لە هەنگاوێکدا بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستن بە چین، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا و سانای تاکایچی سەرۆک وەزیرانی ژاپۆن، رێککەوتنێکی چوارچێوەییان بۆ مسۆگەرکردنی دابینکاریی کانزا ستراتیژییەکان واژۆکرد.

کۆشکی سپی لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ سێشەممە، لە میانی سەردانەکەی ترەمپ بۆ ژاپۆن، rێککەوتنەکە ئیمزاکرا و ئامانج لێی بەهێزکردنی زنجیرەکانی دابینکاریی ئەو کانزا گرنگانەیە کە لە کەرتی وزەی نوێبووەوە، ئەلیکترۆنیات و ئۆتۆمبێلدا بەکاردەهێنرێن.

ئەم رێککەوتنە لە کاتێکدایە کە چین زیاتر لە %90ی کانزا ستراتیژییەکانی جیهان پرۆسێس دەکات و لەم دواییانەشدا کۆتوبەندی زیاتری خستووەتە سەر هەناردەکردنی ئەو ماددانە، ئەمەش فشارەکانی لەسەر ئەو وڵاتانە زیاد کردووە کە پشتیان پێ دەبەستن.

لە بەرامبەردا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا تەنها یەک کانی کانزای ستراتیژیی چالاکی هەیە و لە پێشبڕکێدایە بۆ دابینکردنی ئەو کانزا گرنگانەی کە بۆ دروستکردنی ئۆتۆمبێلی کارەبایی، سیستەمی بەرگری و پیشەسازیی پێشکەوتوو پێویستن.

بڕیارە رۆژی پێنجشەممە، دۆناڵد ترەمپ لەگەڵ شی جینپینگ، سەرۆکی چین کۆببێتەوە.

بەپێی راگەیەندراوەکەی کۆشکی سپی، ئەمریکا و ژاپۆن هەروەها تاوتوێی دانانی سیستەمێکی کۆگاکردنی تەواوکەریی دوولایەنە دەکەن و لەگەڵ هاوبەشە نێودەوڵەتییەکانی دیکەشدا کاردەکەن بۆ پاراستنی ئاسایشی زنجیرەکانی دابینکاری.

بومەلەرزەیەکی بەهێز بە گوڕی 6.1 پلەی رێختەر قەزای سندرگی لە پارێزگای باڵکئەسیری تورکیای هەژاند، بەهۆیەوە چوار باڵەخانە روخان و 22 هاووڵاتی برینداربوون، پارێزگاری باڵکئەسیریش ڕایگەیاند، هیچ حاڵەتێکی گیانلەدەستدان تۆمار نەکراوە.

دەستەی کارەسات و باری لەناکاوی تورکیا (ئافاد) رایگەیاند، کاتژمێر 10:48 خولەکی شەوی دووشەممە بومەلەرزەیەک بە گوڕی 6.1پلە و بە قوڵایی 5.99 کیلۆمەتر لە قەزای سندرگی رویداوە.

بومەلەرزەکە لە چەندین پارێزگای دیکەی وەک مانیسا، ئیزمیر، بورسا، کوتاهیا، ئەستەنبوڵ و کۆجائێلی هەستی پێکراوە و تیمەکانی فریاگوزاری دەستبەجێ دەستیان بە پشکنین و بەدواداچوون کردووە.

پارێزگاری باڵکئەسیر: گیانلەدەستدان نییە

ئیسماعیل ئوستاۆغڵو، پارێزگاری باڵکئەسیر، کە گەیشتووەتە شوێنی روداوەکە رایگەیاند، "خۆشبەختانە لە 75 گوندی سنوری قەزاکەدا هیچ حاڵەتێکی گیانلەدەستدان نییە. لە سەنتەری قەزاکەش چوار باڵەخانە روخاون کە پێشتر بەهۆی بومەلەرزەی دیکەوە زیانیان بەرکەوتبوو و چۆڵکرابوون، بۆیە هیچ زیانێکی گیانییان لێنەکەوتووەتەوە."

پارێزگار ئوستاۆغڵو ئاماژەی بەوەشکرد، "تا ئێستا 22 هاووڵاتی سەردانی نەخۆشخانەکانیان کردووە کە چواریان چارەسەریان وەرگرتووە و دەرچوون."

