هەواڵەکان
کۆریای باکور، رۆژی دووشەممە، رەخنەی توندی لە هەنگاوە نوێیەکانی ژاپۆن بۆ پڕچەککردن و بەهێزکردنی توانا سەربازییەکانی گرت و هۆشداریی دا کە ئەم کارانە لەوانەیە تۆکیۆ بکاتە ئامانجی تۆڵەسەندنەوەیەکی بەهێزی وڵاتانی دراوسێ.
رۆژنامەی "رۆدۆنگ سینمون"، کە بەربڵاوترین رۆژنامەی کۆریای باکوورە، لە ژمارەی ئەمڕۆیدا ئەم هۆشدارییەی بڵاوکردەوە. رۆژنامەکە ئاماژەی بە چەند هەنگاوێکی نوێی ژاپۆن کردووە، لەوانە:
-
خستنەگەڕی شەشەمین ژێردەریایی هێرشبەری جۆری "تایگی".
-
بەرهەمهێنانی بەرفراوانی موشەکی پێشکەوتووی جۆری "12ی روبەر بۆ کەشتی".
-
پلانەکانی دیکە بۆ بەهێزکردنی بەرگری.
بەگوێرەی ئاژانسی هەواڵی یۆنهابی کۆریای باشور، رۆژنامەکەی پیۆنگیانگ نووسیویەتی، ئەم چەکانە ئامرازن بۆ "لێدانی پێشوەختە" و مەوداکانیان سنووری ژاپۆن تێدەپەڕێنێت و دەگاتە وڵاتانی دیکە.
رۆژنامەکە پەرەپێدانی ئەم چەکانەی بە کارێکی "مەترسیدار" لەلایەن "وڵاتێکی تاوانباری پێشووی جەنگ" وەسف کردووە و هۆشداریی داوە کە "ئەمە تەنها وا دەکات دوورگەکانی ژاپۆن ببێتە ئامانجێکی هاوبەش بۆ تۆڵەکردنەوەیەکی بەهێزی وڵاتانی دراوسێی."
هەروەها، رۆژنامەکە تۆکیۆی بەوە تۆمەتبار کردووە کە بە بیانووی "هەڕەشەی" دراوسێکانی، دۆخی ئەمنیی ناوچەکە ئاڵۆزتر دەکات و خێرایی پێدەدات، کە ئەمەش وەک نمایشێکی ئاشکرای دەستدرێژیکاری لێکداوەتەوە.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، ئەمڕۆ دووشەممە گەیشتە ژاپۆن کە دووەم وێستگەی گەشتە ئاسیاییەکەیەتی. چاوەڕوان دەکرێت لەم گەشتەیدا لەگەڵ شی جینپینگ، سەرۆکی چین کۆببێتەوە بە ئامانجی کۆتاییهێنان بەو جەنگە بازرگانییەی لەنێوان دوو گەورەترین ئابووریی جیهاندا هەیە.
بڕیارە ترەمپ لە تۆکیۆ لەگەڵ ئیمپراتۆر نارۆهیتۆ و دواتریش رۆژی سێشەممە لەگەڵ سانای تاکایچی، سەرۆک وەزیرانی نوێی ژاپۆن کۆببێتەوە. ترەمپ رایگەیاند کە "شتە مەزنەکانی" لەبارەی تاکایچییەوە بیستووە و ستایشی ئەوەی کرد کە کەسێکی نزیکی شینزۆ ئابی، سەرۆک وەزیرانی پێشووتری تیرۆرکراوی ژاپۆن بووە، کە پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵیدا هەبوو.
لەلایەن خۆیەوە، تاکایچی ئاشکرای کرد کە لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا بە ترەمپی وتووە، "بەهێزکردنی هاوپەیمانیی نێوان ژاپۆن و ئەمریکا لەپێشینەی کارەکانی ئیدارەکەی من دەبێت لە روی دیپلۆماسی و ئەمنییەوە."
ترەمپ گەشتە ئاسیاییەکەی دوێنێ لە کوالالامپوری پایتەختی مالیزیاوە دەستپێکرد. لەوێ، چاودێریی ئیمزاکردنی رێککەوتنی ئاگربەستی نێوان تایلاند و کەمبۆدیای کرد و بە "هەنگاوێکی گەورە" وەسفی کرد. هاوکات رایگەیاند کە "گرێبەستێکی گەورەی بازرگانی لەگەڵ کەمبۆدیا و رێککەوتنێکی زۆر گرنگی لەبارەی کانزا دەگمەنەکانەوە لەگەڵ تایلاند" ئەنجام داوە.
هەروەها ترەمپ و ئەنوەر ئیبراهیم، سەرۆک وەزیرانی مالیزیا، رێککەوتنێکی بازرگانییان ئیمزا کرد کە دەرفەتی زیاتر بە ئەمریکا دەدات بۆ دەستڕاگەیشتن بە کانزا دەگمەنەکان.
