دوای ئەوەی راگەیەندرا لە یاری نێوان فەرەنسا  و مەغریب تیمی دەستەی ناوبژیوانان سەرجەمیان ئەرجەنتینین، ئەمەش دەنگدانەوەی زۆری بە دوای خۆیدا هێنا، راهێنەری هەڵبژاردەی فەرەنسا هەر جۆرە رەشبینییەکی رەتکردەوە و  رایگەیاند، متمانەی تەواوی بە ناوبژیوانان هەیە.

ئاماژەی بەوەشکرد، هیوادارە ناوبژیاوانانی یارییەکە ئاستێکی بەرز پێشکەش بکەن، چونکە ئەوان لێرەن بۆ جێبەجێکردنی یاساکانی تۆپی پێ .

راهێنەرەکەی فەرەنسا بە میدیاکانی راگەیاند، لە یارییەکەیاندا بەرانبەریان هەڵبژاردەی مەغریبە نەک تیمی ناوبژیوانان وەک ئەوەی لە بەشیک لە میدیاکاندا باسی لێوە دەکرێت.

ئەم لێدوانانە لە کاتێکدایە، کە بڕیارەکانی ئەم دواییەی ناوبژیوانان لە مۆندیالدا، لەنێویاندا ناڕەزایەتی توندی میسڕ بەرانبەر بە ناوبژیوانی یارییەکەیان بەرانبەر ئەرجەنتین، شەپۆلێکی گومانی  لەسەر یارییەکانی جامی جیهانی 2026 دروست کردوە و فیفا بە لایەنگری تۆمەتبار دەکەن.

تا ئێستا شەش ملیۆن چەك لە عیراق لە چوارچێوەی پڕۆسەی كۆنتڕۆڵكردنی چەكدا تۆماركراون و وەزارەتی ناوخۆی عیراقیش وادەی تۆماركردنی چەكی تا كۆتایی ئەمساڵ درێژكردەوە.

وەزارەتی ناوخۆی عیراق رایگەیاند، لە چوارچێوەی پڕۆژەی نیشتمانیی كۆنتڕۆڵكردنی چەك لەدەستی دەوڵەتدا، تا ئێستا نزیكەی شەش ملیۆن چەك لە بنكەی زانیاریی نیشتمانییدا تۆماركراون.

ئاماژەی بەوەشكرد، تا ئەم ساتە زیاتر لە 350 هەزار هاووڵاتی كە سەرۆك خێزانن چەكەكانیان تۆماركردووە و هەفتانە پڕۆسەكە بەردەوامە.

پڕۆسەی تۆماركردنی چەك لە عیراق بە دوو قۆناغی سەرەكی دەكرێت، كە یەكەمیان دروستكردنی بانكێكی نیشتمانیی چەكە بۆ دامەزراوە ئەمنییەكان و دووەمیشیان تۆماركردنی چەكی هاووڵاتیانە لەرێگەی 845 نوسینگە لە سەرتاسەری عیراقدا جگە لە هەرێمی كوردستان.

بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆش، وادەی تۆماركردنی چەك تا رۆژی 31ی مانگی 12ی ئەمساڵ درێژكراوەتەوە و بێبەرانبەر مۆڵەتی پێنج ساڵ بۆ چەكەكان وەردەگیرێت، لەدوای ئەو وادەیەشەوە، تۆماركردنی چەكەكان دەبێت بە پارە.

هاوكات، لە قۆناغی دوای تۆماركردنی چەكەكانیشدا، هێزە ئەمنییەكان دەست دەكەن بە پشكنین و دەستبەسەرداگرتنی هەر چەكێكی بێ مۆڵەت لە وڵاتەكەدا.

دەسەڵاتی دادوەریی عیراق بڕی 14 ملیار دیناری دیکەیان دۆزییەوە کە لە ناو حەشارگەیەکی تایبەتی ئاوەڕۆی باراندا شاردرابووەوە، ئەمەش وەک بەشێک لە لێکۆڵینەوە بەردەوامەکان لە دۆسیەی گەندەڵی و بەفیڕۆدانی سامانی گشتی، عەدنان جومەیلی بریکاری وەزارەت نەوتی عیراق.