پاشەلەرزەکان بەردەوامن

بەپێی زانیارییەکانی ئافاد، لە دوای بومەلەرزە سەرەکییەکەوە چەندین پاشەلەرزەی بەهێز ناوچەکەیان هەژاندووە، کە بەهێزترینیان بە گوڕی4.4 پلە بووە.

هاوکات ئافاد هۆشداریی داوەتە هاووڵاتییان کە بەهیچ شێوەیەک نەچنە ناو باڵەخانە زیانلێکەوتووەکان و بۆ پەیوەندیکردن پشت بە نامە (SMS) و ئینتەرنێت ببەستن.

بەرەبەیانی ئەمڕۆ لە شاری سلێمانی و لە ئەنجامی وەرگەڕانی ئۆتۆمبێلێک، سێ گەنج گیانیان لەدەستدا و بەڕێوەبەری سەنتەری فریاکەوتنی خێراش دەڵێت، هۆکاری روداوەکە خێرایی زۆر بووە.

سامان نادر، بەڕێوەبەری سەنتەری فریاکەوتنی خێرای 122ی سلێمانی، لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کوردسات نیوز، ڕاگەیاند؛ "کاتژمێر چواری بەرەبەیانی ئەمڕۆ سێشەممە، لە بازنەی مەلیک مەحمود و لە نزیک نەخۆشخانەی شار، ئۆتۆمبێلێک بەهۆی خێرایی زۆرەوە کۆنترۆڵی لەدەستداوە و وەرگەڕاوە."

سەبارەت بە زیانە گیانییەکان، سامان نادر وتی، "بەداخەوە لە ئەنجامی روداوەکەدا، هەر سێ سەرنشینی ئۆتۆمبێلەکە کە گەنج بوون، دەستبەجێ گیانیان لەدەستدا."

بەڕێوەبەری سەنتەری فریاکەوتنی 122 ئەوەشی خستەڕوو، "تاوەکو ئێستا ناسنامەی قوربانییەکان نەزانراوە و تەرمەکانیان بەمەبەستی لێکۆڵینەوەی زیاتر رەوانەی پەیمانگەی پزیشکی دادی سلێمانی کراوە."

 

بەڕێوەبەرایەتی نەوت وکانزاکانی هەڵەبجە بڵاویکردوەتەوە، سبەینێ لەسەنتەری پارێزگاکە دەست بەدابەشکرد نەوتی سپی دەکەن بەسەر هاووڵاتییاندا و ئەوەشیان خستوەتە روو دابەشکردنەکە کۆڵان بەکۆڵان دەبێت  و بۆ وەرگرتنیشی کارتی نەوتی پێویستە.

ئەمڕۆ دووشەممە، بەڕێوەبەرایەتی نەوت وکانزاکانی هەڵەبجە راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە  وتێێدا هاتووە؛سبەینێ دابەشکردنی نەوت لە سەنتەری پارێزگای هەڵەبجە دەست پێ دەکات، وەدابەشکردن بەردەوام دەبێت تا تەواوی هاووڵاتیان بە شە نەوتی خۆیان وەردەگرن .

ئاماژەیان بەوەشکردوە؛ دابەشکردنەکە گەرەک بە گەڕەک دەبێت و  هاوڵاتییان لە گەريکەکانی خۆیان نەوت وەردەگرن و سەرەتاش لە گەڕەکی شارەوانییەوە دەستپێدەکەن.

بۆ وەرگرتنینەوتەکەش پێوستە هەر خێزانێک کارتی زیرەکی نەوتی پێبێت و لە بەرامبەر 200 لیتر نەوتی سپی 104 هەزار دیناریان لێوەردەگیرێت.

قوباد تاڵەبانی لە میانی سەردان و کۆبونەوەکانی لە قەزای رواندز رایگەیاند، هەموان دەزانن لەو شوێنانەی یەکێتی باڵادەست بووە، رێگەی نەداوە جیاوازی لە نێوان هاووڵاتییاندا بکرێت لەسەر هەڵوێستی سیاسی و ئاماژەی بەوەشکردوە؛ ئەم یەکێتییە ئێستا غەدر قبوڵ ناکات.