چاوەڕوان دەکرێت کۆریای باشوور گرنگترین وێستگەی گەشتەکەی ترەمپ بێت، چونکە لەوێ بۆ یەکەمجار لە دوای گەڕانەوەی بۆ کۆشکی سپی، لەگەڵ سەرۆکی چین کۆدەبێتەوە. ترەمپ رۆژی چوارشەممە دەگاتە شاری بوسان بۆ بەشداریکردن لە لوتکەی (APEC) و لەگەڵ لی جای میۆنگ، سەرۆکی کۆریای باشوریش کۆدەبێتەوە.
سەرۆکی ئەمریکا گەشبینیی خۆی نیشاندا سەبارەت بە گەیشتن بە رێککەوتن بۆ کۆتاییهێنان بە گرژییە بازرگانییەکان و بە رۆژنامەنووسانی وت، "پێموایە دەگەینە رێککەوتن." لەلایەن خۆیەوە، چین دووپاتی کردەوە کە گەیشتوونەتە "لێکتێگەیشتنێکی سەرەتایی" لەگەڵ ئەمریکا بۆ چارەسەرکردنی کێشە بازرگانییەکانیان.
وەزارەتی بەرگریی روسیا رایگەیاند، شەوی رابردوو 193فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئۆکراینمان لە پارێزگاکانی باشووری رۆژئاوای وڵاتەکەیان خستووەتە خوارەوە، کە 34 دانەیان مۆسکۆی پایتەختیان کردبووە ئامانج.
ئەم هێرشە درۆنییە لە کاتێکدایە کە هێزەکانی کیێڤ بەشێوەیەکی رۆژانە بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و موشەک ناوچەکانی باشوری رۆژئاوای روسیا دەکەنە ئامانج. لە بەرامبەردا، سوپای روسیا لە پێشڕەوییەکانی لە هەموو میحوەرەکانی جەنگ بەردەوامە.
پێشتر ڤلادیمیر پوتن، سەرۆکی روسیا، جەختی لەسەر پێویستیی فراوانکردنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان کردبووەوە. ئامانجی ئەم فراوانکردنە بریتییە لە دوورخستنەوەی هێزەکانی کیێڤ لەو خاکانەی روسیا کە دەکەونە مەودای ئەو موشەک و چەکە ڕۆژئاواییانەی ئۆکراین بۆ هێرشکردنە سەر روسیا بەکاریاندەهێنێت.
قوباد تاڵەبانی دەلێت: یەکێتی بە دەنگی خەڵک باشتر دەتوانێت کێشەکانی خەڵکی کوردستان لە بەغدا چارەسەر بکات.
قوباد تاڵەبانی، لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبوک ئەم وێنانەی بڵاوکردوەتەوە و نوسیوویەتی: لە هەموو شار و شارۆچکە و گوندەکانی کوردستان، کەسایەتییە کۆمەڵایەتییەکان هەمیشە رۆڵی خێریان بینیوە لە ئاشتیی کۆمەڵایەتی و هەروەها هاندان و رێنیشاندانی کۆمەڵگا بۆ گرتنەبەری هەڵوێستی دروست، هەڵوێستێک کە لە بەرژەوەندی و خێری گشتیدا بێت، کەسایەتییە کۆمەڵایەتییەکان لە کۆڵەکەکانی پاراستنی کۆمەڵگەی کوردستانن.
ئاماژەی بەوەشکردووە، خۆشحاڵ و شەرەفمەند بووم بە دیداری ژمارەیەک لە کەسایەتییە کۆمەڵایەتییەکانی شاری هەولێری خۆشەویست، بۆم روونکردنەوە کە بۆچی لەم هەڵبژاردنەدا لە بەرژەوەندیی خەڵکی کوردستانە کە پێگەی یەکێتی لە بەغدا بەهێزتر بکرێت، داواشم لێکردن پێگە و قسەڕۆیشتوویی خۆیان بەکاربهێنن بۆ هاندانی خەڵک بۆ بەشداریکردن لە هەڵبژاردن و دەنگدان بە یەکێتی، چونکە یەکێتییەکی بەهێز و پشبەستوو بە دەنگی خەڵک باشتر دەتوانێت کێشەکانی خەڵکی کوردستان لە بەغدا چارەسەر بکات و داکۆکی لە مافە رەوا و دەستورییەکانمان بکات.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق لەکۆشکی سەلام لەشاری بەغداد چاویکەوت بەژمارەیەک لەهونەرمەند و ئەکتەرە دیارەکانی بواری نواندن لە عیراقدا.