بەپێی راگەیەندراوێکی دادوەرێتی لێکۆڵینەوەی دادگای تاوانەکانی بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی ناوەندی، ئەم بڕە پارە زۆرە دوای بەدواداچوونی ورد و چاودێریکردنی ئەو داهاتە داراییانە دەستبەسەردا گیراوە کە لە ئەنجامی گەندەڵی و بەفیڕۆدانی پارە لەو پڕۆژانەی لەلایەن تۆمەتبار و هاوکارانی جێبەجێ کراون، بەدەست هاتوون.

 دادگاکە هاوپێچ لەگەڵ زانیارییەکان، چەند وێنەیەکی بڵاوکردووەتەوە کە تێیدا شوێنی شاردنەوەی پارەکان لە ناو یەکێک لە چاڵی ئاوەرۆکانی تایبەت بە ئاوی باران نیشان دەدات.

دەسەڵاتی دادوەری  جەختی کردوەتەوە،  کە لێکۆڵینەوەکان بەردەوامن بۆ دەستنیشانکردن و دەستگیرکردنی سەرجەم ئەو لایەن و کەسانەی کە لەم دۆسیەیەدا دەستیان هەبووە.

وەزارەتی کارەبای هەرێم راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت؛ لە ئێستادا توانیویانە کارەبای بەردەوام بۆ 90%ی هاوبەشان دابین بکەن، ئاماژەی بەوەشکردوە ئەمە بوەتە هۆی کوژاندنەوەی شەش هەزار موەلیدە لە سەرناسەری هەرێمدا.

لە راگەیەندراوەکەی کارەبای هەرێمدا هاتووە؛ لەپێناو رێکخستنەوەی تۆڕی کارەبا و کەمکردنەوەی بارگرانی لەسەر هاووڵاتییان، توانراوە پرۆژەکانی بەرهەمهێنان، گواستنەوە و دابەشکردنی كارەبا بەرفراوان بکرێن، کە دەرئەنجامەکەی کوژاندنەوەی 6,000 موەلیدە و زیادبوونی بەرچاوی کاتەکانی پێدانی کارەبای نیشتمانی بووە لە سەرانسەری هەرێمی كوردستان.

ئاماژەی بەوەشکردوە، توانیویانە؛ بە بڕی 1974 مێگاوات بەرهەمهێنانی کارەبا زیاد بکەن و ئەمەش هاوکار دەبێت بۆ زیاتر پێدانی کارەبای نیشتمانی بە هاووڵاتیان.

دەقی راگەیەندراوەکەی وەزارەتی کارەبای هەرێم

لەپێناو رێکخستنەوەی تۆڕی کارەبا و کەمکردنەوەی بارگرانی لەسەر هاووڵاتییان، توانراوە پرۆژەکانی بەرهەمهێنان، گواستنەوە و دابەشکردنی كارەبا بەرفراوان بکرێن، کە دەرئەنجامەکەی کوژاندنەوەی 6,000 موەلیدە و زیادبوونی بەرچاوی کاتەکانی پێدانی کارەبای نیشتمانی بووە لە سەرانسەری هەرێمی كوردستان.

یەكەم: لە سێكتەری بەرهەمهێنانی كارەبا 1,974 مێگاوات كارەبای تازە، لەم وێستگانەی خوارەوە بەرهەم هێنرا:

1- لە وێستگەی خورماڵە (500 مێگاوات).

2- وێستگەی هەڵمیی خەبات (300 مێگاوات).

3- وێستگەی گەرمیان (165 مێگاوات).

4- وێستگەی بازیان (750 مێگاوات).

5- وێستگەی دێرەلۆك (38 مێگاوات).

6- لە وێستگەكانی هەولێر، سلێمانی، دهۆك (87 مێگاوات).

7- لە وزەی خۆر : 134 مێگاوات لە سەرانسەری هەرێمی کوردستان.

دووەم: لە سێكتەری گواستنەوەی كارەبا توانیمان 61 پرۆژە ئەنجام بدەین بە گوژمەی 372,84 ملیۆن دۆلار

1- لە هەولێر و سۆران: 31 پرۆژە، بە گوژمەی 233,72 ملیۆن دۆلار.

2- لە دهۆك و زاخۆ: 8 پرۆژە، بە گوژمەی 40,13 ملیۆن دۆلار.

3- لە سلێمانی، هەڵەبجە، گەرمیان و ڕاپەرین: 22 پرۆژە، بە گوژمەی 98,99 ملیۆن دۆلار.