قوباد تاڵەبانی بڵاویکردوەتەوە؛ هەمووان باش دەزانن لە شوێنانەی یەکێتی باڵادەستە، قەت رێگەی نەداوە و رێگەش نادات لە هیچ فەرمانگە و دامەزراوەیەک جیاوازی لەنێوان هاووڵاتییاندا بکرێت لەسەر ئینتیمای حیزبی و هەڵوێستی سیاسی.

ئاماژەی بەوەشکردوە؛ لە بەرانبەردا هەمووان دەزانن کە لە شوێنەکانی دیکە چۆن غەدر لە یەکێتییەکان و لایەنەکانی دیکەش دەکرێت.

قوباد تاڵەبانی دەشڵێت؛ لەگەڵ هەڤاڵانی بازنەی شارە جوانەکەی رواندز رایگەیاند؛ ئەم یەکێتییەی ئێستا غەدر قبوڵ ناکات و لەسەر هەر غەدر و ناحەقییەک بەرانبەر بە هەڤاڵەکانی بکرێت دێنە وەڵام و کاردانەوەیان دەبێت.

جەختیشیکردوەتەوە، ئەوان وەک یەکێتی پێیان وایە، ئەگەر نەتوانن هەڤاڵ و ئەندامەکانی خۆیان بپارێزن، ناشتوانن نوێنەرێکی شایستەی خەڵکی کوردستان بن و داکۆکی لە مافە رەواکانی خەڵکی کوردستان بکەن.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، خانمی یەکەمی عیراق لەناوجەرگەی پایتەخت سەردانی مۆزەخانەی بەغدادیی کرد لەشەقامی رەشید و گەشتێکی کرد بەنێو راڕەوەکانیدا بۆ روانین لەگەنجینە مێژوویی و چیرۆکی وێنەیی روداوەکان و ئەو دیمەنانەی کەڕەنگدانەوەی پیشە نەریتی و میللیەکانی مێژووی ئەو شارە دەردەخەن.

خانمی یەکەم، بەیاوەری باسم محەمەد عنێزی بەڕێوەبەری کاروباری گەشتیاری و مۆزەخانەی بەغدادی، چەند وێستگەیەکی کلتوریی لەچەند ساتەوەختێکی بەغداد و شێوازی ژیانی نەریتی و کلتوری بەسەرکردەوە؛ کەچەند دیمەنێکی دوکان و بازاڕی پیشەگەرە میللیی و خۆماڵییەکان و پیشە دەستیەکانی جارانی بەغدادی لەخۆگرتبوو. 

خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد مۆزەخانەکەی بەپێویستییەکی نیشتمانی وەسفکرد بۆ پاراستنی کلتوری میللی و پاراستنی میراتی رۆشنبیری و پیشاندانی پەیوەندی ناسنامە و یادەوەری و ئینتیما و رۆشنگەری، سەرباری ڕۆڵی گرنگی لەگەشەسەندنی کۆمەڵگە لەسەر هوشیاری و شانازی بەبەها شارستانییەکانەوە. 

دەستخۆشی لەو هەوڵانە کرد کەگیراونەتە بەر بۆ پاراستنی شتومەکە دێرینە ڕەسەنەکانی نێو مۆزەخانەکە، کەئاماژەیەکی روونە بۆ ئاستی گرنگیدان بەکلتور و فەرهەنگ و وێنایەکی راستەقینەی چەند لایەنێکی مێژووی شار دەردەخات، هەروەک ئاماژەشی بەپێویستی ئەنجامدانی کاروبارەکانی نۆژەنکردنەوە و چاکسازی چەند بەشێکی مۆزەخانەکە کرد بەئامانجی پاراستنی ئەم شوێنەوارە گەشتیارییە گرنگە.

هێزەکانی روسیا دوای پێنج مانگ وەستانی جومجوڵی سەربازی، گەشتە سەربازییەکانیان لە نێوان بنکەی ئاسمانی حمەیمیم لە سوریا و بنکەی ئاسمانی ئەلخەدیم لە رۆژهەڵاتی لیبیا دەستپێکردەوە.

