ئەسعەد شەیبانی، وەزیری دەرەوەی سوریا رایگەیاند، بەهەموو شێوەیەک دابەشکردنی سوریا رەتدەکەنەوە و دەرفەتێکی زێرین هاتوەتە پێشەوە بۆ ئەوەی ناوچەی باکووری رۆژهەڵاتی سوریا، بەشێکی کارا بێت لەم قۆناغەی وڵاتدا، جەختیشیکردوەتەوە، بونی هەسەدە لەدەرەوەی دەوڵەت کەلێنەکان قوڵتر دەکاتەوە.

ئەمڕۆ شەممە، وەزیری دەرەوەی سوریا رایگەیاند سەرکەوتوو بوون لە قەناعەتپێکردنی وڵاتانی پەیوەندیدار بە پرسی هەسەدە و کە تاکە چارەسەر رێککەوتنی 10ی ئازارە،  ئاماژەی بەوەشکرد تێکەڵکردنەوەی هێزەکانی هەسەدە لەگەڵ سوپای سوریا دەبێت بە زوترین کات ئەنجام بدرێت.

ناوبراو جەختیکردەوە نەبوونی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لەناو دامودەزگاکانی دەوڵەتدا، کەلێنەکانی نێوان ئەوان و دەوڵەت قووڵتر دەکاتەوە و لە ئێستادا دەرفەتێکی مێژوویی هەیە بۆ ئەوەی ناوچەکانی ژێردەسەڵاتی ئیدارەی خۆسەر بەشێکی کارا بێت لەم قۆناغەدا.

شەیبانی وتیشی؛ ئەحمەد شەرعی سەرۆک حەزدەکات، هەسەدە بەشێکی سەرەکی بێت لە سوریا و نەگەیشتن بە رێککەوتن لەگەڵ هێزەکانی هەسەدە رێگری لە بەرژەوەندیی خەڵکی مەدەنی و گەڕانەوەی ئاوارەکان بۆ ناوچەکانی خۆیان دەکات.

نووسینگەی سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، بنیامین ناتانیاهۆ فەرمانیکردوە بە نەکردنەوەی  دەروازەی رەفەح، بەهۆی جێبەجێنەکردنی رێککەوتنەکە لەلایەن حەماسەوە، کە تا ئێستا تەرمی 19 بارمتەی لاماوە  و رادەستی نەکردوە.

ئەمڕۆ شەممە، نووسینگەی سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل بڵاویکردەوە، سەرۆک وەزیران فەرمانی کردوە تا کاتێکی نادیار دەروازەی رەفەح نەکرێتەوە، چونکە حەماس پابەند نەبون بە بەڵێنەکانیان و تا ئێستا تەرمەکانیان رادەست نەکردوە.

ئەم لێدوانەی نووسینگەی نەتانیاهۆ دوای ئەوە دێت کە باڵیۆزخانەی فەلەستین لە میسر رایگەیاند کە دووشەممەی داهاتوو دەروازەی سنووری رەفەح دەکرێتەوە و پشتڕاستی کردەوە کە "کردنەوەی دەروازەی رەفەح رێگە بە فەلەستینییەکانی نیشتەجێی میسر دەدات بگەڕێنەوە بۆ غەززە".

ئەمە لە کاتێکدایە نەتەوە یەکگرتووەکان و رێکخراوە فریاگوزاریەکان چەندین جار داوای کردنەوەی دەروازەی رەفەحیان کردووە، لە کاتێکدا غەززە دوای شەڕی دوو ساڵەی رووبەڕووی قەیرانێکی مرۆیی سەخت بوەتەوە.

حەماس رایگەیاندوە، بۆ دۆزینەوەی تەرمی بارمتەکان پێویستی بەکاتی زیاتر و ئامێری پێویست هەیە و ئەو پرۆسەیە کاتی زیاتر دەخایەنێت و تا ئێستا حەماس 19 تەرمی لاماوە و  رادەستی نەکردووە.

کەناڵی سی ئێن ئێن بڵاویکردوەتەوە، بەرپرسانی ئیدارەی ئەمریکا بە شێوەیەکی تایبەت باسیان لە ئەگەری رێکخستنی کۆبوونەوەی نێوان دۆناڵد ترەمپ و کیم جۆنگ ئون سەرۆکی کۆریای باکور کردووە، ئەمەش لە میانی سەردانەکەی ترەمپدا بۆ کیشوەری ئاسیا لە مانگی داهاتوو.