لەو دیدارەدا کەچەند کەسایەتیەکی کۆمەڵایەتیش ئامادەیبوون، خانمی یەکەم باسی لەو رۆڵە دیار و بەرچاوە کرد کەهونەرمەندان دەیبینن لەناساندنی رۆشنبیری و کلتوری وڵات و گەیاندنی پەیامی هونەری گەلان و نەتەوە جیاکان لەڕێی دراما و زنجیرەی تەلەفزیۆنی و شانۆییەکانەوە ، کەڕەنگدانەوەی واقعی کۆمەڵایەتی و مێژوویی و رۆشنبیری کۆمەڵگەیە و ناسنامەی عیراق و کەلەپورە دەوڵەمەندەکەی دەردەخات، هەروەک دیداری هونەرمەندان و ئەکتەرەکانیشی بەدەرفەتێک زانی بۆ سوپاسگوزاری و رێزلێنان لەکاروانی هونەرمەندان و بەخشینەکانیان، لەپشتیوانی و بەرەوپێشبردنی هونەر لەم وڵاتەدا.
هاوکات شاناز ئیبراهیم ئەحمەد باسی لەگرنگی دۆبلاژکردن و وەرگێڕانی زنجیرەی تەلەفزیۆنی و دراماکانی کرد لەعەرەبیەوە بۆ کوردی و بەپێچەوانەشەوە لەجیاتی پەنابردنە بەر فیلم و درامای بیانی کەهەندێکیان لەگەڵ پێودانگەکانی خێزان و داب و نەریتی کۆمەڵگەدا ناگونجێت، هەروەها بەگرنگیشی زانی کە کەناڵە ئاسمانییەکان گرنگی بدەنە پەخشکردنی بەرهەمی هونەری و دراما خۆماڵییەکان لەپێناو پشتیوانیکردنی هونەرمەندان و پیشاندانی وێنایەکی راستەقینە دەربارەی ژیانی هاوڵاتیانی عیراق.
هەروەک لەدیدارەکەدا تاوتوێی پێشنیازێک کرا دەربارەی گرنگیدان بە رێکخستنی دیدار و سەردانی مەیدانی بۆ پارێزگا جیاکان لەپێناو لێکنزیککردنەوەی بۆچوونەکان و ئاڵوگۆڕی کلتوری و کاری هاوبەش لەو درامایانەی کە روناکی دەخەنە سەر داب و نەریت، شێوە زارەکان، هونەری میللی، کەناسنامەی کلتوری بەهێزدەکات و وابەستەیی نیشتمانیی لەنێوانی نەتەوە جیاکان دروست دەکات و برایەتی و پێکەوەژیان لەنێوانی تاکەکانیدا پەرە پێدەدات و کۆی ئەمانەش دەکاتە بەشێک لەیادەوەری نەوەکانی ئایندە.
لای خۆیانەوە هونەرمەند و ئەکتەرە ئامادەبووەکان، سوپاسی خانمی یەکەمی عیراقیان کرد بۆ بەدواداچون و گرنگیدانی بەهونەرمەندان و چالاکیەکانیان و پەرۆشیی بۆ بەردەوامی کارە هونەرییەکان لەوڵاتدا.
لەنێو هونەرمەندە ئامادەبووەکاندا، فاتمە روبەیعی و زهرە روبەیعی خوشکی، و محەمەد حسێن عەبدولرەحیم و ئیناس تاڵب و ئیحسان دعدوش و مەحمود ئەبو عەباس و لەیلا محەمەد و هیند کامل و فەوزیە حەسەن و محەمەد هاشم، هەبوون.
ئیسرائیل جەختدەکاتەوە وڵاتەکەی ئەو هێزە نێودەوڵەتییانە دیاری دەکات کەدێنە ناو خاکی غەززە و وەزیری دەرەوەی ئەمریکاش دەڵێت: دەبێت ئیسرائیل ئاسودە بێت.
بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، وڵاتەکەی وەک دەوڵەتێکی خاوەن سەروەری، بڕیار لەسەر سیاسەتی ئەمنی خۆی و ئەو هێزە نێودەوڵەتییانە دەدات کە قبوڵیان دەکات بۆ کارکردن لە کەرتی غەززە و بێنە ناوچەکە.
وتیشی، کۆنترۆڵی ئاسایشی خۆیان دەکەن هەروەها بە هێزە نێودەوڵەتییەکانیان راگەیاندووە، ئیسرائیل بڕیار لەسەر ئەو هێزانە دەدات کە لای ئەوان پەسەند نین، و ئەمە شێوازی هەڵسوکەوتکردنی ئەوانە و بەو شێوازەش بەردەوام دەبن لە کارکردن.
ناتانیاهۆ ئەوەشی خستەڕوو، ئەو کارەی ئیسرائیل لە لایەن ئەمریکاوە پەسەند کراوە، وەک چۆن نوێنەرە باڵاکانی لە چەند رۆژی رابردوودا ئاماژەیان پێداوە.
لەبەرانبەردا مارکۆ رۆبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رۆژی هەینی رابردوو رایگەیاند، ئیسرائیل دەبێت "ئاسوودە بێت" بە بەشداربووانی هێزی نێودەوڵەتییە چاوەڕوانکراوەکان کە بڕیارە لە غەززە جێگیر بکرێت.
