەستەى سەرۆکایەتى پەرلەمان هەڵبژێردرێت.
پاشان رۆژى ٩-١٢-٢٠٢٤ کاتژمێر ١٢ى نیوەڕۆ دانیشتن دانرا، بەڵام فراکسیۆنی پارتی نەچوونە ژوورەوە، هەمان رۆژ سەرۆکى کاتیى پەرلەمان داواى کرد کە هەموو رۆژ زەنگى دانیشتن لێبدرێت، کەچى جێگرى سەرۆکى دیوانى پەرلەمان کە پارتییە، رێگەى نەداوە زەنگ لێ بدرێت و وتویەتى تەعمیر دەکەن.
پاشان لە رۆژى ١٩-١-٢٠٢٥ سەرۆکى کاتیی پەرلەمان داواى کرد کە رۆژى ٢٦-١-٢٠٢٥ کۆبوونەوە بکرێت، بەڵام پارتى ئامادە نەبوو، بۆیە رۆژى ٢٢-١-٢٠٢٥ سەرۆکی کاتی پەرلەمان دەستى لەکارکێشایەوە.
جگە لەمانەش، کاتێک شاسوار عەبدولواحید سەرۆکى جوڵانەوەى نەوەى نوێ، بەوپەڕى رێز و دڵسۆزیەوە هۆشداری دەدات لەوەى کە ئەگەر ئەم کێشانە چارەسەر نەکرێن، هەرێمەکەمان لەدەست دەچێت، ئەوا میدیاکانى پارتى بەڕەسمى و نا ڕەسمیەوە، لە بری سوپاسی ئەم هەڵویستە خەمخۆرییە، کەچی بەوپەڕى بێڕێزیەوە دەست دەکەنە هێرشکردن و تەخوین و ناوزڕاندن، بەبێ ئەوەى خۆیان لە قەرەى مەترسییە راستەقینەکە بدەن.
ئەم جۆرە هێرشکردن و ناوزڕاندن و تەخوین کردنە بەرامبەر سەرۆکى پارتێکى گەورەى خاوەن ١٥ کورسى پەرلەمانى کوردستان، لەکوێی دنیا زەمینەسازى بۆ گفتوگۆو دانیشتن و چارەسەرى کێشەکان دروست دەکات؟
پێویست بوو پارتى دیموکراتى کوردستان درک بەوە بکات کە هۆشداریەکەى شاسوار عەبدولواحید لە خەمخۆرى و دڵسۆزیەوە بوو بۆ هەرێمى کوردستان و دامەزراوەو دام و دەزگا رەسمیەکانى، تا گەلى کوردستان و هەرێمەکەش لەڕێگەى بەگەڕخستن و شەرعیەت پێدانى دامەزراوەکانیەوە لەهەموو مەترسییەک بپارێزرێت.
لە کۆتاییدا پێویستە هەموو لایەک ئەو راستییە بزانن، گەر هەر لایەنێک خۆی بە دڵسۆزی هەرێم و کورد و کوردستان دەزانێت، ئەوا نابێت شەڕی پۆست بکات و دەست بگرێت بە هیچ پۆستێکەوە و نابێت هەرێمی کوردستان بکرێت بەقوربانی پۆست.
بۆیە گەر پارتی دیموکراتی کوردستان ئامادەن دەستبەرداری شەڕی پۆست ببن، ئەوا هەموو لایەنەکانی تر ئامادەی دانیشتنن، بەڵام کاتێک پارتی دیموکراتی کوردستان بە ٣٩ کورسیەوە دەڵێت ئێمە هێڵی سورمان هەیە بۆ پۆستەکانی سەرۆکی هەرێم و سەرۆکی حکومەت و راوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایش، ئەوا مانای کۆتاییهێنانە بە ئەزمونی هەرێم و داخستنی هەموو دەرگاکانە بەڕووی گفتوگۆ و دانیشتن.
ئەنجومەنی باڵای جوڵانەوەی نەوەی
٢٠٢٦/٦/٢٧
پارتی دیموکراتی کوردستان، لەسەر رەوشی ئێستای هەرێمی کوردستان راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە..