سێیەم: لە سێكتەری دابەشكردنی كارەبا توانیومانە 3,880 پرۆژە ئەنجام بدەین بە گوژمەی 259،27 ملیار دینار

1- لە هەولێر و سۆران : 1,125 پرۆژە، بە گوژمەی 109,742 ملیار دینار.

2- لە دهۆك و زاخۆ : 531 پرۆژە، بە گوژمەی 35,239 ملیار دینار.

3- لە سلێمانی، هەڵەبجە، گەرمیان و ڕاپەرین: 2,224 پرۆژە، بە گوژمەی 114,286 ملیار دینار.

4- گەیاندنی كارەبا بۆ 575,000 هاوبەشی كارەبای تازە.

5- دابینكردنی كارەبای بەردەوام بۆ لە 90%ی هاوبەشانی كارەبا لە هەرێمی كوردستان.

6- كوژانەوەی 6,000 موەلیدە لەناو گەڕەكەكان.

7- لابردنی زیاتر لە 62,688 سەرپێچیكار لەسەر تۆڕی كارەبای هەرێمی كوردستان.

8- هەمواركردنەوەی گرێبەستەكانی بەرهەمهێنانی كارەبا، لە ئەنجامدا ساڵانە زیاتر لە 300 ملیۆن دۆلار بۆ گەنجینەی حكومەتی هەرێمی كوردستان گەڕایەوە.

دەستەی دەستپاکی عیراق ئاشکرای کرد، کە کەرەستەی کارەبایی بە بەهای دوو ملیار دینار لە لقی کۆمپانیای گشتیی دابەشکردنی کارەبا لە پارێزگای دیالە دزراوە و چوار کەسیان بە تۆمەتی دزینەکە دەستگیر کردوە.

دەستەکە ئاماژەی بەوە کردووە، تیمێکی تایبەتی نوسینگەی لێکۆڵینەوەی دیالە، دوای وردبینیکردنی بەڵگەنامەکانی گواستنەوەی کۆگا بۆ ساڵانی (2022-2025) و هاوتاکردنیان لەگەڵ سیستمی کۆمپیوتەریی کۆگاکاندا، بۆیان دەرکەوتووە، کە کەرەستەکانی نێو دوو بەڵگەنامەی رەسمی نەخرابوونە ناو کۆگاکانی کۆمپانیاکەوە، سەرەڕای ئەوەی لەلایەن کەسی رێگەپێدراوەوە وەرگیرابوون.

ئاماژە بەوەکراوە، لە ئەنجامی بەدواداچوونەکانیشدا، چوار فەرمانبەر بە تۆمەتی دزینی ئەو کەرەستە کارەباییانە کە بەهاکەیان دەگاتە زیاتر لە  دوو ملیار دینار دەستگیرکران.

وەک دەستەکە بڵاویکردوەتەوە، لە ئێستا پەراوی لێکۆڵینەوە بۆ تۆمەتباران کراوەتەوە و رادەستی دادوەری دادگای لێکۆڵینەوەی بەعقوبە کراون بۆ گرتنەبەری رێکاری یاسایی پێویست لە دژیان.

بڕیارە ئەمڕۆ پێنجشەممە، خوێندكارانی پۆلی 12 لە هەرێم ئەنجامی كۆتایی خولی یەكەمی تاقیكردنەوە گشتییەكان وەربگرنەوە.

دوای ئەوەی دوێنێ چوارشەممە، خوێندكارانی پۆلی 12 كۆتا تاقیكردنەوەی خولی یەكەمیان ئەنجامدا، بڕیارە ئەمڕۆ وەزارەتی پەروەردە ئەنجامی تاقیكردنەوەكان بداتەوە بە خوێندكاران و لینكی وەرگرتنەوەی ئەنجامەكان كارا بكات.

چاوەڕوان دەكرێت، هاوشێوەی ساڵانی رابردوو لینكەكە لەدوای سەعات 6:00ـی ئێوارەوە كارا بكرێت و خوێندكاران دەتوانن لەرێگەی یوزەرنەیم و پاسوۆردی خۆیانەوە نمرەكانیان وەربگرنەوە.

هاوكات، بڕیارە هاوشێوەی ساڵی رابردوو، وەزارەتی پەروەردە هیچ رێوڕەسمێك ئەنجام نادات و خوێندكارە یەكەمەكان راناگەیەنێت.

پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، دوای هەفتەیەک لەڕفاندنی هەردی زەینەڵ، ئەو جوتیارەی دانیشتوی سنوری ناحیەی پردێیە لە کەرکوک ئازادکرا و گەڕاوەتەوە ناو خێزانەکەی

ئاسۆ ئەحمەد، پەیامنێری کوردسات نیوز، لە کەرکوک رایگەیاند، هەردی زەینەڵ، کە جوتیارێکی کوردە و خەڵکی کوندی  قەزنەفەری سەر بە ناحیەی پردێیە، دوای شەش رۆژ لە رفاندنی ئازاد کرا.

بە گوێرەی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، هەردی زەینەڵ لەلایەن چەکدارانی داعشەوە رفێنرابوو، تا ئێستا نازانرێت لەبەرانبەر چێدا ئازاد کراوە و ناوبراو باوکی چوار منداڵە و لە دایکبووی ساڵی 1989ـیە.

 هەردی زەینەڵ، ئێوارەی رۆژی هەینیی رابردوو، لە کاتی کارکردندا لە یەکێک لە کێڵگەکانی  گەنمەشامیی، لەلایەن چەکدارانی داعشەوە رفێنرا و دواتر هێزە عیراقییەکان چونەشوێن کارەکەیو  دوای گەڕان تەنها ئۆتۆمبێلەکەیان دۆزیەوە.

لە ئۆپراسیۆنێكی تردا بۆ دەستگیركردنی گەندەڵكاران شەوی رابردوو دوو لێپرسراوی باڵای عیراق دەستگیر كران.

سەرچاوەیەكی ئەمنی بە میدیا ناوخۆییەكانی عیراقی راگەیاندووە، لە چوارچێوەی هەڵمەتەكانی روبەڕوبوونەوەی گەندەڵی، ئۆپەراسیۆنێكیان لە كۆمەڵگەی دەروازەی عیراق لە ناوەڕاستی بەغدا ئەنجامدا و تیایدا لێپرسراوێكی باڵا دەستگیركراوە، بەڵام هیچ وردەكاریی تری لەسەر ناو و ئیش و كاری ئەو لێپسراوە نەخستووەتە روو.

ئەو سەرچاوە ئەمنییە ئاماژەی بەوەشكرد، هەر لە ئۆپەراسیۆنەكانی شەوی رابردوودا حسێن تاڵب بەڕێوەبەری بەرهەمە نەوتییەكانی سەر بە وەزارەتی نەوتی عیراقیان دەستگیركردووە.

لە لایەكی ترەوە، وەزارەتی ئاوەدانكردنەوە و نیشتەجێكردنی عیراق، دەنگۆی دەستگیركردنی مەتین چادرچی بریكاری وەزارەتەكەی بۆ كاروباری كارگێڕی و دارایی رەتكردەوە.

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، لە پەیامێکدا هۆشداری تووندی دایە ئەمریکا و رایدەگەیەنێت، سەردەمی زۆرداری و پێشێلکردنی بەڵێنەکان بەبێ باج کۆتایی هاتووە. 

محەمەد باقر قالیبافی سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، لە دوای هێرشەکانی ئێەمریکا بۆسەر ئێران و لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ، لە ئێکس پەیامێکی بڵاوکردوەتەوە و بە واشنتۆن دەڵێت؛ "بە رونی دەیڵێم، هێرش بکەن هێرشتان دەکەینەوە سەر، هەوڵی بێهوودە مەدەن چونکە زیاتر رۆدەچن"

 سەرۆکی پەرلەمانی ئێران لە درێژەی پەیامەکەیدا جەختی لەسەر پێگەی ستراتیژیی وڵاتەکەی لە ناوچەکەدا کردووەتەوە و رایگەیاندووە، گەروی هورمز تەنیا لەژێر سایەی رێوشوێن و ڕێکخستنی ئێرانیدا دەکرێتەوە و بە هیچ جۆرە هەڕەشەیەکی ئەمریکی بەڕێوە ناچێت.

پێگەی ئەکسیۆس بڵاویکردوەتەوە، کۆشکی سپی خۆی بۆ روبەڕوبوونەوەیەکی سەربازیی  لەگەڵ ئێران ئامادە دەکات، کە پێشبینی دەکرێت لە چەند ڕۆژێکەوە تا چەند هەفتەیەک بخایەنێت؛ ماوە و توندیی ئەم شەڕەش بەندە بە بڕیارەکانی داهاتووی ئێرانەوە.