بەپێی ئاگربەستێک کە بە نێوەندگیری ئەمریکا لە نێوان حەماس و ئیسرائیلدا ئەنجامدرا، چاوەڕوان دەکرێت هێزێک کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئەندامانی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی پێکدێت لە کەرتی غەززە جێگیر بکرێت.
هاوکات بەپێی قۆناغەکانی داهاتووی پلانەکە؛ کە لە لایەن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا پێشنیاز کرابوو بۆ وەستاندنی شەڕ لە غەززە، بریتین لە چەکدانانی حەماس، جێگیرکردنی هێزێکی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی ئاسایش، و ئاوەدانکردنەوەی کەرتی غەززە.
قوباد تاڵەبانی رایگەیاند؛ یەکێتی بە ١٨ کورسییەوە بەتەنها لە هەمو لایەنەکانیتر پێگەی بەهێزتر بووە و دەبێت کاربکرێت بۆ زیاتر کردنی کورسییەکانی یەکێتی بۆ ئەوەی پێگەی یەکێتی بەهێزتر بێت، تا باشتر کێشەکان چارەسەر بکات وداواشیکردوە تەواوی هەوڵەکان بخرێنەگەڕ بۆ ئەوەی هانی خەڵکی بدەن دەنگ بە یەکێتی بدەن.
ئەمڕۆ یەکشەممە، قوباد تاڵيبانی رایگەیاندوە؛ دوێنێ سەرۆک بافڵ لە کۆیە راستییەکی روونکردەوە کە وتی یەکێتی لە چەند ساڵی رابردوودا بە ١٨ کورسییەوە، بە تەنها قورسایی و پێگەی لە هەموو لایەنەکانی دیکە زیاتر بوو و کاری زیاتری کرد.
دەشپرسێت؛ ئەی ئەگەر ئەمجارەیان ژمارەی کورسییەکان زۆر زیاتر بکات، دەبێت یەکێتی چەندە بەهێزتر و کاریگەرتر کار بۆ چارەسەری کێشەکان بکات؟
ئەوەشی خستوەتەڕوو؛ لە کۆبوونەوەی لەگەڵ هەڤاڵانی بازنەی ١٢ی عەنکاوە و کوران رایگەیاندوە پێویستە خەڵکی ناڕازیی هەولێر و یەکێتییەکان لەم هەڵبژاردنەدا پێگەی یەکێتی لە بەغدا بەهێزتر بکەن.
داوای لە هەڤاڵانی یەکێتیش کردوە؛ لەم دوو هەفتەیەدا هەوڵ بدەن زۆرترین خەڵک هان بدەن بۆ دەنگدان بە یەکێتی، چونکە بە راستی ئەوەی لە بەغدا دەتوانێت و دەیەوێت کێشەکان چارەسەر بکات، یەکێتییە و بەس.
میدیاکانی عیراق لە زاری سەرچاوە پزیشکییەکانەوە رایانگەیاندوە، بەهۆی تەقینەوەیەک لە كێڵگە نەوتی زوبەیری عیراق دوو کرێکار گیانیان لەدەستداوە و چوار کەسی دیکەش بریندارن.
بەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە، بەهۆی تەقینەوەیەکەوە لە ناوچەی نەوتی بورجیسیا لە کێڵگەی نەوتی زوبەیری عیراق لە بەسرە، کە پێش بارکردنی نەوتەکە بوە بۆ ناو کەشتی، دوو کرێکار گیانیان لەدەستداوە و چواری دیکەش بریندار بوون.
میدیاکان ئاماژەیان بەوەشکردوە، تیمەکانی ئەمبولانس و بەرگری شارستانی گەیشتوونەتە شوێنی روداوەکە و بریندارەکانیان گواستووەتەوە بۆ نەخۆشخانە بۆ چارەسەرکردن، هاوکات تەرمەکان گواستراونەتەوە بۆ بەشی پزیشکی دادوەری.
دوای ئەوەی باڵندەیەک لە جۆری قوش لەلایەن چەند راوچییەکەوە لە سنوری گەرمیان راوکراو و ڤیدیۆکەی کاردانەوەی بەدوای خۆیدا هێنا، لایەنی پەیوەندیدار هاتنە سەرخەت و توانیان راوچییەکان دەستگیر بکەن و باڵندەکەش بەگەڕێننەوە.
ئەمڕۆ یەکشەممە، بەڕێوەبەرایەتی پۆلیس و دارستانی گەرمیان رایگەیاند، ئەو باڵندە قوشەی راوکراو بوو لەلایەن ژمارەیەک راوچییەوە توانیویانە بەدەستی بهێننەوە و راوچییەکانیش دەستگیرکراون.
لە دوای راوکردنی باڵندەکە، بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی دارستان و ژینگەی گەرمیان راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە هۆشداری دەداتە راوچیان و رایگەیاند،راوکردنی باڵندەی "قوش" بە هەموو جۆرەکانییەوە
لە راگەیەندراوێکدا جەخت لەوەکرایەوە هەر کەسێک سەرپێچی لەو بڕیارە بکات، ڕێکاری یاسایی توندی بەرامبەر دەگیرێتەبەر و ڕەوانەی دادگا دەکرێت.