ئەمڕۆ شەممە، سی ئێن ئێن لە زاری سەرچاوە ئاگادارەکان لەم بابەتە رایگەیاندووە کە بەرپرسان تا ئێستا هیچ پلانێکی دیاریکراویان بۆ سەردانێکی لەو شێوەیە دانەناوە و ئاماژەی بەوە کردووە؛ هیچ پەیوەندییەکی رەسمیش لە نێوان واشنتۆن و پیۆنگ یانگدا نەبووە، وەک ئەوەی لە خولی یەکەمی سەرۆکایەتییەکەی ترەمپدا رویدا.

سی ئێن ئێن، لە دوو سەرچاوەوە زانیویەتی، هەوڵی ترەمپ بۆ گەیشتن بە سەرۆکی کۆریای باکوور لە سەرەتای ئەمساڵدا سەرکەوتوو نەبوو، چونکە کۆریای باکوور پەیامەکەیان قبوڵ نەکرد، ئەمە لە کاتێکدایە ترەمپ بە شێوەیەکی تایبەت و ئاشکرا خواستی خۆی بۆ دیدار لەگەڵ سەرۆکی کۆریای باکور دەربڕیوە و بەرپرسانی ئەو وڵاتەش لە کاتی گەشتەکەیدا بۆ کیشوەری ئاسیا دەرگای کۆبوونەوەیان بە کراوەیی هێشتووەتەوە.

بەگوێرەی زانیارییەکان گفتوگۆکان لە قۆناغی سەرەتاییدان وهیچ کاتێک و شوێنی دیاریکراو بۆ کۆبوونەوەکە دیاری نەکراوە، بەڵام زۆرێک لە بەرپرسانی ئەمریکا گومانیان دەربڕیوە کە ئەو کۆبوونەوەیە ئەنجام بدرێت و ترەمپ دەیەوێت سەرۆکی کۆریای باکوور رازی بکات وازلە چەکە ئەتۆمییەکانی بهێنێت.

دوایین جار ترەمپ و کیم لە ساڵی 2019 لە ناوچەی داماڵراوی سەربازی (DMZ)ی نێوان هەردوو کۆریا یەکتریان بینی، ئەو کۆبوونەوەیە بووە یەکێک لە ئایکۆنیترین ساتەکانی پەیوەندییەکانی واشنتۆن و پیۆنگیانگ کاتێک هەردوو سەرکردە لەبەردەم کامێراکان تەوقەیانکرد و ترەمپ وەک یەکەم سەرۆکی ئەمریکا چوە ناو خاکی کۆریای باکوورەوە.

ئەمە لە کاتێکدایە بە بەردەوامی ئەمریکا داوا دەکات کۆریای باکوور واز لە چەکە ئەتۆمییەکانی بهێنێت و لە بەرامبەردا، پوینگ یانگ ئەو داوایە رەتدەکاتەوە و جەختدەکەنەوە ئەو چەکەیان بە یاسای وڵات چەسپاندووە و بۆ گفتوگۆکردن نییە .

سەرۆکی یەکێتی لە کەرنەڤاڵی ناساندنی کاندیدانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سلێمانی وتارێکی پێشکەشکرد و رایگەیاند، ژمارە ٢٢٢ بۆ كوردستان و عیراق زۆر گرنگە.

بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نشتمانیی کوردستان لە کەرنەڤاڵەکەدا ئاماژەی بەوەشکرد، یەكێتی لەبەغداد كاردەكات بۆ تەواوی كوردستان و هەر یەكێتی بوو عیراقی ئاشتكردەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، پێویستە حكومەت خزمەتی هاووڵاتیان بكات و ئێمە ئاسایش و ئارامی هاووڵاتیان دەپارێزین.

ئاشکراشیکرد، لە هەڵبژاردنی رابردوودا لە ٪٩٣ـی دەنگەکانمان زیادی کرد، بەڵام لە هەڵبژاردندا زیاترمان دەوێت، بۆ ئەوەی زیاتر خزمەتی خەڵکەکەی خۆمان بکەن.

بافڵ تاڵەبانی سەبارەت بە کارنامەی یەکێتی ئاشکرایکرد، بەرنامەی یەكێتی خزمەتكردنە بەبێ‌ جیاوازی و لە بەغداد كۆتایی بە بانگەشەی هەڵبژاردن دەهێنین.