دەقی راگەیەندراوەکە
هاووڵاتیانی خۆشەویست
لایەنە سیاسییە بەڕێزەکانى بەشدار لە پەرلەمانى کوردستان
هەر لەدواى کۆتایی هاتنى هەڵبژاردنى خولى شەشەمى پەرلەمانى کوردستان و ڕاگەیاندنى ئاکامەکانى، لە ڕوانگەی هەستکردن بە بەرپرسیاریەتى و خەمخۆرى بۆ بارودۆخى هەرێم، هەوڵەکانمان دەستپێکرد بۆ کاراکردنەوەى دامەزراوە شەرعییەکانى هەرێم بەگوێرەى یاساى بەرکار، بەڵام سەرەڕاى پەیام و پەیوەندى و هەوڵە بەردەوامەکانى سەرۆک مەسعود بارزانى و پارتیمان بۆ گفتوگۆ و لێکتێگەیشتن و نزیکبوونەوە لە چارەسەرى ئەو کێشانەى کە بەربەستن لەبەردەم کاراکردنەوەى پەرلەمان و هەڵبژاردنى سەرۆکایەتى هەرێم و پێکهێنانى کابینەى دەیەم، بە خستنەڕووى ژمارەیەک سیناریۆ و ڕێگەچارەى گونجاو بۆ دەربازبوون لەو چەقبەستووییەى ڕووبەڕوى پرۆسەى سیاسيی هەرێم بووەتەوە، بە کۆبوونەوەى دوو قۆڵى و چەندقۆڵى، دەستپێشخەرى، پێکهێنانى شاند، پەیام و سەردان، بەڵام بەداخەوە بە دەنگەوەهاتن و هەڵوێستى ئەرێنى پێویست بەرچاو نەکەوت.
بارودۆخى ناوچەکە بەگشتى و هەرێمى کوردستان بەتایبەتى، بەرپرسیاریەتى نەتەوەیى و نیشتمانى و ئەخلاقیمان دەخاتە ئەستۆ بۆ هەرچى زووتر دۆزینەوەى ڕێگەچارەى دەربازبوون لەو دۆخە نەخوازراوەى ئێستا، کە جگە لە زیان گەیاندن بە هەرێم و ئەزموون و دەستکەوتەکانمان، بۆ هیچ لایەک سوودى تێدا نابینرێت، بۆیە کاتێک کۆبوونەوە و شاند و سەردان و پەیامەکان، هەروەها هەوڵەکانمان لە گواستنەوەى باس و گفتوگۆى کێشەکان لەسەر شەقام و ڕاگەیاندنەکانەوە بۆ سەر مێزى گفتوگۆ بێ ئاکام بێ، فەرموون لایەنەکانى بەشدار لە پەرلەمان چ ئەوانەى کورسیان زۆرە و چ ئەوانەى کورسى کەمتریان هەیە، پەرلەمان کارا بکەینەوە و پەرلەمانتاران لە ناو هۆڵى پەرلەمان بەرپرسیار بن لە ئەنجامدانى گفتوگۆیەکى بەرهەمدار و دۆزینەوەى چارەسەرى گونجاو و، هەموولایەکمان پابەندى ئەو ڕێگاچارەسەرە بریارلێدراوەى پەرلەمانى کوردستان بین.
مهكتهبی سیاسيی
پارتی دیموكراتی كوردستان
٢٧ی حوزەیرانى ٢٠٢٦
موقتەداسەدر، رێبهرى رهوتى سهدر راگەیەندراوێکی لەسەر ئاستی هەڵبژارەی عیراق بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت؛ چیتر ناتوانین لە ئاستە شەرمەزارکەری هەڵبژاردەی عیراق لە مۆندیال و پاڵاوتنەکاندا بێدەنگ بین.
لە راگەیەندراوەکەی موقتەدا سەدردا هاتووە؛ چیتر بێدەنگی هەڵنەبژێردرێت لەسەر ئەو ئاستە شەرمهێنەرەی، کە هەڵبژاردەی عیراق لە مۆندیال و یارییەکانی پاڵاوتندا پێشکەشی کردووە و داوای دەستبەجێ چاکسازی دەکات.
موقتەدا سەدر ئاماژەی بەوەکردوە، پێویستە گۆڕانکاری خێرا بکرێت، دوور لە هەر جۆرە دەستوەردانێکی تائیفی، نەتەوەیی و حزبی.
سەدر لە راگەیەندراوەکەدا، جەختیکردوەتەوە پێویستە ئەم گۆڕانکارییانە تەنها یاریزانان نەگرێتەوە، بەڵکو تەواوی ستافی کارگێڕی، راهێنەرایەتی و هەموو ئەوانەش بگرێتەوە، کە پەیوەندییان بەو رەوشەی هەڵبژاردەکەوە هەیە.