باڵندەی قوش یاخود "شاهینە" جۆرێکی دەگمەنە لە جیهاندا و چەندن جۆری هەیە، هەرێمی کوردستان یەکێکە لەو شوێنانەی ئەو جۆرە باڵندەیەی لێدەژی.
پەکەکە رایگەیاند بەگوێرەی بڕیارەکانی کۆنگرەی دوازدەهەمی پەکەکە، لە هەنگاوێکی مێژووییدا هێزەکانیان لە تورکیا دەکشێنینەوە بەرەو قۆناغی دووەمی بانگەوازی ئاشتی و کۆمەڵگەیەکی دیموکراسی هەنگاو دەنێن.
ئاماژەیان بەوەشکردوە، لە ماوەی هەشت مانگی رابردوودا هەنگاوی بەرچاو و مێژوویییان ناوە بۆ ئەوەی کەشێکی ئارام و گونجاو بۆ گفتوگۆ دروست بکەن دەشڵێن؛ ڕاستەوخۆ دوای بانگەوازەکەی رێبەر ئۆجالان، لە ١ی ئازار ئاگربەستیان راگەیاند.
لە بەشێکی دیکەی راگیەندراوەکەدا هاتووە؛ گەیشتنی بەشێک لە هێزەکانیان بۆ سنورەکانی هەرێمی کوردستان و پشتیوانیان بۆ بانگەوازی ئاشتی و کۆمەڵگەیەکی دیموکراسی رادەگەیەنین و هەروەها ڕێوشوێنی پێویست لە ناوچە سنوورییە زۆر هەستیارەکاندا دەگیرێتەبەر.
دەقی راگەیەنەدراوەکە
“بۆ ڕای گشتیی
دوای گهیشتنی شهڕ و پێكدادانهكانی ڕۆژههڵاتی ناوهڕاست به ئاستی مهترسی زۆر جدی لهسهر ئایندهی كورد و توركیا، ساڵی ڕابردوو لهسهر بانگهوازییهكانی سهرۆككۆماری توركیا و سهرۆكی گشتی مەهەپە دهوڵهت باخچهلی و پاشان ڕێبهر عهبدوڵا ئۆجالان پرۆسهیهك دهستی پێكرد و ئهم پرۆسهیهش كه به بانگهوازی “ئاشتی و كۆمهڵگهی دیموكراتیک”ـی ڕێبهر عهبدوڵا ئۆجالان له ٢٧ـی شووباتی ٢٠٢٥ـدا به ناسنامهی خۆی گهیشت، به قۆناخێكی تا دواڕاده گرنگ و ههستیاردا دهگوزهرێت.
ئێمهی لایهنی كورد لهلایهن خۆمانهوه له ماوهی ههشت مانگی ڕابردوودا لهسهر بنچینهی بانگهوازی ئاشتی و كۆمهڵگهی دیموكراتیک ههنگاوی گهورهی مێژووییمان نا. دوابهدوای بانگهوازییهكه و له ڕۆژی ١ـی ئاداردا به ئامانجی بهرقهراركردنی زهمینهیهكی ئارام و ئاسووده بۆ گفتوگۆكردن ئاگربهستمان ڕاگهیاند. ڕێبهر عهبدوڵا ئۆجالان به ڕێبازی گونجاو ئاراستهی نیشاندا و لهسهر ئهو بنهمایهش پەکەکە له ڕۆژانی ٥-٧ـی ئایاردا، ١٢ـیەمین كۆنگرهی خۆی سازدا و بڕیارماندا به كۆتاییهێنان به ههبوونی ڕێكخراوهیی پەکەکە و ستراتیژییهتی تێكۆشانی چهكداری و ئهو بڕیارهشمان لهسهر زیاد كرد كه تهنیا به سهرپهرشتی ڕاستهوخۆیانهی ڕێبهر عهبدوڵا ئۆجالان دهتوانرێت پراكتیزه بكرێن. دوای دوو مانگ و له ١١ـی تهمووزدا، دوای بانگهوازی بهدیمهنی ڕێبهر عهبدوڵا ئۆجالان گرووپی ئاشتی و كۆمهڵگهی دیموكراتیک کە له ٣٠ كهس پێكهاتبوو و به پێشهنگایهتی هاوسهرۆكی كۆنسهی بهڕێوهبهری کەجەکە بهسێ هۆزات، له مهراسیمێكدا چهكهكانیان سووتاند و به ڕوونی و كرداریی ههڵوێست و به بڕیارداریمانەوە له كۆتاییهێنان به تێكۆشانی چهكداری سهلماند.