ئەمڕۆ دووشەممە، ئاژانسی هەواڵی نۆڤای ئیتاڵی بڵاویکردەوە، فڕۆکەیەکی گواستنەوەی سەربازی روسی لە بنکەی ئاسمانی ئەلخەدیمەوە بەرەو بنکەی ئاسمانی حمەیمیم لە پارێزگای لازقییە رۆشتوە، کە ناوەندی سەرەکی ئۆپەراسیۆنەکانی روسیایە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

تا ئێستا نازانرێت ئەو فڕۆکەیە چی تێدابووە، بەڵام زیاتر لە پێنج مانگە روسیا هیچ جموجوڵێکی ئاسمانی لە بنکەی ئاسمانی حمەیمیم لە لازقییە ئەنجام نەداوە.

دەستپێکردنەوەی گەشتە ئاسمانییەکان دوای ماوەیەکی کەم لە سەردانەکەی ئەحمەد شەرع،  سەرۆکی کاتی سوریا دێت بۆ مۆسکۆ کە لە ناوەڕاستی ئەم مانگەدا ئەنجامیدا و بەڵێنی بە پوتن دا رێککەوتنەکانی سەردەمی بەشار ئەسەت دەپارێزێت.

 

 

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سلێمانی لەگەڵ رەفعەت عەبدوڵا، جێگری سەرۆکی یەکێتی کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا هەنگاوەکانی بانگەشەی هەڵبژاردنی یەکێتی و سەرخستنی لیستی 222 تاوتوێکرا و سوپاس و پێزانینی بێپایان ئاڕاستەی کۆمەڵانی خەڵک و چین و توێژەکان کرا لە بەرامبەر بەشداریی کارایان لە کەرنەڤاڵەکاندا.

هەر لە کۆبوونەوەکەدا دەستخۆشی و پێزانین ئاڕاستەی سەرجەم هەڤاڵانی یەکێتی لە بازنە و ئۆرگانەکان کرا کە خەمخۆرانە و وەفادارانە بۆ رێبازی سەرۆک مام جەلال و خزمەتکردنی زیاتری خەڵک لە ئەرکدان، هەروەها تەواوی هەڤاڵانیش راسپێردران بەرنامە و کارەکانیان زیاتر بخەنە خزمەتی گشتی.

بافڵ جەلال تاڵەبانی رایگەیاند، هەر بەڵێنێکمان بەخەڵکە خۆشەویستەکەی خۆمان دابێت جێبەجێی دەکەین، چونکە یەکێتی هێزی جێبەجێکردنی بەڵێنەکان و بەدیهێنانی خواستی هاونیشتمانییانە.

قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەژێر سەرۆکایەتیی بافڵ تاڵەبانیدا پێداچوونەوەیەکی گەورەی بەخۆیدا کردووەتەوە و ئێستا سەرکردایەتییەکەی "زیاتر لەهەر کاتێکی تر یەکدەنگ و یەکهەڵوێستە" و سیاسەتەکانی رەنگدانەوەی ویستی جەماوەرەکەیەتی.

لە کۆبوونەوەی لەگەڵ بازنەکانی هەریر و خەلیفان، قوباد تاڵەبانی دانی بەوەدا نا کە تا چەند ساڵێک لەمەوبەر، جەماوەر و کادرانی یەکێتی "بە حەق گلەیی و رەخنەیان لە حیزبەکەیان هەبوو."

رونیکردەوە: "ئەیانوت بۆچی سەرکردایەتییەکەی یەکدەنگ و یەکهەڵوێست نییە، ئەیانوت بۆچی ئەو سەرکردایەتییە لە جەماوەرەکەی دوورکەوتووەتەوە."

تاڵەبانی جەختی کردەوە کە لەم چەند ساڵەی دواییدا، لەژێر رۆشنایی رەخنەی جەماوەردا، یەکێتی پێداچوونەوەیەکی گەورەی بەخۆیدا کردووەتەوە و وتی: "قەت سەرکردایەتیی یەکێتی وەک ئێستا یەکدەنگ و یەكهەڵوێست نەبووە. ئێستا سیاسەت و بڕیاری یەکێتی رێک بڕیار و هەڵوێستی کادران و جەماوەرەکەیەتی."

ناوبراو دووپاتیکردەوە کە ئەمە کۆتایی پرۆسەکە نییە و وتی: "هەر بەمەش ناوەستین، بڕیاری کاک بافڵ و سەرکردایەتییە کە پێداچوونەوەی زیاتر بە رێکخستنەکاندا دەکرێت بۆ ئەوەی دەرفەتی هیچ بۆشاییەک نەمێنێت و هەمووان هەست بە کاریگەریی خۆیان بکەن."