سەرۆکی یەکێتی راشیگەیاند، پێویستمان بە ئەنجامدانی گۆڕانكاری راستەقینەیە هەیە و دۆسیەی نەوتمان رزگاركرد.

ئامانجمان تەنها خزمەتكردنی كۆمەڵانی خەڵكە و وەك لایەنەكانی تر جیاوازی ناكەین"سەرۆک بافڵ وادەڵێت"

وتیشی، داوا لە كاندیدەكان دەكەم خزمەتی كەسوكاری شەهیدان بكەن و پێویستە كاندیدەكان خزمەتی گەنجان بكەن، داواش  لە هاووڵاتیان دەکات سندوقەكانی دەنگدان سەوز بكەن و دەنگبدەن بە یەكێتی.

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ئەمڕۆ لە کەرنەڤاڵی ناساندنی کاندیدانی لیستی 222ی یەکێتی لە سلێمانی، وتارێکی گرنگی پێشکەش کرد. لە وتارەکەیدا، جەختی لەسەر پێگەی یەکێتی و ئامانجەکانی بۆ خولی داهاتووی پەرلەمانی عیراق کردەوە.

سەرۆک بافڵ تاڵەبانی رایگەیاند: "ژمارە 222 بۆ کوردستان و عیراق زۆر گرنگە." هاوکات، ئاماژەی بەوەدا کە یەکێتی "هیچ حزبێک بە کێبڕکێکاری خۆی نازانێت و تەنها کێبڕکێکاری یەکێتی خۆیەتی." ناوبراو یەکێتیی بە "حزبی شەهیدان و تێکۆشەران" وەسف کرد.

سەرۆکی یەکێتی دووپاتیکردەوە، یەکێتی لە بەغداد کار بۆ تەواوی کوردستان دەکات و ئامانجی سەرەکییان "خزمەتکردنی کۆمەڵانی خەڵکە بەبێ جیاوازی،" وەک لایەنەکانی تر جیاوازی ناکەن. وتیشی: "پێویستە حکومەتێک دابمەزرێت کە ڕێگەمان پێبدات خزمەتی هاووڵاتیان بکەین، و تا دڵنیا نەبین ڕێگە بە دامەزراندنی حکومەت نادەین."

بافڵ تاڵەبانی جەختی لەسەر پاراستنی ئاسایش و ئارامی هاووڵاتیان کردەوە و ئاماژەی بەوەدا کە "بەرنامەی یەکێتی خزمەتکردنە بەبێ جیاوازی." لە بەشێکی تری وتارەکەیدا، سەرۆک تاڵەبانی باسی لە دۆسیەی نەوت کرد و وتی: "دۆسیەی نەوتمان رزگار کرد، داهاتی نەوت تەنها بۆ گیرفانی لایەنێک بوو."

هەروەها سەرۆکی یەکێتی داوای لە کاندیدانی لیستەکەی کرد خزمەتی کەسوکاری شەهیدان و گەنجان بکەن، و پەیامێکی ئاراستەی لایەنگرانی کرد کە "سندوقەکانی دەنگدان سەوز بکەن و دەنگ بە یەکێتی بدەن."

لەکۆتاییدا، سەرۆک بافڵ ئاماژەی بەوەدا کە "یەکێتی هەرگیز درۆ لەگەڵ دەنگدەرانی ناکات و ئەوەی یەکێتی کردوویەتی بە هیچ لایەنێک ناکرێت." جەختی لەسەر ئەنجامدانی گۆڕانکاری راستەقینە و پابەندبوون بە جێبەجێکردنی بەڵێنەکان کردەوە و رایگەیاند کە کۆتایی بە بانگەشەی هەڵبژاردن لە بەغداد دەهێنن. 

بە ئامادەبوونی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی، کەرنەڤاڵی ناساندنی کاندیدانی لیستی ٢٢٢ـی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سلێمانی دەستیپێکرد، کەمێکی دیکە بافڵ جەلال تاڵەبانی  وتارێک پێشکەش دەکات،،،، بینەربن

کاردانەوەی وتەبێژی کۆشکی سپی، کارۆلین لیڤایت، بەرانبەر بە پرسیاری پەیامنێرێکی ماڵپەڕی "هافپۆست" سەبارەت بە دیاریکردنی شوێنی دیداری نێوان دۆناڵد ترەمپ و ڤلادیمێر پوتن، سەرۆکی روسیا، کاردانەوەیەکی تووندی لێکەوتەوە و بووە جێی سەرسوڕمانێکی بەرفراوان.