ئهم ههنگاوه مێژووییانهی لایهنی كورد كه به پێشهنگایهتی ڕێبهر عهبدوڵا ئۆجالان و پەکەکە ئهنجامی دان، كاریگهرییهكی قوڵی له كهشوههوای سیاسی و كۆمهڵایهتی توركیا كرد و گیان و ئیرادهیهكی نوێی له بواری ئاشتی و دیموكراتیزهبووندا خستهڕوو. ئهم ههڵوێسته بوێرانه و فیداكارانهیهی كورد كه ههمیشه لایهنگری ئاشتی و دیموكراسی و ئازادیی بووه، بهشێوهیهكی گشتی له ناوخۆ و دهرهوهی توركیاش پێشوازییهكی گهرمی لێكرا.
سهرهڕای ههڵوێسته ناتهواوهكانی لایهنی بهرامبهر، ڕێبهر عهبدوڵا ئۆجالان و بزووتنهوهی ئازادیخوازی كوردستان به ئامانجی وهلاوهنانی ههموو ئهو مهترسییه سهختانهی بهرۆكی كورد و توركیای گرتووه، بۆ ئهوهی بتوانرێت بناخهی ژیانی ئازادی، دیموكراتیک و برایهتی سهدهی داهاتوو دابنرێت و پرۆسهی ئاشتی و كۆمهڵگهی دیموكراتی به قۆناخی دووهم بگهیهندرێت، له ههوڵی ههنگاوی نوێی كردارییدایه. لهم چوارچێوهیهدا و لهسهر بنچینهی بهرنامه و بڕیارهكانی كۆنگرهی ١٢ و به دهستووری ڕێبهر عهبدوڵا ئۆجالان دهستمانكرد به ههنگاوی كشانهوهی ئهو هێزانهمان له توركیا لهبهردهم ئهگهری مهترسی پێكداداندان و زهمینه لهبارن بۆ ڕوودانی ئهگهری نهخوازراو. كشانهوهكه له ناوچه سنوورییهكانی توركیاوه بهرهو ههرێمهكانی پاراستنی مەدیا دهكرێت و بهشێك لهو گرووپانهی گهیشتوون به ههرێمهكانی پاراستنی مەدیا ئێستاكه لێره ئامادهن و بهشدارن لهم کۆنگرە ڕۆژنامەنووسییەدا. هاوكات لهو سهنگهرانهی ناوچه سنوورییهكانیشدا كه ئهگهری پێكدانان و ههر ئهگهرێكی نهخوازراویان لهسهره، ڕێوشوێنی هاوشێوه و سازهندانه گیراونهتهبهر.
بێگومان پراكتیك دهبێته نیشاندهری ئاستی كاریگهری ئهم ههنگاوانهمان. بهڵام ئهم ههنگاوه كردارییانهشمان جارێكی تر بهبڕیاربوون و ههڵوێستی ڕوونمان سهبارهت به جێبهجێكردنی بڕیارهكانی كۆنگرهی ١٢ دهسهلمێنێت.
زۆر ڕوون و ئاشكرایه كه ئێمه پابهندین به بڕیارهكانی كۆنگرهی ١٢ـوە و بهبڕیاریشین له جێبهجێكردنی دا. بهڵام بۆ جێبهجێكردنییان پێویسته دهستبهجێ ئهو ههنگاوه یاسایی و سیاسییانهی پرۆسهكه بنرێن كه مهرجی بڕیارهكانی كۆنگرهی ١٢ـی پەکەکە بوون. بۆ ئهم مهبهسته پێویسته یاسای ڕاگوزەری تایبهت به پەکەکە به بنچینه وهربگیردرێت و بۆ بهشداریكردن له سیاسهتی دیموكراتییانهش دهستبهجێ یاساكانی پهیوهست به ئازادی پێویست و ئهنتیگراسیۆنی دیموكراتی دهربكرێن.
بانگهوازییهكهمان بۆ تێكڕای گهلهكهمانه بهتایبهتیش ژنان و گهنجان. ڕۆژ؛ ڕۆژی چاوهڕوانیكردن نییه، ڕۆژی تێكۆشانی ڕێكخراوهییه بۆ بهدیهێنانی ژیانی ئازادی و دیموكراسی. ههر بۆیه ههر كهسێك خۆی لهم ژیانهدا دهبینێتهوه پێویسته له ئاستی ههڵمهتی سهرتاسهریدا بۆ سهركهوتنی “پرۆسهی ئاشتی و كۆمهڵگهی دیموكراتی” تێبكۆشێت.
مانیفێستی ئاشتی و كۆمهڵگهی دیموكراتیک مسۆگهر سهردهكهوێت.
٢٦/١٠/٢٠٢٥
بهڕێوهبهرایهتی تهڤگهری ئازادیی”
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا داوای لە حەماس کرد کە "بەخێرایی" تەرمی ئەو بارمتە ئیسرائیلییانەی کە تا ئێستا رادەستی نەکردوون، بگەڕێنێتەوە و هۆشداریشیداوە ئەگەر تەرمەکان نەگەڕێنرێنەوە وڵاتانی دیکەی بەشدار لە پرۆسەی ئاشتییەکە هەنگاو دەگرنە بەر.