لە کۆتاییدا، قوباد تاڵەبانی وتی: "یەکێتی بڕیاری داوە حیزبی خەڵک بێت و خەڵک لە کوێ بێت، یەکێتی لەوێ دەبێت."

 

لە چوارچێوەی پرۆسەی هەماهەنگی هاوبەشی نێوان ئیدارەی خۆسەری  و لیژنەی ئەمنی و لیژنەی کۆچ و کۆچەرانی پەرلەمانی عیراق، ئەمڕۆ 279 خێزانی تری عیراقی  لە کەمپی هۆلەوە دەگەڕێندرێنەوە بۆ عیراق.

ئەمڕۆ دووشەممە، کاروانێکی نوێ کە لە 249 خێزان پێکهاتوون و ژمارەیان نزیکەی 840 هاووڵاتییە کە ژن و پیاو  و منداڵیش لەخۆدەگرن،  لە کەمپی هۆڵەوە دەگوازرێنەوە بۆ  کەمپی جادە لە پارێزگای نەینەوا و گواستنەوەکە لەژێر چاودێری ورد و چڕی هاوپەیمانی نێودەوڵەتیدا ئەنجام دەدرێت.

لە سەرەتای ئەمساڵەوە ئەمە 13هەمین کاروانی هاووڵاتییە عیراقییەکانە و لە ساڵی (2021)یشەوە 30 هەمین کاروانە کە کەمپی هۆل بەجێدەهێڵن و دەگەڕێنەوە  بۆ نیشتمانەکەیان.

کەمپی هۆڵ، کە لەلایەن هێزەکانی سوریای دیموکراتەوە سەرپەرشتی دەکرێت، 45 کیلۆمەتر لە رۆژهەڵاتی شاری حەسەکەوە دوورە، گەورەترین کامپی ژێر دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەریی رۆژئاوایە و بە دەیان  هەزار ژن و منداڵی چەکدارانى داعشیان تێدایە لەرەگەزنامە و ناسنامەى جیاوازی جیهانن.

بەگوێرەی زانیارییەکان، زیاتر لە ٪60 منداڵن و لەژێر دەسەڵاتی  داعشدا لەدایکبوون و بێ ناسنامەن، ئەو کامپە لەئێستادا بە یەکێک لە مەترسیدارترین شوێنەکانی دنیا دادەنرێت.

بڕیارە سبەی سێشەممە، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لە کەرنەڤاڵێکی جەماوەریی فراواندا لە شاری کەرکوک وتارێکی گرنگ پێشکەش بکات.

کاروان گەزنەیی، وتەبێژی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، کەرنەڤاڵەکە بۆ پشتیوانیکردن لە لیستی ژمارە (٢٢٢)ی یەکێتی بۆ هەڵبژاردنەکان لەژێر دروشمی "هێزی تۆین لە بەغداد" بەڕێوەدەچێت.

بەپێی راگەیەندراوەکە، چالاکییەکە کاتژمێر ٢ی پاشنیوەڕۆی رۆژی سێشەممە، رێکەوتی 28ی تشرینی یەکەمی 2025، لە بارەگای مەکتەبی سیاسیی یەکێتی لە شاری کەرکوک بەڕێوەدەچێت و تێیدا سەرۆکی یەکێتی وتارەکەی پێشکەش دەکات.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، رایگەیاند کە راگەیاندنەکەی ڤلادیمیر پوتین، سەرۆکی روسیا، سەبارەت بە تاقیکردنەوەی موشەکێکی کروزی ئەتۆمی "نەگونجاو" بووە.

ترەمپ داوای لە پوتین کرد کە لەبری تاقیکردنەوەی چەک، کار بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی ئۆکراین بکات. 

ترەمپ بە رۆژنامەنووسانی وت: "پێویستە کۆتایی بە شەڕەکە (لە ئۆکراین) بهێنێت. ئەو شەڕەی کە وا دانرابوو تەنها یەک هەفتە بخایەنێت، ئێستا نزیک دەبێتەوە لە ساڵی چوارەمی. ئەوەیە کە دەبێت بیکات، نەک تاقیکردنەوەی موشەک."

لەوەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بەو موشەکەی کە مۆسکۆ دەڵێت 14 هەزار کیلۆمەتری بڕیوە، ترەمپ وتی ئەمریکا پێویستی بەوە نییە موشەکی وا دوورهاوێژ بێت، چونکە "ژێردەریاییەکی ئەتۆمیی لە کەناراوەکانی روسیا هەیە."

وتیشی: "ئەوان دەزانن کە ئێمە بەهێزترین ژێردەریایی ئەتۆمیی جیهانمان لە کەناراوەکانیان هەیە، بۆیە پێویست ناکات 8 هەزار میل (نزیکەی 14 هەزار کیلۆمەتر) ببڕیت."
سەبارەت بە سەپاندنی سزای زیاتر بەسەر روسیادا، ترەمپ تەنها وتی: "دەبینین چی ڕوودەدات."

رۆژی یەکشەممە، ڤلادیمیر پوتن رایگەیاند کە وڵاتەکەی دوا تاقیکردنەوەی سەرکەوتووی بۆ موشەکی "بورڤێستنیک" ئەنجامداوە، کە بە وتەی خۆی مەودایەکی "بێ سنوور"ی هەیە.

ڤالێری گێراسیمۆڤ، سوپاسالاری روسیا، بە پوتنی راگەیاندبوو کە موشەکەکە لە تاقیکردنەوەکەیدا بۆ ماوەی نزیکەی 15 سەعات لە ئاسماندا ماوەتەوە و 14 هەزار کیلۆمەتری بڕیوە، ئاماژەی بەوەشکرد کە ئەمە ئەوپەڕی توانای مووشەکەکە نییە.

هەوڵە دیپلۆماسییەکان
ترەمپ چەندین جار بەڵێنی داوە کە ئەگەر بگەڕێتەوە کۆشکی سپی، بە خێرایی کۆتایی بە شەڕی ئۆکراین دەهێنێت. رۆژی شەممە رایگەیاند کە "کاتی خۆی بەفیڕۆ نادات" بۆ رێکخستنی دیدارێکی نوێ لەگەڵ پوتن، مەگەر مۆسکۆ جددی بێت لە گەیشتن بە رێککەوتنێک.

 

رۆژنامەی تایمز ئۆف ئیسرائیل رایگەیاند کە بەرپرسانی ئەمنی ئیسرائیل بە یاسادانەرانی ئیسرائیلیان راگەیاندووە کە هێزی نێودەوڵەتی بۆ یارمەتیدانی سەقامگیرکردنی غەززە پێدەچێت سەربازانی پاکستانیش لەخۆ بگرێت.

ئەمڕۆ دووشەممە، میدیاکانی ئیسرائیل بڵاویانکردوەتەوە، پاکستان یەکێک دەبێت لەو وڵاتانەی کە هێزی سەقامگیری نێودەوڵەتی پێکدەهێنن لە غەززە و پاراستنی کەرتەکەیان پێدەسپێردرێت.

جگە لە رۆژنامەی تایمز ئۆف ئیسرائیل، ماڵپەڕی هەواڵی ئیسرائیلی یەنیتیش بڵاویکردەوە، ئەندامانی لیژنەی کاروباری دەرەوە و بەرگری پەرلەمانی ئیسرائیل هەفتەی رابردوو لە کۆبوونەوەیەکی داخراودا ئاگادارکراونەتەوە کە "هێزی سەقامگیری نێودەوڵەتی" لە سەربازانی ئەندەنوسیا، ئازەربایجان و پاکستان پێکدێت.

ئەمە لە کاتێکدایە، تورکیا ویستیەتی ببێتە یەکێک لەو هێزانەی کە سەقامگیری غەززەیان پێدەسپێردرێت و لایخۆیەوە ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل بە هەموو شێوەیەک ئەوەی رەتکردەوە و رایگەیاند ئەمەریکا ئاگادارە ئێمە ڕێگە بە تورکیا نادەین هێز بنێرێتە غەززە.

مەبەست لە "هێزی سەقامگیری نێودەوڵەتی لە غەززە"، بە گوێرەی راپۆرتە میدیاییەکانی ئیسرائیل، سەقامگیرکردنی دۆخی ئەمنی و سیاسی کەرتی غەززەیە لە دوای شەڕ و یارمەتیدانی ئیدارەی کاتی ناوچەکەیە، بەڵام هێشتا وردەکارییەکان سەبارەت بە پێکهاتە و ئەرکی ورد و سەرکردایەتی ئەو هێزە ئاشکرا نەکراون و دانوستانەکان بەردەوامن.