لە کاتی کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی لە کۆشکی سپی، پەیامنێرەکە پرسیاری لە لیڤیات کرد، سەبارەت بەوەی کامیان شاری بوداپێستی پایتەختی هەنگاریایان هەڵبژاردووە وەک شوێنی دیدارە چاوەڕوانکراوەکە، لیڤایت بە گاڵتەجاڕییەوە وەڵامی دایەوە و وتی: "دایکت."

کاتێک دواتر لێیان پرسی ئایا وەڵامەکانی بە پێکەنیناوی دەزانێت، کارۆلین وتی: کە ئەمە بە پێکەنیناوی دەبینێت، چونکە ماڵپەڕی هافپۆست "خۆی بە گۆڤار دەزانێت"، هەروەها رۆژنامەنووسەکەی بە "نووسەرێکی چەپڕەوی توندڕەو" وەسف کرد کە "کەس ئامادە نیەی بە هەند وەریبگرێت.

پێشتر، دۆناڵد ترەمپ رایگەیاندبوو کە لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکانی لەگەڵ پوتندا، گفتوگۆیان لەسەر رێکخستنی سەرەتایی بۆ کۆبوونەوەیەکی ئەگەری لە هەنگاریا کردووە، بە بەشداری راوێژکارانی باڵا لە هەردوو لا.

فەرماندەیەكی هەسەدە دەڵێت، ئامادەن بچنە ناو سوپای نوێی سوریا بەو مەرجەی یەكگرتنەكە لەسەر بنەمای رێزگرتن بێت لە ناسنامە و خەباتی هەسەدە.

سیپان حەمۆ ئەندامی فەرماندەیی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات "هەسەدە"و ئەندامی لیژنەی سەربازیی دانوستان لەگەڵ دیمەشق رایگەیاند، هەسەدە ئامادەیە بچێتە ناو سوپای نوێی سوریا، هەنگاوەكانی داهاتووش حكومەتی دیمەشق دیاری دەكات كە پرۆسەی یەكگرتن خێراتر دەبێت، یان خاو دەبێتەوە.

وتیشی، دەبێت یەكگرتنەكە لەسەر بنەمایەك بێت، رێز لە ناسنامە و خەبات و قوربانیدانی هێزەكانی سوریای دیموكرات بگیرێت و مافی هەموو پێكهاتەكانی سوریا بپارێزێت بەبێ جیاوازی.

ئاماژەی بەوەشكردووە، بەدوای یەكگرتن لە سوپای داهاتووی سوریادا دەگەڕێن و پێیان وایە هەسەدە، بناغەی بنیاتنانی سوپای نوێی نیشتمانییە، سوپای نیشتمانی سوریاش بەبێ بەشداری هەسەدە دروست نابێت. 

بە ئامادەبوونی بافڵ جەلال تاڵەبانی ئەمرۆ یەكەمین كەرنەڤاڵی ناساندنی كاندیدانی لیستی 222ی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە سلێمانی بەڕێوەدەچێت و تێیدا سەرۆك بافڵ وتارێك پیشكەش دەكات.

پەیامنێری كوردسات نیوز  رایگەیاند كەرنەڤاڵەكە لە هۆڵی ساڵح عەلی بەڕێوەدەچێت و تێیدا بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتی دوای ناساندنی كاندیدانی لیستی 222ی یەكێتی، لە وتارێكدا باس لە ستراتیژ و سیاسەتی یەكێتی بۆ خولی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەكات.

ئەوەشی خستەڕوو، سەرۆك بافڵ لە وتارەكەیدا تیشك دەخاتە سەر كارنامە و سیاسەتی یەكێتی بۆ باشتركردنی رەوش و ژیان وگوزەرانی هاوڵاتییان لە كابینەی داهاتووی حكومەتی عیراقدا

وەزارەتی دەرەوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران رایگەیاند، لەمڕۆوە، شەممە، بڕیاری ژمارە 2231ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە تایبەت بوو بە پرۆگرامی ئەتۆمی ئێران، کۆتایی پێدێت و سەرجەم سنووردارکردنەکانی هەڵدەگیرێن.

لە راگەیەندراوەکەدا، وەزارەتەکە جەختی لەوە کردەوە کە ماوەی 10ساڵەی دیاریکراو لەم بڕیارنامەیەدا کۆتایی پێهاتووە، بۆیە سەرجەم بڕگە و سنووردارکردنەکانی پەیوەست بە پرۆگرامی ئەتۆمی ئێران، لەمڕۆوە پووچەڵ دەبنەوە.