پێگەی ئەکسیس لە زاری لێپرسراوانی  ئەمریکاوە بڵاوکراوەتەوە، ململانێکان سەرەتا بە ئامانجی لاوازکردنی توانای موشەکی و بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران دەستی پێکرد، بەڵام ئێستا گۆڕدراوە بۆ شەڕێک لەسەر کۆنترۆڵکردنی گەروی هورمز.

رونیشی کردووەتەوە، دوای هەرەسهێنانی پرۆسەی دیپلۆماسی، فشاری سەربازی دووبارە بووەتەوە بە ئامانجی سەرەکیی ستراتیژیی دۆناڵد ترەمپ و واشنتۆن پاراستنی ئازادیی کەشتیوانی لە گەروی هورمزدا وەک لەپێشینەی کارەکانی دەبینێت.

 لە بەرانبەردا، ئێران جەخت لەسەر رۆڵی خۆی لە بەڕێوەبردنی گەروی هورمز دەکاتەوە  ئەمش هۆکاری سەرەکیی هەڵکشانی دووبارەی گرژییەکانە و لە ئەگەری بەردەوامبوونی هێرشەکانی ئێران بۆ سەر کەشتییە بازرگانییەکان، ئەمریکاش لەسەر ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی بەردەوام دەبێت.

سوپای ئەمریكا  شەپۆلێکی نوێی هێرشەكانی بۆ سەر ئێران كۆتایی پێهێنا و 90 ئامانجی پێكا، ئێرانیش وەڵامی هێرشەكانی دایەوە.

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا – سێنتكۆم رایگەیاند، سوپای ئەمریكا شەپۆلێکی نوێی هێرشە سەربازییەكانی بۆ سەر ئێران تەواو كردووە، ئاماژەی بەوە شكردووە، هێزەكانی ئەمریكا نزیكەی 90 ئامانجی سەربازیی ئێرانییان پێكاوە.

ئەو شوێنانەی کراونەتە ئامانج، بریتین لە سیستمی بەرگریی ئاسمانی، دامەزراوەكانی چاودێریی كەناراوەكان، پێگەكانی كۆگاكردنی موشەك و فڕۆكەی بێفڕۆكەوان، توانای دەریایی، و ژێرخانی لۆجستی سەربازی لە درێژایی كەناراوەكانی ئێراندا، ئەمە جگە لە زیاتر لە 60 بەلەمی سەر بە سوپای پاسداران.

لە بەرامبەردا، سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند، لە وەڵامی هێرشەكانی واشنتۆندا، بە موشەك و فڕۆكەی بێفڕۆكەوان ژێرخان و دامەزراوە هەستیارەكانی لە بنكەكانی عاریفجان و عەلی سالم لە كوەیت، و بنكەكانی جوفەیر و شێخ عیسا لە بەحرەین كردووەتە ئامانج. هەروەها هۆشداری دا كە ئەگەر هێرشەكانی ئەمریكا دووبارە ببنەوە، وەڵامەكانیان فراوانتر دەكەن بۆ بنكەكانی تری ناوچەكە.

تەلەفزیۆنی رەسمی ئێران رایگەیاند،  دەنگی هەشت تەقینەوە لە شاری بەندەر عەباس لە باشوری وڵاتەکە بیسترا و سیستمی بەرگریی ئاسمانی چالاک کرا، سێنتکۆمیش پشتراستیکردەوە هێرشەکان بە فەرمانی دۆناڵد ترەمپ بووە.

دوای ئەوەی میدیاکانی ئێران، بڵاویان کردوەتەوە، دەنگی چەند تەقینەوەیەک لە باشوری وڵاتەکەی بیستراوە، فەرماندەی ناوەندیی ئەمریکا هێرشيکانی بۆسەر ئێران پشتراست کردەوە.

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا 'سێنتکۆم' رایگەیاند، قۆناغێکی نوێی هێرشەکانی بۆ سەر پێگەکانی ئێران دەستپێکرد، ئامانجی ئەم هێرشانەش پەکخستن و تێکشکاندنی زیاتری ئەو توانایانەی ئێرانە، کە دەبنە هەڕەشە بۆ سەر ئازادیی هاتوچۆی دەریایی لە گەروی هورمز.