کەناڵی فۆکس نیوز ئەمڕۆ یەکشەممە، لە راپۆرتێکدا بڵاویکردوەتەوە، ترەمپ جەختیکردوەتەوە ئەگەر تەرمەکان نەگەڕێنرێنەوە، وڵاتانی دیکەی بەشدار لە پڕۆسەی ئاشتی ئیسرائیل و فەلەستین هەنگاو دەگرنە بەر.
ترەمپ وتوشیەتی؛ "کاتێک وتم هەردوو لایەن بە دادپەروەرانە مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت، ئەوە تەنها کاتێک دەگونجێت کە پابەدن بن بە بەڵێنەکانیان و دەبینین لە 48 سەعاتی داهاتوودا چی دەکەن، من لە نزیکەوە چاودێری دۆخەکە دەکەم."
ناوبراو ئاماژەی بەوەشکرد، رەنگە دەستگەیشتن بە بەشێک لە تەرمەکان قورس بێت، بەڵام دەکرێت لە ئێستادا هەندێکی دیکە بگەڕێنرێنەوە، بە گوێرەی زانیاریەکان. تا ئێستا 13 تەرمی بارمتەکان ماون حەماس رادەستی بکات.
هەسەدە رایگەیاند لە رێگەی گروپە چەکدارەکانەوە بە چەکی (ئار پی جی) لە رۆژهەڵاتی دێرەزور هێرشیانکراوەتە سەر، ئاماژە بەوەشدەکەن هێرشەکە بێ زیانی گیانیی بووە و وەڵامی گونجاویان داوەتەوە.
هێزەکانی سوریای دیموکرات، درەنگانێکی شەوی رابردوو، راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە؛ لە پێگەکانی کەناری رۆژئاوای رووباری فوراتەوە، بە ئار پی جی هێرشکراوەتە سەر هێزەکانیان، لە گوندی ئەبو حەمام لە لادێی رۆژهەڵاتی دێرەزۆر.
ئاماژەیان بەوەشکردوە؛ هێرشەکە هیچ زیانێکی گیانی لێ نەکەوتەوە و هێزەکانیان بە تەواوەتی وەڵامیان داونەتەوە و هێرشبەرەکانیان کردوەتە ئامانج.
وەک لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە؛ ناوچەکە ئێستا ئارامە و هێزەکانیان دەستیانکردوە بە لێکۆڵینەوە و بەدواداچوون بۆ ئاشکراکردنی ناسنامەی تاوانباران و بەردەوام لە ئامادە باشیدان بۆ پاراستنی دانیشتوان و سەقامگیری ناوچەکە.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، رایگەیاند ئەگەر بزوتنەوەی حەماس لە ماوەی 48 سەعاتی داهاتوودا دەست بە گەڕاندنەوەی تەرمی بارمتەکان نەکات، ئەوا ئەو وڵاتانەی دیکە کە لە رێککەوتنەکەدا بەشدارن، رێوشوێن دژی بزوتنەوەکە دەگرنەبەر.
"وڵاتانی دیکەی بەشدار لە رێککەوتننامە مەزنەکەی ئاشتیدا رێوشوێن دەگرنەبەر"
ترەمپ لەسەر پلاتفۆرمی "تروس سۆشیاڵ" نووسیویەتی: "پێویستە حەماس لە زووترین کاتدا دەست بە گەڕاندنەوەی تەرمی ئەو بارمتانە بکات کە گیانیان لەدەستداوە، ئەمەش دوو ئەمریکییەکەش دەگرێتەوە، ئەگەرنا وڵاتانی دیکەی بەشدار لەم رێککەوتننامە مەزنەی ئاشتیدا رێوشوێن دەگرنەبەر."
"گەڕاندنەوەیان رەنگە پەیوەندیی بە چەکداماڵینەوە هەبێت"
سەرۆکی ئەمریکا وتیشی: "هەندێک لە تەرمەکان دەستگەیشتن پێیان قورسە، بەڵام هەندێکی دیکەیان دەتوانرێت ئێستا بگەڕێندرێنەوە، کەچی بە هۆکارێک ناگەڕێندرێنەوە."
ترەمپ ئاماژەی بەوەشکرد، "رەنگە ئەمە پەیوەندیی بە چەکداماڵینیانەوە هەبێت، بەڵام کاتێک وتم هەردوو لا بە دادپەروەرانە مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت، ئەمە تەنها کاتێک جێبەجێ دەبێت کە پابەندی ئەرکەکانیان بن. چاوەڕێ دەکەین بزانین لە ماوەی 48 سەعاتی داهاتوودا چی دەکەن."
میدیای نزیک لە پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) رایگەیاند، بڕیارە سبەینێ یەکشەممە، گەریلا هەنگاوێکی نوێی "مێژوویی" لە چوارچێوەی پرۆسەی ئاشتیدا بنێت. لە کاتێکدا چاوەڕوان دەکرێت لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانییدا وردەکارییەکان ئاشکرا بکرێن، سەرچاوەیەکی ئاگادار بە کوردسات نیوزی راگەیاند، هەنگاوەکە بریتییە لە گەڕانەوەی گروپێکی گەریلا لە باکوری کوردستانەوە بۆ باشوری کوردستان، نەک خۆڕادەستکردنەوەیان بە تورکیا.