ئێران ئاماژەی بەوەشدا کە سەرەڕای هەوڵە "نایاساییەکانی" سێ وڵاتی ئەورووپی (بەریتانیا، فەڕەنسا، ئەڵمانیا) بۆ گێڕانەوەی سنووردارکردنەکان، ئەنجومەنی ئاسایش هیچ بڕیارێکی لەو بارەیەوە نەداوە، ئەمەش بەهۆی دژایەتیی رونی چین و روسیاوە بووە.

وەزارەتی دەرەوەی ئێران دووپاتیکردەوە، پرۆگرامی ئەتۆمی ئێران "سروشتێکی ئاشتییانەی هەیە" و هیچ راپۆرتێک لە ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمییەوە بڵاونەکراوەتەوە کە بە پێچەوانەوە بیسەلمێنێت. داواشی لە نەتەوە یەکگرتووەکان کرد زانیارییەکانی سەر ماڵپەڕەکەیان سەبارەت بە گەڕانەوەی سنوردارکردنەکان چاکبکاتەوە.

بەڵێ، بە دڵنیاییەوە دەتوانم زانیاری لەسەر بڕیاری 2231 وەک پاشخانێک بۆ هەواڵەکە زیاد بکەم. ئەمە دەقێکی کورت و پوختە کە دەتوانیت لە خوارەوەی هەواڵەکە دایبنێیت یان بیکەیتە پەرەگرافێکی تایبەت.

بڕیاری 2231ی ئەنجومەنی ئاسایش چییە؟

بڕیاری ژمارە 2231ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان، بڕیارێکی گرنگە کە لە 20ی تەممووزی 2015 پەسەند کرا. ئەم بڕیارە بەشێک بوو لە رێککەوتننامەی ئەتۆمیی ئێران (کە بە پلانی گشتگیری کاری هاوبەش - JCPOA ناسراوە) لە نێوان ئێران و وڵاتانی 5+1 (ئەمریکا، بەریتانیا، فەڕەنسا، توسیا، چین + ئەڵمانیا).

خاڵە سەرەکییەکان:

• هەڵوەشاندنەوەی سزاکان: ئامانجی سەرەکی بڕیارەکە هەڵوەشاندنەوەی سەرجەم ئەو بڕیار و سزایانە بوو کە پێشتر لەسەر ئێران سەپێنرابوون بەهۆی پرۆگرامی ئەتۆمییەکەیەوە.

• سنووردارکردنەکان: لە بەرامبەر هەڵوەشاندنەوەی سزاکاندا، ئێران پابەند دەبوو بە چەندین سنووردارکردن لەسەر پرۆگرامی ئەتۆمییەکەی، بەتایبەت لەبارەی پیتاندنی یۆرانیۆم و پەرەپێدانی موشەکی بالیستی. ئەم سنووردارکردنانە بۆ ماوەیەکی دیاریکراو بوون (لە هەندێک بواردا 10 ساڵ و لە هەندێکی تردا درێژتر).

• چاودێری: رێگەی دەدا بە چاودێریی توندی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمی (IAEA) لەسەر چالاکییە ئەتۆمییەکانی ئێران بۆ دڵنیابوون لەوەی سروشتێکی ئاشتییانەی هەیە.

• ماوەی کۆتاییهاتن: لە بڕیارەکەدا ئاماژە بەوە کرابوو کە دوای تێپەڕبوونی 10 ساڵ بەسەر پەسەندکردنی، واتە لە 18ی تشرینی یەکەمی 2025، بەشێکی زۆری سنووردارکردنەکانی سەر پرۆگرامی ئەتۆمیی ئێران کۆتاییان دێت و ئەم بابەتە لە ئەجێندای ئەنجومەنی ئاسایش دەردەهێنرێت.

ئەم بڕیارە بووە هۆی گەڕانەوەی ئێران بۆ بازاڕی جیهانی و کەمبوونەوەی گرژییەکان بۆ ماوەیەک، بەڵام دواتر بە کشانەوەی ئەمریکا لە رێککەوتنەکە لە ساڵی 2018 لەلایەن دۆناڵد ترەمپەوە، ڕووبەڕووی کێشە و ئاڵۆزیی گەورە بووەوە.