ئاماژەی بەوەشکرد، واشنتۆن بە توندی سەرکۆنەی رەفتارەکانی ئەم دواییەی تاران دەکات، هەروەها ئێران بە تەواوی بەرپرسیارە لەو هێرش و دەستدرێژییانەی کە کراونەتە سەر کەشتییە بازرگانییەکان، لە کاتێکدا کە بە شێوەیەکی یاسایی و ئازادانە لەو رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییە گرنگەدا هاتوچۆیان کردووە.

ئاژانسی هەواڵی ئێرانیش  پچڕانی کارەبای راگەیاند لە  بەشێک لەو شوێنانە لەلایەن سوپای ئەمریکاوە کراونەتە ئامانج.

 دوابەدوای هێرشەکانی ئەمریکا، دەسەڵاتی پەخشی ئیسرائیل بە پشتبەستن بە سەرچاوەیەکی ئیسرائیلیی بڵویکردەوە، واشنتۆن پێشوەخت ئاگاداری کردونەتەوە لە نیازی هێرشکردنە سەر ئێران.

لای خۆشیەوە، ئەکسیۆس بە پشت بەستن بە لێپرسراوێکی ئەمریکی رایگەیاند، سوپای ئەمریکا  پێگە سەربازییەکانی ئێرانی لە گەروی هورمز کردوەتە ئامانج و ئاماژەی بەوەشکردوە، هێرشەکانی ئەمشەوی سەر ئێران لە هێرشەکانی دوێنی فراوانترن.

 بە گوێرەی زانیارییەکان، ئێران ئامادەکاری دەکات بۆ وەڵامدانەوەی هێرشەکان و سەرچاوەیکی سەربازی رایگەیاندوە، وەڵامان بۆ هێرشيکان توند و پەشیمانکەرەوە دەبێت

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم، پەیامێکی بڵاوکردوەتەوە تێیدا هاتووە؛ نێچیرڤان بارزانی سەرکردەیەکی نێودەوڵەتی و خاوەن دیدگایە،  پیرۆزبایی وەرگرتنی مەدالیای رێزلێنانی ئەستێرەی ئیتاڵیا بە پلەی سوارچاکی خاچی مەزنی لێ دەکات.

ئاماژەی بەوەشکردوە، هەموو ئەوانەی لە نزیکەوە نێچیرڤان بارزانی دەناسن، شاهیدی بۆ دەدەن کە هەمیشە هەوڵ دەدات کێشەکان لە رێگەی گفتوگۆ و لێکتێگەیشتنەوە چارەسەر بکات.

ئەوەشیخستوەتەڕوو، ئەم شێوازە سیاسەتکردنە بۆ کوردستان و عیراق و ناوچەکە، کە پڕە لە ململانێ و ناکۆکیی توند و ناپێویست، زۆر گرنگ و پێویستە.

لە کۆتایشدا قوباد تاڵەبانی پیرۆزبایی لە نێچیرڤان بارزانی دەکات بەبۆنەی وەرگرتنی مەدالیای رێزلێنانی ئەستێرەی ئیتاڵیا بە پلەی سوارچاکی خاچی مەزن.

جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا هۆشداری توند دەداتە ئێران و رایدەگەیەنێت، هێزە سەربازییەکانیان بەردەوام دەبن لە جوڵەکانیان ئەگەر تاران هێرشەکانی بۆ سەر کەشتییەکان رانەگرێت.

جەی دی ڤانس، ئاماژەی بەوە کرد، ئەوان لە پێگەیەکی زۆر بەهێزەوە رێککەوتنیان لەگەڵ ئێرانییەکاندا ئیمزا کردووە، کە تێیدا هاتووە ئەگەر ئێران تەقە لە کەشتییەکان بکات، ئەوا واشنتۆن بە توندی و بە هێزێکی گەورەترەوە وەڵامی دەداتەوە.

لەبارەی قسەکانی دۆناڵد ترەمپەوە، کە وتبوی ئەمشەو رەنگە هێرشبکەنەوە سەر ئێران، جەی دی ڤانس دەڵێت شتێک رودەدات ئەمشەو، بەڵام  ئاشکرای ناکەین.