بانگەوازەکەی ئۆجەلان و کۆنگرەی12
ئەم هەنگاوە نوێیە لەسەر بنەمای بانگەوازەکەی عەبدوڵڵا ئۆجەلان، رێبەری پەکەکە دێت، کە لە 27ی شوباتی 2025 داوای لە پەکەکە کرد کۆتایی بە خەباتی چەکداری بهێنێت و خۆی هەڵبوەشێنێتەوە. لەسەر بنەمای ئەو پەیامە، پەکەکە لە مانگی ئایاردا کۆنگرەی 12ی خۆی بەست و بڕیاریدا کۆتایی بە خەباتی چەکداری بهێنێت و لە رێگەی سیاسەتی دیموکراتییەوە درێژە بە تێکۆشان بدات.
رێوڕەسمی چەک سوتاندن لە ئەشکەوتی جاسەنە
وەک هەنگاوێکی کرداری بۆ پرۆسەی ئاشتی، رۆژی 11ی حوزەیرانی 2025، گروپێکی 30 کەسیی گەریلا بە سەرۆکایەتیی بەسێ هۆزات، هاوسەرۆکی کەجەکە، لە رێوڕەسمێکی سیمبولیدا لە ئەشکەوتی جاسەنەی سنووری پارێزگای سلێمانی، وەک نیشانەی نیازپاکی چەکەکانیان سوتاند و رایانگەیاند، لەمەودوا بە ڕێبازی سیاسیی دیموکراتی درێژە بە تێکۆشان دەدەن.
سەرچاوەیەکی تایبەت: گەریلاکان دەگەڕێنەوە، خۆیان رادەست ناکەن
سەرچاوەیەکی ئاگادار لەبارەی مەراسیمەکەی سبەینێی پەکەکەوە، زانیاریی تایبەتی بە کوردسات نیوز دا و رایگەیاند: "گروپێکی گەریلا لە باکوری کوردستانەوە بەرەوە باشوری کوردستان دەگەڕێنەوە."
هەمان سەرچاوە ئەو دەنگۆیانەی رەتکردەوە کە باس لە خۆڕادەستکردنی گەریلا دەکەن و جەختیکردەوە، هیچ گروپێکی گەریلا ناچنە تورکیا و خۆیان ڕادەست ناکەن.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، لە چاوپێکەوتنێکدا رایگەیاند، بۆمبی ئەتۆمیی راستەقینەی ئێران، چەکی ناوەکی نییە، بەڵکو ئەو توانایەیە کە بتوانن لەبەردەم زلهێزەکاندا بڵێن "نا".
عراقچی جەختیکردەوە، گەلی ئێران ئامادەیە باجێکی قورس بدات، بەڵام شکۆ و سەربەخۆیی لەدەست نەدات.
وەزیری دەرەوەی ئێران لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی ئینتەرنێتیی "سەحرا" وتی: "ئێمە فەتوامان هەیە و بیروباوەڕی ئەمنیمان بە هیچ شێوەیەک چەکی ئەتۆمی لەخۆناگرێت. ئەوان دەیانپرسی 'بۆچی پیتاندن (یۆرانیۆم)تان دەوێت و ئەم هەموو تێچووە دەکەن؟' وەڵامی من ئەمە بوو کە ئێمە دەمانەوێت چونکە مافی خۆمانە و ئەوانی تر دەڵێن نابێت هەمانبێت."
عراقچی وتیشی: "بۆمبی ئەتۆمیی ئێران، توانای 'نا' وتنە لەبەردەم زلهێزەکاندا. ئەمە بابەتێکە کە لە کاتی شۆڕشەوە دەستی پێکردووە و بەردەوامە. نابێت ئەمە بە کەم سەیر بکرێت. گەلێک ئامادەیە باجی قورس بدات، بەڵام رێگە نادات کەرامەت و شەرەف و سەربەخۆییەکەی پێشێل بکرێت."
"سەربەخۆیی راستەقینە، بڕیاردانی سەربەخۆیە"
ناوبراو ئاماژەی بەوەشکرد، دروشمی "سەربەخۆیی، ئازادی، کۆماری ئیسلامی" یەکێک بوو لە دروشمە سەرەکییەکانی شۆڕش و وتی: "ئێران هەرگیز لە مێژووی خۆیدا داگیرنەکراوە، بەڵام خەڵک هاواری سەربەخۆیی دەکرد، چونکە پێیان وابوو سەربەخۆیی راستەقینە واتە توانای بڕیاردانی سەربەخۆ، بەبێ ئەوەی لەلایەن کەسانی ترەوە فەرمانت بەسەردا بکرێت."