سەرۆك وەزیرانی عیراق رایدەگەیەنێت، قەبارەی وەبەرهێنانی بیانی و عەرەبی لە عیراق 102 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە.

محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، هاووڵاتیانی ناوەڕاستی عیراق قوربانی دەستی تیرۆرن و قوربانیان داوە و رۆڵیشیان هەبووە لە سەركەوتن بەسەر تیرۆردا.
وتیشی، بەهۆی ئارامی و سەقامگیری عیراق، وەبەرهێنانی بیانی و عەرەبی لە عیراق 102 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە و كۆمپانیا بیانییەكان توانیویانە زیاتر لە 500 هەزار هەلی كار بۆ گەنجانی عیراق بڕەخسێنن.

دەشڵێت، عیراق هەموو هەوڵێك دەدات بۆ رەخساندنی كەشی وەبەرهێنان و ناكرێت تەنها پشت بە داهاتی نەوتی ببەسترێت، چونكە دەتوانرێت داهاتی كەرتەكانی گەشتوگوزار و كشتوكاڵ و پیشەسازیی زیاد بكرێت.

سودانی هیواخوازە هەڵبژاردنی داهاتوو سەركەوتووانە و بەبێ كێشە بەڕێوەبچێت، جەختیشیكردەوە، گرنگە پاڵپشتی یاسا و دامەزراوەكانی دەوڵەت بكرێت.

بڕیارە ئەمڕۆ شەممە ملیۆنان کەس لە سەرتاسەری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە نیویۆرکەوە تا سان فرانسیسکۆ، لە چوارچێوەی بزوتنەوەی "نوو کینگز" (No Kings) - واتە "هیچ پادشایەک" - خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی دژی سیاسەتەکانی دۆناڵد ترەمپ ئەنجام بدەن.

بزووتنەوەی "نوو کینگز" لە دروشمی کەمپینەکەیدا رایگەیاندووە: "سەرۆک پێی وایە دەسەڵاتەکەی رەهایە. بەڵام لە ئەمریکا، ئێمە پادشامان نییە و ملکەچی فەوزا، گەندەڵی و دڵڕەقی نابین."

زیاتر لە 2700 خۆپیشاندان لە شارە گەورەکانی ئەمریکا و شارۆچکە بچووکەکان لە ویلایەتە کۆمارییەکاندا، هەروەها لە نزیک شوێنی مانەوەی ترەمپ لە مارالاگۆی فلۆریدا، کە تێیدا پشووی کۆتایی هەفتە بەسەر دەبات، بەڕێوەدەچن. رێکخەران پێشبینی بەشداریکردنی ملیۆنان کەس دەکەن.

لەسەرەتای مانگی حوزەیران، یەکەم رۆژی هەڵمەتی ئەم بزوتنەوەیە کە نزیکەی 300 رێکخراو لەخۆدەگرێت، ملیۆنان کەسی لە هەموو تەمەنێکەوە کۆکردەوە و بووە گەورەترین خۆپیشاندان لەدوای گەڕانەوەی ترەمپ بۆ کۆشکی سپی. لەو رۆژەدا، دۆناڵد ترەمپ 79هەمین ساڵیادی لەدایکبوونی بە نمایشی سەربازیی گەورە لە شەقامەکانی واشنتۆن پیرۆز کرد.

ترەمپ و لێدوانەکانی:

ترەمپ کە مانگی حوزەیرانی رابردوو هەڕەشەی وەڵامدانەوەی خۆپیشاندەرانی بە "هێزێکی زۆر گەورە" کرد، ئەم هەفتەیە لە کەناڵی فۆکس نیوزدا وتی: "ئەوان من بە پادشا ناودەبەن. من پادشا نیم."

بەرپرسانی باڵای پارتی کۆماری خۆپیشاندانە چاوەڕوانکراوەکانیان بە توندی رەتکردووەتەوە و هەندێکیان بە تیرۆر بەراوردیان کردووە. مایک جۆنسن، سەرۆکی کۆمارییەکان لە ئەنجومەنی نوێنەران، خۆپیشاندانەکانی بە "کۆکردنەوەی رق و کینە دژی ئەمریکا" وەسف کرد و وتی: "دوودڵ نیم کە تێیاندا لایەنگرانی حەماس و ئەنتیفا دەبینن، کە بزوتنەوەیەکی سیاسییە و سەرۆکی ئەمریکا لەم دواییانەدا بە 'رێکخراوێکی تیرۆریستی' پۆلێنی کردووە."