جێگری سەرۆکی ئەمریکا، ئەوەشی خستەڕوو، کە ئێران پێشتر بەڵێنی دابوو هێرشەکانی بۆ سەر کەشتییەکان رابگرێت و بۆ ماوەی نزیکەی هەفتەیەکیش رەفتارەکانی باشتر کردبوو، بەڵام لە ماوەی 24 سەعاتی رابردوودا دیسانەوە دەستی بە تەقەکردن کردووەتەوە

جەی دی ڤانس جەختی کردوەتەوە، کە پێویستە تاران پابەندی بەڵێنەکانی بێت، دەنا روبەڕووی هەمان ئەو رەوشە دەبێتەوە، کە شەوی رابردوو بەسەریدا هاتووە.

سەبارەت بە چارەنووسی گەروی هورمزیش رایگەیاند، دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا بە رونی ئاماژەی بەوە کردووە، دەبێت گەروی هورمز بە کراوەیی بمێنێتەوە و پێویستە ئێرانیش بە باشی لەم پەیامە تێبگات؛ چونکە هەر هەوڵێک بۆ داخستنی ئەو گەروە، روبەڕووی وەڵامی سەربازیی راستەوخۆی ئەمریکا دەبێتەوە.

لە کۆتاییدا ئاماژەی بەوە کرد، کە سەرۆک ترەمپ چەندین بژاردەی جۆراوجۆری لەبەردەستدایە  بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئێران، بەڵام لە ئێستادا بە دیاریکراوی ئاشکرای ناکەن، کە ئەمشەو چی رودەدات.

ئیسرائیل ئامادەکارییەکانی بۆ روبەڕوبوونەوەی پەرەسەندنەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران چڕ دەکاتەوە بەگوێرەی راپۆرتێکی کەناڵی 12ـی ئیسرائیلی، دامەزراوە بەرگرییەکانی ئەو وڵاتە بە وردی چاودێری گرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران دەکەن.

کەناڵی 12ـی ئیسرائیلی بڵاویکردوەتەوە،  سوپای ئیسرائیل خۆیان بۆ سیناریۆی جۆراوجۆر ئامادە دەکەن؛ ئەمەش لەبەر رۆشنایی زیادبوونی نیگەرانییەکان لە ئەگەری پەرەسەندنی خێرای ململانێکان و راکێشرانی ئیسرائیل بۆ ناو ئەو قەیرانە.

هەرچەندە ئاڵوگۆڕی تەقەکانی ئەم دواییانە تەنیا لە ناوچەی کەنداودا بووە و نەکەوتووەتە ناو خاکی ئیسرائیلەوە، بەڵام بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، بە مەبەستی هەڵسەنگاندنی رەوشی ئەمنی، کۆبوونەوەیەکی راوێژکاری بە ئامادەبوونی یسرائیل کاتز، وەزیری بەرگریی بەڕێوەدەبات.

لە راپۆرتەکەدا هاتووە، سوپای ئیسرائیل ئاستی ئامادەباشی خۆی لە سەرجەم سێکتەرەکاندا بەرزکردووەتەوە؛ هاوکات بۆ رێگریکردن لە هەر سوپرایزێک، هەماهەنگییەکی نزیک لەگەڵ فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم) دەپارێزێت و ئامادەکارییە بەرگریی و هێرشبەرییەکانی بەهێزتر کردووە. 

لە دوای لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ، عەباس عراقچی لە ئێکس، وەڵامی داوەتەوە و دەڵێت؛ مامەڵەکردن لەگەڵ نەتەوەی مەزن و شارستانی و ئازای ئێران بە زمانێکی سوکایەتی و بێزارکەر، لە گەورەیی ئەم نەتەوەیە کەم ناکاتەوە

وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەی بەوەکردوە، ئەوان هەرگیز بە وشەی هاوشێوە وەڵامی وشەی ناشرین نادەنەوە؛ وەڵامی ئەوان کردەوەی یەکلاکەرەوەیە و چاونەترس و پڕ لە بوێری و ئازایەتییە.

عەباس عراقچی نوسیویەتی؛ ئێرانیەکان بە شارستانیەتی کۆن و کولتوری دەوڵەمەند، پابەندبوون بە بەرزترین بەها ئەخلاقییەکان ناوبانگیان هەیە و ئەو قسە نەشیاو و نەگونجاوانەی دۆناڵد ترەمپ لە ئاستی گەورەیی میلەتی ئێرانو مێژوی ئێران کەمناکاتەوە.