ئەندەنوسیا بە ئاشکرا پێشنیازی ناردنی هێزی سەربازیی بۆ ئەو نوێنەرایەتییە کردووە، بەرپرسانی ئەو وڵاتەش بە رۆژنامەی تایمزی ئیسرائیلیان راگەیاندووە، ئازەربایجانیش رەزامەندی دەربڕیوە لەسەر ناردنی هێزەکانی، بەڵام تا ئێستا ئەگەری بوونی سەربازانی پاکستان لەلایەن دەسەڵاتدارانی وڵاتەکەوە ئاشکرا نەکراوە.

مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا پێشتر رایگەیاندبوو، زۆرێک لە وڵاتان پێشنیازی بەشداریکردنیان لە هێزی ئەمنی نێودەوڵەتی بۆ غەززە کردووە، کە بە وتەی ئەو بەشێکی سەرەکییە لە پلانی ئاشتی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆک کۆماری ئەمریکا.

قوباد تاڵەبانی، لە پەیامێکدا رایگەیاند کە دابەشبوونی دەنگی ناڕازیی هاووڵاتیان تەنها لە بەرژەوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستاندا بووە، و داوای لێکردن لەبری پەرتەوازەبوون، دەنگ بدەن بە یەکێتی بۆ ئەوەی هێزێکی گەورە دروست ببێت کە کۆتایی بە پەراوێزخستن و نادادپەروەری بهێنێت.

قوباد تاڵەبانی لە پەیامەکەیدا کە لە پەیجی تایبەتیی خۆی لە فەیسبووک بڵاویکردووەتەوە، دانی بەوەدا ناوە کە "رێژەیەکی گەورەی خەڵک ناڕازین لە شێوازی ئیدارەدان و حکومڕانی، ناڕازین لەبەر پەراوێزخران و نادادپەروەری."
ئاماژەی بەوەشکردووە کە زۆرینەی ئەم خەڵکە لە رابردوودا بنکەی جەماوەریی یەکێتی بوون، بەڵام بەشێکیان بەهۆی "خەمساردی و بێ بەرنامەیی و ناکۆکی ناوخۆیی" یەکێتییەوە هیوابڕاو بوون. 

تاڵەبانی رونیکردووەتەوە کە "ئەم دابەشبوونەی خەڵکی ناڕازی تەنها لە بەرژەوەندیی پارتیدا بووە، چونکە پارتی نایەوێت هێزێکی گەورە لە بەرامبەر خۆیدا ببینێت و ستۆپی پێ بکات و پێی بڵێت رێگە نادەم خەڵک لەبەر هەڵوێستیان پەراوێز بخرێن."

قوباد تاڵەبانی لە کۆبوونەوەکەیدا لەگەڵ هەڤاڵانی بازنەکانی هیران و باسرمە جەختی کردەوە کە ئەگەر پێشتر لە یەکێتی ناڕازی بوون، "ئێستا یەکێتی هێزێکی تۆکمە و خاوەن بەرنامەیە" و سازش لەسەر داواکارییەکانی خەڵک ناکات.

لە کۆتاییدا، قوباد تاڵەبانی پرسیارێکی ئاراستەی خەڵکی ناڕازی کردووە: "ئایا باشتر نییە لە جیاتی دابەشبوون یان بەشدارینەکردن لە هەڵبژاردن، بە دەنگی خۆیان ئەو حیزبە بەهێزتر بکەن کە هێزی پێویستی هەیە لە کوردستان کۆتایی بە پەراوێزخستن بهێنێت و لە بەغداش کێشەکان چارەسەر بکات؟"

دادگای تاوانەکانی سلێمانی، ئەمڕۆ دووشەممە، سزای لەسێدارەدانی بۆ دوو تۆمەتبار دەرکرد کە لە ساڵی 2024دا لە کاتی ئەرکدا کارمەندێکی پۆلیسیان بە ناوی رزگار ئەحمەد حەسەن شەهید کردبوو.