تۆم ئێمەر، نوێنەری ویلایەتی مینەسۆتا، دیموکراتەکانی بەوە تۆمەتبار کرد کە "ملکەچی باڵی تیرۆریستیی پارتەکەیان بوون."

لە بەرامبەردا، گلین ئایڤی، نوێنەری دیموکرات لە ویلایەتی مێریلاند، بە ئاژانسی فرانس پرێسی راگەیاند: "ئەم بزوتنەوەیە رۆڵێکی یەکلاکەرەوە دەبینێت لە داهاتووی ئەمریکادا، بۆیە من تێدەگەم بۆچی ئەوان دڵەڕاوکێیان هەیە،" ئاماژەی بەوەشدا کە خۆی بەشداری لە خۆپیشاندانەکاندا دەکات.

دیدری شایڤلینگ، بەرپرسێک لە رێکخراوی مافە مەدەنی و ئازادییە گشتییە گەورەکانی (ACLU) کە هاوکار بووە لە رێکخستنی ئەم هەڵمەتەدا، پێشتر جەختی کردەوە: "لە بەرامبەر خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات لەلایەن دۆناڵد ترەمپ و هاوپەیمانەکانییەوە، رێگە نادەین بێدەنگ بکرێین."

بانگەواز بۆ "راپەڕینێکی ئاشتییانە":

ڕۆبەرت دی نیرۆ، ئەکتەری بەناوبانگی هۆڵیوود، لە گرتەیەکی ڤیدیۆییدا بانگەوازی بۆ بەشداریکردن لە خۆپیشاندانەکان کرد و هاوڵاتییانی هاندا کە بە "شێوەیەکی ئاشتییانە" دژی "پادشا دۆناڵد ترەمپ" راپەڕن.

لەدوای گەڕانەوەی بۆ سەر دەسەڵات لە مانگی یەنایردا، دۆناڵد ترەمپ هاوسەنگی دیموکراسی ئەمریکای تێکداوە، دەسەڵاتەکانی کۆنگرێس و ویلایەتەکانی تێپەڕاندووە و هەڕەشەی گرتنەبەری رێوشوێنی یاسایی تۆڵەسەندنەوەی لە نەیارەکانی کردووە.

بڕیارە هەڵمەتی هاوشێوە لە شارە گەورەکانی کەنەداشدا بەڕێوەبچن، وەک تۆرنتۆ، ڤانکۆڤەر و ئۆتاوا.

پەرلەمانی پورتوگال، رۆژی هەینی، لە دەنگدانێکی سەرەتاییدا پڕۆژەیاسایەکی پەسەند کرد کە لەلایەن پارتێکی راستڕەوی توندڕەوەوە پێشکەش کرابوو، بە ئامانجی قەدەغەکردنی "داپۆشینی روخسار لە شوێنە گشتییەکاندا"، کە بە کردەوە مەبەست لێی رێگەگرتنە لە پۆشینی نیقاب.

پڕۆژەیاساکە لەلایەن پارتی "چیگا"ی راستڕەوی توندڕەو پێشکەش کراوە، کە لە هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی مانگی ئایاری رابردوودا بووە دووەم گەورەترین هێزی سیاسی لە پورتوگال.

پڕۆژەیاساکە 60 دەنگی لە پەرلەمان بەدەستهێنا، کە جگە لە دەنگەکانی پارتی "چیگا"، دەنگی هاوپەیمانی حکومەت (راستی ناوەڕاست) و پارتە لیبراڵەکانیشی لەگەڵدا بوو. لە بەرامبەردا، پارتەکانی چەپ و کۆمۆنیستەکان دژی یاساکە دەنگیاندا.

بەپێی وتەی بەرپرسانی موسڵمان لە پورتوگال، نیقاب بە شێوەیەکی فراوان لەنێو ژنانی موسڵمانی ئەو وڵاتەدا بڵاونەبووەتەوە، بەڵام "نەریتێکە" و هەندێکیان پابەندی دەبن.

دۆناڵد ترەمپ و ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی لە كۆشكی سپی کۆبوونەوە و تاوتوێی کۆتاییهێنان بە جەنگی ئۆکراینیان کرد.

 دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە کۆبوونەوەکەدا رایگەیاند: دەمانەوێت جەنگی ئۆكراین كۆتاییبێت و لە توانامدایە ئەو جەنگە کۆتایی پێبهێنم.