سەدر هۆداریشیداوە، ئەگەر رێگری لە گەندەڵی، بەسیاسیکردن و ململانێ پەنهانەکان نەکرێت، هەڵبژاردەی عیراق هیچ پێگەیەکی لەسەر ئاستی ناوچەیی، کیشوەری و نێودەوڵەتیدا نامێنێت و لەدەستدانی ئەم دەرفەتەش پەشیمانییەکی گەورەی لێدەکەوێتەوە کە دواتر دادی کەس نادات.
بنیامین ناتانیاهو، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، وڵاتەکەی گەیشتووەتە چوارچێوەی رێککەوتنێک، کە رێگەیان پێدەدات کۆتایی بە ململانێکان لەگەڵ لوبنان بهێنن، ئاماژەی بەوەش کرد ئیسرائیل و لوبنان لەسەر دیاریکردنی دوو ناوچەی ئەمنی رێککەوتوون بۆ تاقیکردنەوەی پرۆسەی داماڵینی چەکی حزبوڵا.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، ئەم رێککەوتنە لە سایەی ئەو گورزە بەهێزانە هاتە بەرهەم، کە لە حزبوڵایان داوە، جەختیکردەوە توانیویانە لە 90٪ ی کۆگا موشەکییەکانی حزبوڵا لەناو بەرن.
ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەشکردوە، کاریان لە لوبنان تەواو نەبووە و بەردەوام دەبن لە تێکدانی ژێرخانە چەکدارییەکانی حزبوڵا لە باشوری لوبنان و لە غەززەش نزیکن لە کۆنتڕۆڵکردنی لە 70٪ـی کەرتەکە و بەردەوام دەبن لە گەمارۆدانی حەماسیش.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاشکرای کرد، بە گوێرەی رێککەوتنەکە، ئەمریکا و لوبنان رەزامەندییان دەربڕیوە لەسەر مانەوەی هێزەکانی ئیسرائیل لە ناوچە ئەمنییەکەی باشوری لوبنان، بە تایبەتیش کۆنترۆڵکردنی ناوچەی قەڵای شەقیف و مانەوەیان تێیدا.
نەتانیاهو دووپاتی کردەوە کە بە توندی دژی هەر هەوڵێک وەستاوەتەوە، کە ویستوویەتی کشانەوە بەسەر ئیسرائیلدا بسەپێنێت،و لە ئێستاشدا ئەمریکا و لوبنان پەیامێکی رونیان ئاڕاستەی ئێران کردووە کە ئەم بابەتە پەیوەندی بەوانەوە نییە.
یسرائیل کاتز، وەزیری بەرگری ئیسرائیل رایگەیاند، وەک ئەوەی ئەو و سەرۆک وەزیران بەڵێنیان دا، سوپای ئیسرائیل لە لوبنان ناکشێتەوە و ناوچەی ئەمنی لە باشوری لوبنان بە بەرزاییەکانی بیوفۆرتیشەوە دەپارێزێت.
وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل، رایگەیاند کە ئەو رێککەوتنەی دوێنێ لە نێوان وڵاتەکەی، ئەمریکا و لوبناندا ئیمزا کرا، رداوێکی مێژوویی و دەستکەوتێکی سیاسی و ئەمنیی گەورەیە بۆ ئیسرائیل، کە دەبێتە هۆی گۆڕینی واقیعی ئەمنی لەسەر سنورەکانی باکور.
کاتز جەختی لەوەش کردەوە، کە هێزەکانی ئیسرائیل بە چاوپۆشین لەم ڕێککەوتنە لە باشوری لوبنان ناکشێنەوە و بەردەوام دەبن لە جێگیربوون لە ناوچە ئەمنییەکەدا، لەنێویاندا قەڵای شەقیف.
وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل مەرجی سەرەکی بۆ هەر جۆرە کشانەوەیەک یان دوبارە بڵاوەپێکردنەوەی هێزەکانی کورتکردەوە لە داماڵینی تەواوەتی چەکی لە دەستی حزبوڵادا لە سەرتاسەری لوبنان.
ئەمە لە کاتیكدایە، نەعیم قاسم، ئەمینداری گشتیی حزبوڵای لوبنان، رایگەیاند، رێککەوتنی نێوان ئیسرائیل و لوبنان پوچەڵە و پێویستە یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنی ئێران و ئەمریکا جێبەجێبکرێت، ئاماژەی بەوەشکردوە بەردەوام دەبن لە فشارەکانیان تا ئەوکاتەی ئیسرائیل لە لوبنان دەکشێتەوە.