بەپێی راگەیەندراوێکی بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی، شەوی 21ی کانوونی دووەمی 2024، مەفرەزەیەکی بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوان بەمەبەستی دەستگیرکردنی تاوانبارێک بە ناوی (ر،ح، ق) کە فەرمانی دەستگیرکردنی هەبوو، دەرچوون.

پۆلیس رایگەیاندووە، "دوای روبەروبوونەوەیەکی قورس، تاوانباری ناوبراو دەستگیرکرا، بەڵام لەلایەن تاوانبارێکی ترەوە بە ناوی (ژ، س، ح) تەقە لە مەفرەزەکەی پۆلیس کرا."

لە ئەنجامی تەقەکردنەکەدا، کارمەندی پۆلیس (رزگار ئەحمەد حەسەن) شەهید بوو و ئەفسەرێکی دیکەی هەمان بەش بریندار بوو. دواتر تاوانباری دووەم (ژ، س، ح) کە هەڵاتبوو، دوای ماوەیەکی کەم دەستگیرکرا.

وردەکاریی بڕیارەکەی دادگا
ئەمڕۆ دووشەممە، دادگای تاوانەکانی 3ی سلێمانی، دوای تەواوبوونی رێکارە یاساییەکان، سزای لەسێدارەدانی بۆ هەردوو تاوانبار (ژ، س، ح) و (ر،ح، ق) دەرکرد.

ژیاننامەی شەهید رزگار:
شەهید رزگار ئەحمەد حەسەن لە ساڵی 1980 لە ناوچەی گەرمیان لە خێزانێکی نیشتمانپەروەر لەدایکبووە و یازدەیەمین شەهیدی خانەوادەکەیەتی. لە ساڵی 1996ـەوە پەیوەندیی بە هێزی پێشمەرگەی کوردستانەوە کردووە و دواتر گواستراوەتەوە بۆ هێزەکانی پۆلیس. بۆ ماوەی 11 ساڵ تا کاتی شەهیدبوونی، لە بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی لە ئەرکدا بووە و بە پۆلیسێکی دڵسۆز و چالاک ناسرابوو.

 

دوای ئەوەی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) رایگەیاند کە هێزەکانی لە تورکیا دەکشێنێتەوە، هاوسەرۆکانی گشتیی دەم پارتی، تولای هاتیمۆغوڵاری و تونجەر باکرهان، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا لە ئەنقەرە رایانگەیاند کە قۆناغی یەکەمی پرۆسەکە کۆتایی هاتووە و جەختیان کردەوە کە "بڕیاری ئاشتیمان تاهەتایەیە."

تونجەر باکرهان، هاوسەرۆکی دەم پارتی، ئاماژەی بەوە کرد کە دوای راگەیەندراوەکەی پەکەکە بۆ گواستنەوەی پرۆسەکە بۆ قۆناغی دووەم، ئێستا کاتی ئەوە هاتووە کە بە هەنگاوی یاسایی و سیاسی بەرەو ئاشتییەکی کۆمەڵایەتی بچن.

باکرهان وتی: "ئێستا لە قۆناغی دووەمی گرنگترداین. ئەم قۆناغە هێندەی قورسییەکەی، مانادارە. پێویستە پەرلەمان ئەم دۆخە ئاسانتر بکات و پەرەی پێبدات. دەبێت رێکخستنی یاسایی بۆ ئەم قۆناغە گواستنەوەیە بکرێت، چونکە ئەمانە تەنها رێکخستنی تەکنیکی نین، بەڵکو بناغەی ئاشتیش دەبن."

هاوسەرۆکی دەم پارتی بڕیارەکەی بە "مێژوویی" ناوبرد و رایگەیاند، "ئەو بڕیارە هیوای 86 ملیۆن کەس بوو. دەرگایەک کراوەتەوە و پێویستە سوودی لێ ببینین."

هەروەها بانگەوازی ئاراستەی هەموو لایەنەکان کرد و وتی: پێویستە هەموو لایەک بەرپرسیارێتی هەڵبگرن و دەبێت میدیا واز لە زمانی زبر بهێنێت و بە زمانی ئاشتی قسە بکات.

لە کۆتاییدا دووپاتی کردەوە: "بە هیچ شێوەیەک واز لە ئاشتی ناهێنین، با هەموو کەسێک ئەمە باش بزانێت."