وتیشی، لە هەنگاریا لەگەڵ سەرۆکی روسیا کۆدەبمەوە و پرسی راگرتنی شەڕ لە ئۆکراین لەگەڵ پوتن تاوتوێ ئەکەم و هەوڵدەدەم بۆ کۆبوونەوەی سێقۆڵی لەگەڵ سەرۆکی روسیا و ئۆکراین.

دۆناڵد ترەمپ ئاماژەی بەوەکرد، رەوشی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە جەنگی ئۆکراین ئاڵۆزترە بەڵام توانیمان سەرکوتووبین، بەڵام هەوڵبدەین کینە لە دڵی پوتن و زیلینسکی لابدەین.

لە بەرانبەردا ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی رایگەیاند، پێم وانییە پوتن بیەوێت جەنگ كۆتاییبێت و ئەو بەهیچ شێوەیەک ئامادەی ئاشتی نییە.

ئاشکراشیکرد، ترەمپ هاوشێوەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەتوانێت شەڕی ئۆكراینیش رابگرێت.

سەبارەت بە دابینکردنی موشەکی تۆماهۆک بۆ ئۆکراین، ترەمپ ئەوەی خستەڕوو، دابینكردنی موشەكی تۆماهۆك بۆ ئۆكراین ئاسان نییە و هیوادارم پێویستمان بەو هەنگاوە نەبێت، هەروەها پابەندی پاراستنی یەدەگی ئەمریكام لە موشەكی تۆماهۆك و درۆن.

زیلینسکی داوای لە ترەمپ کرد ئەو موشەکەیان پێبدات و رایگەیاند، پێویستیان بە موشەكی تۆماهۆكە و ئامادەن درۆنی دروستكراوی ئۆكراین بدەنە ئەمریكا.

هێڵی ئاسمانی تورکش ئێرلاین گەشتە ئاسمانییەکانی لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی دەست پێ ئەکاتەوە و هەفتانە چوار گەشت لەنێوان فڕۆکەخانی نێودەوڵەتیی سلێمانی و ئیستەنبوڵی تورکیا ئەنجامدەدرێت.

فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سلێمانی بڵاویکردەوە، بەپێی ئەو خشتەیەی لەلایەن 'هێڵی ئاسمانی تورکش ئێرلاین'ـەوە بۆ فڕۆکەخانەکە نێردراوە، وابڕیارە رۆژی 3ـی11ـی ئەمساڵ، گەشتەکانی نێوان ئیستەنبوڵ-سلێمانی بەپێچەوانەشەوە دەستپێبکەنەوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، لە سەرەتایی دەستپێکردنەوەی گەشتەکان هەفتانە چوار گەشتی ئاسمانی لە نێوان سلێمانی-ئیستەنبوڵ ئەنجامدەدرێت.

ئەمە لە کاتێكدایە زیاتر لە دوو ساڵە وڵاتی تورکیا، بە بیانوی سیاسی، گەشتەکانی بۆ فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی راگرتووە و چەندین جاریش راگرتنەکەی درێژکردوەتەوە.

سبەینێ‌ لە شاری ئامەدی باكوری كوردستان پێشانگەیەكی كتێب دەكرێتەوە، كتێبی كورد و عەرەبی  مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد یش بە زمانی تورکی لە پیشانگەكە بڵاودەکرێتەوە.

بڕیارە سبەینێ‌ شەممە پیشانگەی نێودەوڵەتی میزۆپۆتامیا بۆ كتێب لە شاری ئامەدی باكوری كوردستان  بە بەشداری80 ناوەندی چاپ و بڵاوكردنەوە بكرێتەوە و ماوەی نۆ رۆژ بەردەوام دەبێت.

لە پیشانگەكەدا كتێبی "كورد و عەرەب"ی نوسەر و روناكبیری گەورەی كورد مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد  بە زمانی توركی و كوردی بە پیتی لاتینی بڵاودەكرێتەوە، كە لەلایەن ئیبراهیم ئەحمەد فاوندەیشن بە هاوكاری دەزگای چاپەمەنی لیز لە شاری ئامەد چاپكراوە.

هاوكات لەلایەن بوار نورەدین، كۆڕێكیش بە ناونیشانی"نەخشە رێگەی پێكەوەژیان لە نامیلكەیەكی 88 ساڵ لەمەوبەر"، لەسەر كتێبی "كورد و عەرەب" پێشكەش دەكرێت.